Sözleşmeli öğretmenlik süresinin kademe ilerlemesi için 657 sayılı Kanun’un 64. maddesi kapsamında değerlendirilmemesi hukuka uygun ol (KDK)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından incelenen uyuşmazlık, başvuranın sözleşmeli öğretmen olarak geçirdiği sürelerin kademe ilerlemesi açısından değerlendirilip değerlendirilemeyeceği üzerinedir. Başvuran, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 64. maddesi gereğince kademe ilerlemesi talep etmekte, ancak idare, sözleşmeli statüde geçen sürelerin bu maddenin uygulama kapsamına girmediğini belirtmektedir. İdare, başvuranın 4/B statüsünde çalıştığını ve bu nedenle 657 sayılı Kanun’un 64. maddesinin dördüncü fıkrasındaki “memur” tanımına uymadığını ifade etmektedir.

Kamu Denetçisi, başvuranın talebinin reddi yönünde öneride bulunmuş ve idarenin işleminin hukuka uygun olduğunu belirtmiştir. İlgili mevzuat ve emsal mahkeme kararları incelendiğinde, başvuranın sözleşmeli statüdeki hizmet sürelerinin kademe ilerlemesi açısından dikkate alınamayacağı sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla, başvuranın kademe ilerlemesi talebinin hukuka aykırı olduğu ve idarenin işleminin yerinde olduğu tespit edilmiştir.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/6030-S.20.9596

BAŞVURU NO : 2019/20130

KARAR TARİHİ : 15/04/2020

RET KARARI

BİTLİS VALİLİĞİ

BAŞVURUYA KONU İDARE :

BAŞVURUNUN KONUSU : Kademe ilerlemesi yapılması talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 19/11/2019

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, 18/10/2016 tarihinde sözleşmeli öğretmen olarak atandığını, 3 yıllık çalışma süresini tamamlandıktan sonra 17/10/2019 tarihinde kadroya geçtiğini, daha öncede sözleşmeli statüde çalışması olduğunu, 657 sayılı Devlet Memurları

Kanunu’nun “Kademe ve kademe ilerlemesi” başlıklı 64 üncü maddesi gereğince mecburî olarak sürekli görevle atanan memurlardan kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde bulunanlara ve son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlarına kademe verilmesi gerektiğini, sözleşmeli öğretmenlikte geçen hizmet sürelerinin sayılmaması nedeniyle söz konusu kademe ilerlemesinin yapılmadığını belirterek, 657 sayılı Devlet

Memurları Kanunu’nun “Kademe ve kademe ilerlemesi” başlıklı 64 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrası gereğince kademe ilerlemesi yapılmasını talep emektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Millî Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 20/12/2019 tarih ve E.

sayılı cevabi yazısında özetle;

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesine göre sözleşmeli statüde istihdam

edilenlerin Devlet memuru olmaması ve ilgili mevzuatlarında disiplin hükümlerinin bulunmaması nedeniyle, söz konusu statüde geçen hizmetlerin sekiz yıllık sürenin hesabında dikkate alınmasının mümkün olamadığı, bu nedenle 18/10/2016-16/10/2019 tarihleri arasında anılan Kanunun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli öğretmen olarak görev yapan başvuranın bu hizmet sürelerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 64 üncü maddesinin 4 üncü fıkrası kapsamında değerlendirilmesinin mümkün bulunamadığı, 3. Bitlis Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 16/12/2019 tarih ve E. sayılı cevabi yazısında özetle; 3.1. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 64 üncü maddesinin üçüncü fıkrası hükmünden yararlanmanın öncelikli şartının “atama ve yer değiştirme yönetmeliğine göre zorunlu atamaya tabi personel olmak” olduğu, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin

Esaslar kapsamında sözleşmeli statüde istihdam edilmiş olan öğretmenlerin ise 657 sayılı

Devlet Memurları Kanununun değişik 72 nci maddesi gereğince belirli bir süre görev yapmak üzere mecburi olarak sürekli görevle atanmalarından söz edilemeyeceği, başvuranın sözleşmeli statüde geçen süreleri için anılan fıkra hükmünden yararlandırılmasına imkân bulunmadığı, 3.2. Başvurana ait sicil özeti, terfi ve ceza bilgileri ile ilgili Milli Eğitim Bakanlığı Bilişim

Sistemi (MEBBİS) kayıtlarında başvurana ait sicil özeti ve ceza bilgilerine rastlanılmadığı, 3.3. Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 2011 yılı Mevzuat Bülteni İntibak

Kanununun 2 inci maddesinin 4 üncü fıkrası gereğince ve Devlet Personel Başkanlığının 21/04/2017 tarih ve 2408 sayılı görüş yazıları doğrultusunda 657 Sayılı Devlet Memurları

Kanunu 4/B sözleşmeli statüde geçen hizmet sürelerinin 64 üncü maddenin 3 üncü ve 4 üncü fıkraları kapsamında kademe ilerlemesinin yapılmasının mümkün görülmediği, İfade edilmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

4. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye

Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”, 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun; 5.1. 657 sayılı Kanunun “Kapsam” başlıklı 1 inci maddesinin ikinci fıkrasında, “Sözleşmeli ve geçici personel hakkında bu kanunda belirtilen özel hükümler uygulanır.” 5.2. “Kademe ve kademe ilerlemesi” başlıklı 64 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrasında “72 nci madde gereğince belirli bir süre görev yapmak üzere, mecburî olarak sürekli görevle atanan memurlardan kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde bulunanlara, bu yörelerde fiilen çalışmak suretiyle geçirilen her iki yıl için bir kademe ilerlemesi daha verilir.

Yıllık izinde geçirilen süreler fiilen çalışılmış sayılır. İki yıldan az süreler dikkate alınmaz. Son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır.” 5.3. “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır.” 5.4. “Uygulama” başlıklı 132 inci maddesinin birinci fıkrasında “Disiplin cezaları verildiği tarihten itibaren hüküm ifade eder ve derhal uygulanır.”, 6. 150 Seri No’lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği’nin üçüncü fıkrasında, “657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinin yukarıda belirtilen son fıkrası hükmünün uygulanabilmesi için ataması yapılan personelin; – Atama ve yer değiştirme yönetmeliğine göre zorunlu atamaya tabi personel olması, – Görev yapmakta olduğu yerin kalkınmada 1 inci derecede öncelikli yöreler (Erzurum ve

Artvin illeri dahil) olması, -Kalkınmada 1 inci derecede öncelikli yörelerde (Erzurum ve Artvin illeri dahil) fiilleri görev yaptığı sürenin yıllık izin süresi dahil iki yıldan az olmaması, – Görev süresince olumlu sicil almış olması, şartlarını birlikte taşıması gerekmektedir.”

Hükümleri mevcuttur.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, sekiz yıl boyunca disiplin cezası almadığı ve kalkınmada birinci derecede öncelikli yörede görev yaptığından bahisle kademe ilerlemesinin yapılmasını talep etmektedir.

9. Başvuranın sözleşmeli personel olarak geçirdiği dönemler dikkate alınmak suretiyle, disiplin cezası almasından önceki 8 yıllık dönem hakkında 1 yıllık kademe ilerlemesinin gerçekleştirilmesi talebiyle ilgili emsal nitelikte olabilecek Ankara Bölge İdare Mahkemesi 3.

İdari Dava Dairesinin E ve K no’lu mahkeme kararını da başvuru ekinde ilettiği görülmüştür.

10. Anılan mahkeme kararında; 4/B maddesi hükmü kapsamında istihdam edilen personel için

657 sayılı Kanun hükümlerinin doğrudan uygulanması mümkün olmamakla birlikte, bu

hükümlerin referans norm olarak ele alınabileceği, üstelik davalı Adalet Bakanlığının ilgili

Yönetmelik hükmündeki atfı nedeniyle davacının Devlet memurlarıyla aynı disiplin mevzuatına tabi olmasından yola çıkılarak yapılan incelemede, davacının sözleşmeli personel olarak çalıştığı süre içinde disiplin cezası almış olmasına yönelik herhangi bir iddianın yokluğu ve bu sürenin de davalı idarece davacının kazanılmış hak aylığı derece ve kademesinde değerlendirilmiş olması karşısında 4/B maddesi kapsamındaki hizmetlerin 657 sayılı Kanunun

64 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen 8 yıllık sürenin hesabında dikkate alınması

gerektiği belirtilmiştir.

11. 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında açıkça “memur” statüsüne atıf yapıldığı, konu hakkında (mülga) Devlet Personel Başkanlığının 08/02/2012 tarihli ve 24649 sayılı görüşünde de “…657 sayılı Kanunun 4/B maddesine göre sözleşmeli statüde istihdam edilen farklı mevzuat hükümlerine tabi sözleşmeli, işçi gibi statülerde bulunan personelin

Devlet memuru olmaması ve mevzuatlarında disiplin hükümlerinin bulunmaması nedeniyle, söz konusu statülerdeki hizmetlerinin disiplin cezası almaksızın geçirilen sekiz yıllık sürenin hesabında değerlendirilemeyeceği dikkate alınmıştır…” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

12. Açık Kanun hükmü ve (mülga) Devlet Personel Başkanlığının görüşünün varlığına karşılık, yukarıda özetlenen Bölge İdare Mahkemesinin kararında incelenen somut olayla başvuranın belirttiği koşulların benzer olması nedeniyle; başvuruya konu talep hususunda ayrıca mahkeme kararında esas alınan iki esaslı nokta üzerinden, yani başvuranın 4/B kapsamındaki çalışmasının derece/kademesine sayılıp sayılmadığı ve başvuranın anılan Kurumdaki çalışmasında Devlet memurları ile aynı disiplin hükümlerine tabi olup olmadığı üzerinden inceleme yapılması gerektiği değerlendirilmiştir.

13. Bu kapsamda; başvuranın anılan Kurumdaki Devlet memurları ile aynı disiplin mevzuatına tabi olup olmadığı incelendiğinde, Milli Eğiti Bakanlığı bünyesinde çalışan 4/B statüsündeki personel için yürürlükte olan ayrı bir disiplin yönetmeliğine rastlanamadığı, 4/B kapsamında istihdam edilen sözleşmeli öğretmenler için 657 sayılı Kanunda yer alan disiplin hükümlerinin işletilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır. Böylece, talep konusu için emsal olarak gösterilebilecek Ankara Bölge İdare Mahkemesinin anılan kararında yer verilen kıstasın, somut olayda gerçekleşmediği görülmektedir.

14. Başvuranın 657 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinin yukarıda belirtilen son fıkrası hükmü gereğince kademe ilerlemesi yapılması talebi incelendiğinde ise, yukarda yer verilen 150 Seri

No’lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği’nin üçüncü fıkrasında açıkça belirtildiği üzere söz konusu madde hükmünün uygulanabilmesi için ataması yapılan personelin; atama ve yer değiştirme yönetmeliğine göre zorunlu atamaya tabi personel olması ve görev yapmakta olduğu yerin kalkınmada 1 inci derecede öncelikli yöreler (Erzurum ve Artvin illeri dahil) olması gerekmektedir. Bu kapsamda Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar kapsamında sözleşmeli statüde istihdam edilmiş olan başvuranın 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 72 nci maddesi gereğince belirli bir süre görev yapmak üzere mecburi olarak sürekli görevle atanmasının söz konusu olmadığı anlaşıldığından başvuranın sözleşmeli statüde geçen süreleri için anılan fıkra hükmünden yararlandırılmasına imkân bulunmadığı değerlendirilmiştir.

15. Yukarıda yer verilen açıklamalar neticesinde; idarenin işleminde yürürlükteki mevzuata aykırılık bulunmadığı, anılan mahkeme kararında yer verilen kıstaslarınsa somut olayda gerçekleşmediği anlaşıldığından, idare tarafından gerçekleştirilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılığın bulunmadığı hüküm ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Bu kapsamda ilgili ilkelere aykırı davranıldığı saptanamamıştır.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili İdarelerin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Van İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, başvurunun REDDİNE, Ret kararının BAŞVURANA ve BİTLİS VALİLİĞİNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi