|
ÖZET: Başvuran, Şanlıurfa İli Harran İlçesi Parapara Aile Sağlığı Merkezinde aile hekimi olarak görev yaparken, 29/03/2019 tarihinde görev başında bulunmadığı gerekçesiyle 5 ceza ihtar puanı ile cezalandırıldığını iddia etmektedir. Başvuran, o tarihte kanser tarama numunelerini teslim etmekle yükümlü olduğunu, ancak bu numunelerin toplanması için araç gönderilmediğinden dolayı kendi imkanlarıyla teslimat yapması gerektiğini savunmaktadır.
İdare, başvuranın görev yerinde bulunmamasının, Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği ve Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği çerçevesinde “çalışma saatleri planına uymamak” olarak değerlendirildiğini ve bu nedenle ceza ihtar puanı uygulandığını belirtmiştir. Yapılan denetimlerde başvuranın, belirtilen tarihte görev yerinde bulunmadığı tespit edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddine karar vermiştir. Karar, başvuranın iddialarının ve idarenin sunduğu belgelerin incelenmesi sonucunda, başvuranın yasal olarak belirtilen görevleri yerine getirmediği ve ceza ihtar puanının hukuka uygun olduğu gerekçesiyle verilmiştir. Ayrıca, idarenin işlemlerinin iyi yönetim ilkelerine uygun olduğu, ancak başvuru yollarının belirtilmemesi nedeniyle bu ilkeye uyulmadığı tespit edilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/975-S.20.1547
BAŞVURU NO : 2019/18842
KARAR TARİHİ : 17/01/2020
RET KARARI
ŞANLIURFA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : İhtar ceza puanı hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 28/10/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; Şanlıurfa İli Harran İlçesi Parapara Aile Sağlığı Merkezinde aile hekimi
olarak görev yaptığını, 29/03/2019 tarihinde görev başında olmadığına dair tutulan bir tutanağa istinaden gerçekleştirilen soruşturma neticesinde 5 ceza ihtar puanının uygulandığını, ancak söz konusu tarihte tarafınca gerçekleştirilen işlemlerin bulunduğunu, kanser tarama numunelerini almak için aile sağlığı merkezine araç gönderilmediği için bu numuneleri kendilerinin götürmesi gerektiğini, 29/03/2019 tarihinde de bu numuneleri götürmesi gerektiğini ancak ilgili tarihte yapılan denetim sonucundaki soruşturmaya istinaden beş ihtar ceza puanın verildiğini belirterek bu cezanın iptal edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Sağlık Bakanlığı tarafından verilen 04/12/2019 tarih ve sayılı cevap yazısında ve
eklerinde özetle;
2.1) “5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 2 inci maddesinde aile
hekimi, kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri ile birinci basamak teşhis, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini yaş, cinsiyet ve hastalık ayrımı yapmaksızın her kişiye kapsamlı ve devamlı olarak belli bir mekânda vermekle yükümlü, gerektiği ölçüde gezici sağlık hizmeti veren ve tam gün esasına göre çalışan aile hekimliği uzmanı veya Sağlık Bakanlığının öngördüğü eğitimleri alan uzman tabip veya tabip…” olarak tanımlanmış, mezkûr kanunun 8 inci maddesinde ise aile hekimi ve aile sağlığı çalışanlarının çalışma usul ve esasları; çalışılan yer, kurum ve statülerine göre öncelik sıralaması; aile hekimliği uygulamasına geçişe ve nakillere ilişkin puanlama sistemi ve sayıları; aile sağlığı merkezi olarak kullanılacak yerlerde aranacak fizikî ve teknik şartları, meslek ilkeleri, iş tanımları, performans ve hizmet kalite standartları, hasta sevk evrakı, reçete, rapor ve diğer kullanılacak belgelerin şekli ve içeriği, kayıtların tutulması ile çalışma ve denetime ilişkin usul ve esasların Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmeliklerle düzenleneceği hüküm altına alınmıştır.
2.2) Mezkûr yönetmeliğin “Çalışma saatleri” başlıklı 10 uncu maddesinde aile hekimi ve aile
sağlığı çalışanlarının çalışma saatleri düzenlenmiş, mesai saatleri ve günlerinin, çalışma yerinin şartları da dikkate alınmak suretiyle çalıştığı bölgedeki kişilerin ihtiyaçlarına uygun olarak aile hekimi tarafından düzenlenerek İl Sağlık Müdürlüğüne teklif edileceği ve İl Sağlık
Müdürlüğünce uygun görülmesi halinde onaylanacağı, onaylanan çalışma günleri ve saatlerinin aile sağlığı merkezinin dış levhasının yakınında ve görülecek bir yerine asılarak kişilerin bilgilenmesi sağlanacağı hüküm altına alınmıştır. Aile hekimleri ve aile sağlığı elemanları deprem, sel felaketi ve salgın gibi olağanüstü durumlarda çalışma saatlerine bağlı kalınmaksızın çalıştırılabilirler.
2.3) Buna göre aile hekimlerinin gezici sağlık hizmeti, yerinde sağlık hizmeti, evde sağlık
hizmeti gibi aile sağlığı merkezi dışında hizmet sunacağı süreler çalışma saatlerinde belirtilmekte olup, aile hekimlerinin bunun dışında aile sağlığı merkezinde görevi başında bulunması gerekmektedir. Aile Hekimliği Kanununun 3 üncü maddesinde aile hekimlerinin izinleri düzenlenmiştir. Aile hekimlerinin bu izin ve görevlendirmeler dışında çalışma saatlerine riayet etmeleri gerekmektedir. Ayrıca; ihtiyaca binaen çalışma planındaki yapılan değişikliklerin İl Sağlık Müdürlüğünün onayı ile söz konusu olabileceği, bunun dışında çalışma planına uymayan çalışanlar hakkında ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmiştir.
2.4) Aynı zamanda Toplum Sağlığı Merkezi Ve Bağlı Birimler Yönetmeliği’nin “Görüntüleme
ve laboratuvar hizmetleri” başlıklı 24 üncü maddesinde aile sağlığı merkezlerinde yapılamayan görüntüleme ve laboratuvar hizmetlerini müdürlüğün planlamaları doğrultusunda yapmak veya müdürlük tarafından uygun görülen bir sağlık kuruluşunun laboratuvarlarında yapılmasını sağlamak TSM’nin görüntüleme ve laboratuvar hizmetlerine ilişkin görevleri arasında belirtilmiştir. Ayrıca başvuruda bahsi geçen hizmete ilişkin olarak HPV Taraması Süreç
Talimatı hazırlanarak, 20.04.2014 tarihli ve barkod nolu genel yazı ile 81 İl Valiliği talimatlandırılmış olup ekte sunulmuştur.
2.5) Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği “Denetim” başlıklı 33 üncü maddesinde “(1) Aile
sağlığı merkezi, aile hekimleri ve aile sağlığı elemanları, mevzuat ve sözleşme hükümlerine uygunluk ile diğer konularda Kurum, ilgili mülkî idare amirleri ve yerel sağlık idare amirleri veya bunların görevlendireceği personelin denetimine tâbidir. Denetim yapmaya yetkili amir, ilgili mevzuat ve sözleşme şartlarına aykırılığı doğrudan kendisi tespit edebileceği gibi, tespiti yapmak üzere incelemeci veya soruşturmacı da görevlendirebilir. Bu denetimler Kurum tarafından belirlenen denetleme formları ile gerçekleştirilir.
2.6) Ayrıca; Bakanlığımız tarafından 81 il sağlık müdürlüğüne iletilen ve ekte sunulan “Aile
Hekimliği Mesaileri Takibi” konulu yazımız ile aile hekimlerinin ve aile sağlığı çalışanlarının mesai saatlerine riayeti, gezici hizmet planına uyulup uyulmadığı takibinin il sağlık müdürlüğü denetim ekiplerince yapılmaktadır.
2.7) Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği Çalışma saatleri 9. maddesi birinci fıkrası
“Aile hekimleri ve aile sağlığı elemanları, görevlerini haftalık çalışma süresi kırk saatten az olmamak kaydıyla, Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliğinde belirlenen usûl ve esaslar çerçevesinde yerine getirir.” ve Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği’ Çalışma Saatleri başlıklı 10 uncu maddesinde yer alan “(2) Mesai saatleri ve günleri, çalışma yerinin şartları da dikkate alınmak suretiyle çalıştığı bölgedeki kişilerin ihtiyaçlarına uygun olarak aile hekimi tarafından teklif edilir ve müdürlükçe uygun görülmesi halinde onaylanır. Yapılacak ev ziyaretleri ve gezici/yerinde sağlık hizmetleri çalışma süresine dâhil edilir…” hükümlerinden ev ziyaretleri ve gezici/yerinde sağlık hizmetlerinin çalışma süresine dahil edilebileceği, aile hekimliği biriminin çalışma saatlerinin haftada kırk saatten az olmamak kaydıyla aile hekimi tarafından düzenlenerek söz konusu çalışma planını Müdürlüğün onayına sunması ve onaylanması neticesinde aile sağlığı merkezinin görünür yerine asarak kendisine kayıtlı kişileri bilgilendirmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
2.8) Tüm bahsi geçen mevzuat hükümleri çerçevesinde aile hekimlerinin ilgili mevzuat
maddesi ile belirlenen diğer görevleri dışında tetkik hizmetlerinin verilmesini sağlamak ya da bu hizmetleri vermekle sorumlu olduğu, alınan numunelerin uygun şartlarda muhafazası ile tetkiklerin ilgili laboratuvar tarafından teslim alınmasını sağlamakla sınırlı olduğu, smear testlerinin İl Sağlık Müdürlüğüne teslimi ile ilgili bir sorumluluğunun bulunmadığı, bu işlemlerin İl Sağlık Müdürlüğünce yapılması gerektiği değerlendirilmiştir.
2.9) Ayrıca Şanlıurfa İl Sağlık Müdürlüğünden alınan bilgi doğrultusunda; “bahsi geçen smear
(HPV DNA) testleri İlçe Sağlık Müdürlüğü tarafından topuk kanlarını toplamak üzere gönderilen araçlar tarafından ASM’lerden alınıp İlçe Sağlık Müdürlüğüne bırakılmaktadır. Aile
Hekimlerinden bahsi geçen numunelerin toplanıp teslimi konusunda rutin dışı bir talepte bulunulmamaktadır. Tüm İlçe Sağlık Müdürlüklerimizde Aile Sağlığı Merkezlerimizden toplanması için yeteri kadar hizmet aracımız bulunmakta olup, rutin olarak Aile Sağlığı
Merkezlerimize uğranılmaktadır.” …Tüm ilçelerde Olağan ve Olağan dışı mesai denetimini valilik oluruyla yapılmaktadır. İlçe Sağlık Müdürlükleri, Aile Sağlığı Merkezleri ve Aile
Hekimlerine yılda 2 defa olağan denetim yapılmakta ayrıca İlçe Sağlık Müdürlükleri, Aile
Sağlığı Merkezleri ve Aile Hekimlerine (Olağan dışı, SABİM, CİMER vb diğer şikâyetleri)
denetimlerini yapmaktadır. Görev ve sorumluluklarındaki aksaklıklar ve mesaiye riayet edilmediği takdirde mesai devamı sağlanana kadar denetim yapılmıştır.
2.10) Resmi izin belgesi üç gün önce gönderilmesi gerekirken gönderilmediği tespit edilmiş
olup ayrıca Aile Sağlığı Merkezine tebliğ için gidildiğinde yerinde tespit edilmediğinden tutanak tutulmuştur.
2.11) Harran İlçe Sağlık Müdürlüğü tarafından 2019 yılına ait yapılan tüm denetim verileri ekte
sunulmuştur. Harran İlçe Sağlık Müdürlüğümüz tarafından 2019 yılı (Ocak-Kasım) içerisinde toplam 52 adet ASM denetimi gerçekleştirilmiştir. Müdürlüğümüz tarafından ilçede ki tüm
ASM’lere uygun şartlarda ve oranda denetimler yapılmış olup Parapara ASM’ye herhangi bir şekilde kasıtlı olarak denetim yapılmamıştır. Müdürlüğümüz tarafından Parapara ASM’ye 2019 yılı içerisinde yapılan denetimlere baktığımızda, Müdürlüğümüz tarafından Parapara ASM’ye evrak tebliğine gidilmiş ve ilgili kişinin mesai saatleri içerisinde hizmet vermediği görülerek tutanak tutulmuştur. Bu şekilde tutulan tutanak sayısı 6 adettir. Ayrıca tutulan tutanaklarda şahit olarak ASM’de çalışan diğer personellerden imza alınmıştır.
2.12) Aile Hekimimiz ile ilgili İlçe Sağlık Müdürlüğü tarafından resmi yazı tebliği için mesai
saatleri içerisinde Aile Sağlığı Merkezine gidilmiş fakat yerinde olması gerekirken yerinde bulunulmamıştır. Yerinde bulunmadığına dair tutanak tutulmuştur. Aile Hekimliği Ödeme ve
Sözleşme Yönetmeliğine göre gerekli işlemler yapılmıştır. Aile Hekimimiz yerinde olmadığına dair resmi bir mazeret bildirmemiştir. Aile Hekimliği sözleşme ihtar puanına göre “çalışma saatleri planına uymamaktan” 5 (beş) ihtar ceza puanı verilmiştir. Konunun yukarıda bildirilen bilgiler ışığında değerlendirilmesi gerektiği düşünülmektedir…”
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü
maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4) 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanununun ilgili maddeleri:
4.1) “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinde “Aile hekimi; kişiye yönelik koruyucu sağlık
hizmetleri ile birinci basamak teşhis, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini yaş, cinsiyet ve hastalık ayrımı yapmaksızın her kişiye kapsamlı ve devamlı olarak belli bir mekânda vermekle yükümlü, gerektiği ölçüde gezici sağlık hizmeti veren ve tam gün esasına göre çalışan aile hekimliği uzmanı veya Sağlık Bakanlığının öngördüğü eğitimleri alan uzman tabip veya tabiptir”
4.2) “Hizmetin esasları” başlıklı 5 nci maddesinde “Aile hekimliği hizmetleri ücretsizdir; acil
haller hariç, haftada kırk saatten az olmamak kaydı ile Bakanlıkça belirlenen kıstaslar çerçevesinde ilgili aile hekiminin talebi ve o yerin sağlık idaresince onaylanan çalışma saatleri içinde yerine getirilir”
4.3) “Yönetmelikler” başlıklı 8.maddesinde “Aile hekimi ve aile sağlığı elemanlarının çalışma
usul ve esasları; çalışılan yer, kurum ve statülerine göre öncelik sıralaması; aile hekimliği uygulamasına geçişe ve nakillere ilişkin puanlama sistemi ve sayıları; aile sağlığı merkezi olarak kullanılacak yerlerde aranacak fizikî ve teknik şartlar; meslek ilkeleri; iş tanımları; performans ve hizmet kalite standartları; hasta sevk evrakı, reçete, rapor ve diğer kullanılacak belgelerin şekli ve içeriği, kayıtların tutulması ile çalışma ve denetime ilişkin usul ve esaslar, Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
5) Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği’nin “Çalışma saatleri” başlıklı 10 uncu maddesinde:
“Aile hekimleri ve aile sağlığı elemanları tam gün esasına göre çalışırlar. Mesai saatleri ve günleri, çalışma yerinin şartları da dikkate alınmak suretiyle çalıştığı bölgedeki kişilerin ihtiyaçlarına uygun olarak aile hekimi tarafından teklif edilir ve müdürlükçe uygun görülmesi halinde onaylanır. Yapılacak ev ziyaretleri ve gezici/yerinde sağlık hizmetleri çalışma süresine dâhil edilir. Çalışılan günler ve saatler aile sağlığı merkezinin dış levhasının yakınında ve görülecek bir yerine asılarak kişilerin bilgilenmesi sağlanır.”
6) Aile Hekimliği Ödeme Ve Sözleşme Yönetmeliğinin ilgili maddeleri:
6.1) “Çalışma saatleri” başlıklı 9 ncu maddesinde: “Aile hekimleri ve aile sağlığı elemanları,
görevlerini haftalık çalışma süresi kırk saatten az olmamak kaydıyla, Aile Hekimliği Uygulama
Yönetmeliğinde belirlenen usûl ve esaslar çerçevesinde yerine getirir. Aile hekimleri ve aile sağlığı elemanlarının, pozisyonlarının bulunduğu mahalde ikamet etmeleri esastır.”
6.2) “Denetim” başlıklı 11 inci maddesinde “Aile sağlığı merkezi, aile hekimleri ve aile sağlığı
elemanları, Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliğinin 29 uncu maddesi hükmü çerçevesinde, olağan dışı denetimler hariç olmak üzere, altı aylık aralıklarla denetlenir. Yapılan denetimler sonucunda ilgili mevzuat ve sözleşme şartlarına aykırı fiillerin tespit edilmesi hâlinde aykırılığın mahiyetine göre; İdarî yönden 13 üncü ve 14 üncü madde hükümlerine göre, gerekli işlemler tesis edilir”
6.3) “Sözleşmenin ihtaren sona erdirilmesi” başlıklı 14 üncü maddesinde: ” Ek (2)’de yer alan
fiilleri işleyen sözleşmeli aile hekimlerine ve aile sağlığı elemanlarına ilgili vali yardımcısı tarafından, tespitin Bakanlık veya Türkiye Halk Sağlığı Kurumu tarafından yapılması hâlinde ise Türkiye Halk Sağlığı Kurumunca, ihtar puanı gerektiren fiilin kişiye tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde alınan savunmalar uygun görülmediği takdirde fiillerine karşılık gelen ihtar puanları uygulanmak suretiyle doğrudan yazılı ihtar yapılır. Türkiye Halk Sağlığı
Kurumunca yapılan ihtarlar, işlem yapılmak üzere ilgili valiliğe bildirilir. İlgili aile hekimi ve aile sağlığı elemanı, vali yardımcısının verdiği ihtara karşı, tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde valiye, Türkiye Halk Sağlığı Kurumunun verdiği ihtarlara karşı ise Bakanlık Müsteşarına itirazda bulunabilir. İtiraz mercileri otuz gün içinde itirazı inceleyerek karara bağlar ve kararı ilgilisine yazılı olarak bildirir. Bir sözleşme dönemi içinde, verilen ihtar puanlarının iki yüz puana ulaşması hâlinde sözleşme vali tarafından sona erdirilir”
Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE
ÖNERİSİ:
Kamu Denetçisi Sadettin Kalkan tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddedilmesi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7) Başvuran, şikâyet olmaksızın yapılan denetim sonucu uygulanan 5 ceza ihtar puanının
iptalini talep etmektedir. Başvuran, “…ASM’de tarafımızca alınan ve Şanlıurfa İl Sağlık
Müdürlüğü’ne iletilen Kanser tarama – smear Listesi (1 sayfa) Şanlıurfa İl Sağlık Müdürlüğü kanser tarama numunelerini toplamak için yıllardan beri Aile Sağlığı Merkezlerine araç göndermemektedir. Bu yüzden kendi imkânlarımız ile 17:00’dan önce Şanlıurfa’ya götürmemiz gerekiyor…” şeklinde beyanda bulunmaktadır.
8) Yukarıda özetlenen cevap yazısı ve eklerinin incelenmesinde özetle; Harran İlçe Sağlık
Müdürlüğü tarafından 2019 yılı (Ocak-Kasım) içerisinde toplam 52 adet ASM denetimi gerçekleştirildiği ve bunların 13 tanesi Parapara ASM olarak görüldüğü, denetim nedenlerinin genellikle olağan dışı denetim (poliklinik ve gezici sağlık hizmetlerine yönelik denetimler ) ve ihbar-şikâyet şeklinde olduğu, Parapara ASM’ye evrak tebliğine gidildiği ancak ilgili kişinin mesai saatleri içerisinde hizmet vermediğine ilişkin tutanak tutulduğu ve “çalışma saatleri planına uymamaktan” 5 (beş) ihtar ceza puanı verildiği, anlaşılmıştır.
9) 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunun 2 nci maddesinde Aile hekimi; kişiye yönelik koruyucu
sağlık hizmetleri ile birinci basamak teşhis, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini yaş, cinsiyet ve hastalık ayrımı yapmaksızın her kişiye kapsamlı ve devamlı olarak belli bir mekânda vermekle yükümlü, gerektiği ölçüde gezici sağlık hizmeti veren ve tam gün esasına göre çalışan aile hekimliği uzmanı veya Sağlık Bakanlığının öngördüğü eğitimleri alan uzman tabip veya tabiptir şeklinde tanımlanmıştır.
10) Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliğinin 10 uncu maddesinde de Aile hekimleri ve aile
sağlığı elemanları tam gün esasına göre çalışacağı, mesai saatleri ve günleri, çalışma yerinin şartları da dikkate alınmak suretiyle çalıştığı bölgedeki kişilerin ihtiyaçlarına uygun olarak aile hekimi tarafından teklif edilir ve müdürlükçe uygun görülmesi halinde onaylanacağı ve düzenlenmiştir. Aile Hekimliği Ödeme Ve Sözleşme Yönetmeliğinin “Çalışma saatleri” başlıklı
9 ncu maddesinde “Aile hekimleri ve aile sağlığı elemanları, görevlerini haftalık çalışma süresi
kırk saatten az olmamak kaydıyla, Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliğinde belirlenen usûl ve esaslar çerçevesinde yerine getirir. Aile hekimleri ve aile sağlığı elemanlarının, pozisyonlarının bulunduğu mahalde ikamet etmeleri esastır.” hükmüne; “Denetim” başlıklı 11 nci maddesinde “Aile sağlığı merkezi, aile hekimleri ve aile sağlığı elemanları, Aile Hekimliği
Uygulama Yönetmeliğinin 29 uncu maddesi hükmü çerçevesinde, olağan dışı denetimler hariç olmak üzere, altı aylık aralıklarla denetlenir. Yapılan denetimler sonucunda ilgili mevzuat ve sözleşme şartlarına aykırı fiillerin tespit edilmesi hâlinde aykırılığın mahiyetine göre; İdarî yönden 13 üncü ve 14 üncü madde hükümlerine göre, gerekli işlemler tesis edilir.” Hükümlerine yer verilmiştir. Aile Hekimliği Ödeme Ve Sözleşme Yönetmeliğinin Ek (2)’de yer alan Aile
Hekimliği Uygulamasında Uygulanacak İhtar Puanı Cetvelinin birinci sırasında, “Çalışma saatleri planına uymamak” fiilinin karşılığı olarak “5 puan” öngörülmüştür.”
11) Başvuru içeriğindeki iddialar, bunlara verilen cevaplar ile bilgi ve belgelerin
incelenmesinde;
11.1) Ek-3 29/03/2019 tarihli ve Denetim Formu ve İnceleme Tutanağı başlıklı formda saat
16.05 denetleme yapıldığı, denetimin nedeninin tebliğ yerinde bulunmama olarak belirtildiği,
11.2) Denetim tutanağının Harran İlçe Sağlık Müdürlüğü tarafından 01/04/2019 tarih ve
sayılı yazısı ile Şanlıurfa Halk Sağlığı Hizmetleri Başkanlığına bildirildiği,
11.3) Halk Sağlığı Hizmetleri Başkanı tarafından 03/04/2019 tarih ve sayılı yazı ile
konunun idari olarak soruşturulmasının istendiği,
11.4) İl Sağlık Müdürlüğünün10/04/2019 tarih ve sayılı yazısı ve vali yardımcısının
onayı ile disiplin soruşturmasını yapmak üzere görevlendirme yapıldığı,
11.5) Görevlendirilen soruşturmacının 09/05/2019 tarihinde başvuranın savunmasını aldığı,
başvuranın savunmasında “…29/03/2019 tarihinde Cuma günü saat 16.05’te beni Harran İlçe
Sağlık Müdürlüğünden telefonla aradılar ve tebligatımın olduğunu, birazdan ASM’ye geleceklerini söyleyip, ASM’de olup olmadığımı sorguladılar. ASM’de olduğumu ancak birazdan çıkıp müdürlüğe gideceğimi, teslim edilmesi gereken haftalık smearler, diğer evraklarımın olduğunu ve bazı görüşmelerimin olacağını, ayrıca saat 17.00’da müdürlüğün kapandığını ve bu saatten önce orada olmam gerektiğini söyledim; günlerden Cuma olduğunu ve neden özellikle bu saati beklediklerini sordum. Cevap vermediler. Eğer onları bekleseydim köyde çalıştığımız için müdürlüğe yetişemezdik. İşlerimiz aksardı. Ek-1’de belirttiği o güne ait işlemler listesinden anlaşılacağı üzere o gün işe gelmiş bulunmaktayım, Ek-2’de ise o gün teslim etmem gereken smearlerdir. Ayrıca müdürlükte, Harran İlçe müdürlüğünün işleyişi hakkında bazı görüşmeler gerçekleştirdim…” şeklinde beyanda bulunduğu,
11.6) 15/05/2019 tarihli Ön İnceleme Raporunda başvurana “mesai saatleri planına
uymamaktan” beş ceza ihtar puanı verilmesinin uygun görüldüğü,
11.7) Başvurana son savunmasını vermek üzere 26/06/2019 tarihinde tebligat yapıldığı,
başvuranın 01/07/2019 tarih ve sayılı son savunma konulu dilekçe verdiği,
11.8) Başvurana, 29.03.2019 tarihli denetim sırasında görev yerinde bulunmamak gerekçesiyle,
Şanlıurfa Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün 02/08/2019 tarih ve sayılı yazısı ve Vali
Yardımcısının imzası ile “çalışma saatleri planına uymamak” fiilinden dolayı beş ihtar puanın verildiği,
11.9) Başvuranın verilen cezanın, 02/08/2019 tarih ve 5697 sayılı yazı ile 23/08/2019 tarihinde
tebliğ edildiği, başvuranın cezaya karşı 27/08/2019 tarihli ve 2019/82 sayılı dilekçe ile itiraz ettiği, itirazın 19/09/2019 tarih ve 1052 sayılı karar ile Valinin başkanlığındaki kurul tarafından ret edildiği, anlaşılmaktadır.
12) Başvuranın, görev başında bulunmama gerekçesi olarak kanser tarama numunelerini ilgili
yerlere tesliminin öne sürmekte, buna karşılık idare ise, aile hekiminin böyle bir görevinin bulunmadığını, söz konusu numunelerin kurum tarafından toplandığını bildirmektedir. (2.10 nolu paragraf)
13) Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliğinin “Çalışma saatleri” başlıklı 10 uncu maddesinde
Aile hekimleri ve aile sağlığı elemanlarının tam gün esasına göre çalışacağı düzenlenmiştir.
İdare tarafından gönderilen “Harran TSM Parapara Aile Sağlığı Merkezi Esnek Mesai
Uygulaması başlıklı, başvuran tarafından da imzalanan ve Şanlıurfa İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 25/07/2018 tarihinde onaylandığı anlaşılan tabloda mesai saatlerinin 08.00-12.00 ile 13.00-17.00 arasında düzenlendiği anlaşılmaktadır.
14) Başvuranın denetim sırasında, görev yerinde bulunmadığı konusunda bir çekişme yoktur,
ancak başvuranın bulunmama gerekçesi numunelerin teslim edilmesi olarak ileri sürülmüştür.
Ancak başvuranın yasal olarak böyle bir görevinin olduğuna dair bir hüküm veya yükümlülük bulunmadığı bildirilmiştir. Muhakkik tarafından hazırlanan ön inceleme raporunda “…İl Sağlık
Müdürlüğü Halk Sağlığı Başkanlığı güvenlik kameralarının 29 Mart 2019 tarihli saat 15:0017:00 aralığı güvenlik elemanı … ile birlikte incelenmiş olup … ve (başvuran) kamera kayıtlarında görülmemiştir. … ve (başvuranın) smear teslimi için gitmediği belirlenmiştir.” ifadelerinin yer aldığı tespit edilmiştir. Başvurana, görev yerinde bulunmamaktan dolayı yürütülen inceleme ve soruşturma işlemine karşı savunma hakkı kullandırılmış, 23.08.2019 tarihinde ihtar ceza puanına ilişkin yazı tebliğ edilmiş, başvuran verilen cezaya 02.09.2019 tarihinde itiraz etmiş ancak itirazı Vali başkanlığındaki kurul tarafından ret edilmiştir.
15) Anayasanın “Sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması” başlıklı 56. maddesinde; “Herkes,
sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir… Devlet, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenler… Devlet, bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlarından yararlanarak, onları denetleyerek yerine getirir…” kuralı getirilmiştir.
16) Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği’nin “Çalışma saatleri” başlıklı 10 ncu maddesinde:
“Aile hekimleri ve aile sağlığı elemanları tam gün esasına göre çalışırlar. Mesai saatleri ve günleri, çalışma yerinin şartları da dikkate alınmak suretiyle çalıştığı bölgedeki kişilerin ihtiyaçlarına uygun olarak aile hekimi tarafından teklif edilir ve müdürlükçe uygun görülmesi halinde onaylanır. Yapılacak ev ziyaretleri ve gezici/yerinde sağlık hizmetleri çalışma süresine dâhil edilir. Çalışılan günler ve saatler aile sağlığı merkezinin dış levhasının yakınında ve görülecek bir yerine asılarak kişilerin bilgilenmesi sağlanır hükmü düzenlenmiştir.
17) Temel haklar arasında yer alan sağlık hakkının korunması, iyileştirilmesi ve etkin hale
getirilmesinde Devlet’e yüklenen yükümlülüklerin doğal sonucu olarak, bu alanda Devlete bir takım düzenleme ve sınırlamalar getirmesi konusunda yetkiler tanınması gerektiği açıktır.
Devlet’e yüklenen sağlık hakkının korunması amacıyla, sağlık personeline getirilen mesai saatine ilişkin düzenlemenin, bireyin sağlık hakkını koruyucu, iyileştirici ve sağlık sunucularından etkili bir şekilde yararlanmasını sağlayıcı nitelikte olduğu açıktır.
18) Bu çerçevede Kurumumuzca yapılan değerlendirmeler sonucunda; somut olay, başvuru
dosyasındaki bilgi ve belgeler ile yukarıda belirtilen hukuksal düzenlemeler dikkate alındığında, başvuran hakkında tesis edilen işlemde, hukuka ve hakkaniyete aykırı bir yön tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
19) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak işleme karşı başvuru yollarını belirtmemesi nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili İdarelerin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Şanlıurfa İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle, başvuranın talebinin REDDİNE, Kararın, Başvurana ve Şanlıurfa Valiliği İl Sağlık Müdürlüğüne tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi