|
ÖZET: Başvuran, 679 sayılı KHK ile ihraç edilmesinin ardından, hakkında verilen “kovuşturmaya yer yok” kararına dayanarak, Emniyet Bilgi Sistemi’nde (Polnet4) yer alan ihraç bilgileri ve suçlu profil resminin silinmesini talep etmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruyu değerlendirerek, başvuranın ihraç kaydının kaldırıldığına dair gerekli işlemlerin yapıldığını, ancak Polnet4 sistemindeki kayıtların gizli niteliği gereği, bu bilgilerin yalnızca belirli amaçlarla kullanılabileceğini ve kayıtların yalnızca kanunda öngörülen süreler sonunda silinebileceğini belirtmiştir.
Kurum, başvuranın talebinin reddine karar vermiştir. Gerekçe olarak, Polnet4 sisteminin kamu güvenliği ve asayişin sağlanması amacıyla oluşturulduğu, başvuranın kayıtlarının yetkisiz erişime kapalı olduğu ve kamu menfaati ile bireysel menfaat arasındaki dengenin başvuran aleyhine bozulmadığı ifade edilmiştir. Ayrıca, başvuranın gözaltı ve ihraç bilgilerinin sistemde tutulmasının, devletin güvenliğini sağlamak adına gerekli bir işlem olduğu vurgulanmıştır. Sonuç olarak, başvurunun reddedilmesi yönündeki karar, ilgili mevzuat hükümleri ve sistemin işleyişinin hukuki temelleri dikkate alınarak verilmiştir. İdarenin, başvuranın talebine ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri zamanında sunduğu, ancak başvuru yollarını belirtmediği için iyi yönetim ilkelerine tam olarak uymadığı tespit edilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/4421-S.20.7014
BAŞVURU NO : 2019/18095
KARAR TARİHİ : 20/03/2020
RET KARARI
,TCKN:
Adres:
EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Emniyet bilgi sisteminde yer alan ihraç bilgilerinin silinmesi talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 15/10/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü personeli olarak İstanbul ili İlçesi başkomiser rütbesi ile asayiş büro amiri olarak görevini ifa ederken 03/10/2016 tarihinde açığa alındığını, daha sonra 679 sayılı KHK ile görevinden ihraç edildiğini, yürütülen soruşturma kapsamında 10/05/2018 tarihinde hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini, 25/04/2019 tarihinde Olağanüstü Hal
İşlemleri İnceleme Komisyonunu kararı ile görevine iade edildiğini, yaşadığı bu ihraç olayı yüzünden resmi kurumlarda hakkında fişleme niteliğinde bilgilerin yer aldığını ifade ederek, gözetim altına alındığında olay yeri şube müdürlüğü tarafından şüpheli olanlar ile ilgili çekilen ve eşkal modülüne işlenen suçlu profilinde resminin, aynı şekilde 31/03/2017 yılında gözetim altına alındığı 7 (yedi) günlük bilginin ve polnet4 ‘te memuriyet ihraç bilgisi adı altında 679
KHK ile ihraç edildiği bilgisinin silinmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebimize istinaden İçişleri Bakanlığı
Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 29.11.2019 tarih ve E. sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1. Pol-Net 4 sisteminde ihraç bilgilerinin tutulmadığı, Pol-Net 4’te yer alan verilerin Devlet
Personel Başkanlığından temin edildiği ve online olarak sorgulandığı, veri sorumlusunun verileri kaydeden kurum olduğu, ayrıca Pol-Net 4’te de adı geçenin göreve iade bilgisinin bulunduğu,
2.2. Adı geçenin parmak izi ve AFİS sistemindeki fotoğrafının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi
Kanunun 81. maddesi uyarınca alındığı ve ilgili düzenleme uyarınca adı geçen hakkında
Kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz süresinin dolması, itirazın reddi, beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilip kesinleşmesi hâllerinde adli makamlarca kaydın silinmesine ilişkin verilecek kararın ilgili birimlere bildirilmesi durumunda on parmak izi ve fotoğrafın APFIS sisteminden silme işleminin yapılabilmesinin mümkün olduğu,
2.3. Pol-Net 4 EKİP Projesi Nezarethane modülünde tutulan gözaltı kayıtlarının istatistik amaçlı ve sadece İstanbul il genelindeki kayıtları içerdiği, ayrıca Şube Müdürlüğü olarak gözaltına alınan şahıslarla ilgili herhangi bir veri girişi ve silme yetkisinin bulunmadığı ve 2017/19 nolu Koordinasyon Hizmetleri genelgesinde 2. Sırada yer alan “Gözaltı ve
Nezarethane Verileri ” başlıklı kısmın ikinci paragrafında “… Gözaltına alınan şahıslarla ilgili bilgilerin Gözaltı ve Nezarethane Modülüne zamanında doğru ve eksiksiz olarak girilmesini, bu verilerin Koordinasyon birimlerinde görevli yetkili personelce kontrol edilerek eksik veya hatalı olanların, gözaltı kaydı yapan adli birimin yetkili personelince düzeltilmesinin sağlanmasını… ” olarak tanımlandığı, koordinasyon hizmetleri genelgesinde bahsedilen
Koordinasyon birimlerinde görevli yetkili personelce kontrol edilerek eksik veya hatalı olanların, gözaltı kaydı yapan adli birimin yetkili personelince düzeltilmesinin sağlanmasını…
” ibaresinin yer aldığı,
2.4. Başvuranla ilgili olarak İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının
Soruşturma Numaralı Dosyasına kayden adli işlem yapıldığı, şahsın almış olduğu “Ek
Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar” ile ilgili olarak adı geçen şalısın Pol-Net 4
Ekip Projesindeki “YAKALANAN” şeklindeki veri girişine “KOVUŞTURMAYA YER
YOK” olarak güncelleme işlemi yapıldığı, 2.5. POLNET-4 Ekip Projesinde Şahıs Hakkındaki Adli İşlemler başlığı altında yer alan
Gözaltılar (Arşiv Araştırması) bilgilerinin silinip silinmeyeceği hususu ile ilgili KOM
Daire Başkanlığından sorulmuş yazıya istinaden gerekli bilgilendirmenin bilahare yapılacağı,
2.6. Başvuran veya diğer ilgililer tarafından şikayet konusu talebe ilişkin Emniyet
Genel Müdürlüğü’nün hasım mevkiinde bulunduğu yargı organlarında açılmış/sonuçlanmış dava bulunmadığı,
ifade edilmiştir.
3. Başvuruya konu iddialar hakkında görüş talebimize istinaden Aile, Çalışma ve Sosyal
Hizmetler Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 10.12.2019 E.
sayılı cevabi yazıda özetle; 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin “ihraç edilen personelin bildirilmesi” başlıklı 15’inci maddesinin birinci fıkrasında ”20/07/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnameler ile doğrudan veya anılan kanun hükmünde kararnamelerde öngörülen usuller çerçevesinde meslekten, kamu görevinden veya ilgili kurumların teşkilatından çıkarılanlar, işlem tarihinden itibaren en geç on beş gün içerisinde Devlet Personel Başkanlığına bildirilir” hükmü, yine bu maddenin ikinci fıkrasında ”Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce birinci fıkrada belirtilen gerekçe ile meslekten, kamu görevinden veya ilgili kurumların teşkilatından çıkarılanlar da bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on beş gün içerisinde Devlet Personel Başkanlığına bildirilir” hükmüne yer verildiği, bu kapsamda kamu kurum ve kuruluşlarınca 15.07.2016 tarihinden itibaren statü farkı gözetilmeksizin kamu görevinden çıkartılan tüm kamu personeline ilişkin bilgilerin Başkanlık sistemine giriş veya iade işlemlerinin kurumlarınca devam etmekte olduğu, söz konusu şahsın 10.12.2019 tarihinde sistemde yapılan sorgulama işleminde 679 sayılı KHK ile Emniyet Genel Müdürlüğünden ihraç edildiği daha sonra OHAL İnceleme Komisyonunun
12.02.2019 tarih ve / sayılı kararı ile göreve iade edildiği, kurumlarınca gerekli
işlemler yapılarak ihraç kaydının kaldırıldığının tespit edildiği,
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
6. 4/7/1934 tarihli ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Salȃhiyet Kanununun,
6.1. “Parmak izi ve fotoğrafların kayda alınması” başlıklı 5’inci maddesinde, “ (Değişik:
2/6/2007-5681/2 md.)
Polis; a) Gönüllü, b) Her çeşit silah ruhsatı, sürücü belgesi, pasaport veya pasaport yerine geçen belge almak için başvuruda bulunan, c) Başta polis olmak üzere, genel veya özel kolluk görevlisi ya da özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilen, ç) Türk vatandaşlığına başvuruda bulunan, d) Sığınma talebinde bulunan veya gerekli görülmesi halinde, ülkeye giriş yapan sair yabancı, e) Gözaltına alınan, kişilerin parmak izini alır.
Birinci fıkraya göre alınan parmak izi, ait olduğu kişinin kimlik bilgileri ile birlikte, ne zaman ve kim tarafından alındığı belirtilmek suretiyle, bu amaca özgü sisteme kaydedilerek saklanır.
Ancak, parmak izinin hangi sebeple alındığı sisteme kaydedilmez.
Olay yerinden elde edilen ve kime ait olduğu henüz tespit edilemeyen parmak izleri, kime ait olduğu tespit edilinceye kadar, ilgili soruşturma dosya numarası ile birlikte sisteme kaydedilir.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 81 inci maddesi ile 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik
Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 21 inci maddesi hükümlerine göre alınan parmak izleri de bu sisteme kaydedilir.
(a) bendi hariç birinci fıkra ile dördüncü fıkra kapsamına giren kişilerin ayrıca fotoğrafları alınarak, ikinci fıkrada belirlenen esaslara uygun olarak parmak izi ile birlikte sisteme kaydedilir.
Bu sistemde yer alan bilgiler, kimlik tespiti, suçun önlenmesi veya yürütülmekte olan soruşturma ve kovuşturma kapsamında maddî gerçeğin ortaya çıkarılması amacıyla mahkeme, hâkim, Cumhuriyet savcısı ve kolluk tarafından kullanılabilir.
Kolluk birimleri, kimlik tespiti yapmak ya da olay yerinden alınan parmak izini karşılaştırmak amacıyla doğrudan bu sistemle bağlantı kurabilir.
Sistemde kayıtlı bilgilerin hangi kamu görevlisi tarafından ve ne amaçla kullanıldığının denetlenebilmesine imkân tanıyan bir güvenlik sistemi kurulur.
Sistemde yer alan kayıtlar gizlidir; altıncı ve yedinci fıkralarda belirlenen amaçlar dışında kullanılamaz.
Sisteme kayıtlı olan parmak izi ve fotoğraflar, kişinin ölümünden itibaren on yıl ve her halde kayıt tarihinden itibaren seksen yıl geçtikten sonra sistemden silinir.
…”
6.2. Ek 7’nci maddesinde, “Polis, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, Anayasa düzenine ve genel güvenliğine dair önleyici ve koruyucu tedbirleri almak, emniyet ve asayişi sağlamak üzere, ülke seviyesinde ve sanal ortamda istihbarat faaliyetlerinde bulunur, bu amaçla bilgi toplar, değerlendirir, yetkili mercilere veya kullanma alanına ulaştırır. Devletin diğer istihbarat kuruluşlarıyla işbirliği yapar.”
7. 08/03/2018 tarihli ve 30354 sayılı Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan ve 7075 sayılı
“Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun ” ile kabul edilen 685 sayılı Olağanüstü
Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin; “Komisyonun oluşumu” başlıklı 1’inci maddesinde; “ (1) Anayasanın 120 nci maddesi kapsamında ilan edilen ve 21/7/2016 tarihli ve 1116 sayılı Türkiye Büyük Millet
Meclisi Kararıyla onaylanan olağanüstü hal kapsamında, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik
Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, aidiyeti, iltisakı veya bunlarla irtibatı olduğu gerekçesiyle başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan kanun hükmünde kararname hükümleri ile tesis edilen işlemlere ilişkin başvuruları değerlendirmek ve karara bağlamak üzere Olağanüstü
Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kurulmuştur.”,
7.1. “Komisyonun görevleri” başlıklı 2 nci maddesinde; “Komisyon, olağanüstü hal kapsamında doğrudan kanun hükmünde kararnameler ile tesis edilen aşağıdaki işlemler hakkındaki başvuruları değerlendirip karar verir.
a) Kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarma ya da ilişiğin kesilmesi, …”
7.2. “Kararların uygulanması” başlıklı 10 uncu maddesinde; “(1) Kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarılan ya da ilişiği kesilenlere ilişkin başvurunun kabulü hâlinde karar, kadro veya pozisyonunun bulunduğu kuruma, yükseköğretim kurumlarında kamu görevinden çıkarılan öğretim elemanları için Yükseköğretim Kurulu
Başkanlığına bildirilir. Kamu görevine iade edilmesine karar verilenlerin eski kadro veya pozisyonuna atanması esastır. Ancak müdür yardımcısı veya daha üstü ile bunlara eşdeğer yöneticilik görevinde bulunmakta iken kamu görevinden çıkarılmış olanların atamalarında, söz konusu yöneticilik görevlerinden önce bulundukları kadro ve pozisyon unvanları dikkate alınır.
…İlgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümleri, bu fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılır.”
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. 679 sayılı KHK ile görevinden ihraç edilen, akabinde Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme
Komisyonunu kararı ile görevine iade edilen başvuran polnet4’te yer alan eşkal modülüne işlenen suçlu profil resminin, 31/03/2017 tarihinde 7 (yedi) günlük süreyle gözaltına alındığına ilişkin bilgi ile 679 KHK ile ihraç edildiği bilgisinin silinmesini talep etmektedir.
10. Bilindiği gibi 15 Temmuz 2016 tarihinde Devletimize ve milletimize karşı başlatılan hain darbe girişimi nedeniyle kamu düzeni ve güvenliği açasından Anayasanın 120 inci maddesi ve
2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanununu uyarınca ülke genelinde olağanüstü hal ilan edilmesine
karar verilmiştir. Bu kapsamda 23.07.2016 tarihli ve 29779 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanarak yürürlüğe giren 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamanda Alınan Tedbirlere İlişkin
Kanun Hükmünde Kararname (KHK), 29/10/2016 tarihli ve 29872 sayılı Resmi Gazete ‘de yayımlanan 6749 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun
Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun ile Kanunlaşmıştır.
11. Alınan tedbirler çerçevesinde Anayasa ile kurulan demokrasi düzeninin korumak amacıyla terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen; vakıf, dernek, televizyon ve sair birçok müessese kapatılmış ve birçok kamu görevlisi de ihraç edilerek başta FETO/PDY olmak üzere terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, iltisakı yahut bunlarla irtibatlı olduğu değerlendirilen kişiler kamu kurum ve kuruluşlarından çıkarılmış kamu görevlilerinin görevinden çıkarılmasına yönelik süreç içerisinde de kamu kurumlarınca farklı usuller benimsenerek, yapılan inceleme/soruşturmaya göre idari işlemle; inceleme ve soruşturma aşamasında görevden uzaklaştırma sonrasında KHK hükümleriyle veya doğrudan
KHK yoluyla, kamu görevinden çıkarma gibi yöntemler uygulandığı görülmüştür.
12. Ancak sonraki süreçte anılan terör örgütleri, yapı, oluşum veya guruplara üyeliği olmadığı halde ihraç edilen kamu görevlilerinin mağduriyetlerini gidermek amacıyla da yine OHAL
KHK hükümleriyle bazı kamu görevlilerinin doğrudan kamu görevine iadesine karar verilerek ihraç KHK’larında belirtilen tüm hüküm ve sonuçların ortadan kalkacağı hüküm altına alınmış, diğer yandan bu süreçte doğrudan KHK hükümleri ile ihraç olup kamu görevine iadesine karar verilmeyenler için görevden ihraç kararlarına karşı itirazda bulunmak, hak arama hürriyetini kullanmak, varsa hataların düzeltilmesini sağlamak için 23/01/2017 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 685 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında
Kanun Hükmünde Kararname ile Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kurularak bir kısım kamu görevlileri de Komisyonun vermiş olduğu karara istinaden görevine iade edilmiştir.
13. Başvuru konusu dosyanın incelenmesi sonucunda, başvuranın İstanbul ili İlçesi başkomiser rütbesi ile asayiş büro amiri olarak görevini ifa ederken 03/10/2016 tarihinde açığa alındığı, daha sonra 679 sayılı KHK ile görevinden ihraç edildiği, 25/04/2019 tarihinde
Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonunu kararı ile görevine iade edildiği anlaşılmaktadır.
14. İlgili idareden temin edilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, Polnet4 siteminde başvuranın ihraç edildiği bilgisi yanında göreve iade bilgisinin bulunduğu, gözaltı kayıtlarının istatistik amaçlı tutulduğu, başvuranla ilgili olarak İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının
Soruşturma Numaralı Dosyasına kayden adli işlem yapıldığı, başvuranın almış olduğu “Ek Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar” ile ilgili olarak adı geçen şalısın Pol-Net 4 Ekip Projesindeki “YAKALANAN” şeklindeki veri girişine
“KOVUŞTURMAYA YER YOK” olarak güncelleme işlemi yapıldığı anlaşılmaktadır.
15. Polis Vazife ve Salahiyet Kanununun 5. maddesinde, polis tarafından gözaltına alınan kişilerin fotoğraflarının alınıp sisteme kaydedileceği, bu kaydın gizli olduğu, fotoğraf kaydının kimlik tespiti, suçun önlenmesi veya yürütülmekte olan soruşturma ve kovuşturma kapsamında maddî gerçeğin ortaya çıkarılması amacıyla mahkeme, hâkim, Cumhuriyet savcısı ve kolluk tarafından kullanılabileceği, sistemde kayıtlı bilgilerin hangi kamu görevlisi tarafından ve ne amaçla kullanıldığının denetlenebilmesine imkân tanıyan bir güvenlik sisteminin kurulacağı, sisteme kayıtlı olan fotoğrafların, kişinin ölümünden itibaren on yıl ve her halde kayıt tarihinden itibaren seksen yıl geçtikten sonra sistemden silineceği öngörülmektedir.
16. Emniyet Bilgi Sistemi (Polnet’4) sistemi, Polis Vazife ve Salȃhiyet Kanununun Ek 7’nci maddesi uyarınca, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, Anayasa düzenine ve genel güvenliğine dair önleyici ve koruyucu tedbirleri almak, emniyet ve asayişi sağlamak üzere, ülke seviyesinde ve sanal ortamda istihbarat faaliyetlerinde bulunma, bu amaçla bilgi toplama, değerlendirme, yetkili mercilere veya kullanma alanına ulaştırma görevlerinin verildiği polis teşkilatı tarafından kurum içi ve kurum dışı yürütülen süreçlerin hızlandırılması, insan unsurundan kaynaklanan hataların önüne geçilmesi, emek, kırtasiye, enerji ve personelden tasarruf sağlanması amacıyla kurulmuştur.
17. İlgili idarenin açıklamalarından da anlaşılacağı üzere, eşkal resminin, gözaltı ve ihraç bilgisinin yer aldığı Emniyet Bilgi Sistemi (Polnet) sisteminde yer alan verilere yetkisiz erişimin mümkün olmadığını, hatta yetkilendirme işleminin de ilgili birimin görev alanı çerçevesinde yapıldığını öncelikle belirtmek gerekmektedir. Nitekim, Polis Vazife ve
Salȃhiyet Kanununun 5’inci maddesi uyarınca da, başvuranın polnet4’te yer alan eşkal resmine ilişkin kaydın gizli niteliğe haiz olduğu, bu kaydın ancak belli amaçlarla belli makamlar tarafından kullanılabildiği, hatta söz konusu kayda ilişkin bilginin hangi kamu görevlisi tarafından hangi amaçla kullanıldığını denetleyen bir sistem bulunması gibi yetkisiz üçüncü kişilerin anılan fotoğraf kaydına ulaşımını engelleyecek nitelikte tedbirler alındığı görülmektedir. Yine aynı Kanun maddesinde sisteme kayıtlı olan fotoğrafların, kişinin ölümünden itibaren on yıl ve her halde kayıt tarihinden itibaren seksen yıl geçtikten sonra sistemden silinebileceği düzenlenmektedir. Bu itibarla, başvura ait eşkal resminin ancak
Kanunda öngörülen süreler sonunda silinebilmesinin mümkün olacağı değerlendirilmektedir.
18. Diğer yandan, 7075 sayılı Kanunun 10’uncu maddesinde OHAL Komisyonunun ilgilinin göreve iadesine ilişkin kararı sonucunda, ilgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümlerinin, ilgili kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılacağı öngörülmektedir. Bu kapsamda, anılan Kanun hükmü uyarınca mülga Devlet Personel Başkanlığının sisteminde yaptığı sorgu sonucunda, başvuranın ihraç kaydının kurumunca gerekli işlemler yapılmak suretiyle kaldırıldığının tespit edildiği de anlaşılmaktadır.
19. Başvuranın gözaltı ve ihraç bilgisinin Polnet4 sisteminde kaydedilmesi işleminin ise, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, Anayasa düzenine ve genel güvenliğine dair önleyici ve koruyucu tedbirleri almak, emniyet ve asayişi sağlamak gibi toplum refah ve huzuru için hayati önem taşıyan görevleri bulunan ve devlet yapılanmasında önemli bir yeri olan emniyet hizmetleri birimlerinin kamu yararının gerçekleşmesine yönelik işlem ve eylemlerinden biri olarak kabulü gerekmektedir. Bu doğrultuda, kamu menfaati ile bireysel menfaat arasındaki dengenin birey menfaati aleyhine bozulup bozulmadığı hususu ele alınacak olursa, Polnet4 sisteminde yer alan başvurana ait kayıtlı bilgilere yetkisiz üçüncü kişilerin erişiminin mümkün olmadığı, ihraç bilgisi yanında iade bilgisinin de yer aldığı, bununla beraber, “Ek Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar” kapsamında PolNet 4 sistemindeki “Yakalanan” şeklindeki veri girişine “Kovuşturmaya yer yok” olarak güncelleme işlemi yapıldığı gibi hususlar göz önünde bulundurulduğunda kamu menfaati ile bireysel menfaat arasında bulunması gereken dengenin başvurana külfet yükleyecek şekilde başvuran aleyhine bozulduğunu söylemek mümkün olmayacaktır.
20. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, yukarıda yer alan mevzuat hükümleri, Polnet4 sisteminin işleyişinin hukuki temelleri, söz konusu sistemde kayıtlı olan bilgilere yetkisiz kişilerin erişimini engelleyecek nitelikte ciddi tedbirlerin alınmış olduğu hususları dikkate alınarak, ilgili idarenin başvuranın eşkal resminin, gözaltı bilgisi ile ihraç bilgisinin silinmemesi yönünde tezahür eden işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
21. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
22. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın, BAŞVURANA ve EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi