|
ÖZET: Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından incelenen başvuruda, başvuranın engellilik durumu nedeniyle Antalya il merkezine atanma talebi hukuki bir uyuşmazlık oluşturmuştur. Başvuran, engellilik mazeretiyle yer değiştirme talebinin reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ve bu durumun sosyal devlet ilkesine aykırı olduğunu ileri sürmüştür. İdare, başvuranın talebini, kadro imkânları ve hizmet ihtiyaçları gerekçesiyle reddetmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin, ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirildiğinde, engellilik durumuna bağlı yer değiştirme taleplerinin karşılanması gerektiğini belirtmiştir. Başvuranın talep ettiği yerde teşkilatın bulunması ve kadro durumunun uygun olması gibi şartların sağlandığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, başvuranın talebinin reddedilmesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Kurum, Orman Genel Müdürlüğü’ne başvuranın Antalya il merkezine atanması yönünde tavsiyede bulunmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/5362-S.20.8524
BAŞVURU NO : 2019/17644
KARAR TARİHİ : 03/04/2020
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın engellilik mazereti nedeniyle naklen atanma talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 07/10/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran, 23/03/2019 tarihinde Kurumumuza yaptığı başvurusunda ve eklerinde, özetle;
1.1) 2016 yılında yapılan Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı (2016/1 Tercih) sonucuna
göre Orman Genel Müdürlüğü Antalya Orman Bölge Müdürlüğü … Orman İşletme
Müdürlüğü’ne memur olarak atandığını,
1.2) ÖSYM’nin 2016/1 EKPSS tercih kılavuzunda “Orman Genel Müdürlüğü, İl: Antalya,
İlçe: …” yazdığını, işletme adlarının yazmadığını, burada 7 kişinin göreve başladığını, bunlardan 3’ünün … Orman İşletme Müdürlüğünde, kendisi dahil toplam 4 kişinin …
Orman İşletme Müdürlüğünde göreve başladıklarını, bu konuda yaptıkları CİMER başvurularına “Antalya Orman Bölge Müdürlüğünün bu konunun kendileriyle alakalı olmadığı, Ankara’dan böyle geldiği” şeklinde cevap verdiği, Orman Genel Müdürlüğünün ise iki işletme de aynı ilçe sınırlarında olduğu ve hizmet ihtiyaçları doğrultusunda …’a görevlendirildikleri şeklinde cevap verdiğini, ancak kişilerin neye göre seçildiklerini anlayamadıklarını, Kılavuzda hiç bir şekilde ilçede iki tane birbirinden bağımsız Antalya
Orman Bölge Müdürlüğüne bağlı işletme bulunmakta olduğunun belirtilmediğini, kendisi de dahil diğer arkadaşlarının … Orman İşletme Müdürlüğünde göreve başlayacaklarını sandıklarını, … Orman İşletme Müdürlüğü ilçe merkezinde olduğunu, … Orman İşletme
Müdürlüğünün ise ilçe merkezinden 30 km uzağında olduğunu, yine de …’da göreve başladığından beri yaklaşık 2,5 (iki buçuk) senedir hiç bir şekilde görevini aksatmadan en iyi şekilde yapmakta olduğunu,
1.3) Ailesinin İstanbul’da yaşamakta iken kardeşinin 15/02/2019 tarihinden itibaren Antalya
Adliyesinde Zabıt Katibi olarak göreve başladığını, babasının 14/07/2018 tarihinde vefat etmesi sebebiyle ile ailesinin Antalya merkezde ikamet etmeye başladığını,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
1.4) 18/02/2019 tarihinde engel durumu, ailevi nedenler ve ulaşım durumlarından dolayı
Antalya Orman Bölge Müdürlüğü kanalıyla Orman Genel Müdürlüğüne sunulmak üzere
… Orman İşletme Müdürlüğüne tayin talep dilekçesini sunduğunu, 25/09/2017 tarihli ve
… sayılı Orman Genel Müdürlüğü Yetki Devri İmza ve İş Bölümü Yönergesine göre taşrada görev yapan kademe derecesi 1-15 olan memurların atama, tayin, yer değişikliği taleplerinin Bakanlık makamının izni alınmak kaydıyla Genel Müdür tarafından yapılması gerektiğini,
1.5) Dilekçesini sunduğunda İşletme Müdürü …’nin dilekçeyi kabul etmeyeceğini söyleyerek
“seninle bu konuda her türlü savaşacağım, Antalya Orman Bölge Müdürlüğü Personel
Şube Müdürü ve Antalya Orman Bölge Müdürü ile de görüşeceğim, olumsuz gelmesi için elimden geleni yapacağım” gibi sözler söylediğini, Antalya Orman Bölge Müdürlüğünün ise Yönergeye göre tayin dilekçesini Orman Genel Müdürlüğüne iletileceği yerde 28/02/2019 tarihli ve 413176 sayılı yazıyla hizmetine ihtiyaç duyulduğunu gerekçe göstererek talebini reddedildiğini,
1.6) Kendisinden önce toplamda 5 kişinin tayin talebinde bulunduğunu, bu personellerin tayin
taleplerinin Orman Genel Müdürlüğüne iletildiğini ve olumlu olarak cevap geldiğini, bunlardan 3’ünün engelli olarak başvurduğunu, engel durumundan başvuran bu personellerden 1 tanesinin Alanya Orman İşletme Müdürlüğüne diğer 2’sinin ise Mersin ve Van’a, diğer iki sağlam personelin ise Antalya Orman Bölge Müdürlüğüne ve
Şanlıurfa’ya gittiğini,
1.7) Böylece Devlet Memurlarının Yer Değiştirmeleri Suretiyle Atanmalarına İlişkin
Yönetmeliğine Orman Genel Müdürlüğü Yetki Devri İmza ve İş Bölümü Yönergesine ve
Devlet Personel Başkanlığının engel durumuna bağlı yer değişikliğine ilişkin görüşlerine uyulmadığını,
1.8) Antalya Orman Bölge Müdürlüğünün dilekçesini Ankara’ya iletmediği için sıkıntısı
hakkında Orman Genel Müdürlüğünün haberi olmadığını düşündüğünü ifade ederek; tayin dilekçesinin Orman Genel Müdürlüğüne iletilmesini ve 657 sayılı
Devlet Memurları Kanun ile 1655 sayılı Yer Değişikliği Yönetmeliğine uyulmasını, tayininin Antalya Orman Bölge Müdürlüğüne yapılmasını talep etmiştir.
2) Başvuranın Kurumumuzun Gönderme Kararı sonrasında yaptığı başvurusunda ise;
2019/… dosya numaralı başvurusu üzerine Orman Genel Müdürlüğünce 60 gün içerisinde cevap verilmediğini ifade ederek, konu hakkında gereğinin yapılması talep edilmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
3) Orman Genel Müdürlüğü Personel Dairesi Başkanlığının 15/05/2019 tarihli ve … sayılı
yazısında;
3.1) Genel Müdürlükçe belirlenen standart kadro cetveli ile her birimde çalıştırılması gereken
personel sayılarının belirlendiği, bu sayıların üzerinde veya altında personel
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
çalıştırılmasının hem iş ve işlemlerin aksamasına hem de iş barışının bozulmasına sebep olduğu,
3.2) Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin Ek 3
üncü maddesinde “İlgili mevzuatına göre alınan sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen memurlar ile ağır engelli raporlu eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan memurlar engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak yer değiştirme talebinde bulunabilir. Bu kapsamdaki talepler bu Yönetmelikte yer alan kısıtlayıcı hükümlere tabi olmaksızın kurumların kadro imkânları ve teşkilat yapıları dikkate alınarak karşılanır.” hükmünün bulunduğu,
3.3) Genel Müdürlük tarafından 680 engelli memur atamasının yapıldığı, atanan personelin
çoğunun tayin talebinin bulunduğu, Genel Müdürlüğün kadro imkanlarının tüm talepleri karşılamaya elverişli olmadığı, bu sebeple ilgilinin talebinin uygun görülmediği,
3.4) Başvuranın tayin talebi Bölge Müdürlüğü içinde bir tayin talebi olduğundan Bölge
Müdürlüğünün hizmet ihtiyaçlarını gözeterek reddetme veya muvafakat verme yetkisi bulunduğu,
3.5) 2019 Şubat ayı itibariyle … Orman İşletme Müdürlüğü bünyesinde standart kadroya göre
5 idari memur bulunması gerekirken 2 idari memurun görev yapmakta olduğunu,
3.6) 2019 Şubat ayı itibariyle Antalya Orman Bölge Müdürlüğü bünyesinde standart kadroya
göre 68 idari memur bulunması gerekirken 40 idari memurun görev yapmakta olduğunu,
3.7) Başvuranın görev yaptığı … Orman İşletme Müdürlüğüne talepler doğrultusunda naklen
atama yapılması veya Kuruma tahsis edilen atama izni çerçevesinde yeterli memurun açıktan atanması halinde başvuranın talebinin karşılanabileceği,
4) Orman Genel Müdürlüğü Personel Dairesi Başkanlığının 13/12/2019 tarihli ve … sayılı
yazısında, 3 numaralı paragrafta bahsedilen yazıya ek olarak;
4.1) 2019 Kasım ayı itibariyle … Orman İşletme Müdürlüğü bünyesinde standart kadroya göre
15 idari memur bulunması gerekirken 4 idari memurun görev yapmakta olduğunu,
4.2) 2019 Kasım ayı itibariyle Antalya Orman Bölge Müdürlüğü ve Merkez İşletme
Müdürlüğü bünyesinde standart kadroya göre 94 idari memur bulunması gerekirken 58 idari memurun görev yapmakta olduğunu,
4.3) İşlemleri devam etmekte olan sözleşmeli büro personeli alımını müteakiben … Orman
İşletme Müdürlüğünde yeterli sayıda personel bulunması halinde ilgilinin talebinin tekrar değerlendirilebileceği ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
5) 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
6) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5
inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
7) 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun’un “İstihdam” başlıklı 14 üncü maddesinde;
“Çalışan veya iş başvurusunda bulunan engellilerin karşılaşabileceği engel ve güçlükleri ortadan kaldırmaya yönelik istihdam süreçlerindeki önlemlerin alınması ve engellilerin çalıştığı iş yerlerinde makul düzenlemelerin, bu konuda görev, yetki ve sorumluluğu bulunan kurum ve kuruluşlar ile işverenler tarafından yapılması zorunludur.”
8) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı
72 nci maddesinde;
“İlgili mevzuatı uyarınca verilecek rapora göre kendisi, eşi veya birinci derece kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılır.”
9) 3234 sayılı Orman Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun’un (Orman
Genel Müdürlüğüne İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun)
9.1) (Mülga) “Yetki devri” başlıklı 30 uncu maddesinde;
“Genel Müdür sınırlarını açıkça belirlemek şartıyla yetkilerinden bir kısmını astlarına devredebilir. Ancak yetki devri, yetki devreden amirin sorumluluğunu kaldırmaz.
Bölge Müdürleri, kendilerine bağlı kuruluşların amiri ve genel müdürlüğün taşra teşkilatındaki en yetkili temsilcisi olup, bölgesindeki iş ve işlemlerden dolayı Genel
Müdüre karşı sorumludur.”
9.2) (Mülga) “Atama” başlıklı 31 inci maddesinde;
“23/4/1981 tarih ve 2451 sayılı Kanun kapsamı dışında kalan görevlerden 1 – 4 dereceli kadrolara Genel Müdürün teklifi üzerine Bakan, diğer bütün görevlilerin atanmaları ise
Genel Müdür tarafından yapılır. Ancak, Bakan ve Genel Müdür bu yetkilerini gerekli gördüğü alt kademelere devredebilir.”
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
10) 15/07/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4 numaralı
Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve
Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin
10.1) “Genel Müdür” başlıklı 336 ncı maddesinde;
“(1) Genel Müdür; Genel Müdürlüğün hukuki, idari ve mali en üst amiri ve temsilcisidir.
(2) Genel Müdür; emri altındakilerin faaliyet ve işlemlerinden sorumlu olup merkez ve taşra teşkilatının faaliyetlerini, işlemlerini ve hesaplarını denetlemekle görevli ve yetkilidir.”
10.2) “Yetki devri” başlıklı 794 üncü maddesinde;
“Bağlı, ilgili, ilişkili ve diğer kurum ve kuruluşların her kademedeki yöneticileri sınırlarını açıkça belirtmek ve yazılı olmak kaydıyla, yetkilerinden bir kısmını alt kademelere devredebilir. Yetki devri, uygun araçlarla ilgililere duyurulur.”
11) 25/06/1983 tarihli ve 18088 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin
“Engellilik Durumuna Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı Ek 3 üncü maddesinde; “İlgili mevzuatına göre alınan sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen memurlar ile ağır engelli raporlu eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan memurlar engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak yer değiştirme talebinde bulunabilir. Bu kapsamdaki talepler bu Yönetmelikte yer alan kısıtlayıcı hükümlere tabi olmaksızın kurumların kadro imkânları ve teşkilat yapıları dikkate alınarak karşılanır ve bu haktan bir defadan fazla yararlanılmaz.”
12) 25/09/2017 tarihli ve 33738499-010.04-1987654 sayılı Bakan Olur’u ile yürürlüğe
giren 2017/2 sayılı Orman Genel Müdürlüğü Yetki Devri, İmza ve İşbölümü
Yönergesinin “Genel Müdür tarafından İmzalanacak Yazılar” başlıklı 6 ncı maddesinde; “(1) Bu Yönergenin uygulanmasındaki iş ve işlemlerden; … (v) Bakanlık Makamından müsaade alınmak kaydıyla; 6. Maddenin (ü) fıkrasında unvanları sayılan personel hariç merkez ve taşra teşkilatındaki bütün kadro ve pozisyonlara yapılacak atama, tayin ve nakiller ile yer değişikliği niteliğindeki görevlendirmeleri, … Genel Müdür tarafından imzalanır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
13) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın
atamasının Antalya il merkezine yapılması yönünde idareye tavsiyede bulunulması gerektiği yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
14) Başvuran, engellilik mazereti nedeniyle atamasının il merkezine yapılmasını talep
etmektedir.
15) Anayasamıza göre sosyal bir hukuk Devleti olan Türkiye Cumhuriyetinin idari yapısını
oluşturan kurumlarının tüm eylem ve işlemlerinde “sosyal devlet” ilkesini gözetmeleri bir zorunluluktur. Bu ilke uyarınca, hiçbir ayrım gözetilmeden tüm vatandaşların temel hak ve hürriyetlerini hukuk devleti ve adaleti ile bağdaşmayacak şekilde sınırlayan ekonomik ve sosyal engellerin kaldırılması, bireyin maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartların hazırlanmasına çalışılması Anayasa’da Devletin amaç ve görevleri arasında sayılmaktadır.
16) Toplum yaşamı içinde sayıları yadsınamayacak kadar büyük boyutlara ulaşan engelli
vatandaşların iş yaşamı ve sosyal yaşam içinde demokratik ve medeni bir toplum olmanın gereği olarak daha aktif bir biçimde yer alması gerektiği kuşkusuzdur. Bu açıdan, sosyal devlet ilkesi, engellilere yönelik oluşan mağduriyetlerin giderilmesini, engellilerin yaşam koşullarının iyileştirilmesini, engellilerin hak ve özgürlüklere ulaşmalarının önündeki her türlü engelin kaldırılmasını gerekli kılmaktadır.
17) 5982 sayılı Kanunun birinci maddesiyle 2010 yılında Anayasa’nın 10 uncu maddesine
eklenen ek (üçüncü) fıkra yoluyla, sosyal devlet ilkesinin bir gereği olarak dezavantajlı konumda olanların tüm hak ve hizmetlerden yararlanması için fırsat eşitliğinin sağlanması amacıyla, engellilerin de aralarında bulunduğu birtakım gruplara yönelik alınacak özel tedbirlerin eşitlik ilkesine aykırı olmayacağı düzenlenmiştir.
18) 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanunda ise, engellilerin haklarını diğer bireylerle eşit
kullanabilmesi için idarelere gerekli değişiklikleri yapması, tedbirleri alması ve de çalışan engellilerin karşılaşabileceği engel ve güçlükleri ortadan kaldırmaya yönelik istihdam süreçlerine dair önlemleri alması yönünde düzenlemeler yer almaktadır.
19) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 72 nci maddesinde ise; kendisi, eşi veya birinci
kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılacağı öngörülmüş; bu doğrultuda, Devlet Memurlarının Yer
Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğinin Ek 3 üncü maddesi ile ilgili mevzuatına göre alınan sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen memurların, bir defaya mahsus olmak üzere engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak yer değiştirme talebinde bulunabileceği ve bu kapsamdaki taleplerin söz konusu Yönetmelikte yer alan kısıtlayıcı hükümlere tabi olmaksızın kurumların kadro imkânları ve teşkilat yapıları dikkate alınarak karşılanacağı düzenlemesi getirilmiştir. Ayrıca, Danıştay 16. Dairesinin 2/7/2015 tarihli ve
E:2015/10808 sayılı kararı ile, Yönetmelikte geçen “bir defadan fazla olmamak”
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
ibaresinin yürürlüğü durdurulmuş; Danıştay 2. Dairesinin 21/3/2018 tarihli ve
E:2016/9697, K:2018/1891 sayılı kararı ile, bu ibare iptal edilmiştir.
20) Konuyla ilgili olarak, Devlet Personel Başkanlığının 08/03/2016 tarihli ve 1424 sayılı
görüşünde; “Devlet memurunun Genel Yönetmeliğin ek 3 üncü maddesinde yer alan şartlara sahip Devlet memurunun engellilik durumuna bağlı yer değişikliği talebinin kamu kurum ve kuruluşlarınca yerine getirilmesi için talep edilen yerde kurumun teşkilatının bulunması, söz konusu teşkilat bünyesinde bahsi geçen memurun atanabileceği bir kadronun bulunması ve yer değişikliği talebinin engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olması gerektiği, engellilik durumuna bağlı yer değişikliğinin talep edildiği yerde kamu kurum ve kuruluşlarının teşkilatının bulunması, söz konusu teşkilatta memurun atanabileceği bir kadronun bulunması ve talebin engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olması halinde kamu kurum ve kuruluşlarınca yer değişikliği talebinin yerine getirilmesi gerektiği, bu üç husus dışındaki gerekçelerle yer değişikliği talebinin reddedilemeyeceği … mütalaa edilmektedir.” ifadelerine yer verilmiştir. Buna göre, söz konusu koşulların varlığı halinde yer değişikliği talebinin yerine getirilmesi gerekmekte olup, bu hususlar dışında ilgili Yönetmelikte yer verilen diğer kısıtlayıcı hükümlere tabi olunamayacağı ve kamu kurum ve kuruluşlarının Devlet memurlarının yer değiştirme suretiyle atanmasına ilişkin olarak hazırladıkları özel yönetmeliklerde Genel Yönetmeliğe aykırı hükümlere yer verilemeyeceği anlaşılmaktadır.
21) Somut olayımızda, başvuran engellilik durumundan kaynaklanan bir nedenle yer
değişikliği talep ettiğinden, ayrıca başvuranın yer değişikliği talep ettiği Antalya il merkezinde teşkilatı bulunduğundan, söz konusu 3 şarttan ikisinin karşılandığı açıktır.
Başvuranın atanmayı talep ettiği yerdeki kadro durumu konusunda ise, başvuranın gerek ilk başvuru tarihinde gerekse ikinci başvuru tarihinde Antalya Orman Bölge
Müdürlüğünde ve Merkez İşletme Müdürlüğünde satandart kadro cetveline göre onlarca kadronun boş bulunduğu görülmektedir.
22) Bu noktada, idare başvuranın halihazırda görev yaptığı … Orman İşletme
Müdürlüğündeki idari memur sayısının düşük olmasını gerekçe göstermekte ve bahsi geçen Genel Yönetmelikte geçen bu tür taleplerin kadro imkanları ve teşkilat yapıları dikkate alınarak karşılanacağı hükmüne dayanmaktadır. Ancak, yukarıda bahsedildiği üzere, kanunla tereddütleri gidermekle görevlendirilmiş olan Devlet Personel
Başkanlığının görüşlerinde, söz konusu hükümden ilgilinin talep ettiği yerde idarenin teşkilatının ve atanabileceği bir kadronun bulunup bulunmadığına bakılması gerekmektedir. İlgilinin ayrılacağı yerdeki kadro durumu konusunda ise, idarenin ortaya çıkan/çıkacak olan personel ihtiyacını gidermeye yönelik gerekli organizasyonel tedbirleri (atama, görevlendirme vb.) alması gerekmektedir.
23) Ayrıca, idare çok sayıda engelli personelin yer değişikliği talebinde bulunmasını
başvuranın talebinin kabul edilmemesine gerekçe olarak sunmaktadır. Ancak, engelli personel tarafından yapılan yer değişikliği başvurularının her biri, yukarıda bahsedilen kriterler çerçevesinde, müstakil olarak değerlendirilmesi gerekmekte olup, talep sayısının fazla olmasının engelli personelin sahip olduğu hakkının kullandırılmaması sonucunu doğuracak şekilde ele alınmamalıdır.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
24) Diğer yandan, Antalya Orman Bölge Müdürlüğünce başvuranın talebinin reddedildiği
tarihte ve halihazırda yürürlükte olan 25/09/2017 tarihli ve 1987654 sayılı Orman Genel
Müdürlüğü Yetki Devri İmza ve İş Bölümü Yönergesinin (v) numaralı alt bendinde, taşra teşkilatındaki bütün kadro ve pozisyonlara yapılacak atama, tayin ve nakiller ile yer değişikliği niteliğindeki görevlendirmelerin, Bakanlık Makamından müsaade almak kaydıyla Genel Müdür tarafından yapılacağı; Yönergenin ekinde yer alan Ek-1 sayılı ve
Ek-2 sayılı tablolarda ise taşra teşkilatından görev yapan kademe derecesi 1-15 olan memurların atama, tayin, yer değişikliği taleplerini yapacak makamın “B/GM” (Bakanlık/Genel Müdür) olarak belirtildiği görülmektedir.
25) Bu açıdan bakıldığında, taşrada görev yapan personelin yer değişikliği suretiyle
atanmalarının Genel Müdürün yetkisinde olduğu anlaşılmakta olup, başvuranın talebinin de, diğer yer değişikliği yapılan diğer personelde olduğu gibi, ilgili Orman Bölge
Müdürlüğünün görüşüyle birlikte Orman Genel Müdürlüğüne gönderilmesi ve ilgilinin talebinin yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirilmek suretiyle Genel Müdürlük Makamı tarafından kabul veya reddedilmesi gerekmektedir.
26) Somut olayımızda, başvuranın ilk dilekçesi yetkili merci olan Genel Müdürlük makamına
sunulmaksızın işbölümü yönergesine aykırı olarak Antalya Bölge Müdürlüğünce reddedilmiş; Orman Genel Müdürlüğü Personel Dairesi Başkanlığının 15/05/2019 tarihli ve … sayılı yazısında ise, başvuranın tayin talebi Bölge Müdürlüğü içinde bir tayin talebi olduğundan Bölge Müdürlüğünün hizmet ihtiyaçlarını gözeterek reddetme veya muvafakat verme yetkisi bulunduğu ifade edilmiştir.
27) Ancak, Bakanlık Makamınca çıkarılan bahsi geçen Yönerge ile personelin yer değişikliği
işlemlerinin yapılması yetkisi taşra veya merkez personeli ayrımı yapılmaksızın Genel
Müdürlük makamına verilmiş olup, Bölge Müdürlerinin kendi bölgelerinde görev yapan taşra personelinin taleplerini kabul veya reddedebileceği şeklinde bir istisnaya yer verilmemiştir. Bölge müdürlerinin veya işletme müdürlerinin idaresinde görev yapan personelin bu tür değişiklik talepleri konusunda mevzuatla yetkilendirilen üst makamlara olumlu/olumsuz görüş vermek suretiyle verilecek karara etki etmeleri mümkünse de, bu husus yetkinin bölge müdürlerince kullanılması kullanılabileceği anlamına gelmemektedir. Nitekim, Kurumumuzca incelenen bazı başvurularda gözlemlendiği üzere, atama konusunda taşra yöneticilerinin olumsuz görüş bildirilmesine rağmen atamaya yetkili merkezi makamlarca ilgilinin atama talebi kabul edilebilmekte veya taşra yöneticilerince olumlu görüş bildirilmesine rağmen atamaya yetkili merkezi makamlarca atama talebi reddedilebilmektedir.
28) Bütün bunların yanında, başvuranın 26/02/2020 tarihinde gönderdiği mesaj ve ek evrakın
incelendiğinde, … Orman İşletme Müdürlüğüne 8 adet 4/B statüsünde büro personeli alındığı ve göreve başladığı, bunun üzerine başvuranın 10/02/2020 tarihinde yeni bir dilekçeyle idareye başvuruda bulunduğu, ancak bu talebinin Antalya Orman Bölge
Müdürlüğünün 19/02/2020 tarihli ve … sayılı yazısıyla başvuranın hizmetine ihtiyaç duyulduğu gerekçesiyle reddedildiği görülmektedir. Buna göre, Antalya Orman Bölge
Müdürlüğünün başvuranın talebini yetkili merci olan Orman Bölge Müdürlüğüne göndermeyerek ve ret yönünde işlem tesis ederek halen Yönergeye aykırı hareket etmeye devam ettiği; ayrıca, Orman Genel Müdürlüğü Personel Dairesi Başkanlığınca
Kurumumuza gönderilen 15/05/2019 tarihli ve … sayılı yazısı ile 3/12/2019 tarihli ve …
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
sayılı yazısında yer verdiği … Orman İşletme Müdürlüğüne atama yapılması veya büro personeli alımını müteakiben başvuranın talebinin tekrar değerlendirileceği yönündeki ifadelerine aykırı hareket edildiği, idarece sunulan verilere göre … Orman İşletme
Müdürlüğündeki 15 adet olan standart kadro sayısının % 80’i oranında doluluk oranına ulaşmasına rağmen başvuranın mevzuat uyarınca sahip olduğu hakkının kullandırılmadığı tespit edilmiştir.
29) Bu çerçevede, Kurumumuzca yapılan ön inceleme neticesinde; Devlet Memurlarının
Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğinin Ek 3 üncü maddesinde yer alan 3 şartın tamamının gerçekleştiği görüldüğünden, başvuranın engellilik durumuna bağlı yer değişikliği talebinin Orman Genel Müdürlüğünce zımnen reddedilmesi işleminin, ayrıca Antalya Bölge Müdürlüğünün başvuranın dilekçelerini reddetmesi yönündeki işlemlerinin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı değerlendirildiğinden, başvuranın atamasının Antalya il merkezine yapılması yönünde idareye tavsiyede bulunulması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
30) 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde iyi yönetim ilkelerine yer verilmiş olup; idarenin mevzuatta aranan bütün şartları taşımasına rağmen başvuranın atamasının yapılmaması, ayrıca başvuranın dilekçelerini karar vermeye yetkili makama göndermeyerek ve başvuranın görev yaptığı yere atama yapılmasına rağmen başvuranın son dilekçesini yine yetkisiz bir işlemle reddedilmesi nedeniyle “kanunlara uygunluk” ve “haklı beklentiye uygunluk” ilkelerine, mevzuat uyarınca idareye yapılmış bir başvuru olarak kabul edilen
Gönderme Kararımız üzerine idarece başvurana ve Kurumumuza cevap verilmemiş olması nedeniyle “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine, ayrıca başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespit edilmiş olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
31) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının
başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Antalya İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE, Başvuranın Antalya il merkezine atamasının yapılması yönünde ORMAN GENEL
MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca, ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın Başvurana ve gereği için ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.