|
ÖZET: Başvuran, 2018 yılı performans değerlendirme puanının (3,55) düşük olduğunu iddia ederek, bu puanın yeniden değerlendirilmesini talep etmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın önceki yıllarda yüksek puanlar almasına rağmen 2018’deki puanın düşürülmesinin hukuken geçerli ve somut gerekçelere dayandırılmadığını tespit etmiştir. Değerlendirme amirinin, başvuranın performansındaki değişimi destekleyici bilgi ve belgeler sunmadığı için, bu durumun hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, başvurunun kabulüne ve 2018 yılı performans değerlendirme puanının somut gerekçelere dayanarak yeniden değerlendirilmesi için Şanlıurfa Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü’ne tavsiyede bulunulmasına karar verilmiştir. Bu karar, başvurana ve ilgili idareye tebliğ edilmiştir. İdarenin, bu karar üzerine 30 gün içinde işlem tesis etmesi gerekmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/12184-S.18930
BAŞVURU NO : 2019/17041
KARAR TARİHİ : 29/11/2019
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ŞANLIURFA İL EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Performans değerlendirme notu hakkında
BAŞVURU TARİHİ : 26/09/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; T.C. Sofya Büyükelçiliğinde ataşe olarak görev yaptığını, bu göreve Şanlıurfa
Emniyet Müdürlüğünde Polis Memuru olarak çalışmakta iken misyon koruma sınavına girip kazanarak
15.07.2018 tarihinde başladığını, 2018 yılı performans puanının Şanlıurfa Emniyet Müdürlüğündeki
ilgili kişiler tarafından verildiğini, fakat resmi olarak kendisine tebliğ edilmediğini, telefonla birçok yeri defalarca arayarak en son 3,55 şeklinde öğrendiğini, şimdiye kadar hep çok iyi puan almış iken bu sefer böylesine düşük bir puan verildiğini, dilekçe yazarak yeniden değerlendirilmesi için itiraz ettiğini, ancak kabul edilmediğini belirterek, verilen notun gerçekte kaç olduğunu, hangi gerekçe ile düşük verildiğini ve hakkında verilen performans notunun yeniden değerlendirilerek adilane bir çözüm olarak ekip arkadaşlarıyla aynı notun (5) verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Başvuruya ilişkin Şanlıurfa Valiliği Emniyet Müdürlüğü tarafından Kurumumuza gönderilen
31/10/2019 tarihli ve … sayılı, 15/12/2017 tarihli yazıda özetle; başvuranın 15/10/2015 tarihine kadar
..Emniyet Müdürlüğünde görevli iken, bu tarihte … Emniyet Müdürlüğünde göreve başladığı, 02/07/2018 tarihinde ise … Büyükelçiliğine Ataşe olarak atandığı, başvuranın 2018 yılı performans değerlendirmesinin çalıştığı amir komiser … Tarafından yapıldığı ve sonuçların 08/02/2019 tarihinde açıklandığı ve personele tebliğ edilmesi için … sayılı yazı ile bildirildiği, başvurana verilen değerlendirme puanının 3,55 olduğu, personel ile değerlendirme amiri arasında herhangi bir idari araştırma ve soruşturmanın olmadığı, başvuranın itiraz ettiği, birim amirinin yeniden değerlendirmeye gerek duymadığı, ilgili yönetmelik ve genelgeler gereğince personelin değerlendirmesinin çalıştığı amir tarafından yapıldığı, verilen notun amirin kendi takdirinde olduğu ve formda belirtilen kriterlere göre değerlendirme yapıldığı bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3)18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4) 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5
inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 23/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun
5.1) “Davranış ve işbirliği” başlıklı 8 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Devlet memurları, resmi
sıfatlarının gerektirdiği itibar ve güvene layık olduklarını hizmet içindeki ve dışındaki davranışlarıyla göstermek zorundadırlar.”,
5.2) Amir durumunda olan devlet memurlarının görev ve sorumlulukları” başlıklı 10 uncu maddesinin
birinci fıkrasında; “Devlet memurları amiri oldukları kuruluş ve hizmet birimlerinde kanun, tüzük ve yönetmeliklerle belirlenen görevleri zamanında ve eksiksiz olarak yapmaktan ve yaptırmaktan, maiyetindeki memurlarını yetiştirmekten, hal ve hareketlerini takip ve kontrol etmekten görevli sorumludurlar.”,
5.3) “Devlet memurlarının görev ve sorumlulukları” başlıklı 11 inci maddesinin birinci fıkrasında;
“Devlet memurları kanun, tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslara uymakla ve amirler tarafından verilen görevleri yerine getirmekle yükümlü ve görevlerinin iyi ve doğru yürütülmesinden amirlerine karşı sorumludurlar”,
6) 04/07/2012 tarihli ve 28343 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Emniyet Genel Müdürlüğü Kurum
İçi Bireysel Performans Değerlendirme Yönetmeliğinin;
6.1) “Genel esaslar” başlıklı 5 inci maddesinin üçüncü fıkrasında “ Değerlendirme amirleri, personelin
performansını adil, tarafsız, yargısız ve doğru bir şekilde değerlendirmek zorundadır.”; dördüncü fıkrasında “Performans değerlendirme sonuçları hizmet gerekleri yanında personelin; başarı, yeterlilik ve ehliyetlerinin tespitinde, performansının geliştirilmesinde, kıdem sırasının tespitinde, rütbe terfiinde, görevde yükselmesinde, asli memurluğa atanmasında, branş işlemlerinde, eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi ve eğitiminde, ödüllendirilmesinde, istihdamında ve görev yeri değişikliğinde kullanılabilir.”,
6.2) “Değerlendirme amirleri” başlıklı 7 nci maddesinin ikinci fıkrasında “Görev unvanı ve hiyerarşik
bağlılıktan dolayı birden fazla değerlendirme amirinin belirlenmesine imkân bulunmadığı durumlarda
Kurul, tek değerlendirme amiri belirler”; dördüncü fıkrasında “Bir değerlendirme dönemi içerisinde, personel ile birlikte en fazla süre çalışan amir değerlendirme amiri/amirleri olarak belirlenir.”,
6.3) “Formlar” başlıklı 9 uncu maddesinin birinci fıkrasında “Personelin performansının
değerlendirilmesinde performans gözlem ve takip formu ile performans değerlendirme formu olmak üzere iki form kullanılır.”; ikinci fıkrasında “Personelin performans değerlendirme puanını belirleyen esas form performans değerlendirme formudur.”,
6.4) “Performans gözlem ve takip formu” başlıklı 10 uncu maddesinin birinci fıkrasında “Performans
gözlem ve takip formu; personelin performansının yıl boyu izlenmesini, performans değerlendirme formu doldurulurken değerlendirme amirlerinin değerlendirme hatalarına düşmemelerini sağlamayı amaçlayan ve değerlendirme amirinin, doğru, tarafsız, adil ve objektif bir değerlendirme yapabilmesine imkân sağlamak amacıyla, kayıt giren amirin kanaat ve algısına dayalı mütalaasını belirttiği, esas değerlendirmeye hazırlayıcı nitelikte, sadece değerlendirme amirlerinin göreceği ve bilgi edinme hakkı kapsamı dışında olan formdur.”; ikinci fıkrasında Değerlendirme amirleri, personelinin çalışmalarını takip ederek performans değerlendirme formundaki değerlendirme ölçütleri doğrultusunda olumlu ya da olumsuz olarak kayda değer gördüğü hususları içeren mütalaalarını, PBS’ de bulunan performans gözlem ve takip formuna tarih, konunun özeti ve konu ile ilgili mütalaasını belirterek kaydeder.
Mütalaaları içeren bu kayıtlar performans değerlendirme için kayıt edilen kayıtlardır ve başka işlemlerde kullanılamaz.”; üçüncü fıkrasında; “Performans gözlem ve takip formuna kaydedilecek bilgiler personelin iş performansına ilişkin değerlendirmeleri içerir. Değerlendirme amirleri tarafından gözlemlenen olay veya davranış, performans gözlem ve takip formuna olay veya davranışın gerçekleşmesinden itibaren bir ay içerisinde, aralık ayındaki gözlemler de 31 Aralık tarihine kadar
PBS’ye kaydedilir,”,
6.5) “Performans değerlendirme puanı” başlıklı 18 inci maddesinin sekizinci fıkrasının (c) bendinde “İyi
performans değerlendirme puanı, 3,00 ila 3,99 (bu puanlar dâhil ) arasındaki puanlardır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ile
Sağlık Bakanlığına tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7) Başvuran, 2018 yılına ilişkin tarafına verilen (3,55) performans değerlendirme puanının düşük
verildiği iddiasıyla, performans değerlendirme puanının tekrar değerlendirilerek yeniden puanlama yapılmasını talep etmektedir.
8) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 122. maddesinin son fıkrasında, “Kamu kurum ve
kuruluşları yürütmekte oldukları hizmetlerin özelliklerini göz önünde bulundurarak memurlarının başarı, verimlilik ve gayretlerini ölçmek üzere, Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşü alınmak kaydıyla, değerlendirme ölçütleri belirleyebilir.” hükmüne yer verilmiştir.
8.1) 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu’nun “Personelin performansının değerlendirilmesi” başlıklı
85. maddesinde, “Emniyet Genel Müdürlüğü’nün stratejik plan ve hedefleri doğrultusunda, emniyet teşkilatı çalışanlarının iş başarılarının değerlendirilmesine imkân sağlayacak kurum içi bireysel performans değerlendirme sistemi oluşturulur. Performans değerlendirme sonuçları hizmet gerekleri yanında personelin; başarı, yeterlilik ve ehliyetlerinin tespitinde, performansının geliştirilmesinde, kıdem sırasının tespitinde, rütbe terfiinde, görevde yükselmesinde, asli memurluğa atanmasında, branş işlemlerinde, eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi ve eğitiminde, ödüllendirilmesinde, istihdamında ve görev yeri değişikliğinde kullanılabilir. Performansın iyileştirilmesi için alınması gerekli görülen tedbirleri görüşerek önerilerde bulunmak üzere, merkezde Performans Değerlendirme Kurulu oluşturulur. Performans değerlendirmesi yılda en az bir kez yapılır. Değerlendirme sisteminin oluşturulması ve uygulanması, yetersizlik, hizmet içi eğitim, değerlendirme amirleri, haklarında performans değerlendirmesi yapılmayacaklar ve yapılamayanlar, Performans Değerlendirme
Kurulunun oluşumu ve çalışmasına ilişkin usul ve esaslar, itiraz başvurusunun yöntemi ve diğer hususlar İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir. Performans değerlendirme formunda yer alacak performans değerlendirme ölçütleri ile ihtiyaç duyulan bilgiler Emniyet Genel
Müdürlüğünce belirlenir.” hükmü yer almaktadır.
8.2) Emniyet Genel Müdürlüğü Kurum İçi Bireysel Performans Değerlendirme Yönetmeliği’nin 5.
maddesinde, “Değerlendirmenin esas amacı; Genel Müdürlükçe üstlenilen görevlerin, belirlenen stratejik plan ve hedeflerin yerine getirilmesinde görevli personelin işindeki başarı düzeyini ölçmek ve personelin mesleki gelişimini sağlayarak kurum hizmetlerinin verimini arttırmaktır.
(2) Değerlendirmede açıklık ve şeffaflık esastır.
(3) Değerlendirme amirleri, personelin performansını adil, tarafsız, önyargısız ve doğru bir şekilde değerlendirmek zorundadır.
(4) Performans değerlendirme sonuçları hizmet gerekleri yanında personelin; başarı, yeterlilik ve ehliyetlerinin tespitinde, performansının geliştirilmesinde, kıdem sırasının tespitinde, rütbe terfiinde, görevde yükselmesinde, asli memurluğa atanmasında, branş işlemlerinde, eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi ve eğitiminde, ödüllendirilmesinde, istihdamında ve görev yeri değişikliğinde kullanılabilir” hükümleri yer almaktadır.
8.3) Emniyet Genel Müdürlüğü Kurum İçi Bireysel Performans Değerlendirme Yönetmeliğinin 5/4.
maddesinde performans değerlendirme sonuçlarının hizmet gerekleri yanında personelin; başarı, yeterlilik ve ehliyetlerinin tespitinde, performanslarının geliştirilmesinde, kıdem sırasının tespitinde, rütbe terfiinde, görevde yükselmesinde, asli memurluğa atanmasında branş işlemlerinde eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi ve eğitiminde, istihdamında ve görev yeri değişikliğinde kullanılabileceği düzenlenmiştir.
8.4) Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinde; performans değerlendirme sonuçları, hizmet gerekleri
yanında personelin; başarı, yeterlilik ve ehliyetlerinin tespitinde, performansının geliştirilmesinde, kıdem sırasının tespitinde, rütbe terfiinde, görevde yükselmesinde, asli memurluğa atanmasında, branş işlemlerinde, eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi ve eğitiminde, ödüllendirilmesinde, istihdamında ve görev yeri değişikliğinde kullanılabileceği hükme bağlanmıştır.
9) Dosyanın incelenmesinden; İdare tarafından başvurana ait 2018 yılına ilişkin ‘Performans
Değerlendirme Formu’ başlıklı 01/01/2018-31/12/2018 tarihleri arası değerlendirmeleri kapsayan belgenin gönderildiği, Emniyet Genel Müdürlüğü Kurum İçi Bireysel Performans Değerlendirme
Yönetmeliği çerçevesinde performans değerlendirme formunun 5 puan üzerinden puanlama yapılarak doldurulduğu, görülmektedir. İdare tarafından gönderilen yazı ekinde başvuranın 2012 yılından 2017 yılında kadar performans değerlendirme puanlarının sırasıyla, 3,86-5-5-5-5 ve 4,85 olduğu belirtilmiştir.
Ancak değerlendirme amirinin; başvuranın önceki yıllarda çok iyi olan performans değerlendirme puanını, 2018 yılında iyi olarak takdir etmesini destekleyici/doğrulayıcı herhangi bir bilgi/belgeye rastlanılmamıştır.
10) Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından … no.lu başvuruya ilişkin verilen 29/11/2017 tarihli Tavsiye
Kararında “Yetkili sicil amirlerince düzenlenen sicil ve başarı değerleme raporlarının doğurduğu hukuki sonuçların ağırlığı dikkate alındığında, sicil ve başarı değerleme raporlarında, ‘Sicillerin
Objektifliği/Nesnelliği’ ilkesi çerçevesinde yetkili sicil amirlerinin kanaatinin oluşmasına etki eden hususların somut bilgi ve belgeye dayandırılmasının bir zorunluluk arz edeceği tartışmasızdır. Genel olarak iyi ve çok iyi düzeyde sicil alan ve bu şekilde bir seyri bulunan kamu görevlilerinin bu seyirden farklı olan bir düzeye düşürülmesinin kanıtlanması ‘Hukuk Devleti İlkesi’ gereğidir. Buna göre, başarı değerlendirme ve sicil raporlarının… geçmiş sicil notları ortalamasından düşük olması halinde, bu değerlendirmeye yol açan nedenlerin ve bu olumsuzluğun hizmete etkisinin somut olarak ortaya konulması gerekmektedir.” denilmektedir.
11) Emniyet Genel Müdürlüğü Kurum İçi Bireysel Performans Değerlendirme Yönetmeliğine göre, 6
no.lu paragrafta belirtildiği üzere, performans değerlendirme sonuçlarının hizmet gerekleri yanında personelin; başarı, yeterlilik ve ehliyetlerinin tespitinde, performansının geliştirilmesinde, kıdem sırasının tespitinde, rütbe terfiinde, görevde yükselmesinde, asli memurluğa atanmasında, branş işlemlerinde, eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi ve eğitiminde, ödüllendirilmesinde, istihdamında ve görev yeri değişikliğinde kullanılabildiği hususu dikkate alındığında; personelin performansını değerlendirirken değerlendirme amirlerinin kanaatinin oluşmasına etki eden hususların, somut bilgi ve belgeye dayandırılmasının gerekliliği açıktır.
12) Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden, davacının 2016 yılı performans değerlendirme notunun 5
(çok iyi), 2017 yılı performans değerlendirme notunun 4,85 (çok iyi) olduğu, davacının 2018 yılına ilişkin olarak verimli çalışmadığı, işini aksattığı, soruşturma geçirdiği veya disiplin cezası aldığı yönünde herhangi bir bilgi veya belgenin bulunmadığı, anlaşılmaktadır.
13) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın önceki yıllarda çok iyi derecesinde
olan performans değerlendirme puanının 2018 yılında iyi derecesine düşürülmesi hukuken geçerli ve somut bilgi/belgeye dayandırılmadığından, değerlendirme amirinin kanaatinin oluşmasına etki eden hususlar net olarak ortaya konmadığından 2018 yılına ilişkin performans değerlendirmesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı ve bu sebeplerle yeniden değerlendirilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin
“İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup İdarenin; performans değerlendirmesini somut gerekçeye dayandırmadığından “kararların gerekçeli olması” ilkesine, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ
tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Şanlıurfa İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvuranın 2018 yılına ait performans değerlendirme puanının somut gerekçelere dayanılarak yeniden değerlendirilmesi yönünde Şanlıurfa Valiliği İl Emniyet Müdürlüğüne TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Kararın Başvurana, Şanlıurfa Valiliği İl Emniyet Müdürlüğüne ve bilgi için Emniyet Genel
Müdürlüğüne tebliğine,
6328 sayılı Kanun’un 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Şanlıurfa İl Emniyet Müdürlüğünce
bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi