|
ÖZET: Başvuran, Gelir İdaresi Başkanlığı’na bağlı bir kadroya atanma talebinde bulunmuş, ancak atama sürecinde kendisine bilgi verilmediğini ve talebinin değerlendirilmediğini iddia etmiştir. İdare, atamanın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu çerçevesinde yapıldığını ve mevcut personel sayısı nedeniyle her talebin olumlu değerlendirilemeyeceğini belirtmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddine ilişkin işlemin hukuka aykırı olmadığına karar vermiştir.
Kurul, idarenin atama konusundaki takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak kullandığını, bu nedenle başvuranın talebinin reddinin hukuka aykırı olmadığını tespit etmiştir. Ancak, başvuranın talebine ilişkin idarenin makul sürede cevap vermemesi ve kararın gerekçesinin bildirilmemesi gibi iyi yönetim ilkelerine uyulmadığını vurgulamış, idareye bu ilkelere uygun davranması yönünde öneride bulunmuştur. Sonuç olarak, başvuru reddedilmiş ve kararın tebliği ile yargı yolu açık bırakılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/3166-S.20.5049
BAŞVURU NO : 2019/18449
KARAR TARİHİ : 27/02/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Gelir İdaresi Grup Başkanı olarak atanma talebi hakkında
BAŞVURU TARİHİ : 21/10/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Gelir İdaresi Başkanlığı Ankara Vergi Dairesi Başkanlığına bağlı Başkent Vergi
Dairesinde gelir uzmanı olarak görev yaptığını, 27.03.2018 tarihli dilekçeyle Gelir İdaresi Grup
Başkanlığı kadrosuna asaleten atanmak için başvurduğunu, aradan geçen zaman zarfında boş bulunan kadroya bir başka kişinin atamasının yapıldığını öğrendiğini, 12.03.2019 tarihli dilekçe ile evvelce yazılı müracaatı olmasına rağmen öncelikli talebinin neden değerlendirmeye alınmadığını ve mevcut atama işleminde hangi kriterlerin temel alındığının idareye sorulduğunu, tarafına herhangi bir bilgi verilmediğini, 01.08.2019 tarihli dilekçeyle halen boş bulunan Gelir İdaresi Grup Başkanlığı kadrosuna atanma başvurusunda bulunduğunu, idarece herhangi bir cevap verilmediğini belirterek konu ile ilgili tavsiye kararı verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Gelir İdaresi Başkanlığı Personel Daire Başkanlığı’nın 20/12/2019 tarihli ve … sayılı yazısında; Gelir İdaresi Grup Başkanı atamasının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri uygulanmak suretiyle yapıldığı, Gelir İdaresi Başkanlığında yaklaşık olarak 38.000 personel görev yaptığı, dolayısıyla her talebin olumlu olarak değerlendirilmesinin mümkün bulunmadığı,
açıklamalarına yer verilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 23/07/1965 tarihli ve 12056 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunu’nun;
5.1. “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 nci maddesinde; “Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiye’nin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır…”,
5.2. ‘Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi‘ başlıklı 76.maddesinin birinci fıkrasında; ”Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler.”,
hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
6. Başvuranın talebinin reddine yönelik işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuran, Gelir İdaresi Grup Başkanlığı kadrosuna atamasının yapılmasını talep etmektedir.
8. Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun 76 ncı maddesinde düzenlenmiş olup, bu maddede Kurumların, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesindeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilecekleri düzenlenmekte ve idarelere bu konuda takdir yetkisi tanınmaktadır.
9. Takdir yetkisi, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanmaktadır. İdari işlemler tesis edilirken, İdareler, bağlı yetki veya takdir yetkisi çerçevesinde karar alırlar. Bu doğrultuda, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetkiden, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
bir şekilde belirlenmediği durumlarda ise idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir. (Halil
Kalabalık, İdare Hukukunda Takdir Yetkisi Kavramı Ve Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt 1, Sayı 2, Aralık 1997)
10. İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunludur. Ancak, idareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına da gelmez. Bu doğrultuda idare takdir yetkisini kullanırken yasanın koyduğu sınırlar içinde kalmalı, eşitlik ilkesine önem vermeli, bu yetkiyi kamu yararı için kullanmalı, yasanın öngördüğü amaçtan başka ya da kamu yararı dışında bir amaç için kullanamamalı ve bu yetkiyi gerekçeli olarak kullanmalıdır.(Bkz. Prof. Dr. Şeref
GÖZÜBÜYÜK, “Yönetim Hukuku”, Eylül/1991 s.204) Ayrıca öğretide de, idarenin takdir yetkisini kullanırken yasaların koyduğu sınırlar içerisinde hareket etmesi, eşitlik ilkesine riayet etmesi, kamu yararı için kullanılması ve gerekçeli olması gibi ilkelere uygun şekilde işlem tesisinin Hukuk Devleti açısından zorunlu olduğu belirtilmektedir.
11. Yukarıda açıklandığı üzere, idarenin iş ve işlemlerinde kamu yararına ve hizmet gereklerine riayet etmesi, yasal ve makul gerekçeye dayanması, nesnel ve adil olması, eşitlik ve hakkaniyet ölçütlerini gözetmesi hukuk devleti olmanın gereği olup, idarenin yasalarla kendisine tanınan takdir yetkisini bu ilke ve ölçütleri göz önünde tutarak kullanması gerekir.
12. Şikâyet başvuru dosyasının incelenmesinden, başvuranın Gelir İdaresi Başkanlığı Ankara
Vergi Dairesi Başkanlığına bağlı Başkent Vergi Dairesinde gelir uzmanı olarak görev yaptığı,
01.08.2019 tarihli dilekçeyle halen boş bulunan Gelir İdaresi Grup Başkanlığı kadrosuna
atanma başvurusunda bulunduğu, idarece herhangi bir cevap verilmediğinden bahisle konu ile ilgili tavsiye kararı verilmesi talebiyle bakılan şikayet başvurusunun yapıldığı anlaşılmaktadır.
13. Olayda, başvuranın talep ettiği kadroya yapılacak atamanın idarenin takdir yetkisi kapsamında olduğu, başvuranın grup başkanlığı kadrosuna atamasının yapılmaması hususunda idarenin yasalarla kendisine tanınan takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullandığı yönünde bir bulgu ortaya konulamadığı gibi başvuranın talebinin reddine ilişkin işlemde kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık tespit edilemediğinden başvuruya konu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; başvuranın talebine cevap verilmediği hususu göz önünde bulundurulduğunda “makul sürede karar verme, kararların gerekçeli olması, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ve karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uyulmadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın başvuran ve Gelir İdaresi Başkanlığı’na tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.