Devlet memurunun güven ve itibarını sarsma gerekçesiyle verilen kınama cezasının etkin soruşturma sonucu hukuka uygun bulunması ve yer (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/6218-S.20.9858

BAŞVURU NO : 2019/18761

KARAR TARİHİ : 17/04/2020

RET KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : GAZİANTEP İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ

BAŞVURUNUN KONUSU : Tarafına uygulanan cezanın sonuçlarıyla kaldırılması talebi hk.

BAŞVURU TARİHİ : 26/10/2019

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, Gaziantep İli Şehitkâmil ilçesindeki Horozlojistik MTAL’de rehber öğretmen olarak çalıştığını ancak 24.04.2019 tarihinde görev içerisinde devlet memurunun güven ve itibarını sarsmaktan dolayı soruşturma geçirdiğini ve soruşturma sonucunda tarafına kınama cezası verildiğini sonrasında da yer değişikliği uygulandığını belirterek, hakkında yapılan soruşturmanın etkin yürütülmediğini iddia ederek cezasının kaldırılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddia hakkında bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Gaziantep İl Milli

Eğitim Müdürlüğü tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. Başvuran hakkında Şehitkâmil İlçesi Horoz

Lojistik Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde Rehber öğretmenliği yaparken öğrenci ve velilerden alınan şikâyetler nedeniyle soruşturma açıldığı, yapılan soruşturma neticesinde kusur/ihmalin hâsıl olması neticesinde Disiplin yönünden; 657 sayılı Devlet Memurları

Kanunun 125. maddesinin C bendinin “ı” fıkrasında belirtildiği üzere “Hizmet içinde devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak” eylemini gerçekleştirdiği kanaati oluştuğundan ” 1/8 oranında Aylıktan Kesme” ile cezalandırılmasının, İdari Yönden ise; öğrencilerin psikolojik alarak olumsuz etkilenmemesi ve personel ilişkilerinin zarar örmemesi için Rehber Öğretmenin görev yerinin değiştirilmesinin teklif edildiği,

2.2. Adı geçen hakkında yapılan soruşturma sonucunda düzenlenen raporda; 657 sayılı DM K 125/ C-ı maddesi gereğince “1/8 Oranında Aylıktan Kesme” cezasının teklif edildiği ancak disiplin amiri tarafından geçmiş yıllardaki olumlu çalışması ve savunmasının yeterli görülmesinden dolayı bir alt ceza olan “KINAMA” cezasının tarafına verildiği,

2.3. Başvuranın İl Milli Eğitim Disiplin Kuruluna yaptığı itirazın ise reddedildiği,

ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”,

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun; “Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller” başlıklı 125 inci maddesinde; “Devlet memurlarına verilecek

disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:

C – Aylıktan kesme: Memurun, brüt aylığından 1/30 – 1/8 arasında kesinti yapılmasıdır.

Aylıktan kesme cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:

a) Kasıtlı olarak; verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapmamak, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçleri korumamak, bakımını yapmamak, hor kullanmak, b) Özürsüz olarak bir veya iki gün göreve gelmemek, c) Devlete ait resmi belge, araç, gereç ve benzerlerini özel menfaat sağlamak için kullanmak, d) Görevle ilgili konularda yükümlü olduğu kişilere yalan ve yanlış beyanda bulunmak, e) Görev sırasında amirine sözle saygısızlık etmek, f) Görev yeri sınırları içerisinde her hangi bir yerin toplantı, tören ve benzeri amaçlarla izinsiz olarak kullanılmasına yardımcı olmak, g) (Mülga: 13/2/2011 – 6111/111 md.)

h) (Mülga: 13/2/2011 – 6111/111 md.)

ı) Hizmet içinde Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak, …

Geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan ve ödül veya başarı belgesi alan memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir.”

6. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğinin

“Hizmetin Gereği Olarak Yapılabilecek Yer Değiştirmeler” başlıklı 11. Maddenin birinci fıkrasında; “Haklarında adli veya idari bir soruşturma yapılmış ve bu soruşturma sonucunda o yerde kalmasında sakınca görülmüş olan memurun hizmet bölgelerindeki ve/veya hizmet alanlarındaki zorunlu çalışma sürelerini tamamlamadan ve yer değiştirme suretiyle atanma dönemi beklenmeksizin hizmetin gereği olarak yer değiştirme suretiyle ataması yapılabilir.”

düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE

ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran özetle, Gaziantep İli Şehitkâmil ilçesindeki Mehmet Nurettin Horozlojistik

MTAL’de rehber öğretmen olarak çalıştığını ancak 24.04.2019 tarihinde görev içerisinde devlet memurunun güven ve itibarını sarsmaktan dolayı soruşturma geçirdiğini ve soruşturma sonucunda tarafına kınama cezası verildiğini sonrasında da yer değişikliği uygulandığını belirterek, hakkında yapılan soruşturmanın etkin yürütülmediğini iddia ederek cezasının kaldırılmasını talep etmektedir.

9. Gaziantep İl Milli Eğitim Müdürlüğünden istenilen bilgi ve belgeler doğrultusunda anılan idare tarafından Kurumumuza gönderilen belgeler incelenmiş, aşağıdaki bulgulara ulaşılmıştır.

10. Şehitkamil İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün 17/04/2019 tarih, sayılı görevlendirme yazısı uyarınca görevlendirilen Araştırmacı/Soruşturmacı tarafından 06/05/2019 tarih, sayılı İnceleme Raporunun düzenlendiği,

İnceleme Raporunun; Şehitkâmil İlçesi Horoz Lojistik Mesleki ve Teknik

Anadolu Lisesi Rehber öğretmeni ile ilgili yapılan inceleme/ soruşturmadan oluştuğu,

İnceleme Raporunda özetle; hakkında Okul Müdürlüğünün 09.04.2019 tarihli ve sayılı yazısında; Okulda öğenim gören bazı öğrencilerin ve velilerinin şikâyetleri üzerine öğrencileri zaman zaman dersten rehberlik görüşmesi adı altında çağırdığı ve odasına rehberlik servisinden faydalanmak için gelen öğrencileri odasında toplayarak bir firmaya ait çeşitli ürünlerin tanıtımını yaparak üyelik sistemini anlatıp ticari faaliyette bulunduğu, öğrencilerin kişisel bilgilerini izinsiz bir şekilde kullanarak tanıtımını yaptığı, firmaya ait bir siteye üye ettiği, öğrencilere bu firmaya ait çeşitli ürünleri (kahve, hap) deneterek kullanmalarını sağladığı, bazı öğrencilerin okul dışında firma tanıtımına katılmalarını istediği ve okul dışında kimliğini bilmedikleri kişi ile görüştürdüğü, öğrencilere aileleri ile birlikte bu firmaya ait siteye üye olarak satış temsilcisi olmaları, bu firmanın ürünlerini kullanmaları ve bu firmaya ait ürünlerin satışını yaparak para kazanabilecekleri hususunda çeşitli tavsiyelerde bulunduğu ile ilgili yapılan incelemede tanık ifadelerine başvurulduğu ve ilgililerin ifadelerinin değerlendirilmesi sonucunda olayın sübuta erdiği ve öğretmenin kusur ya da ihmalinin hâsıl olduğu, bu nedenle; Disiplin yönünden; 657 sayılı devlet memurları kanunun 125. maddesi

“c” bendi “ı” fıkrasında belirtildiği üzere “Hizmet İçinde Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak” eylemini gerçekleştirdiği kanaati hasıl olduğundan oranında Aylıktan Kesme” ile cezalandırılmasının, İdari Yönden ise; öğrencilerin psikolojik olarak olumsuz etkilenmemesi ve personel ilişkilerinin zarar görmemesi için Rehber

Öğretmenin görev yerinin değiştirilmesinin teklif edildiği hususları belirtilmiştir.

11. 657 sayılı Kanunun 125. Maddesinde yer alan; “Geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan ve ödül veya başarı belgesi alan memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir.” hükmü başvurana uygulanmış ve kendisine aylıktan kesme cezası yerine bir derece hafifi olan kınama cezası verilmiştir.

12. Başvuran hakkında hazırlanmış olan inceleme raporunda yer alan ifadeler neticesinde kişi hakkındaki iddialar sübuta erdirilmiş ayrıca idare kendisine tanınmış olan takdir hakkını kişi lehine kullanarak teklif edilen cezanın bir derece altı başvurana verilmiştir. Başvuran, hakkında yapılan soruşturmanın etkin yapılmadığını iddia etse de bu iddiasını somutlaştıramamış hangi noktalarda soruşturmanın etkin/adil yapılmadığına dair başvurusunda herhangi bir somut bilgi ya da belgeye rastlanmamıştır.

13. Bununla birlikte, 6. paragrafta yer alan Yönetmelik kapsamında, İdareye, haklarında adli veya idari bir soruşturma yapılmış ve bu soruşturma sonucunda o yerde kalmasında sakınca görülmüş olan memur hakkında hizmetin gereği olarak yer değiştirme suretiyle atama yapma yönünde takdir hakkı tanınmıştır. Bu kapsamda, başvurana isnat edilen iddiaların sübuta ermesiyle öğrencilerin psikolojik olarak olumsuz etkilenmemesi ve personel ilişkilerinin zarar görmemesi adına idarenin öğretmeni başka okula tayin etmesi işleminde hukuka aykırılık tespit edilememiştir.

14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuran hakkında uygulanan disiplin cezası ve hizmet gereği tayin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup;

Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı tespit edilmiştir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

16. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Gaziantep İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Bu kararın BAŞVURANA ve GAZİANTEP İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine;

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi