|
ÖZET: Başvuran, 23/05/2016 tarihinde Kırgızistan Bişkek Eğitim Müşavirliği görevine üç yıl süreyle atanmış, görev süresi sona erdiğinde herhangi bir görevden alma işlemi yapılmadan Merkezi Açıköğretim Lisesi Öğretmeni kadrosuna atanmıştır. Ancak, başvuranın maarif müfettişi veya MEB Uzmanı olarak atanma talebi, idare tarafından herhangi bir işleme tabi tutulmamıştır. İdare, benzer durumdaki diğer personelin öğretmen veya eğitim uzmanı olarak atandığını belirtmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın atama işleminin yetki yönünden hukuka aykırı olduğuna karar vermiştir. Başvuranın görev süresinin dolmasıyla birlikte, 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 6. maddesi uyarınca uygun bir unvan ve kadroya atanması gerektiği belirtilmiştir. İdarenin, başvuranın atama işlemini gerçekleştirmediği ve bu durumun yetki aşımına yol açtığı ifade edilmiştir. Bu nedenle, başvuranın uygun bir unvan ve kadroya atanması için gerekli işlemlerin yapılması tavsiye edilmiştir. |
2.2. Başvuranın 23/05/2016 tarihinde Kırgızistan Bişkek Eğitim Müşavirliği görevine üç yıl süreyle atandığı, üç yıl sonunda görev süresinin sona erdiği, başvuran hakkında herhangi bir görevden alma işleminin gerçekleştirilmediği, görev süresinin bitim tarihi itibariyle halen görevde bulunduğu merkeze bağlı Merkezi Açıköğretim Lisesi Öğretmeni (Personel Genel
Müdürlüğü koordinasyon biriminde görev yapmak üzere) kadrosuna atandığı ifade edilmiş, adı geçenin 01/07/2019 tarihinde maarif müfettişi veya MEB Uzmanı olarak atanması talebinde bulunduğu ancak talebine ilişkin olarak herhangi bir işlemin gerçekleştirilmediği, bu durumda olan üç personelin atamalarının benzer şekilde öğretmen ve eğitim uzmanı olarak kadrolarına yapıldığı ifade edilmiş,
2.3. “İlköğretim müfettişi” ve “ilköğretim müfettişi yardımcısı” unvanlarının yıllar içinde yapılan kanuni düzenlemeler sonucunda önce “eğitim müfettişi” ve “eğitim müfettişi yardımcısı”, sonra “il eğitim denetmeni” ve “il eğitim denetmen yardımcısı”, daha sonra ise
“maarif müfettişi” ve “maarif müfettiş yardımcısı” şeklinde değiştirildiği hatırlatılmış, son olarak 6764 sayılı Kanun ile yapılan düzenleme sonucunda 652 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamede yer alan “maarif müfettişi” ve “maarif müfettişi yardımcısı” unvanlarının
“bakanlık maarif müfettişi” ve “bakanlık maarif müfettişi yardımcısı” şeklinde değiştirildiği açıklanmış,
2.4. 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen (mülga) geçici 12 nci maddenin ikinci fıkrası ile, “maarif müfettişi” ve “maarif müfettiş yardımcısı” kadrolarının herhangi bir sebeple boşalması halinde bu kadroların hiçbir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılacağının hüküm altına alındığı; ancak 703 sayılı KHK’nın 22 nci maddesi ile 652 sayılı
KHK’nın Bakanlık maarif müfettişi ve Bakanlık maarif müfettişi yardımcısı unvanları ile ilgili olan 17 nci maddesinin mülga olduğu, ilköğretim müfettişliğinin süreç içinde eğitim müfettişi, il eğitim denetmeni ve maarif müfettişi kadro ve unvanına dönüştüğü, daha sonra 652 sayılı
KHK’da 02/12/2016 tarihli ve 6764 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi ile “maarif müfettişliği” ve
“Bakanlık maarif müfettişliğine” dönüştürüldüğü belirtilmiş,
2.5. Aynı Kanunun 13 üncü maddesi ile 652 sayılı KHK’ya eklenen geçici 12 nci maddenin ikinci fıkrası ile de, sayılan görevlerden Bakanlık maarif müfettişliğine “mülakat” ile atama yapılacağının düzenlendiği, buna göre ilköğretim müfettişi (eğitim müfettişi, il eğitim denetmeni, maarif müfettişi) iken şahsa bağlı kadrolara atananların; 703 sayılı KHK’nın 179 uncu maddesi ile 375 sayılı KHK’ya eklenen geçici 33 üncü maddenin birinci fıkrasının (a)
bendi kapsamında, Bakanlık maarif müfettişleri ile “…yetiştirilmeleri ve yeterlilikleri aynı veya benzer nitelik arz eden …” pozisyonda oldukları düşünülebilecek ise de; kadro, unvan, mali ve özlük haklarının farklılık gösterdiği değerlendirmesinde bulunulmuş, 703 sayılı KHK’nın 179 uncu maddesi ile 375 sayılı KHK’ya eklenen geçici 33 üncü maddenin birinci fıkrasının (b)
bendi kapsamında “…daha önce bulundukları veya öğrenim durumları itibariyle ihraz etmiş oldukları…” maarif müfettişliği, bakanlık maarif müfettişliği ile aynı kategoride sayılabilir ise de, maarif müfettişliği kadrosu şahsa bağlı kadroya dönüştürüldüğünden, anılan mülga geçici 12 nci madde ile bakanlık maarif müfettişliğine, bunlar arasından mülakat ile atama yapıldığından 703 sayılı KHK’nın 179 uncu maddesi gereğince atamanın bağlı yetki içermediği kanaati ifade edilmiş, daha açık bir ifadeyle yapılacak atamalarda mülakat sınavında başarılı olmak şartının getirildiği hatırlatılmış, ayrıca adı geçenin hizmet cetveli cevabi yazı ekinde sunularak ilgilinin bakanlık maarif müfettişliği görevinde bulunmadığı tespitine yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;
5.1. “Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 ncı maddesinin “Ortak Hükümler” bölümünün (A) fıkrasının (11) numaralı alt bendinde; “(Değişik: 29/11/1984 – KHK – 243/1 md.)
Mesleğe özel yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle alınan; Başbakanlık, Bakanlık, Müsteşarlık ve bağımsız genel müdürlükler müfettiş yardımcıları ile bağlı müfettiş yardımcıları ve … 52) Millî Eğitim Uzman Yardımcıları (…)(54) , özel yeterlik sınavı yönetmeliklerine göre yapılacak yeterlik sınavlarında başarı göstererek Millî Eğitim Uzmanlığına ve bir defaya mahsus olmak üzere haklarında ayrıca bir derece yükselmesi uygulanır.”,
5.2. “Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi” başlıklı 76 ncı maddesinde; (Değişik: 12/5/1982 – 2670/25 md.): Madde 76 – (Değişik: 30/5/1974 – KHK12; Aynen kabul: 15/5/1975 – 1897/1 md.) “Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler…”,
6. 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin; (2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı
KHK’nin 22 nci maddesiyle değişik adı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar Ve Bazı
Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname) “Personele ilişkin geçiş hükümleri” başlıklı geçici 12 nci maddesi (bu madde 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin
22 nci maddesiyle ilga edilmiştir) : “ (1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte;
a) I. Hukuk Müşaviri ile Rehberlik ve Denetim Başkanı kadrolarında görev yapan personelin görevleri sona erer ve bunlar hakkında 375 sayılı kanun hükmünde kararnamenin ek 18 inci maddesine göre işlem tesis edilir.
b) Maarif Müfettişleri illerde il müdürüne bağlı olarak inceleme, araştırma rehberlik hizmetleri ile il müdürünün vereceği diğer görevleri yapar. Maarif müfettişlerinin çalışma usul ve esasları yönetmelikle belirlenir.
c) Maarif müfettişi ve maarif müfettiş yardımcısı kadrolarının herhangi bir sebeple boşalması halinde bu kadrolar hiçbir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır.
ç) (b) bendi kapsamında görev yapan maarif müfettiş yardımcılarından yeterlilik sınavına girebilmek için gerekli olan süreyi tamamlayanlar bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki mevzuat hükümlerine göre yeterlilik sınavında başarılı olmaları halinde bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce emsali maarif müfettişlerinin tabi olduğu özlük haklarından yararlanır.
(2) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde; 190 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin Bakanlığa ait bölümünde yer alan Bakanlık Maarif
Müfettişi unvanlı toplam serbest kadro adedini geçmemek üzere, Maarif Müfettişi, Eğitim
Müfettişi, Millî Eğitim Denetçisi ve İl Eğitim Denetmeni unvanlarını ihraz etmiş olup halen
Bakanlık teşkilatında görevli olanlar ile Bakanlık teşkilatında şube müdürü ve üstü kadrolarda fiilen çalışanlar ve millî eğitim uzmanı ile millî eğitim uzman yardımcılarından yönetmelikte belirlenen yabancı dil ve tez şartını karşılayanlar arasından yapılacak mülakatta başarılı olanlar, 9/3/2016 tarihli ve 6682 sayılı 2016 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile belirlenen atama sayı sınırlarına tabi tutulmaksızın Bakan Onayı ile Bakanlık Maarif Müfettişi olarak atanabilir. Bakanlık teşkilatında halen şube müdürü ve üstü kadrolarda çalışanlar ile millî eğitim uzmanı ve millî eğitim uzman yardımcıları arasından yapılacak atamaların sayısı, ihdas edilen Bakanlık Maarif Müfettişi kadro sayısının yüzde beşini geçemez. Bu fıkra uyarınca yapılacak mülakat, adayın; a) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücünün, b) Temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, liyakati ile genel ve fiziki görünümünün, c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığının, ç) Genel yetenek ve genel kültürünün, d) Çağdaş, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığının, puan vermek suretiyle değerlendirilmesi yöntemidir. Mülakat komisyonu başkan ve üyeleri tarafından verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilir. Mülakat komisyonunun oluşturulması ile komisyonun çalışma usul ve esasları Bakanlıkça belirlenir.”
7. 375 sayılı 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri
Personel Kanunu, 2802 Sayılı Hakimler Ve Savcılar Kanunu, 2914 Sayılı Yükseköğretim
Personel Kanunu, 5434 Sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu İle Diğer Bazı Kanun Ve
Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması, Devlet Memurları Ve Diğer
Kamu Görevlilerine Memuriyet Taban Aylığı Ve Kıdem Aylığı İle Ek Tazminat
Ödenmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin;
7.1. Ek Madde 35- (Ek: 2/7/2018 – KHK-703/178 md.); “Üst kademe kamu yöneticisi kadro, pozisyon ve görevlerine atanabilmek için Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde belirtilen şartları taşımak gerekir.
Üst kademe kamu yöneticisi kadro, pozisyon ve görevlerine atanacaklar için aranan hizmet süresinin hesabında, dört yıllık yükseköğrenim gördükten sonra kamu kurum ve kuruluşlarında, sosyal güvenlik kurumlarına tâbi olmak kaydıyla uluslararası kuruluşlar ile özel sektörde veya serbest olarak fiilen çalışılan sürelerin tamamı dikkate alınır.
Üst kademe kamu yöneticisi kadro, pozisyon ve görevleri ile yurtdışı teşkilatındaki sürekli görevlere, Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde yer alan şartları taşımak kaydıyla 657 sayılı
Kanunun atanma, sınavlar, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesine ilişkin hükümleriyle bağlı olmaksızın atama yapılabilir. Ancak bu şekilde atanmış olmak, kamu kurum ve kuruluşlarındaki diğer herhangi bir kadro, pozisyon ve göreve atanma veya kamuda herhangi bir statüde çalışma açısından kazanılmış hak teşkil etmez. Bu fıkraya göre açıktan atananlardan görevi sona erenlerin veya görevden alınanların memuriyetle ilişikleri kesilir.
…
Kamu görevlileri arasından, üst kademe kamu yöneticisi kadro, pozisyon ve görevlerine atananlardan görev süresi sona erenler veya görevden alınanlar Cumhurbaşkanınca; a) Yönetici kadroları dışında daha önce bulundukları veya öğrenim durumları itibarıyla ihraz etmiş oldukları unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara, b) Denetim elemanı ya da uzman kadro veya pozisyonlara, c) Araştırmacı veya uygun görülecek diğer kadro ve pozisyonlara, atanırlar. Atama yapılıncaya kadar bunların görev yaptıkları, kadro, pozisyon veya görevlere ilişkin almakta oldukları her türlü ödemeler görev yaptıkları kurum tarafından yapılır. Bu şekilde atanacaklar için uygun boş kadro veya pozisyon bulunmaması halinde, söz konusu kadro veya pozisyonlar başka bir işleme gerek kalmaksızın, ihdas edilmiş ve kurumların kadro veya pozisyon cetvellerinin ilgili bölümlerine eklenmiş sayılır.
Bu maddede belirtilen üst kademe kamu yöneticiliğine atananların, görev sürelerinin sona erdiği veya görevden alındıkları tarihte emeklilik aylığı bağlanmasına hak kazanmış olmaları şartıyla, ikinci fıkrada belirtilen kadro veya pozisyonlara atanmak yerine yaş haddini beklemeksizin emekli olmaları durumunda, emeklilik ikramiyeleri hizmet süreleri dikkate alınarak yüzde elli fazlasına kadar ödenebilir. Bu oran Cumhurbaşkanınca arttırılabilir. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Cumhurbaşkanınca belirlenir.
Bu madde hükümleri, atanma şartlarını kaybetme, ceza kovuşturması veya disiplin soruşturması sonucunda görevden alınanlar hakkında uygulanmaz.”, 7.2. Geçici 33 üncü maddesinde: (Ek: 2/7/2018 – KHK703/179 md.) “Bu maddenin yayımı tarihine kadar, bakanlık müşaviri kadrolarına atanmış veya çeşitli kanun, kanun hükmünde kararname veya diğer mevzuat hükümlerine göre bakanlık müşaviri veya müşavir kadrolarına ya da diğer şahsa bağlı yönetici veya müşavir/danışman kadro veya pozisyonlarına atanmış sayılıp da bu maddenin yayımı tarihinde anılan kadro veya pozisyonlarda bulunmakta olanların görevleri bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte sona erer. Bunlardan; a) Daha önce 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin “Ortak Hükümler” bölümünün (A)
fıkrasının (11) numaralı bendinde sayılan kadrolar ile mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri ve yeterlilikleri aynı veya benzer nitelik arz eden kadro veya pozisyonlarda bulunanlar daha önceki bu kadro veya pozisyonlarına, b) (a) bendi kapsamına girmeyenler, yönetici kadro ve pozisyonları dışında daha önce bulundukları veya öğrenim durumları itibarıyla ihraz etmiş oldukları unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara, İlgili kurumlarca bir ay içerisinde atanır.
Birinci fıkrada sayılanlardan, anılan fıkranın (a) ve (b) bentleri kapsamına girmeyenler görev yaptıkları kurumların araştırmacı kadrolarına atanmış sayılır. Atama işlemi gerçekleşinceye kadar bunların almakta oldukları her türlü ödemelerin görev yaptıkları kurum tarafından yapılmasına devam olunur.
Bu madde kapsamında yapılacak atamalar için uygun boş kadro veya pozisyon bulunmaması halinde söz konusu kadro veya pozisyonlar ihdas edilmiş ve kurumların kadro cetvellerinin ilgili bölümlerine eklenmiş sayılır.
Bakanlık müşavirliği kadrolarında bulunmakla birlikte malî haklarını 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin mülga ek 18 inci maddesine göre almaya devam edenler hariç olmak üzere, bu fıkra kapsamında atananlara malî hakları, atandıkları söz konusu kadrolarda bulunmaları kaydıyla atandıkları tarihi takip eden ay başından itibaren ikinci yılın sonuna kadar fiili çalışmaya bağlı ödemeler hariç, önceki görevlerine ait ödeme unsurları esas alınarak verilmeye devam edilir.”,
8. 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin “Görevleri sona erenler ve görevden alınanlar” başlıklı 6 ncı maddesinde; “…(2) Kamu görevlileri arasından, üst kademe kamu yöneticisi kadro, pozisyon ve görevlerine atananlardan görev süresi sona erenler veya görevden alınanlar; Cumhurbaşkanınca, a) Daha önce bulundukları veya öğrenim durumları itibarıyla ihraz etmiş oldukları unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara, b) 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin “Ortak Hükümler” bölümünün (A) fıkrasının (11) numaralı bendinde sayılan denetim elemanı ya da uzman kadrolarına veya bunlara denk pozisyonlara, c) Araştırmacı veya uygun görülecek diğer kadro ve pozisyonlara, atanırlar. Atama yapılıncaya, kadar bunların görev yaptıkları, kadro, pozisyon veya görevlere ilişkin almakta oldukları her türlü ödemeler, görev yaptıkları kurum tarafından yapılır. Bu şekilde atanacaklar için uygun boş kadro veya pozisyon bulunmaması hâlinde, bunlar için başka bir işleme gerek kalmaksızın, söz konusu kadro veya pozisyonlar ihdas edilmiş ve kurumların kadro veya pozisyon cetvellerinin ilgili bölümlerine eklenmiş sayılır.
…
(4) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli (II) sayılı cetvelde yer alan kadro, pozisyon ve görevlerde bulunmakta iken görevden alınanlardan; daire başkanı kadro ve pozisyonunda bulananlar ile genel müdürden daha alt düzeydeki kadro, pozisyon veya görevlerde bulunanlar ve taşra teşkilatında il müdürü ve bölge müdürü kadro, pozisyon ve görevlerinde bulunanlardan; a) Daha önce bulundukları 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin “Ortak Hükümler” bölümünün (A) fıkrasının (11) numaralı bendinde sayılan denetim elemanı ya da uzman kadrolarına veya bunlara denk pozisyonlara, b) (a) bendi kapsamına girmeyenlerden bu fıkranın birinci paragrafında sayılan kadro, pozisyon ve görevlerde toplam en az üç yıl görev yapmış olanlar, 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin “Ortak Hükümler” bölümünün (A) fıkrasının (11) numaralı bendinde sayılan denetim elemanı ya da uzman kadrolarına veya bunlara denk pozisyonlara, c) (a) bendi kapsamına girmeyenlerden bu fıkranın birinci paragrafında sayılan kadro, pozisyon veya görevlerde üç yıldan az süreyle görev yapmış olanlar, merkez veya taşra teşkilatında araştırmacı kadro veya pozisyonlarına, atanırlar…” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE
ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından gerçekleştirilen araştırma ve inceleme neticesinde; başvurunun kabulü yönünde hazırlanan Tavsiye Karar Önerisi Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran yukarıda 1 numaralı paragrafta ayrıntısıyla yer verildiği üzere özetle; MEB merkez teşkilatında 27/01/2004-16/06/2016 tarihleri arasında (başvuru dilekçesinde anılan tarih aralığının 27/01/2014-16/06/2016 olarak ifade edildiği görülmüşse de, idarenin cevabi yazı ekinde sunmuş olduğu hizmet cetvelinden, başvuru dilekçesinde 2014 olarak ifade edilmiş yıl bilgisinin sehven yazıldığı anlaşılmıştır) Daire Başkanlığı görevinde iken Kırgızistan Eğitim
Müşavirliğine atandığını, 01/07/2019 tarihinde öğretmen olarak göreve başladığını ifade ederek
MEB uzmanı olarak atanma talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
11. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen ve yukarıda 2 numaralı paragraf altında detaylı olarak yer verilen cevabi yazıda özetle; başvuranla aynı durumda bulunan kişilerin öğretmen ya da eğitim uzmanı olarak atandığı, başvuranın durumunda olduğu üzere ilköğretim müfettişi iken şahsa bağlı kadrolara atananların daha sonra Bakanlık maarif müfettişi olarak atanmalarının Bakanlıklarının bağlı yetkisi kapsamında olmayıp 652 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin (2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 22 nci maddesiyle değişik adı Özel
Barınma Hizmeti Veren Kurumlar Ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde
Kararname) (mülga) “Personele ilişkin geçiş hükümleri” başlıklı geçici 12 nci maddesi uyarınca gerçekleştirilecek mülakat sınavında başarılı olma şartına bağlı olduğu ifade edilmiştir.
12. Bu kapsamda uyuşmazlık konusunun esası, şahsa bağlı daire başkanlığı görevindeyken
Kırgızistan Bişkek Eğitim Müşavirliği görevine 23/05/2016 tarihinde 3 yıl süreyle atanmak suretiyle Bakanlığın yurtdışı sürekli görevine atanmış bulunan başvuranın, görev süresinin dolduğu 26/06/2019 tarihinden itibaren hangi kadroya atamasının gerçekleştirilmesi gerektiğine ilişkindir.
13. Yukarıda 7.1. numaralı paragrafta yer verildiği üzere 375 sayılı KHK’nın ek 35 inci maddesiyle “üst kademe yöneticileri” ve “yönetici” ayrımına gidilmiş, bu kapsamda üst kademe yöneticisi kadro, pozisyon ve görevlerine atananlardan görev süresi sona erenlerin veya görevden alınanların Cumhurbaşkanınca; a) Yönetici kadroları dışında daha önce bulundukları veya öğrenim durumları itibarıyla ihraz etmiş oldukları unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara, b) Denetim elemanı ya da uzman kadro veya pozisyonlara, c)
Araştırmacı veya uygun görülecek diğer kadro ve pozisyonlara, atanacakları hüküm altına alınmıştır.
14. Bu düzenlemeye paralel olarak, 10/07/2018 tarihinde yürürlüğe giren 3 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile üst kademe kamu yöneticileri ile ilgili usul ve esaslar ile kamu kurum ve kuruluşlarında atama usul ve esasları belirlenmiş olup mezkûr Kararnameye ekli cetvellerdeki kadro, pozisyon ve görevlerin, söz konusu Kararname kapsamında olduğu hususu 1 inci maddenin ikinci fıkrasında ifade edilmiştir. Başvuranın son görev yeri olan
“Kırgızistan Bişkek Eğitim Müşavirliği”nin, anılan 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli (II) sayılı cetvelde yer aldığı görülmüş olduğundan, başvurana anılan Kararname kapsamında işlem tesis edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
15. Başvuranın 23/05/2016 tarihinden itibaren 3 yıl süreyle Kırgızistan Bişkek Eğitim
Müşavirliğine görevlendirildiği İdare tarafından ifade edilmekte olup yine İdare tarafından, başvuranın görev süresinin dolmasını müteakiben öğretmen olarak görevlendirmesinin gerçekleştirildiği belirtilmektedir. Bu halde başvuranın görevden alınmasının söz konusu olmadığı açık olup bu husus başvurana uygulanacak mevzuatın tespitinde önem arz etmektedir.
Zira İdare tarafından, 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrasında görevden alınanlara ilişkin düzenleme mevcutken, görev süresi sona erenlere ilişkin herhangi bir hükme yer verilmediği ifade edilmektedir. Bununla birlikte, anılan madde başlığı “Görevi sona erenler ve görevden alınanlar” olup söz konusu maddenin ikinci fıkrasında, “Kamu görevlileri arasından, üst kademe kamu yöneticisi kadro, pozisyon ve görevlerine atananlardan görev süresi sona erenler veya görevden alınanlar;…” ifadelerine yer verilmekle, görev süresi sona eren üst kademe yöneticileri hakkında düzenlemenin bulunduğu açıktır. Somut olay kapsamında da başvurana uygulanacak madde hükmünün,
3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 6 ncı maddesinin ikinci fıkrası olduğu
sonucuna varılmıştır.
16. Bahse konu düzenlemenin incelenmesinden, üst kademe kamu yöneticisi kadro, pozisyon ve görevinde bulunan ve görev süresi sona eren ilgililerin Cumhurbaşkanınca, söz konusu Kararnamenin 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasının a, b ve c bentlerinde ifade edilen kadro ve unvanlara atanacağının hüküm altına alındığı görülmüştür. Bu halde anılan üst kademe yönetici kadro, görev ve pozisyonlarındayken görev süresi dolanlar hakkında atama işlemlerini gerçekleştirmeye yetkili makam olarak Cumhurbaşkanlığının belirlendiği açıktır.
17. Somut olayda başvuranın dosyaya sunmuş olduğu Tebliğ-Tebellüğ belgesinin incelenmesinden, 14/06/2019 tarihli ve “Eğitim Müşaviri Yurt İçi Göreve
Atanması” konulu yazının ait olduğu Kurumun karşılığında “Milli Eğitim Bakanlığı Personel” ibaresinin yer aldığı görülmüş; atama işlemini gerçekleştiren Makamın teyidi için 02/01/2019 tarihinde Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü ile telefonla gerçekleştirilen şifahi görüşmede husus teyit edilerek atama işleminin Cumhurbaşkanlığınca gerçekleştirilmediği bilgisine ulaşılmıştır. Dolayısıyla, yukarıda 16 numaralı paragrafta yer verilen açıklamalar karşısında, başvuranın merkeze bağlı Merkezi Açıköğretim Lisesi Öğretmeni (Personel Genel
Müdürlüğü koordinasyon biriminde görev yapmak üzere) kadrosuna atanması işleminin yetki yönünden hukuka aykırı olduğu kanaatine varılmıştır.
18. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; 3 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 6 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca işlemin
Cumhurbaşkanlığı tarafından gerçekleştirilmesi gerekirken başvuranın öğretmen kadrosuna atanması işleminin anılan düzenlemeye uygun olarak gerçekleştirilmediği, bu durumunsa işlemi yetki unsuru açısından hukuka aykırı hale getirdiği, başvuranın durumuna uygun unvan ve kadroya atanmasının yetkili makam tarafından gerçekleştirilmesi için gerekli işlemlerin tesis edilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme:
19. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği; ancak başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk” ve “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uymadığı, ayrıca başvuranın dilekçesine cevap verilmemesinin “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkeleriyle bağdaşmadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Ankara
İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre;
BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvuranın durumuna uygun bir unvan ve kadroya atanması işleminin 3 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 6 ncı maddesinin ikinci fıkrası dikkate alınarak gerçekleştirilmesi hakkında gerekli işlemlerin tesisi için MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA, gereği için MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA, bilgileri için
CUMHURBAŞKANLIĞI İDARİ İŞLER BAŞKANLIĞINA tebliğine;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca, ilgili idare tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi