|
ÖZET: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi öğrencisi, 17 Eylül 2022 tarihinde yapılan yönetmelik değişikliği ile harf notlarının katsayılarının artırıldığını ve bu değişikliğin not ortalamalarına yansıdığını iddia ederek, 2.00 AGNO’nun altında olan öğrencilerin 2022-2023 güz döneminde 15 AKTS fazladan ders alma hakkından mahrum kaldığını belirtmiştir. Öğrenci, bu nedenle yaz okulunda ücretsiz ders alabilmek için başvuruda bulunmuştur.
İdare, yönetmelik değişikliğinin 2022-2023 eğitim-öğretim yılı başında yürürlüğe girdiğini, ancak öğrencilerin ders kayıtlarının önceki not ortalamalarına göre yapıldığını ifade etmiştir. Dolayısıyla, yeni katsayıların 2022-2023 güz dönemindeki ders kayıtlarını etkilemediği belirtilmiştir. İdare, başvuranın hak kaybına uğramadığını ve yaz okulunun ücretli olduğunu vurgulamıştır. Sonuç olarak, başvuranın yaz okulunda ücretsiz ders alma talebinin hukuka uygun olmadığına ve başvurunun reddine karar verilmiştir. İdarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilmemiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/11877-S.23.18886
BAŞVURU NO : 2023/6483
KARAR TARİHİ : 19/09/2023
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : BOLU ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın öğrenim gördüğü üniversitedeki mevzuat değişikliğinin tarafına geç işletildiği iddiaları ile yaz okulundan ücretsiz olarak fazladan ders olarak yararlanmasının sağlanması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 08/05/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran başvurusunda özetle; 17 Eylül 2022 tarihinde 31956 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Bolu
Abant İzzet Baysal Üniversitesi Önlisans, Lisans Eğitim Öğretim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına
Dair Yönetmelik’in 4. Maddesine göre harf notlarının katsayılarının değiştirildiğini, bu değişimle harf notlarının değerlerinin artırıldığını, Yönetmelikteki bu değişimin not ortalamalarına da yansıdığını, yönetmelik değişikliğinden önce 2.00 ın altında olan genel not ortalamasının yönetmelik değişikliğinin uygulanması ile birlikte 2.00 üzerine çıktığını, 30918 sayılı Resmi Gazete’de ilan edilen Bolu Abant İzzet
Baysal Üniversitesi Önlisans, Lisans eğitim-öğretim yönetmeliği 23. Maddesinin 3. Fıkrasına göre ( Madde 23/3: Lisans programlarında birinci ve ikinci dönem hariç genel ağırlıklı not ortalaması en az 2.00 ve daha fazla olan öğrencilerin ders yükü, kendi istekleri ve danışmanının onayı ile en fazla 15 AKTS arttırılabilir.
12 nci ve 13 üncü maddeler kapsamına giren öğrenciler için bu sınır ilgili yönetim kurulu kararı ile
aşılabilir.) 2.00 AGNO’nun altında olan öğrenciler için AKTS sınırlamasının öngörüldüğünü, diğer bir deyişle harf notu 2.00 altında ve üstünde olan öğrencilerin ders seçimi hususunda farklılıkların bulunduğunu, ders seçimi zamanında AGNO’su 2.00 ın altında olan öğrencilerin 30 AKTS, 2.00’ın üzerinde olan öğrencilerin 45 AKTS değerinde ders seçimi yapabildiğini, Yönetmelikte değişiklik öngören
Yönetmeliğin 17 Eylül 2022 tarihinde 31956 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanmış olup Yönetmeliğin 9 uncu maddesine göre 2022-2023 eğitim-öğretim yılı başında yürürlüğe girdiğini, ( MADDE 9- Bu
Yönetmelik 2022-2023 eğitim-öğretim yılı başında yürürlüğe girer.), akademik takvime göre 26 Eylül harç
yatırma ve kayıt işlemleri tarihlerinin öncesine denk geldiğini, dolayısıyla yeni eğitim öğretim yılında yeni yönetmelik hükümlerinin uygulanacağını, fakat uygulamanın Yönetmelikte öngörüldüğü gibi olmadığını, İLİTAM bölümü öğrencilerinin harf notları ve dolayısıyla AGNO’larının dönem ortasında değiştiğini, bu değişiklik ile ortalaması 2.00’ın üstüne çıkan öğrencilerin Yönetmeliğin 23/3 fıkrası göz önünde bulundurulduğunda hak kaybına uğradığını, Yönetmeliğin 2022- 2023 yılı eğitim-öğretim başında yürürlüğe gireceği kuralı karşısında AGNO değişimlerinin dönem ortasında yapılmasının idarenin ihmalinden kaynaklandığını, Yönetmelik hükmünün öngördüğü değişim yönetmelikte belirtilen zamanda yapılmış olsaydı 15 AKTS lik ilave ders seçimi yapabileceğini fakat değişiklik Yönetmelik hükmüne aykırı olarak dönem ortasında değiştiğinden ilave 15 AKTS değerinde ders seçimi yapamadığını belirtmekte olup dönem uzatmamak için “ücretsiz” yaz okulu açılmasını ve bu yaz okulunda 2022-2023 güz döneminde kullanamadığı 15 AKTS değerinde ders seçimi hakkını kullanmayı talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge talebi üzerine, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Rektörlüğü’nün konuya ilişkin olarak Kurumumuza göndermiş olduğu 02/06/2023 tarih Sayı : 2023/11877-S.23.18886 – – yazısı ve eklerinden özetle;
2.1. 17.09.2022 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Önlisans, Lisans
Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile 14.10.2019 Tarihli Resmi
Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Önlisans, Lisans EğitimÖğretim Yönetmeliği’nin 27 nci maddesinde değişiklik yapıldığı, yapılan değişiklikle öğrencilerin derslerdeki başarı durumlarını gösteren harf notlarının katsayılarında değişiklik meydana geldiği, bu değişikliğin 2022-2023 eğitim-öğretim yılı başında yürürlüğe girdiği,
2.2. Bu duruma göre; öğrencilerin ortalamalarının hesaplanmasında kullanılan yeni katsayıların, 2022-2023 eğitim-öğretim yılı güz dönemi notlarına göre çıkartılacak genel ve dönem sonu not ortalamalarının hesaplanmasında kullanılmaya başlanması gerekmekte olduğu,
2.3. 14.10.2019 Tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi
Önlisans, Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği’nin 28 inci maddesinin birinci fıkrasında “Öğrencilerin başarı durumu, her dönem sonunda Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı tarafından dönem sonu ve genel not ortalamaları hesaplanarak belirlenir” hükmü yer aldığını, izah edildiği üzere yapılan değişikliğin 2022-
2023 eğitim-öğretim yılı başında yürürlüğe girmesi göz önüne alındığında; öğrencinin 2022-2023 güz
döneminde kayıtlanacağı ders yükü, 2021-2022 bahar dönemi (varsa yaz öğretimi) sonu itibariyle hesaplanan not ortalamasına göre belirlenmesi gerektiği, dolayısıyla yeni katsayılara göre hesaplanacak not ortalamasının öğrencinin 2022-2023 güz dönemindeki ders kaydını etkilemediği, ayrıca, öğrencinin ders kayıtlanma sürecinin değişikliğin yürürlüğe girmesinden önceyi kapsamakta olduğu, bu açıdan bakıldığında da öğrenci ders kaydını tamamladıktan sonra değişiklik yürürlüğe girdiği,
2.4. 14.10.2019 Tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi
Önlisans, Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği’nin 23 üncü maddesinin üçüncü fıkrası, başarılı öğrenciyi
ödüllendirmek ve öğrencileri başarılarını yükseltmelerine teşvik etme yönünde önemli bir fıkra olduğu, bu fıkra gereğince öğrencinin herhangi bir dönem sonunda (katılmış ise yaz öğretimi) sonu itibariyle hesaplanan not ortalamasına göre bir sonraki dönemde normal ders yüküne ilave daha fazla ders alarak kayıtlı olduğu programdan daha kısa sürede mezun olabilmesine imkan tanındığı, öğrencinin bu haktan yararlanmasını engelleyici herhangi bir uygulamanın söz konusu olmadığı, bu fıkranın tüm öğrencilere her dönem uygulanmakta olup bir önceki dönem (katılmış ise yaz öğretimi) sonu itibariyle oluşan not ortalaması 2,00 ve üzerinde olan öğrenciler bu fıkranın vermiş olduğu haklardan yararlandığı,
2.5. Söz konusu değişikliğin 2022-2023 eğitim-öğretim (güz yarıyılı) yılı başında yürürlüğe girdiği, ancak, belirtildiği üzere, öğrencilerin 2022-2023 güz dönemi ders kayıtlarının 2021-2022 bahar dönemi (katıldıysa yaz öğretimi) sonu itibariyle hesaplanan not ortalamasına göre yapıldığı, dolayısıyla değişikliğe göre hesaplanacak ortalamaların öğrencilerin 2022-2023 güz yarıyılı ders kayıtlarını etkilemediği, bu bakımdan bu konuda idarenin herhangi bir ihmali söz konusu olmadığı,
2.6. Değişikliğin, idarenin ihmali nedeniyle dönem ortasında öğrencilere yansıtıldığı hususunun gerçeği yansıtmadığı, bu tür değişikliklerin öğrencilerin bilgilerine yansıtılması için bir takım teknik çalışmayı gerektirdiği, bu çalışmaların 2022-2023 güz dönemi sonuna yetiştirilebilmesi için daha önceden gerekli çalışmanın yapılması ve öğretim elemanlarının sisteme girmiş olduğu notların hesaplanarak öğrenci bilgilerine yansıtılması için sistemin önceden hazır hale getirilmesinin bir gereklilik olduğu, bu bağlamda dönem içerisinde gerekli teknik çalışma yapıldığı ve güz dönemi sonuna yakın bir zamanda tamamlanarak sistemin not girişlerine ve girilen notların yapılan değişikliğe göre not ortalaması hesabına dâhil edilmesinin sağlandığı,
2.7. Başvuru sahibi ile aynı durumda olan az sayıda da olsa başka öğrencilerin de bulunduğu ve bu durumda olan öğrenciler için de aynı uygulama yapıldığı,
2.8. Üniversiteleri bünyesinde açılan yaz öğretiminde gerek Üniversite öğrencilerinin gerekse diğer üniversitelerde kayıtlı öğrencilerin ders almalarını engelleyici hiçbir unsur bulunmadığı, isteyen öğrenci açılan derse ücretini ödeyerek katılabileceği, mevcut durum itibariyle öğrencilerin yaz öğretimine ücretsiz katılmalarının mümkün olmadığını ve bu yönde yapılan herhangi bir çalışma da bulunmadığı,
2.9. Gerek başvuru sahibinin gerekse aynı durumda olan öğrencilerin konu ile ilgili Rektörlüğümüzden herhangi bir yazılı talepleri bulunmadığı gibi konuya ilişkin olarak öğrenciler ile Rektörlüğümüz arasında yargı organlarında görülmekte olan ya da yargı organlarınca karara bağlanmış herhangi bir dava ya da dava sonucu bulunmadığı,
2.10. Yükseköğretim kurumlarında açılan yaz öğretimi programları hem öğretim elemanı hem de öğrenci açısından isteğe bağlı ve ücretli olduğu, yaz öğretiminde bir dersin açılabilmesi için o dersi okutacak öğretim elemanının isteği ve ilgili bölüm başkanlığının uygun görüşü olmasının gerekli olduğu, bu ücrete ilişkin azami tutarlar ve ilkelerin, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlendiği,
2.11. Dolayısıyla bu durumdaki öğrenciler için ücretsiz yaz öğretimi açılmasının uygun bulunmadığı, ancak öğrencilerin, bölüm başkanlığı ile görüşerek eksik derslerinin yaz öğretiminde açılmasını talep edebileceği, açılması talep edilen derslerin bölüm başkanlığınca uygun görülmesi ve okutacak öğretim elemanının tedarik edilmesi halinde ders açılabileceği, açılan derslere de isteyen öğrencilerin kayıt yaptırabileceği, kayıtlar sonunda o dersin yaz öğretiminde okutulabilmesi için kayıt olan öğrenci sayısının en az on (10)
olması gerektiği, aksi halde dersin açılmayacağı,
2.12. Sonuç olarak; yapılan incelemede, başvuru sahibi ’ın 2021-2022 bahar dönemi sonu itibariyle (yaz öğretiminde ders almadı) genel not ortalamasının 2,00’ın altında olması nedeniyle 2022-2023 güz döneminde normal ders yükü kadar ders aldığı, 2022-2023 güz dönemi sonu itibariyle not ortalamasının 2,00’ın üzerinde olması nedeniyle anılan Yönetmeliğin 23/3 maddesi/fıkrası gereğince bahar döneminde normal ders yükünün üzerinde derse kayıt olduğu,
2.13. Adı geçen öğrencinin yaz öğretiminde ders almasına engel olabilecek herhangi bir unsur bulunmadığı, öğrencinin yaz öğretiminden ders alma ile ilgili idari ve mali yükümlülüklerini yerine getirmesi durumunda yaz öğretimine katılabileceği, buna bağlı olarak da eğitimini daha kısa sürede bitirmesini sağlayabileceği,
Açıklamalarına yer verildiği görülmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T. C. Anayasası’nın;
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükümleri düzenlenmiştir.
5. 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun;
5.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “ Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim – öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemektir.”
5.3. “Cari hizmet maliyetinin hesaplanması, öğrenci katkı payları ve öğrenim ücretleri” başlıklı 46 ncı maddesinde; “ a. Yükseköğretim kurumlarında, öğrenci başına düşen cari hizmet maliyetleri, yükseköğretim programlarının özellikleri göz önüne alınarak Yükseköğretim Kurulunca hesaplanır.
Öğrencilerden her bir dönem için birinci öğretimde öğrenci katkı payı, ikinci öğretim ve uzaktan öğretimde ise öğrenim ücreti alınır. Yabancı uyruklu öğrencilerden, birinci veya ikinci öğretim ayırımı yapılmaksızın, her bir dönem için öğrenim ücreti alınır. Devlet tarafından karşılanacak kısım ile birinci öğretim, ikinci öğretim, açık ve uzaktan öğretim öğrencileri tarafından karşılanacak öğrenci katkı payı veya öğrenim ücretleri, öğrenci başına düşen cari hizmet maliyetleri göz önünde bulundurularak belirlenir. Cari hizmet maliyetinin öğrenciler tarafından karşılanacak kısmı dışında kalan miktarı, Devlet tarafından karşılanır.
Devletçe karşılanan kısım cari hizmet maliyetinin yarısından az olamaz. b. Birinci öğretim, ikinci öğretim, açık ve uzaktan öğretim için Yükseköğretim Kurulu tarafından hesaplanan cari hizmet maliyetlerinin Devlet tarafından karşılanacak kısmı, öğrenciler tarafından karşılanacak katkı payları ve öğrenim ücretleri ile uygulamaya ilişkin usul ve esaslar, her yıl haziran ayı sonuna kadar Cumhurbaşkanınca belirlenir. Öğrenci katkı payı veya öğrenim ücretinden muaf tutulacaklar ile yabancı uyruklu öğrencilerden alınacak asgari öğrenim ücretlerinin tutarı Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir. c. (…)bir ders için kredi başına ödenecek katkı payı veya öğrenim ücreti tutarları, her bir dersin kredisinin ilgili dönemde alınması gereken toplam ders kredisine oranlanması sonucu bulunacak katsayının ilgili dönem için belirlenen öğrenci katkı payı veya öğrenim ücreti ile çarpılarak, ilgili yükseköğretim kurumunca dönem başlarında hesaplanır.”
5.4. Ek Madde 26 ncı maddesinde; “Üniversite veya yüksek teknoloji enstitülerinin açmış oldukları yaz okullarına katılacak öğrencilerden, toplam ikiyüzseksen ders saatine karşılık olmak ve 46 ncı madde uyarınca belirlenen yıllık öğrenci katkı payının iki katını aşmamak üzere Yükseköğretim Kurulunca belirlenecek miktarda yaz okulu öğretim ücreti alınır. Ancak bu miktarların tespitinde, normal süresi içinde mezun olamayan veya lisans düzeyinde ikinci bir yüksek öğretim yapan öğrencilerden alınabilecek zamlı katkı payı miktarları dikkate alınmaz. İkinci öğretime kayıtlı öğrencilerden alınacak azami yaz okulu öğretim ücreti, fakülte ve program adına göre normal örgün öğretimde kayıtlı öğrenciler için belirlenen yaz okulu öğretim ücretinin iki katını geçemez. Üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulu, Yükseköğretim Kurulunca belirlenen miktardan daha az yaz okulu öğretim ücreti alınmasına, başarılı veya gelir düzeyi düşük öğrencilerden ise bu ücretin alınmamasına veya belirlenen miktardan daha az öğretim ücreti alınmasına karar verebilir….Bu maddenin uygulanmasına ilişkin esas ve usuller, Maliye
Bakanlığının uygun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilir.”
6. 14.10.2019 tarihli ve 30918 sayılı Resmi Gazetede Yayınlanan Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi
Önlisans, Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği’nin;
6.1. “Ders yükü” başlıklı 23 üncü maddesinde; “ (1) Ders yükü; diploma programının bölüm ve fakülte/yüksekokul/meslek yüksekokulu kurulu önerisi ile Senato tarafından onaylanan öğretim planında,
21 inci maddede tanımlanan kredi değeri (AKTS) olarak belirtilir.
(1)
(2) (Değişik:RG-17/9/2022-31956) Bir öğrencinin her dönemde alabileceği normal ders yükü, diploma programının Senato tarafından onaylanan öğretim planındaki her bir dönem için belirlenen AKTS toplamı kadardır. Önlisans programlarında staj buna dâhil değildir.
(3) Lisans programlarında birinci ve ikinci dönem hariç genel ağırlıklı not ortalaması en az 2.00 ve daha fazla olan öğrencilerin ders yükü, kendi istekleri ve danışmanının onayı ile en fazla 15 AKTS arttırılabilir.
12 nci ve 13 üncü maddeler kapsamına giren öğrenciler için bu sınır ilgili yönetim kurulu kararı ile
aşılabilir.
(4) Önlisans programlarında öğrencilerin ders yükü, birinci ve ikinci dönem hariç kendi istekleri ve danışmanının onayı ile en fazla 15 AKTS arttırılabilir. Bu Yönetmeliğin 12 nci ve 13 üncü maddeleri kapsamına giren öğrenciler için bu sınır ilgili yönetim kurulu kararı ile aşılabilir.
(5) Öğrencinin mazeretsiz olarak ders almadan geçirdiği dönem, eğitim süresinden sayılır.”
(1)
6.2. “Notlar” başlıklı 27 nci maddesinde; “ (1) (Değişik:RG-17/9/2022-31956) Ders başarı notlarını
ifade eden puanlar, notlar, katsayıları ve 100 puan üzerinden karşılıkları aşağıda gösterilmiştir:
Puan Başarı Notu Katsayı
90-100 AA 4,00
85-89 BA 3,75
80-84 BB 3,50
75-79 CB 3,25
65-74 CC 3,00
60-64 DC 2,50
55-59 DD 2,00
50-54 FD 1,00 (Başarısız)
49 ve aşağısı FF 0,00 (Başarısız)
Eksik/Incomplete E/I 0,00 (Başarısız)
Devamsız/Nonattendant DZ/NA 0,00 (Başarısız)
Başarılı/Successful B/S Not ortalamasına katılmaz
Başarısız/Unsuccessful BZ/U Not ortalamasına katılmaz
Devam ediyor/Progress DE/P Not ortalamasına katılmaz
Muaf/Exempted MU/EX Not ortalamasına katılmaz
……….. (1) Bu değişiklik 2022-2023 eğitim-öğretim yılı başında yürürlüğe girer.”
6.3. “Ağırlıklı not ortalamaları” başlıklı 28 inci maddesinde; “ (1)Öğrencilerin başarı durumu, her dönem sonunda Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı tarafından dönem sonu ve genel not ortalamaları hesaplanarak belirlenir.”
7. 13.05.2008 tarihli ve 26875 sayılı Resmi Gazetede Yayınlanan Abant İzzet Baysal Üniversitesi Yaz
Öğretimi Yönetmeliği’nin
7.1. “Yaz öğretimi açılması” başlıklı 6 ncı maddesinde; “ (1) Yaz öğretiminin başlangıç tarihi, ilkbahar dönemi sonundaki yarıyıl sonu sınavlarının tamamlanmasından en az iki hafta sonra olacak şekilde, Senato tarafından belirlenir.
(2) Yaz öğretiminde açılması öngörülen önlisans, lisans ve lisansüstü dersleri, bu dersleri veren bölümlerce/programlarca, lisansüstü dersleri ise ilgili enstitü anabilim dallarınca, en geç bahar döneminin
son iki haftası içinde belirlenir. Yaz öğretimi programları, bu bilgiler esas alınarak ilgili fakülte, yüksekokul veya enstitüler tarafından hazırlanarak öğrencilere ilan edilir.
(3) Yıllık dersler yaz öğretiminde açılmaz.
(4) Öğretim elemanları, yaz öğretiminde önlisans, lisans ve lisansüstü programlarında haftada en fazla onaltı saati geçmemek koşuluyla ders verebilir.
(1)
(5) Üniversitenin önlisans, lisans ve lisansüstü eğitim-öğretim programlarında yer alan dersler; verilmeleri gereken dönemde açılmayarak yaz öğretimine ertelenemez.”
7.2. “Kayıt işlemleri” başlıklı 7 nci maddesinde; “ (1) Yaz öğretiminde ders alacak öğrenci; yaz öğretimi ön kayıt işlemlerini Haziran ayı içinde, kesin kayıt işlemlerini ise yaz öğretimi dersleri başlamadan bir hafta önce Senatoca belirlenecek tarihler içinde tamamlar. Öğrencilerin yaz öğretimi ile ilgili kayıt işlemleri, gerekli ücretin ödenmesi koşuluyla ilgili fakülte, yüksekokul veya enstitüler tarafından yapılır.
Yaz öğretiminde ders ekleme, ders bırakma ve dersten çekilme uygulanmaz. (Değişik cümle:RG20/2/2017-29985) Yaz öğretiminde bir öğrenci, kayıtlanacağı dersin/derslerin haftalık teorik, pratik, uygulama ve laboratuvar ders saatleri toplamının on beş saati aşmaması koşuluyla en fazla dört ders alabilir.”
7.3. “Yaz öğretimi ücreti” başlıklı 13 üncü maddesinde; “ (1) Yaz öğretimine katılacak öğrencilerin ödeyecekleri öğretim ücretleri, Yükseköğretim Kurulunca yayımlanan esas ve usuller dahilinde, Üniversite
Yönetim Kurulunca belirlenir.”
Hüküm ve düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; İdarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran, 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere, öğrencisi bulunduğu Bolu Abant İzzet Baysal
Üniversitesi’nin 17/09/2022 tarihinde Önlisans, Lisans Eğitim Öğretim Yönetmeliğinde değişiklik yaparak harf notlarının değerlerinin artırıldığını, Yönetmelikteki bu değişikliğin not ortalamalarına da yansıdığını, oluşan yeni durumda aynı Yönetmeliğin 23 üncü maddesinin 3 üncü fıkrası gereğince 15 kredilik dersi fazladan alabilmesi imkânı doğduğunu ancak aynı Yönetmeliğin 9 uncu maddesi gereğince söz konusu değişikliği Üniversitenin 2022-2023 eğitim öğretim döneminin başında uygulaması gerekirken İLİTAM bölümü öğrencilerinin harf notları ve dolayısıyla AGNO’larının dönem ortasında değiştiğini, bu değişiklik ile ortalaması 2.00’ın üstüne çıkan öğrencilerin Yönetmeliğin 23/3 fıkrası göz önünde bulundurulduğunda hak kaybına uğrayarak fazladan 15 kredilik ders almalarının önüne geçildiğini ifade ederek okulunu
uzatmaması için “ücretsiz” yaz okulu açılması ve bu yaz okulunda 2022-2023 güz döneminde kullanamadığı 15 AKTS değerinde ders seçimi yapabilmesi talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
10. İdarenin açıklamaları ile ilgili mevzuatın değerlendirilmesinden; 17.09.2022 tarihinde yapılan ve 2022-2023 eğitim-öğretim yılı başında yürürlüğe giren Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Önlisans, Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği’nin 27 nci maddesinde değişiklikle öğrencilerin harf notlarının katsayılarında değişiklik meydana geldiği, oluşan yeni duruma göre öğrencilerin ortalamalarının hesaplanmasında kullanılan yeni katsayıların, 2022-2023 eğitim-öğretim yılı güz dönemi notlarına göre çıkartılacak genel ve dönem sonu not ortalamalarının hesaplanmasında kullanılmaya başlanması gerekmekte olduğu zira aynı Yönetmeliğin 28 inci maddesinin birinci fıkrasında öğrencilerin başarı durumunun, her dönem sonunda Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı tarafından dönem sonu ve genel not ortalamaları hesaplanarak belirleneceğine dair düzenleme bulunduğu, bu nedenle söz konusu değişikliğin 2022-2023 eğitim-öğretim yılı başında yürürlüğe girmesi göz önüne alındığında; öğrencilerin 2022-2023 güz döneminde kayıtlanacağı ders yükünün, 2021-2022 bahar dönemi (varsa yaz öğretimi) sonu itibariyle hesaplanan not ortalamasına göre belirlenmesi gerektiği, dolayısıyla yeni katsayılara göre hesaplanacak not ortalamasının öğrencilerin 2022-2023 güz dönemindeki ders kaydını etkilemediği anlaşılmıştır. Ayrıca
İdare, öğrencinin ders kayıtlanma sürecinin değişikliğin yürürlüğe girmesinden önceyi kapsadığı, bu yüzden öğrenci ders kaydını tamamladıktan sonra değişikliğin yürürlüğe girdiğini ifade ettiği görülmüştür.
Başarılı öğrenciyi teşvik ederek daha fazla ders alabilmesine imkân tanıması öngörülen Yönetmelik maddesi değişikliğinin Yönetmeliğin 28 inci maddesinin birinci fıkrası gereğince dönem sonu itibariyle hesaplanan not ortalamasına göre bir sonraki dönemde fazladan ders alabilmesine ve böylece öğrencilerin daha erken mezun olabilmelerine imkân tanıdığı anlaşılmıştır.
11. Her ne kadar başvuran yapılan yeni düzenlemenin İLİTAM öğrencileri bakımından geç hayata geçirilmesi nedeniyle İLİTAM öğrencilerini mağdur ettiğini ifade etmiş olsa da her dönem sonunda
Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı tarafından dönem sonu ve genel not ortalamaları hesaplanarak belirleneceğine dair düzenlemenin tüm öğrencilere uygulanmakta olduğunun İdarece belirttiği, bu anlamda
İLİTAM öğrencileri bakımından farklı bir uygulamaya gidilmeyerek eşitliğe uygun davranıldığı görülmüştür.
12. Ayrıca söz konusu değişikliğin uygulamaya geçirilmesinde gecikme oluşması nedeniyle idarenin ihmalinin bulunmadığı zira mevzuat gereği değişikliğin 2022-2023 eğitim öğretim dönemi Güz yarıyılında uygulanmaya başlayarak, öğrencilerin 2022-2023 güz döneminin sonunda ortalama bakımından şartların oluşması halinde fazladan kredi alabilmelerinin sağlanması için gerekli sistemsel çalışmaların yapılarak öngörülen sürede çalışmaların tamamlanarak 2022-2023 güz döneminin sonunda yani öğrencilerin yapılan değişiklik sonrası fazladan kredi alabilecekleri ilk dönemde sistemin hazır hale getirildiği anlaşılmıştır.
13. Neticede başvurana ve aynı durumda olan tüm öğrencilere sürecin aynı koşulları gerekli kıldığı, başvuranın 2021-2022 bahar dönemi sonu itibariyle(henüz yeni düzenleme yürürlükte değilken) genel not ortalamasının 2,00’ın altında olması nedeniyle 2022-2023 güz döneminde fazladan kredi alamadığı, uygulamanın hayata geçirilmesi(2022-2023 güz döneminde harf notu değerlerinin artırılması) sonucu
başvuranın ortalamasının 2,00’ın üstünde olması neticesinde Yönetmeliğin 23 üncü maddesi gereğince fazladan ders alabilmesine olanak tanıdığı anlaşılmıştır.
14. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Yaz Öğretimi Yönetmeliği’nin 6 ncı maddesinde yaz öğretiminin açılma koşulları, 7 nci maddesinde kayıt işlemlerinin nasıl olacağı ve öğrencilerin kaç kredilik ders alabileceği ve 13 üncü maddesinde yaz okulunun ücretli olduğu ve bu ücretin YÖK’ün belirlediği esas ve usuller dâhilinde Üniversite Yönetim Kurulunca belirleneceği düzenlenmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim
Kanunu’nun ek 26. maddesinde Üniversite veya yüksek teknoloji enstitülerinin açmış oldukları yaz okullarına katılacak öğrencilerden 46 ncı madde uyarınca belirlenen yıllık öğrenci katkı payının iki katını aşmamak üzere Yükseköğretim Kurulunca belirlenecek miktarda yaz okulu öğretim ücretinin alınacağının düzenlendiği görülmüştür. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun ek 26 ncı maddesinde açmış oldukları yaz okullarına katılacak öğrencilerden, toplam iki yüz seksen ders saatine karşılık olmak ve 46 ncı madde uyarınca belirlenen yıllık öğrenci katkı payının iki katını aşmamak üzere Yükseköğretim Kurulunca belirlenecek miktarda yaz okulu öğretim ücretinin alınacağının düzenlendiği görülmektedir. Yer verilen düzenlemeler gereği ilgili Üniversitenin açtığı-açacağı yaz okulu derslerinden ücret almasında hukuka aykırılık bulunmadığı gibi yaz okulunda öğrencilerin kaç kredilik ders alabileceğinin de düzenlendiği görülmüştür. Bu bakımdan başvuranın 2022-2023 Güz döneminde ortalama hesaplaması yetiştirilmediğini düşündüğü için yaz okulunda ücretsiz olarak 15 kredilik ders alabilmesi talebinde hukuka uygunluk bulunmadığı değerlendirilmiştir.
15. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi
Önlisans, Lisans Eğitim Öğretim Yönetmeliğinde yapılan değişikliğin zamanında kendisine uygulanmadığından bahisle yaz okulunda ücretsiz ve 15 kredi fazladan ders alabilmesi talebinin İdarece reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; şikâyet başvurusunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgeler bakımından İdare tarafından süresi içerisinde işlem tesis edildiği, dolayısıyla
İdare tarafından “makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davranıldığı görülmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Bolu İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın Başvurana BOLU ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi