Temizlik personelinin ihmal iddiası sonrası idarecilerin cezalandırılması talebinin soruşturma süreci nedeniyle reddi hukuka uygun olu (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/6585-S.20.10467

BAŞVURU NO : 2019/19688

KARAR TARİHİ : 27/04/2020

RET KARARI ,TCKN:

BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRKİYE İŞ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

BAŞVURUNUN KONUSU : Görevini ihmal eden ve tarafını rencide edici davranışlarda bulunduğu iddiasında bulunduğu personel hakkında soruşturma açılmamış olduğu iddiasıyla görevini kötüye kullanan idarecilerin cezalandırılması talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 13/11/2019

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, Kocaeli Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünde görev yaptığını, temizlik personeli olarak çalışmakta olan . isimli görevlinin görevini ihmal ettiğini, tarafını rencide edici davranışlarda bulunduğunu ilgili yerlere iletmesine rağmen hakkında soruşturma açılmadığını, tarafının da bir saatten fazla mesafede olan Dilovası Hizmet Merkezine görevlendirmesinin yapıldığını, bu nedenle tarafına mobbing uygulandığını belirterek görevini kötüye kullanan idarecilerin soruşturulmasını ve ilgililerin cezalandırılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Konuya ilişkin Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğünün Kurumumuza göndermiş olduğu 02.12.2019 tarihli yazısında Temizlik personeli olan . hakkında başkaca bir şikayet gelmediği, soruşturma açılmasına gerek görülmediği, 2.1. 06.01.2020 tarih ve E. sayılı cevabi yazısında özetle; Temizlik görevlisi

. adlı personelin 24.12.2017 tarihinde 30280 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Olağanüstü

Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde kararnamenin 127 inci maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen Geçici 23 üncü madde kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçirildiği, sürekli işçilerin iş ve işlemlerinin 696 sayılı KHK ile 4857 sayılı İş Kanunu ve alt mevzuatı, 6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi

Kanununa göre yürütüldüğü, disiplin hükümleri yönünden ise Merkez ve Taşra teşkilatlarında görev yapmakta olan sürekli işçiler tarafından imzalanan Belirsiz Süreli İş Sözleşmesinde belirtilen hükümlere ve sözleşme ekinde yer alan disiplin ceza cetveline bağlı olduğu, ilgilinin

07.11.2020 tarihli şikayeti üzerine 02.12.2019 tarihinde söz konusu personel hakkında

soruşturma açıldığı ve muhakkik görevlendirildiği, soruşturmanın halen devam ettiği, Dilovası

Hizmet Merkezinin 16.03.2019 tarihinde personel ihtiyacı olduğuna ilişkin yazının taraflarına ulaştığı, Belirtilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. ” 4. 29/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun

“Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir. ” 5. Devlet Memurları Kanununun “Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi” başlıklı 76 ncı maddesinde; “Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler” 6. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin

“Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarda Göz Önünde Bulundurulacak Hususlar” başlıklı

9 uncu maddesinde; “Yer değiştirme suretiyle atanmalar, Devlet Memurlarının dengeli bir

şekilde dağılımını sağlamak için öğrenimi, uzmanlığı, iş tecrübesi, mesleki bilgisi gibi özellikleri ile boş kadro durumu gözönünde bulundurularak kurumlarınca hazırlanan bir plan dahilinde yapılır.” 7. Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Taşra Teşkilatı Personeli Yer Değiştirme

Suretiyle Atanma Esaslarına Dair Yönetmeliğin “Yer Değiştirme Sureti İle Atamalarda

Göz Önünde Bulundurulacak Hususlar” 8 inci maddesinde; Yer değiştirme suretiyle atamalar; personelin adil ve dengeli bir şekilde dağılım amacı ve Genel Yönetmeliğin 9 uncu maddesi gözetilerek, bu Yönetmeliğin Ek-1’inde yer alan Değerlendirme Formu ile boş kadro durumu ve hizmet bölgelerindeki iş ve personel ihtiyaçları dikkate alınarak hazırlanan bir plan dahilinde Yer Değiştirme Kurulunca yapılır.” 8. 19.03.2011 tarihli ve 27879 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İşyerlerinde

Psikolojik Tacizin (Mobbing) Önlenmesi konulu 2011/2 sayılı Başbakanlık Genelgesinde; “Kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör işyerlerinde gerçekleşen psikolojik tacizin, çalışanların itibarını ve onurunu zedelediği, verimliliğini azalttığı ve sağlığını kaybetmesine neden olarak çalışma hayatını olumsuz etkilediği belirtilmiş, kasıtlı ve sistematik olarak belirli bir süre çalışanın aşağılanması, küçümsenmesi, dışlanması, kişiliğinin ve saygınlığının zedelenmesi, kötü muameleye tabi tutulması, yıldırılması ve benzeri şekillerde ortaya çıkan psikolojik tacizin önlenmesinin gerek iş sağlığı ve güvenliği gerekse çalışma barışının geliştirilmesi açısından çok önemli olduğu vurgulanmış, bu doğrultuda çalışanların psikolojik tacizden korunması amacıyla birtakım tedbirler alınmıştır.” Hükümleri mevcuttur.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranların talebinin reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 10. Başvuran, Kocaeli Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünde olarak görev yaptığını, temizlik personeli olarak çalışmakta olan . isimli görevlinin görevini ihmal ettiğini, tarafını rencide edici davranışlarda bulunduğunu, ilgili hakkında şikayette bulunmasına rağmen soruşturma açılmadığını ve tarafının da Dilovası

Hizmet Bölgesine görevlendirmesinin yapıldığını tarafına mobbing uygulandığını belirterek görevini kötüye kullanan idarecilerin soruşturulmasını ve ilgililerin cezalandırılmasını talep etmektedir.

11. İdare tarafından gönderilen belgeler değerlendirildiğinde . isimli temizlik görevlisinin sürekli işçi kadrosunda olduğu ve idare ile aralarında yapılan sözleşme hükümlerine tabi olduğu anlaşılmıştır. Söz konusu sözleşmenin Soruşturma Açılması hükmü doğrultusunda başvuranın 07/11/2019 tarihinde CİMER aracılığı ile şikayette bulunmasını takiben 02/12/2019 tarihinde ise . adlı personel hakkında soruşturma açıldığı, muhakkik görevlendirildiği, soruşturmanın halen devam ettiği, bu sebeple başvuranın soruşturma açılması talebinin yerine getirildiğinden hukuka aykırılık tespit edilememiştir.

12. Gerek Devlet Memurları Kanunda gerekse alt düzenleyici mevzuatta olsun hizmet gerekleri ve kadro durumu gözetilerek personel ihtiyacı olan birimlere personel nakli yapılması idarenin takdir yetkisine bağlanmıştır. Dolayısıyla idare kamu yararı ve hizmet gerekleri kapsamında personelin bir kurumdan başka bir kuruma nakline karar verebilir. İdare tarafından gönderilen cevabi yazıda 16.09.2019 tarihinde Dilovası Hizmet Merkezi tarafından bir büro personeline ihtiyaç duyulduğuna ilişkin yazı da gönderilmiş olup, ilgili görevlendirmenin buna istinaden yapıldığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla idarenin işleminde kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık bulunamamıştır.

13. Mobbing “İşyerlerinde bir veya birden fazla kişi tarafından diğer kişi ya da kişilere yönelik gerçekleştirilen, belirli bir süre sistematik biçimde devam eden, yıldırma, pasifize etme veya işten uzaklaştırmayı amaçlayan; mağdur ya da mağdurların kişilik değerlerine, mesleki durumlarına, sosyal ilişkilerine veya sağlıklarına zarar veren; kötü niyetli, kasıtlı, olumsuz tutum ve davranışlar bütünü” olarak tanımlanmış, mobbingin unsurları olarak; işyerinde gerçekleşmesi, sistemli bir şekilde yapılması, süreklilik kazanmış bir sıklıkla tekrarlanması, kasıtlı yapılması, yıldırma, pasifize etme ve işten uzaklaştırma amacında olması, mağdurun kişiliğinde, mesleki durumunda veya sağlığında zarar ortaya çıkması hususları sayılmıştır.

[Bkz, İşyerlerinde Psikolojik Taciz (Mobbing) Bilgilendirme Rehberi, Psikolojik Tacizle

Mücadele Kurulu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Mayıs 2014)]

14. Psikolojik tacize maruz kalan bireylerin; bıktırma, yıldırma, dışlanma, kurumun hizmetlerinden yoksun bırakılma, aşağılanma, izin ve görevlendirilmelerde yararlandırılmama, zorla tayin gibi psikolojik tacize neden olabilecek tutum ve davranışlara maruz kalabilmekte oldukları, bir olguya işyerinde psikolojik taciz diye bakabilmek için davranışların ayda birkaç kez tekrarlanması, birbiri ardına birtakım evreler içinde geçmiş olması, uzun süre devam etmesi ve davranış tarzlarının kişiye kötü muamele şeklinde olması gerektiği, en azından, kasıtlılık, süreklilik ve sistemlilik niteliklerini taşıması gerektiği belirtilmiş, mobbinge neden olabilecek idari işlemler ise; geçici görevlendirme (görev yeri değişikliği), mesleğin (unvanın)

gerektirdiği görevleri vermeme, atama (atamama) özlük haklarının yerine getirilmemesi, disiplin soruşturması açılması olarak sayılmıştır. [Bkz, Türkiye Büyük

Millet Meclisi Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu İşyerinde Psikolojik Taciz (Mobbing)

Ve Çözüm Önerileri Komisyon Raporu (Nisan 2011)]

15. Ayrıca idare tarafından başvuranın Dilovası Hizmet Merkezine görevlendirilmesi işleminin münferit bir işlem olduğu anlaşılmış olup, mobbing unsuru olan sistematik ve kasti bir tutum davranış tespit edilememiştir.

16. Kurumumuz tarafından yapılan değerlendirme neticesinde; başvuran tarafından şikayet edilen kişi hakkında idare tarafından açılmış olan bir soruşturmanın olduğu dolayısıyla idarenin kusuruna rastlanmadığı, başvuran hakkında yapılan görevlendirmenin personel ihtiyacı kapsamında yapıldığı ayrıca mobbing teşkil edecek sistematik ve kasti bir davranışa rastlanılmadığından idarenin kusuruna sebep olacak bir işlem tespit edilememiştir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içinde gönderildiğinden ve başvuranın dilekçesi üzerine kısa sürede cevap verdiğinden “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun hareket ettiği; ancak, ilgili idare ile . isimli temizlik görevlisi arasında yapılan sözleşme hükümleri kapsamında; kendisine bağlı birimde bir disiplin suçu işlendiğini öğrenen birim amirinin, durumu öğrendiği tarihten itibaren en geç 6 iş günü içinde bağlı olduğu amire bildirmek zorunda olduğu, ilgili amiri de kendisine bildirilen disiplin suçu hakkında bildirim tarihinden itibaren 6 iş günü içinde disiplin soruşturması açmakla yükümlü olduğu hüküm altına alınmış olduğundan, ilgili idarenin bu sürede soruşturma işlemi tesis etmediği, bu süreden oldukça süre sonra 02/12/019 tarihinde soruşturma işlemi tesis edilmiş olmasının iyi yönetim ilkelerinden “Makul sürede karar verme, Ayrımcılığın önlenmesi, Eşitlik, Tarafsızlık” gibi iyi yönetim ilkelerine uygun olmadığı, ayrıca ilgili idarenin başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin göstermemiş olması sebebiyle “Karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiş olup, ilgili idareden bundan böyle bu ilkelere de uyması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

A. Dava Açma Süresinin Yeniden Başlaması 18. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Kocaeli İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE ; Bu Ret Kararının BAŞVURANA ve TÜRKİYE İŞ KURUMUGENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

r.