Sözleşmeli personelin hizmet süresinin 657 sayılı Kanun’un kademe ilerlemesi hesabında dikkate alınmaması hukuka uygun olur mu (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/6221-S.20.9861

BAŞVURU NO : 2019/19180

KARAR TARİHİ : 17/04/2020

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : KOCAELİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI

Sözleşmeli personelin özlük hakları hk.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 04/11/2019

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, Marmara Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi

Makine Öğretmenliği bölümünden 2006 yılında mezun olduğunu, 15/09/2006 yılında İstanbul

Büyükşehir Belediyesi Yol Bakım ve Altyapı Koordinasyon Dairesi Başkanlığı Anadolu

Yakası Yol Bakım ve Onarım Müdürlüğünde sözleşmeli memur (tekniker) olarak göreve başladığını, 6495 sayılı kanunun 9. maddesinin b bendi uyarınca, 15.09.2013 tarihinde memur olarak atandığını ve 15.06.2016 tarihinde kadar adı geçen kurumda görev yaptığını, 16.06.2016 tarihinde naklen tayin ile Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Yapı Kontrol Dairesi Başkanlığına atandığını, görevine halen devam ettiğini, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 3. İdare Dava

Dairesinin / Esas Nolu sayılı kararında, 657 sayılı Devlet Memurları

Kanununun 4/B maddesi kapsamındaki hizmet sürelerinin aynı kanunun 64. maddesinde belirtilen sekiz yıllık sürelerin hesabında değerlendirilmesi yönünde hüküm kurulduğunu, bahse konu mahkeme kararına istinaden, 15.09.2006 ile 15.09.2013 tarihleri arasında geçen 7 yıllık sözleşmeli personel çalışma süresinin 657 sayılı Kanunun 64. maddesinde belirtilen sekiz yıllık sürenin hesabında değerlendirilmesi talebiyle Kurumuna başvuru yaptığını ancak talebinin reddedildiğini iddia ederek şikâyetinin incelenmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza istinaden

Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığı tarafından gönderilen 24/10/2019 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle; başvuranın talebi ile ilgili olarak I. Hukuk Müşavirliğine görüş sorulduğu, anılan Müşavirlikçe “Her ne kadar 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49/5 maddesinde “Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır.” denilmiş olsa da 657 sayılı Kanun hükümlerinin anılan Kanunun 4/B maddesi kapsamında istihdam edilen sözleşmeli personel için doğrudan uygulanamaması ancak “referans norm” olarak dikkate alınabilmesi ve sözleşmeli statüde geçen dönemde Devlet memuru olmaması ve sözleşmeli personele ilişkin mevzuatlarında disiplin hükümlerinin bulunmaması, 657 sayılı

Devlet Memurları Kanununda bu kanunun 4/B maddesi kapsamında çalıştırılan sözleşmeli personel hakkında bu kanunun 125 inci maddesinde düzenlenen disiplin cezalarının uygulanabileceğine dair özel bir hüküm bulunmama nedenleriyle, söz konusu statülerdeki hizmetlerinin disiplin cezası almaksızın geçirilen sekiz yıllık sürenin hesabında değerlendirilemeyeceği,” yönündeki görüşü doğrultusunda işlem tesis edildiği, ifade edilmiştir.

3. Başvuruya konu iddialar hakkında görüş talebi içeren yazımıza istinaden Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 25/11/2019 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle;

3.1. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Kademe ve kademe ilerlemesi” başlıklı 64 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında, “Son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır.” hükmünün yer aldığı,

3.2. 657 sayılı Kanunun 125 inci maddesinde devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ile bu disiplin cezalarını gerektiren fiil ve hallerin düzenlendiği, 657 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Bu Kanun, Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar, İl Özel İdareleri, Belediyeler, İl Özel İdareleri ve Belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, kanunlarla kurulan fonlarda, kefalet sandıklarında veya Beden Terbiyesi Bölge

Müdürlüklerinde çalışan memurlar hakkında uygulanır.” hükmüne, 24.10.1982 tarihli ve 17848 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri

Hakkında Yönetmeliğin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinin birinci fıkrasında ise, “Bu

Yönetmelik, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun değişik 1 inci maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren memurlar hakkında uygulanır.” hükmüne yer verildiği,

3.3. Sözleşmeli personel, askeri personel ve işçi gibi farklı statülerde görev yapan ve farklı mevzuat hükümlerine tabi olan personelin, devlet memurlarının tabi olduğu disiplin hükümlerine tabi olmamaları sebebiyle söz konusu statülerdeki hizmetlerinin, 657 sayılı

Kanunun 64 üncü maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında bir kademe ilerlemesinden yararlanmak için disiplin cezası almaksızın geçirilen sekiz yıllık sürenin hesabında dikkate alınamayacağı, bu fıkra kapsamında disiplin cezası almaksızın geçirilecek sekiz yıllık sürenin hesabında memuriyette geçen hizmet sürelerinin esas alınması gerektiğinin değerlendirildiği,

3.4. Bu itibarla, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 64 üncü maddesinin dördüncü fıkrası ile düzenlenen bir kademe ilerlemesi uygulamasından yararlanmak için gerekli olan disiplin cezası almaksızın geçirilecek sekiz yıllık sürenin hesabında Devlet memurluğunda geçen hizmet sürelerinin esas alınması gerektiği, sözleşmeli personel olarak geçen hizmet sürelerinin sekiz yıllık sürenin hesabında dikkate alınamayacağının mütalaa edildiği,

III. İLGİLİ MEVZUAT

4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği

Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,

5. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun

Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun;

6.1. “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Kanun, Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar, İl Özel İdareleri, Belediyeler, İl Özel İdareleri ve Belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, kanunlarla kurulan fonlarda, kefalet sandıklarında veya

Beden Terbiyesi Bölge Müdürlüklerinde çalışan memurlar hakkında uygulanır.

Sözleşmeli ve geçici personel hakkında bu Kanunda belirtilen özel hükümler uygulanır.”

6.2. “İstihdam şekilleri” başlıklı 4’üncü maddesinde;“… B) Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Bakanlar Kurulunca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde kurumun teklifi ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca vizelenen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.

6.3. “Kademe ve kademe ilerlemesi” başlıklı 64’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında; “Son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır.”

7. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Norm kadro ve personel istihdamı” başlıklı 49’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında, “Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir.”

Beşinci fıkrasında, “… Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır. …”

8. 06.06.1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Sözleşmeli Personel

Çalıştırılmasına İlişkin Esasların, 1’inci maddesinde, “ Bu Esaslar, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanır.”

9. 24.10.1982 tarihli ve 17848 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Disiplin Kurulları ve

Disiplin Amirleri Hakkında Yönetmeliğin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinin birinci fıkrasında, “Bu Yönetmelik, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 1 inci maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren memurlar hakkında uygulanır.”

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

10. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

11. Başvuran, 15.09.2006 ile 15.09.2013 tarihleri arasında sözleşmeli personel olarak geçirdiği çalışma süresinin 657 sayılı Kanunun 64. maddesinde belirtilen disiplin cezası almaksızın geçirilecek sekiz yıllık sürenin hesabında değerlendirilmesini talep etmektedir.

12. İdarece gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, başvuranın talebinin, ilgili idare tarafından Hukuk Müşavirliğinin görüşü doğrultusunda reddedildiği anlaşılmaktadır.

13. 657 sayılı Kanunun 1’inci maddesinde, bu Kanunun, Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar, İl

Özel İdareleri, Belediyeler, İl Özel İdareleri ve Belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, kanunlarla kurulan fonlarda, kefalet sandıklarında veya

Beden Terbiyesi Bölge Müdürlüklerinde çalışan memurlar hakkında uygulanacağı hükmü yer almakta, ikinci fıkrasında, sözleşmeli ve geçici personel hakkında bu Kanunda belirtilen özel hükümlerin uygulanacağı vurgulanmakta, 64’üncü maddesinde, son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanacağı öngörülmektedir. Disiplin Kurulları ve Disiplin

Amirleri Hakkında Yönetmeliğinin ikinci maddesinde ise, bu Yönetmeliğin 657 sayılı Devlet

Memurları Kanununun değişik 1 inci maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren memurlar hakkında uygulanacağı belirtilmektedir.

14. Bilindiği üzere, devlet memurları bakımından disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller ile bu fillere karşılık verilecek olan disiplin cezaları 657 sayılı Kanunun 125’inci ve devamı maddelerinde düzenlenmektedir. Aynı Kanunun 2’nci maddesinin ikinci fıkrasında ise, sözleşmeli personel hakkında ancak 657 sayılı Kanunda belirtilen özel hükümlerin uygulanabileceği hükmü öngörülmektedir. Bu hüküm doğrultusunda, 657 sayılı Kanun incelendiğinde, söz konusu Kanunun 4/B maddesi kapsamında çalıştırılan sözleşmeli personel hakkında, adı geçen Kanunun 125’inci maddesinde düzenlenen disiplin hükümlerinin uygulanabileceğine dair özel bir hüküm bulunmadığı görülmektedir. Öte yandan, sözleşmeli personele uygulanacak hükümlerin düzenlendiği “Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin

Esaslar”da da sözleşmeli personellere uygulanacak disiplin fiilleri ve cezalarına ilişkin herhangi bir hükme yer verilmemekle birlikte, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun disiplin hükümlerine de herhangi bir atıfta bulunulmadığı anlaşılmaktadır.

15. Somut olay kapsamında, yukarıda yapılan açıklamalar ve Aile, Çalışma ve Sosyal

Hizmetler Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğünün görüşü ışığında, başvuranın sözleşmeli personel olarak çalıştığı dönemde farklı statüde ve farklı mevzuat hükümlerine tabi olarak çalıştığı, bu itibarla, devlet memurlarının tabi olduğu disiplin hükümlerine tabi olmadığı anlaşıldığından, başvuranın sözleşmeli statüdeki hizmetlerinin, 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında bir kademe ilerlemesinden yararlanmak için disiplin cezası almaksızın geçirilen sekiz yıllık sürenin hesabında dikkate alınamayacağı, bir başka deyişle, 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında disiplin cezası almaksızın geçirilecek sekiz yıllık sürenin hesabında memuriyette geçen hizmet sürelerinin esas alınması gerektiği değerlendirilmektedir.

16. Yukarıda yapılan açıklamalar, mevzuat hükümleri ve Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler

Genel Müdürlüğünün görüşü birlikte göz önünde bulundurularak, ilgili idarenin başvuranın sözleşmeli personel olarak geçirdiği çalışma süresinin 657 sayılı Kanunun 64. maddesinde belirtilen disiplin cezası almaksızın geçirilecek sekiz yıllık sürenin hesabında değerlendirilmesi talebinin reddi yönünde tezahür eden işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Kocaeli İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın, BAŞVURANA ve KOCAELİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi