|
ÖZET: Antalya/Kemer Anaokulunda görevli öğretmen, 10 yaş altı çocuğu bulunduğu gerekçesiyle 2021/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi uyarınca idari izin talep etmiştir. Ancak, Kemer ilçesindeki öğretmenlerin üçte birinin benzer durumda olması ve bu durumun kamu hizmetini aksatabileceği, yüz yüze eğitim ihtiyacının bulunduğu belirtilmiştir. İdare, başvuranın izin talebini reddetmiş ve bu kararın gerekçeleri arasında, öğrencilerin öğretmenleriyle duygusal bağ kurmaları ve farklı öğretmenlerin derse girmesinin olumsuz etkileri de yer almıştır.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit etmemiştir. İdarenin, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak takdir yetkisini kullandığı sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, başvurunun reddedilmesi kararı, kamu hizmetlerinin devamlılığı ve eğitim kalitesinin korunması açısından hukuken geçerli bir gerekçeye dayanmaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/12084-S.21.19413 –
BAŞVURU NO : 2021/9811
KARAR TARİHİ : 19/08/2021
RET KARARI ,TCKN:1592030
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ANTALYA İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ
2021/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında idari izinli
BAŞVURUNUN KONUSU :
sayılma taleplidir.
BAŞVURU TARİHİ : 24/05/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; Antalya/Kemer Anaokulunda Okul Öncesi Öğretmeni olarak görev
yaptığını, 2021/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde yer alan, 10 yaş ve altı çocuğu olan kadın çalışanların idari izinli sayılacağı yönündeki, düzenlemeye istinaden idari izinli sayılma talebinin reddedildiğini ve idari izin kullanamadığını belirterek, 2021/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında idari izinli sayılmayı talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 01/06/2021 tarihli ve sayılı bilgi ve belge talebine
istinaden Antalya Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan 14/06/2021 tarihli ve sayılı yazı ve eklerinde özetle;
2.1) İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı 4 adet anaokulundaki toplam 39 adet okul öncesi öğretmenden
15 tanesinin 10 yas altı çocuğu olduğu, yüz yüze eğitim yapılması ve hizmetlerine ihtiyaç duyulması ile
tüm 10 yaş altı çocuğu olan öğretmenlere izin verilmesi halinde ilçede okul öncesi eğitimin duracağı ifade edilerek öğretmenlerin izin taleplerinin geri çevrildiği, talepte bulunan öğretmenlerin de konuyu anlayarak izin taleplerinden vazgeçtikleri, 39 öğretmenin yaklaşık üçte birinin 10 yaş altı çocuğa sahip olduğu, 15 öğretmenden birine izin verilmesi halinde 10 yaş altı çocuğa sahip diğer 14 öğretmene de hak doğacağı, konunun emsal teşkil edeceği, ayrıca İlçedeki anasınıfları da dahil olmak üzere 4 anaokulunda öğretmen ihtiyacından dolayı 3 tane de ücretli öğretmenin görev yapmakta olduğu,
2.2) Milli Eğitim Bakanlığı 2021/COVID-19 Kapsamında Esnek Çalışmaya İlişkin Usul ve Esasların 7 ve
8 inci maddeleri çerçevesinde işlem yapıldığı, Milli Eğitim Bakanlığı Temel Eğitim Genel Müdürlüğünün
14/04/2021 tarihli ve 24216030 sayılı yazısının 5 inci maddesinde “Tüm bağımsız resmî anaokulu ve uygulama sınıfları ile özel okul öncesi eğitim kurumlarında haftada 5 (beş) gün ve günde 6 (altı) etkinlik saati olacak şekilde yüz yüze eğitime devam edilecektir…”; 17/05/2021 tarihli ve 25210694 sayılı yazısının
1 inci maddesinde ise “Tüm resmî bağımsız anaokulu, uygulama sınıfı ve özel eğitim anaokulları, özel
eğitim anasınıfları ile özel okul öncesi eğitim kurumlarında haftada 5 (beş) gün, günde 6 (altı) etkinlik saati ve bir etkinlik süresi 30 (otuz) dakika olacak şekilde yüz yüze eğitime geçilecektir. Resmî ana sınıflarında ise ilgi (b) yazıdaki esaslar doğrultusunda uzaktan eğitim yapılacaktır.” denilerek anaokullarında yüz yüze eğitim başlaması bağlamında başvurana görevi gereği ihtiyaç duyulduğundan ve idari izin talebinde bulunan öğretmen yerine ücretli öğretmen görevlendirilmesinin kamu zararına yol açacağından izin verilmediği,
2.3) Diğer taraftan, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda çalışan öğretmenlerin hangi saatte hangi sınıfa
gireceklerinin belirli olduğu, öğretmen derse gelmediğinde nöbetçi öğretmenin boşluğundan yararlanılarak sınıfların bir iki saat doldurulabileceği, boş sınıfa girecek olan öğretmenin kendi sınıfının boş kalacağı, ayrıca derslerin aksayacağı düşüncesiyle velilerin belirtilen durumun yanı sıra öğrencilerin başka sınıflara dağıtımını da kabul etmeyeceği, anaokullarında öğrenciler küçük olduğundan kendi öğretmeni ile duygusal bir bağ oluşturduğu, her gün farklı öğretmenin derse girmesinden ana sınıfı öğrencilerinin huzursuz olacağı,
2.4) Okul bünyesinde 4 şube açıldığı, 4 kadrolu öğretmen bulunduğu, kadrolu öğretmenlerden birinin
15/05/2021 tarihine kadar aylıksız izin kullandığı, bu tarihten sonra 02/07/2021 tarihine kadar raporlu olduğundan okulda ücretli öğretmenin görev yapmakta olduğu, e-okulda 76 öğrenci kayıtlı olduğu, pandemi nedeniyle devam eden öğrenci sayılarında dalgalanmalar yaşandığı, 29 Nisan-17 Mayıs tarihleri arasında uygulanmış olan tam kapanma dönemine kadar ortalama devam eden öğrenci sayısı 45 civarı iken 17 Mayıs tarihinden sonra devam eden ortalama öğrenci sayısının arttığı, başvuranın sınıfında 5 ila 10 öğrencinin değişken olarak geldiği, mesaisinin öğlen 13.00’da başlayıp saat 16.00’da bittiği belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”
başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) Milli Eğitim Bakanlığı 2021/COVID-19 Kapsamında Esnek Çalışmaya İlişkin Usul ve Esasların;
5.1) “İdari izin” başlıklı 7 nci maddesinde “(l)Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatında görev yapan
personelden; a) Yöneticiler hariç olmak üzere 60 yaş ve üzerinde olanlar, b) Sağlık Bakanlığının belirlediği kronik hastalığı (e-nabızdan alınacak belge) bulunanlar, c) Hamile personel, gebeliğinin yirmi dördüncü haftasından otuz ikinci haftasına kadar olan süre içerisinde, ç) Süt izni kullananlar, d) On yaş altı çocuğu bulunan kadın personel, e) Engelli çalışanlar,
idari izinli sayılacaktır.”,
5.2) “Uygulamaya ilişkin diğer hususlar” başlıklı 8 inci maddesinin dokuzuncu fıkrasında “İdari izin verilenler
ile uzaktan veya dönüşümlü çalışanlardan hizmetlerine ihtiyaç duyulanlar, çağrıldıkları anda görevlerine dönmek zorundadır.”, düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan “Ret Karar Önerisi”
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7) Antalya/Kemer Anaokulunda Okul Öncesi Öğretmeni olarak görev yapmakta olan
başvuran, on yaş altı çocuğu bulunduğundan bahisle, 2021/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında idari izinli sayılmayı talep etmektedir (§1).
8) 14/04/2021 tarihli ve 31454 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ‘COVID-19 Kapsamında Kamu
Çalışanlarına Yönelik Tedbirler’ konulu ve 2021/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde; kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlardan;
8.1) Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç; gebeliğinin yirmi dördüncü haftasından otuz ikinci haftasına
kadar olan süre içerisinde hamile çalışanların, süt izni kullananlar ile engelli çalışanların; Sağlık Bakanlığı ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç, 60 yaş ve üzerinde olanların (yönetici pozisyonlarındakiler hariç), Sağlık Bakanlığının belirlediği kronik hastalığı bulunanlar ile 10 yaş ve altı çocuğu olan kadın çalışanların idari izinli sayılacağı,
8.2) Bu Genelge kapsamında çalışanların fiilen göreve gelmedikleri süre zarfında idari izinli ve
istihdamlarına esas görevlerini fiilen yerine getirmiş sayılacağı; bu çalışanların, amirlerinin izni dışında görev mahallinden ayrılmayacakları ve hizmetine ihtiyaç duyulanların görevlerine dönecekleri,
8.3) 2020/8 ve 2021/5 sayılı Genelgelerin yürürlükten kaldırıldığı
düzenlenmiştir.
9) Cumhurbaşkanlığı Genelgesi gereği, kamu kurum ve kuruluşlarında (Sağlık Bakanlığı ve Milli istihbarat
Teşkilatı Başkanlığı hariç) çalışan yönetici pozisyonlarındakiler hariç 60 yaş ve üzerinde olanlar ve Sağlık
Bakanlığının belirlediği kronik hastalığı bulunanlar ile 10 yaş ve altı çocuğu olan kadın çalışanlar idari izinli sayılacak ve idari izinli sayılanlardan hizmetine ihtiyaç duyulanlar çağırıldıkları anda görevlerine dönecekler, ayrıca COVID-19 salgınıyla mücadeleyi ve salgının etkilerinin azaltılmasına yönelik faaliyetleri zafiyete uğratmama ve kamu hizmetlerini aksatmama şartıyla çalıştırılma biçimine bakılmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlara uzaktan çalışma, dönüşümlü çalışma gibi esnek çalışma yöntemleri uygulanabilecektir. Buna göre; Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile idarelere bir takdir yetkisi tanındığı görülmektedir.
10) İdarelerin idari işlem tesis ederken, eylemde bulunurken yararlandığı serbestiye takdir yetkisi denilir.
Takdir yetkisi idareye bırakılan belli ölçüde karar alma özgürlüğüdür. Hukuken kabul edilebilir koşulların oluşumu halinde tanınmış bir serbestidir. Keyfi bir hareket olmayıp ancak hukuka uygun olarak kullanılabilir. Hukuk Devleti olmanın gereği, idarenin takdir yetkisine dayalı olarak tesis ettikleri bireysel ya da düzenleyici işlemlerin hukuken geçerli ve objektif bir sebebe dayanmasıdır. Takdir yetkisine dayalı işlemlerin hukukun belirlediği sınırların ve eşitlik kuralı gözetilerek kamu yararına ve hizmetin gereklerine uygun şekilde, objektif makul ve geçerli neden ve gerekçelere dayalı olarak tesis edilmesi gerekir (Danıştay 8. Dairesinin 27/01/2020 tarihli ve E.2010/2, K.2010/2 sayılı Kararı, https://www.corpus.com.tr/#!/Danistay, Erişim:10/08/2021).
11) Bu kapsamda, idarenin iş ve işlemlerinde kamu yararına ve hizmet gereklerine riayet etmesi, yasal ve
makul gerekçeye dayanması, nesnel ve adil olması, eşitlik ve hakkaniyet ölçütlerini gözetmesi hukuk devleti olmanın gereği olup, idarenin mevzuatla kendisine tanınan takdir yetkisini bu ilke ve ölçütleri göz önünde tutarak kullanması gerekmektedir.
12) Başvuru konusuna ilişkin idare tarafından; Kemer ilçesindeki 39 okul öncesi öğretmenin yaklaşık üçte
birinin 10 yaş altı çocuğa sahip olduğu, 10 yaş altı çocuğu olan tüm öğretmenlere izin verilmesi halinde kamu hizmetinin aksamasına neden olunacağı ve ilçede okul öncesi eğitimin duracağı, yüz yüze eğitim yapılması nedeniyle başvuranın hizmetine ihtiyaç duyulduğu, anaokulu öğrencileri küçük olduğundan kendi öğretmenleriyle duygusal bağ kurdukları ve her gün farklı öğretmenin derse girmesinden olumsuz etkilenecekleri hususlarının ifade edilmiş (§2) olduğu dikkate alınarak, konuya ilişkin düzenlemeler çerçevesinde işlem tesis edilmiş olduğu değerlendirilmiş olup takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullanıldığına dair bir veriye dosya kapsamında rastlanılmamıştır.
13) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın COVID-19 tedbirleri kapsamında
idari izinli sayılma talebinin reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde, tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderilmiş olduğu tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Antalya İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve ANTALYA VALİLİĞİ İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi