|
ÖZET: Başvuran, 2014 yılında Gebze Belediye Başkanlığı’na memur olarak atanmasının ardından, yol harcırahının ödenmesi talebiyle Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvurmuştur. Gebze Belediye Başkanlığı, harcırah talebini, atamanın yolluksuz yapıldığı gerekçesiyle reddetmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın naklen atama ile yeni bir kuruma geçtiğini ve bu durumda harcırah talebinin hukuken geçerli olduğunu belirlemiştir.
Kurum, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu çerçevesinde, naklen atanan memurların harcırahlarının yeni kurumları tarafından ödenmesi gerektiği yönündeki yerleşik içtihatları da dikkate alarak, başvuranın harcırah talebinin reddinin hukuka aykırı olduğuna hükmetmiştir. Sonuç olarak, Gebze Belediye Başkanlığı’na, başvuranın sürekli görev yolluğunun hesaplanarak ödenmesi yönünde tavsiyede bulunulmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/12791-S.19831
BAŞVURU NO : 2019/19034
KARAR TARİHİ : 09/12/2019
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : GEBZE BELEDİYE BAŞKANLIĞI
Sürekli görev yolluğu talebi hk.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 03/11/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; 29.03.2013 tarihinde Ankara Emniyet Genel Müdürlüğü …’nde teknisyen yardımcılığı kadrosunda görev yapmakta iken 20.10.2014 tarihinde Gebze Belediye
Başkanlığı’na …Memuru olarak atandığını, 15.10.2019 tarihli ve … sayılı dilekçesi ile Gebze
Belediye Başkanlığı’na başvurarak yol harcırahının tarafına ödenmesi talebinde bulunduğunu ancak harcırah talebinin Gebze Belediye Başkanlığı’nın 31.10.2019 tarihli ve … cevap yazısı ile reddedildiğini belirterek yol harcırahının tarafına ödenmesi talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talebimize istinaden Gebze Belediye
Başkanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen 29/11/2019 tarih ve -… sayılı cevabi yazıda özetle; Başvuranın atama onayında bahse konu atamanın yolluksuz olarak yapıldığının, İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğünün 28.11.2019 tarihli ve … sayılı yazısı ile taraflarına, bildirildiği,
2.1 Başvuranın Kurumlarına atandığı 2014 tarihinden bugüne kadar harcırahın tarafına
ödenmesi yönünde 15.10.2019 tarihli müracaatından önce İnsan Kaynakları ve Eğitim
Müdürlüğüne 07.10.2019 tarihli ve … sayılı dilekçe ile müracaatta bulunduğu,
2.2 Müdürlüklerine 20.10.2014 tarihinden açıktan atama ile … memuru olarak atandığını
belirterek, 6245 sayılı Harcırah Kanunu 9 uncu maddenin b bendi, 10 uncu maddesinin birinci
fıkrasının 1. bendi ve geçmişe yönelik harcırah ödenmesi için geçici 5 inci maddesi (Ek:
01/07/2006-5538/3 mad.) gereğince tarafına harcırah miktarının ödenmesini talep ettiği, İlgi tarihli ve sayılı dilekçenin tetkiki neticesinde, 6245 sayılı Harcırah Kanunun geçici 5 inci madde (Ek madde :01/07/2006-5538 S.K./3 ); “a) 12/12/2001 tarihli ve 4726 sayılı 2002 Malî Yılı
Bütçe Kanununun 6 ncı maddesinin (g) fıkrası uyarınca 1/1/2002-31/12/2002 tarihleri arasında; 26/12/2002 tarihli ve 4776 sayılı Kanunun 7 nci maddesi uyarınca 4726 sayılı Kanunun 6 ncı
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
maddesinin (g) fıkrasına binaen 1/1/2003-31/3/2003 tarihleri arasında, başka yere naklen ataması yapılanlardan harcırah talep etmediklerine ilişkin yazılı beyanda bulunanlardan, b)
29/3/2003 tarihli ve 4833 sayılı 2003 Malî Yılı Bütçe Kanununun 51 inci maddesinin (f) fıkrası uyarınca, 1/4/2003-21/7/2003 tarihleri arasında kendilerinin yazılı talebi üzerine naklen ataması yapılanlardan, c) 31/7/2003 tarihli ve 4969 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin (a) bendi ve 4/7/2001 tarihli ve 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 14/A maddesi uyarınca, 22/7/2003-26/4/2005 tarihleri arasında kendi yazılı talepleri üzerine naklen ataması yapılanlardan, ç) 21/4/2005 tarihli ve 5335 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (a) bendi uyarınca, kendi yazılı talepleri üzerine naklen ataması yapılanlardan, harcırah ödenmemiş olanlara, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 31/12/2006 tarihine kadar, en son görev yaptıkları yerdeki idareye kendilerinin veya ölümleri hâlinde kanunî mirasçılarının başvurmaları durumunda, başvuru tarihinden itibaren üç ay içinde bu Kanunun ilgili hükümleri uyarınca naklen atandıkları tarihte müstahak oldukları harcırah, ödendiği yılda yürürlükte olan kanunî faiz oranı uygulanmak suretiyle ödenir. ”hükmü gereği geçmişe ait harcırah ödemesi talebinin kabul edilmeyeceği,
2.3 Başvuru sahibinin açılmış veya sonuçlanmış davasının bulunmadığı belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 74 üncü maddesinde; “Memurların bu Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakatı ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür.
Kazanılmış hak derecelerinin altındaki derecelere atanabilmeleri için ise atanacakları kadro derecesi ile kazanılmış hak dereceleri arasındaki farkın 3 dereceden çok olmaması ve memurların isteği de şarttır.” 6. 6245 Sayılı Harcırah Kanunu’nun; “Harcırah verilecek kimseler” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Bu Kanunda belirtilen hallerde 1. Bu Kanun kapsamına giren kurumlarda çalışan memur ve hizmetliler ile aile fertlerine ve aynı kurumlarda fahri olarak çalışanlara 2.
Memur veya hizmetli olmamakla beraber kurumlarca geçici bir vazife ile görevlendirilenlere….
harcırah verilir. ”
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
6.1 “Harcırahın unsurları” başlıklı 5 inci maddesinde; “Harcırah; yol masrafı, yevmiye, aile
masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva eder. İlgili, bu kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstahak olabilir. ”,
6.2 “Daimi vazife harcırahının mebdei” başlıklı 9 uncu maddesinde; “Daimi vazife
harcırahı: a) (Mülga: 31/7/2003-4969/1 md.) b) Naklen veya tahvilen başka bir mahalle gönderilenlere, bu tayinleri sırasında mezunen başka bir mahalde bulunsalar dahi, eski memuriyetleri mahallinden c) Muvakkat vazife ile veya vekaleten bir yerde bulundukları esnada asli vazife mahalli değişenlere eski memuriyetleri mahallinden itibaren verilir. ”
6.3 “Yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafının birlikte verilmesini
icab ettiren haller” başlıklı 10 uncu maddesinin birinci fıkrasında; “Yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafı aşağıdaki hallerde verilir: 1. (Değişik: 1/7/2006-5538/2 mad.) Yurt içinde veya yurt dışında görev yapmakta iken yurt içinde veya yurt dışındaki sürekli bir göreve naklen atanan ya da yabancı ülkelerdeki memuriyet merkezi değiştirilen memur ve hizmetlilere yeni görev yerlerine kadar.”, Düzenlemeleri bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ile tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, 29.03.2013 tarihinde Ankara Emniyet Genel Müdürlüğü …’nde … yardımcılığı kadrosunda görev yapmakta iken 20.10.2014 tarihinde Gebze Belediye Başkanlığı’na …
Memuru olarak atandığını belirterek yol harcırahının tarafına ödenmesi talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
9. Bilindiği üzere Devlet memurlarının başka bir kuruma, kadrosuna uygun bir göreve geçmesi kurumlar arası naklen atama yoluyla gerçekleşmektedir. Bu bağlamda naklen atama, 657 sayılı
Devlet Memurları Kanununun 74 üncü maddesinde düzenlenmiş olup söz konusu düzenlemede de yer verildiği üzere memurun başka bir kuruma kadrosuna uygun bir göreve atanmayı talep etmesinin ardından görev yapma talebiyle başvurulan kurumun ve hâlihazırda görev yapılan kurumun naklen atanma işlemine muvafakat vermesi ile naklen atama işlemi gerçekleşmektedir.
10. Anayasa Mahkemesi’nin 20/03/2008 tarihli, E:2006/44, K:2008/81 sayılı kararında; ilk defa devlet memurluğuna atanan kişinin, görevine başlayıncaya kadar memur ya da kamu görevlisi sayılmadığı, görevine başladığı tarihten itibaren kamu görevlisi sıfatını kazandığı, bu süreye ilişkin olarak kendisine aylık ödenmediği, tedavi yardımı hizmetleri ile memurlara ve diğer kamu görevlilerine sağlanan bir takım haklardan yararlandırılmadığı; oysa naklen atanan kamu görevlilerinin, naklen atama işleminin yapıldığı tarihten önce kamu görevlisi olduğu, belirli bir statü hukuku içerisinde kendilerine yüklenilen kamu görevini yerine
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
getirdikleri, bu durumda, ilk defa devlet memurluğuna atananlar ile halen devlet memuru olup da naklen ataması yapılanların aynı hukuksal konumda bulunmadıkları tespitine yer verilmiştir.
11. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun da; bir görevin ifası için görev yerinden ayrılan memurlara yol giderleri ve gündeliklerin özel kanun hükümlerine göre ödeneceği belirtilmiş ve
6245 sayılı Harcırah Kanunu ile hangi hallerde, kimlere ne şekilde harcırah ödeneceği
düzenlenmiş, Kanunun 9 ve 10 uncu maddelerinde ise bir kurumda görev yapmakta iken, başka bir yere, başka bir kuruma naklen atanan memura sürekli görev harcırahı ödeneceği, memurun sürekli görev harcırahının ise; yol masrafı, yevmiye (gündelik), aile masrafı ve yer değiştirme masrafından oluşacağı kurala bağlanmıştır.
12. Sayıştay Temyiz Kurulunun 24.3.1989 tarihli ve D.21638, T.21749 sayılı kararında ise; naklen atanan memurun harcırahının yeni kurumu tarafından ödenmesi yönünde karar verilmiş, ayrıca konuyla ilgili olarak Danıştay 5. Dairesinin 21.12.1995 tarihli ve E:1993/4987, K:1995/427 sayılı kararında; “Harcırah Kanununda kurumlar arası nakil suretiyle bir başka yere atanan memurların harcırahının hangi kurum tarafından ödeneceği hususunda, herhangi bir hüküm bulunmamakta ise de, bu atama yoluyla memurun eski kurumuyla hukuki ve fiili irtibatının kesileceği, önceki kurumunda ifa ettiği kamu hizmetini bundan sonra yeni kurumunda sürdüreceği, dolayısıyla hizmetinden artık atandığı kurumun yararlanacağı açıktır.
Ayrıca memurun harcırah kapsamında yer alan harcamalarının yeni kurumda göreve başlayabilmesi için yapıldığı hususu da dikkate alındığında harcırahın atandığı kurum tarafından ödenmesi hukuka ve hakkaniyet ilkesine uygun olacaktır.” şeklinde açıklamaya yer verilmiştir.
13. Somut olayda başvuranın, Ankara Emniyet Genel Müdürlüğü …’nde … yardımcılığı kadrosunda görev yapmakta iken 2014/KPSS sınav sonucuna göre Gebze Belediye Başkanlığı
… Memuru kadrosuna yerleştirilmesinin yapıldığı, akabinde başvuranın memur olması sebebiyle Kurumundan muvafakat istendiği ve İçişleri Bakanlığının, 02/10/2014 tarih ve …
sayılı muvafakat yazısına istinaden … memurluğu kadrosuna atamasının yapıldığı dolayısıyla şikâyetçinin halen çalışmakta olduğu idareye atanmasının, bir kamu kurumunda çalışmakta iken bu kurumun muvafakat vermesi koşuluna bağlı olarak 657 sayılı Kanunun 74 üncü maddesi çerçevesinde gerçekleşmiş olduğu bu durumda şikayetçinin atamasının naklen atama olduğunun açık olduğu, 14. Yine ilgili idarece gönderilen bilgi ve belgelerde başvuranın, atama onayında bahse konu atamanın yolluksuz olarak yapıldığının, İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğünün 28.11.2019 tarihli ve … sayılı yazısı ile taraflarına bildirildiği ifade edilmişse de yazı ekinde gönderilen başvurana ilişkin atama onayının incelenmesinde bahse konu atamanın yolluksuz yapıldığına ilişkin herhangi bir açıklamaya yer verilmediği, dolayısıyla 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 34 üncü maddesindeki; “İlgili olduğu malî yılın sonundan başlayarak beş yıl içinde alacaklıları tarafından geçerli bir mazerete dayanmaksızın, yazılı talep edilmediğinden veya belgeleri verilmediğinden dolayı ödenemeyen borçların, zamanaşımına uğrayarak kamu idareleri lehine düşeceği” hükmü de göz önünde bulundurulduğunda
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
başvuranın, 15/10/2019 tarihli harcırah talebine ilişkin başvurusunun idarece reddine yönelik işlemin hukuka uygun olmadığı değerlendirilmiştir.
15. Tüm bu açıklamalar ve Kurumumuzun benzer konuda vermiş olduğu 16/11/2015 tarih ve 2015/3038 Esas numaralı Tavsiye Kararı da göz önünde bulundurulduğunda idarenin başvurana sürekli görev yolluğu vermemesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Kocaeli İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN KABULÜNE, Başvurana, Sürekli Görev Yolluğunun hesaplanarak ödenmesi yönünde GEBZE BELEDİYE
BELEDİYE BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;
İdare tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve GEBZE BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.