Sayıştay, KİK, Yargıtay ve Danıştay Kararları, Bakanlık Görüşleri

ÖZET: Bu karar, başvuranın annesinin sağlık durumu nedeniyle 09/10/2019 tarihinde 112 ambulansı ile Floranse Nightingale Hastanesine götürülmesi ve burada yaşanan süreçle ilgilidir. Başvuran, hastanede tedavi sürecinin geciktiğini ve gerekli özenin gösterilmediğini iddia ederek, hastanenin korunmaya çalışıldığını belirtmiştir. Ancak yapılan incelemeler sonucunda, 112 Acil Servisinin vakaya hızlı bir şekilde ulaştığı, hastanın acil serviste gerekli muayene ve tetkiklerinin yapıldığı, yoğun bakım ihtiyacı olduğu tespit edilerek uygun bir hastaneye sevk edildiği anlaşılmıştır.

İdarenin açıklamalarına göre, hastanın yoğun bakım ünitesinde yer olmaması nedeniyle Zeytinburnu Özel Sante Plus Hastanesine sevk işlemi gerçekleştirilmiştir. Başvuranın annesi, bu hastanede de gerekli tedavi sürecine tabi tutulmuş, ancak 6. günde durumu kötüleşerek vefat etmiştir. İnceleme sonucunda, hastanın tedavi sürecinde herhangi bir hukuka aykırılık veya kötü hekim uygulaması (malpraktis) tespit edilmemiştir. Dolayısıyla, başvurunun reddine karar verilmiştir.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/77787-S.20.84615

BAŞVURU NO : 2020/6251

KARAR TARİHİ : 24/09/2020

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ

Başvuranın; annesinin tedavi, takip ve sevkine ilişkin

BAŞVURUNUN KONUSU :

süreçte verilen sağlık hizmeti hakkındaki şikayeti hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 08/04/2020

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1.Başvuran, Kurumumuza yaptığı başvurusunda özetle; 14/10/2019 günü vefat eden annesi

’in, 09/10/2019 tarihinde 112 ambulansı ile Floranse Nightingale Hastanesine götürüldüğünü, hastanede hiçbir işlem yapılmadığını, annesinin tedavisine başlanılmadan 1 veya 1,5 saat kadar bekletildiklerini, ardından ambulansla Zeytinburnu Sante Plus isimli özel hastaneye gönderildiklerini, CİMER üzerinden defalarca başvurmasına rağmen İl Sağlık

Müdürlüğü tarafından şikayetlerinin göz ardı edildiğini, müracaatlarıyla ilgili gerekli özenin gösterilmediğini, hastanenin korunmaya çalışıldığını iddia ederek; Floranse Nightingale

Hastanesine başvurdukları gün ve saat itibari ile yoğun bakım ünitesinde boş yatak olup olmadığı, Floranse Nightingale Hastanesine Zeytinburnu Sante Plus Hastanesinden daha yakın yoğun bakımı bulunan başka bir hastanenin bulunup bulunmadığı, Floranse Nightingale

Hastanesinde annesi hakkında hiçbir işlem yapılmamasına rağmen ilgili hastanenin devlete fatura çıkararak kazanç elde edip etmedikleri konuları ile müracaatına gerekli özen göstermeyenler hakkında gerekli işlemin yapılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN ŞİKÂYETE İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla İstanbul İl Sağlık Müdürlüğünden 06/05/2020 tarih ve sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, yazımıza cevaben anılan İdarenin 20/06/2020 tarih ve sayılı yazısında özetle; 2.1. (TC: ) isimli hastanın, genel durum bozukluğu, bilinç kapalılığı ve nefes darlığı şikayetleri ile Şişli Florence Nightingale Hastanesi acil servisine 112 Komuta

Kontrol Merkezi tarafından 09/10/2019 tarih saat 14.30′ da getirildiği, bilinen Karaciğer Siroz hastalığı, kronik iskemik kalp hastalığı, geçirilmiş koroner by-pass operasyonu, hipertansiyon ve Tip II Diyabetes Mellitus öyküleri olan hastanın hemen acil kırmızı triaj müşahede odasına alındığı, muayenesi yapılarak acil ilk müdahalelerinin yapıldığı, ayrıca hastaya hemen

Anesteziyoloji ve Reanimasyon konsültasyonu istenildiği, hastanın hastaneye gelişinden resmi sevkine kadar olan kısa süre zarfında tüm tıbbi müdahalelerinin, ileri tetkik ve tedavilerinin, takiplerinin hiç bekletilmeden yapıldığı, hastanın Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliği gereğince acil tüm müdahaleleri yapılarak resmi sevk işlemlerinin gerçekleştirildiği, 2.2. Yapılan konsültasyon sonuçlarına göre hastanın ileri tetkik, tedavi ve takipleri için yoğun bakım ünitesinde yatırılmasına karar verildiği, ancak 09/10/2019 tarihinde Şişli Florence

Nightingale Hastanesinin Dahili Yoğun Bakım Ünitesinin tam dolu ve yer olmamasından dolayı Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliği gereği, 112 Acil Komuta Hizmetlerine Sağlık

Tesisleri Arası Vaka Nakil Talep Formu doldurularak hasta için yoğun bakım ünitesinde yer bulunulmasının istenildiği, 112 Komuta Kontrol Merkezi tarafından İstanbul Zeytinburnu Özel

Same Plus Hastanesinde yer bulunarak doktorlu ambulans ile 09/10/2019 tarihinde saat:

15.25’te sevkinin yapıldığı, Şişli Florence Nightingale Hastanesinin 29/05/2020 tarih ve sayılı yazısı ve ekleri ile birlikte taraflarına bildirildiği, 2.3. Müdürlüklerince yapılan araştırma sonucu konuyla ilgili Hukuk ve Muhakemat Birimince takip edilen herhangi bir davanın bulunmadığı ve ücretlendirme konusundaki şikayetin SGK tarafından incelendiği tespit edildiği, 2.4. Konuyla ilgili Müdürlüklerince 19/02/2020 tarih ve sayılı Müdürlük Makamı Oluru ile başlatılan inceleme/soruşturma neticelendirildiğinde bilgi verileceği, şeklinde belirtildiği tespit edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 1982 Anayasasının; 3.1. “Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı” başlıklı 17’inci maddesi: “Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir. Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz; rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz…”,

3.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesi:

“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet

Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrası: “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanununun; 5.1. 69’uncu maddesi: “Tabipler, diş tabipleri, dişçiler ve ebeler bu kanunda tasrih edilmiyen ve sair kavanin ve nizamat ile kendilerine tevdi edilmiş olan bilcümle vezaifin ifasiyle mükelleftirler.”, 5.2. Ek Madde 12: “ (Ek: 21/1/2010-5947/8 md.)…Özel sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan veya mesleklerini serbest olarak icra eden tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar, tıbbi kötü uygulama sebebi ile kişilere verebilecekleri zararlar ile bu sebeple kendilerine yapılacak rücuları karşılamak üzere mesleki malî sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır.”, 6. Tıbbi Deontoloji Nizamnamesinin; 6.1. 2’nci maddesi: “Tabip ve diş tabibinin başta gelen vazifesi, insan sağlığına, hayatına ve şahsiyetine ihtimam ve hürmet göstermektir. Tabip ve diş tabibi; hastanın cinsiyeti, ırkı, milliyeti, dini ve mezhebi, ahlâki düşünceleri, karakter ve şahsiyeti, içtimai seviyesi, mevkii ve siyasi kanaatı ne olursa olsun, muayene ve tedavi hususunda âzami dikkat ve ihtimamı göstermekle mükelleftir. “, 6.2. 6’ncı maddesi: “Tabip ve diş tabibi, sanat ve mesleğini icra ederken, hiç bir tesir ve nüfuza kapılmaksızın, vicdanî ve meslekî kanaatına göre hareket eder. Tabip ve diş tabibi, tatbik edeceği tedaviyi tâyinde serbesttir. ”, 6.3. 13’üncü maddesi: “Tabip ve diş tabibi, ilmî icaplara uygun olarak teşhis koyar ve gereken tedaviyi tatbik eder. Bu faaliyetlerinin mutlak surette şifa ile neticelenmemesinden dolayı, deontoloji bakımından muaheze edilemez. ” , 7. Hasta Hakları Yönetmeliğinin; 7.1. 5’inci maddesinin (d) bendi: “Tıbbi zorunluluklar ve kanunlarda yazılı haller dışında, rızası olmaksızın kişinin vücut bütünlüğüne ve diğer kişilik haklarına dokunulamaz.”, 7.2. 11’inci maddesi: “Hasta, modern tıbbi bilgi ve teknolojinin gereklerine uygun olarak teşhisinin konulmasını, tedavisinin yapılmasını ve bakımını istemek hakkına sahiptir. Tababetin ilkelerine ve tababet ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı veya aldatıcı mahiyette teşhis ve tedavi yapılamaz.”, 7.3. 14’üncü maddesi: “Personel, hastanın durumunun gerektirdiği tıbbi özeni gösterir.

Hastanın hayatını kurtarmak veya sağlığını korumak mümkün olmadığı takdirde dahi, ıstırabını azaltmaya veya dindirmeye çalışmak zorunludur.”, 7.4. 24’üncü maddesi: “Tıbbi müdahalelerde hastanın rızası gerekir…”, 7.5. “Rıza Formu” başlıklı 26’ncı maddesi: “Mevzuatta öngörülen durumlar ile uyuşmazlığa mahal vermesi tıbben muhtemel görülen tıbbi müdahaleler için sağlık kurum ve kuruluşunca

15 inci maddedeki bilgileri içeren rıza formu hazırlanır. Rıza formunda yer alan bilgiler; sözlü

olarak hastaya aktarılarak rıza formu hastaya veya kanuni temsilcisine imzalatılır. Rıza formu iki nüsha olarak imza altına alınır ve bir nüshası hastanın dosyasına konulur, diğeri ise hastaya veya kanuni temsilcisine verilir. Acil durumlarda tıbbi müdahalenin hasta tarafından kabul edilmemesi durumunda, bu beyan imzalı olarak alınır, imzadan imtina etmesi halinde durum tutanak altına alınır. Rıza formu bilgilendirmeyi yapan ve tıbbi müdahaleyi gerçekleştirecek sağlık meslek mensubu tarafından imzalanır. Verilen bilgilerin doğruluğundan ilgili sağlık meslek mensubu sorumludur. Rıza formları arşiv mevzuatına uygun olarak muhafaza edilir.” 8. Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliğinin; 8.1. “Yataklı Tedavi Kuruluşları Bünyesinde Yer Alan Acil Servisler” başlıklı 15’inci maddesi: “ Genel ve katma bütçeli dairelere, il özel idarelerine, belediyelere, kamu iktisadi teşebbüslerine ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait yataklı tedavi kurumları ile özel hukuk tüzel kişilerine ve gerçek kişilere ait yataklı tedavi kurumları 24 saat kesintisiz olarak acil sağlık hizmeti verirler. Bu kurum ve kuruluşlar bünyesinde bulunan acil servislerde, acil hasta ve yaralılar karşılanarak, ilk tıbbî müdahale ve tıbbî bakım yapılır. Hasta veya yaralılar için yönlendirme Merkezin bilgisi dahilinde yapılır. Birinci fıkrada sayılan özel ve kamuya ait bütün hastanelerin acil birimleri, bütün acil başvurularını ayırım yapmaksızın kabul ederler.

Başvuran her hasta için acil tıbbî değerlendirme, müdahale ve gerektiğinde stabilizasyon sağlanır.

Acil sağlık hizmeti, hizmete ihtiyaç duyulan andan itibaren, kesin tedavi sürecine kadar hiçbir kesinti olmadan verilir. Acil servisler, hastaya hastane öncesi bakım sağlayan ambulans hizmetlerini destekler ve gerekirse tıbbî yönlendirme sağlar.

İlk tıbbî müdahale yapıldıktan sonra ileri tıbbî bakım ve tedavi konusunda yetersizlik söz konusu ise, sevki uygun görülen hastane ile koordinasyon sağlanarak verilen tıbbî bakımın tamamı ilgili birim sorumlusu tarafından yazılı olarak belgelendirilir. Bu belge nakil yapılacak kuruma hasta ile birlikte gönderilir. Nakil ancak, stabilizasyon sağlandıktan sonra veya hayatî tehlike veya sakatlık tehlikesi taşıyan hastaların uygun bakımlarının, stabilizasyonlarının ve tedavilerinin mevcut tıbbî-teknik imkanlar ile gerçekleştirilemeyeceğinin tespit edilmesi halinde yapılır.”, 8.2. “Acil sağlık yardımı çağrısı” başlıklı 18’inci maddesi: “ Hizmete ulaşmada ilk aşama, acil sağlık yardımı gerektiren durumlarda merkeze yapılan başvuru niteliğindeki çağrıdır.

Çağrı merkeze, ücretsiz aranabilen 112 numaralı telefon aracılığı ile veya diğer iletişim araçları vasıtası ile yapılır. Çağrı, merkezin gerekli hizmeti değerlendirmesi ve planlayabilmesi için olay yeri ve niteliği bilgilerinin yanında hasta ya da yaralı sayısı gibi bilgileri de içerir.”, 8.3. “Çağrının Değerlendirilmesi” başlıklı 19’uncu maddesi: “ Merkez, topladığı bilgiler ışığında, talebin acil sağlık hizmeti gerektirip gerektirmediğini değerlendirir. Değerlendirme yetkisi çağrıyı alan tabibe aittir. Tabip, talebin acil sağlık hizmeti gerektirmediğine kanaat getirir ise, talebi reddetme yetkisine sahip olup, bu takdirde talebin nasıl karşılanabileceğini bildirmekle de yükümlüdür.”, 8.4. “Yönlendirme” başlıklı 20’nci maddesi: “ Bu Yönetmelikte, acil sağlık hizmeti içinde belirtilen istasyonlar, acil servisler ve destek hizmetleri gerektiğinde, Merkez tarafından yönlendirilir. Yönlendirme, yardım talebinin ulaşmasını takiben, Merkez tarafından mevcut iletişim sistemi ile en kısa sürede, talebin mahiyetine en uygun ve/veya en yakın birim veya birimlerin görevlendirilmesi suretiyle yerine getirilir. Ayrıca Merkez, durumun niteliğine göre ihtiyaç duyduğu diğer kuruluşları da hizmetlerini yönlendirebilmeleri maksadıyla bilgilendirir.

(Ek fıkra:RG-15/03/2007-26463) Merkez, ekip tarafından müdahale esnasında talep edilen tıbbi danışmanlık için 24 saat süre ile gerekli tıbbi danışman bulundurmak veya tıbbi danışmanlık yapacak Müdürlüğün teklifi Valiliğin onayı ile yetkilendirilmiş bir uzman hekime yönlendirmekle yükümlüdür. Gerektiğinde Eğitim Hastaneleri ve Üniversitelerin ilgili bölümlerindeki uzman hekimlerden de bilgi desteği alınır.”,

8.5. “Talebin Yönlendirilen Birim Tarafından Karşılanması” başlıklı 21’inci maddesi:

“Merkez tarafından yönlendirilen birim en kısa sürede olay yerine ulaşır. Olay yerine ulaşan ekip, yönlendirme sırasında ve olay yerinde edindiği bilgiler ışığında acil sağlık yardımını gerçekleştirir. Bu müdahale sırasında hizmeti sunan ekip tarafından yapılan değerlendirme sonucunda, ileri tıbbî müdahaleye ihtiyacı olan hastanın ambulans ile nakline karar verilir.

Hizmet olay yerinde verilmiş ve hastanın daha ileri tıbbî müdahaleye ihtiyacı bulunmuyor ise, ekip sunduğu hizmet ile ilgili bilgileri merkeze bildirir.”, 8.6. “Nakil” başlıklı 22’nci maddesi: “Ekip, nakle karar verir ise, nakil başlamadan Merkez ile iletişime geçerek, gerektiğinde hastanın durumuna en uygun acil servis hakkında yönlendirme ister.

Merkez, hizmet kapsamında yer alan acil servislerin o andaki kapasiteleri ışığında, ekibi yönlendirir. Merkez, yönlendirmeyi takiben, gerektiğinde acil servisi olay hakkında bilgilendirir.

Nakil sırasında gerekli görülüyor ise, tıbbî müdahale sürdürülür. Nakil sırasındaki tıbbı müdahalenin yürütülmesi için, bilgi desteğine ihtiyaç duyulur ise, uygun kurum ve kuruluş ile

Merkez üzerinden veya iletişim imkanı var ise doğrudan temas kurulur.”, 8.7. “Acil Servise Nakil” başlıklı 23’üncü maddesi: “ Hasta acil servise, tıbbî değerlendirme, müdahale ve gerektiğinde stabilizasyon sağlandıktan sonra gerekli bilgilendirmeyi takiben nakledilir.”, 8.8. “Acil Servis Tarafından Yürütülecek İşlemler” başlıklı 24’üncü maddesi: “ Acil servis, hastanın ihtiyaç duyacağı hazırlıkları, nakil işlemi gerçekleşmeden önce yerine getirir.

Acil servis, hastanın sosyal güvencesi olup olmadığına, bağlı bulunduğu sosyal güvenlik kuruluşunun nevine ve hastanın diğer özelliklerine bakmaksızın, stabilizasyon sağlanıncaya kadar bütün tıbbî hizmetleri sunar.

Vakanın tedavisinin başka bir sağlık kuruluşunda sürdürülmesi, mevzuat veya bu kuruluşun tıbbî-teknik imkanları açısından zorunlu ise, hastanın sosyal güvenlik durumuna en uygun kuruluş ile mutabakat sağlandıktan sonra, tıbbî bakım ve tedavisine devam edilmesi için, acil servis sorumlu tabibi Merkezden sevk işleminin gerçekleştirilmesini ister.

Merkezin sevk yükümlülüğü, ilgili kuruluşların sevk imkanlarının yeterli olmadığı durumlarda ve sadece acil yardım talebi ile hizmete başvuran hastalar için mevcuttur. Merkez, göndereceği ekip ile hastanın sevkini gerçekleştirir. Ancak, sevk işlemi, ambulans ekibinin dışında başkaca personel ve araç desteği gerektiriyorsa, sevk eden kuruluş gerekli desteği sağlar.”, 9. 6023 sayılı Kanunun 59/g maddesine dayanılarak çıkarılan ve Türk Tabipleri Birliği 47.

Büyük Kongresinde kabul edilen Hekimlik Meslek Etiği Kurallarının; 9.1. “Etik İlkeler” başlıklı 6’ncı maddesi: “Görevlerini yerine getirirken, hekimin uyması gereken evrensel tıbbi etik ilkeleri yararlılık, zarar vermeme, adalet ve özerklik ilkeleridir.”, 9.2. “Vicdani ve Mesleki Kanı” başlıklı 8’inci maddesi: “Hekim, mesleğini uygularken vicdani ve mesleki bilimsel kanaatine göre hareket eder.” , 9.3. “Hekimliğin Kötü Uygulanması (Malpractice)” başlıklı 13’üncü maddesi: “Bilgisizlik, deneyimsizlik ya da ilgisizlik nedeniyle bir hastanın zarar görmesi “hekimliğin kötü uygulaması” anlamına gelir.”, hükümlerini ihtiva ettiği görülmüştür.

IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

10. Yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek başvurunun reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Bir numaralı paragrafta yer verildiği üzere başvuran özetle; 14/10/2019 günü vefat eden annesi ’in, 09/10/2019 tarihinde 112 ambulansı ile Floranse Nightingale Hastanesine götürüldüğünü, hastanede hiçbir işlem yapılmadığını, annesinin tedavisine başlanılmadan 1 veya 1,5 saat kadar bekletildiklerini, ardından ambulansla Zeytinburnu Sante Plus isimli özel hastaneye gönderildiklerini, CİMER üzerinden defalarca başvurmasına rağmen İl Sağlık

12. (2.4.) numaralı paragrafta yer verilen İdarenin cevabından, başvuru konusuyla ilgili olarak

İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü tarafından inceleme/soruşturma başlatıldığının öğrenilmesi üzerine, 26/08/2020 tarih ve sayılı yazımızla, 19/02/2020 tarih ve sayılı

Müdürlük Makam Oluru ile başlatılan inceleme/soruşturmanın hangi aşamada olduğu bilgisi talep edilmiş, ancak karar tarihine kadar Kurumumuza herhangi bir cevap verilmediği tespit edildiğinden, bahse konu incelemeden bağımsız olarak eldeki mevcut bilgi ve belgelere göre

Kurumumuz tarafından değerlendirme yapılmasına karar verilmiştir.

13. Başvuru dosyasındaki bilgi ve belgeler ile İdarenin Kurumumuza gönderdiği belgeler ve kayıtlar incelendiğinde; 13.1. Başvuranın, 09/10/2019 tarihi saat 13:45’te 112 Çağrı Merkezini arayarak annesi için karaciğer sirozu rahatsızlığı bulunduğu ve koma halinde olduğu için ambulans talebinde bulunduğu, 112 Komuta Kontrol Merkezi (KKM) tarafından hemen ŞİŞLİ7 istasyonuna vakayı alması için bildirim yapıldığı, 112 personelinin saat 13:52’de olay yerine vardığı, hasta ambulansa alındıktan sonra KKM tarafından en uygun hastane olarak Şişli

Floranse Nightingale Hastanesine götürülmesinin söylendiği, 13.2. Ambulansın saat 14:10’da adı geçen hastaneye vardığı, acil serviste pratisyen hekim Dr.

tarafından ilk muayenesinin yapıldığı, hastayla ilgili düzenlenen Anemnez

Formunda; hastanın 70 yaşında olduğu, hastalık öyküsünün “nefes darlığı şikayetiyle gelen hasta, karaciğer siroz mevcut, geçirilmiş CABG ameliyat öyküsü mevcut, kronik HT, DM hastalıkları mevcut” şeklinde yazıldığı, ayrıca tansiyon 160/90, nabız:120, ateş:36, SPO2: 96, GCS: 15 olarak belirtildiği, hastanın EKG’si çekildiği (saat 14:25), biokimya tetkikleri yapıldığı (saat 14:37), ayrıca Anesteziyoloji ve Reanimasyon Uzmanı Uzm.Dr.

’den konsültasyon talep edildiği (saat 14:45), yapılan muayene sonucunda “yakın takip açısından yoğun bakım ünitesinde takip” edilmesinin önerildiği, daha sonra yoğun bakımda yer olmadığı gerekçesiyle uygun bir hastaneye sevk edilmesine karar verildiği, 13.3. Olay günü hastanenin Dahili Yoğun Bakım Ünitesinde Uzm.Dr. tarafından takipleri yapılan 12 hastanın bulunduğu, bu hastalardan en azı 2 gündür en çoğu 11 gündür yoğun bakım ünitesinde takip edildiği, 13.4. Hastanenin nakil talebi doğrultusunda nakil için uygun hastane araştırıldığı, İstanbul İl

Ambulans Servisi Nakil Vaka Bildirim Formuna göre Özel Sante Plus Hastanesinde uygun yoğun bakım ünitesi bulunduğu (saat 14:59), 112 KKM tarafından Özel Sante Plus

Hastanesinden Anesteziyoloji ve Reanimasyon Uzmanı Uzm.Dr. telefonla aranarak (saat 15:01) durumun teyit edildiği, daha sonra nakil için Dr.

tarafından Sağlık Bakanlığı Sağlık Tesisleri Arası Vaka Nakil Talep Formu EK:3 doldurularak

Hepatik Ensefalopati tanısıyla anestezi uzmanının değerlendirmesiyle Dahili Yoğun Bakım

Ünitesi ihtiyacı dolayısıyla Monitör ve Ventilatör/İnfüzyon Pompası donanımlı araç ile sevki önerildiği, ayrıca hastane tarafından Hastane Dışına Hasta Gönderme Formu düzenlendiği, formda; nakil gerekçesi olarak yoğun bakım ünitesinde yer olmaması yazılarak hastayı alacak hastane ve iletişim kurulacak doktorun bilgilerinin yazıldığı, ayrıca hastaya verilen ilaçlar (pulmikord, ventolin), hastayla birlikte gönderilen tetkik ve tıbbi rapor listeleri (EKG, kan tetkikleri, anestezi konsültasyonu), nakil sürecinde gerekenler (ventilasyon, monitörizasyon, O2 inhalasyonu, SP2 takibi, İnfüzyon cihazları), transfer hakkında hasta yakınlarının bilgilendirildiği şeklinde yazdığı, daha sonra Acil Sağlık Hizmetleri Komuta Kontrol Merkezi protokol defteri kayıtlarına göre saat 15:03 çağrı kaydı oluşturulduğu, Acil Sağlık Hizmetleri

Merkezi Çağrı Kayıt ve Ambulans İzleme Formu protokol defterinde “Kendi amb. ile nakil” şeklinde not düşüldüğü ve vakanın nakledileceği hastanenin “Sante Plus” olarak yazdığı, 13.5. Daha sonra hastanın, Medline Acil Sağlık ambulansıyla Zeytinburnu Özel Sante Plus

Hastanesine sevk edildiği, hastayı Anesteziyoloji ve Reanimasyon Uzmanı Uzm.Dr.

’ın teslim aldığı, hastanın ilk muayenesi kendisi tarafından yapılarak ilgili tıbbi bölümlerden (kardiyoloji, genel cerrahi, dahiliye) konsültasyonlar istenildiği ve hemen yoğun bakım ünitesinde takip ve tedavisine başlanıldığı, hastayla ilgili düzenlenen epikriz formunda; “Vücutta yaygın döküntü, genel durum bozukluğu, solunum sıkıntısı. Bilinen 2,5 yıldır karaciğer sirozu, 2012 de geçirilmiş CABG ameliyatı ( 2 damar) DM ( Lantus 1×30. Novorapid 3×10 )Hipertansiyon tanıları mevcut olan hasta vücutta yaygın döküntü, genel durum bozukluğu şikayeti ile Florence Nıghıntangale Hastanesi aciline götürülmüş. Hasta hepemerz granül 3×2, Hepasert tab 2×1 , levotiron 150 mg 1×1 , Drodol damla 1×5 damla, antidepresen kullanıyormuş. Hastaya pazartesi günü parasentez yapılmış. ( Her hafta 5 litre) gene durumu kötü olan solunum sıkıntısı olan hastaya hepatik ensefalopati, hiponatremi, Hiperpotasemi tanılan ile mevcut haliyle yoğun bakım endikasyonu konulmuş. Yoğun bakım takibi gereken hasta yoğun bakım ünitelerinde yer olmadığından 112 aracılığıyla hastanemiz yoğun bakım ünitesine ambulans ve sağlık ekipleri eşliğinde sevk edilmiştir. Hasta YBÜ sine alındı.” şeklinde hastanın öyküsü yazıldığı, beklenen ölüm oranı %93,2 olarak belirtildiği, ön tanı olarak; “KARACİĞER SİROZU, KAH, KKY, DM, HİPERTANSİYON, AKUT BÖBREK

YETMEZLİĞİ, HEPATİK ENSEFALOPATİ, MODS, POST CPR, PNÖMONİ, ÜROSEPSİS,

HİPONATREMİ, HİPERPOTASEMİ SOLUNUM YETMEZLİĞİ” konulduğu, başvurana tedaviyle ilgili aydınlatılmış onam formu imzalatıldığı (saat 15:50), 09-14/10/2019 tarihleri arasında yoğun bakım ünitesinde hastanın takip ve tedavisinin yapıldığı, tedavisi devam ederken 14/10/2019 günü saat 15:00’da ani bradikardiyi takiben kardiyak arrest gelişmesi nedeniyle hastaya kardiyopulmoner resüsitasyon yapılmaya başlanıldığı, yaklaşık 45 dakika

CPR yapıldığı, ancak yapılan tüm müdahalelere rağmen kardiyopulmoner resüsitasyona cevap vermeyen hastanın saat: 15:45’de exitus olduğu, tespit edilmiştir.

14. 1219 sayılı Kanunda “tıbbi kötü uygulama”, Hekimlik Mesleği Etik Kurallarında ise

“hekimliğin kötü uygulaması” olarak ifadesini bulan malpraktis; 1992 yılında yapılan 44.

Dünya Tabipler Birliğinin Genel Kurulunda kabul edilen, Tıpta Yanlış Uygulama (Malpraktis)

Konulu Marbella Bildirgesi’nin 2’nci maddesinin (a) fıkrasında; hekimin tedavi sırasında standart uygulamayı yapmaması, beceri eksikliği veya hastaya tedavi vermemesi ile oluşan

“zarardır” şeklinde tanımlanmıştır. Geniş anlamda ele alındığında; ihmal, dikkatsizlik, bilgisizlik, beceri eksikliği ve hasta bakımında yetersizlik neticesinde malpraktis ortaya çıkmakta ve hekimin sorumluluğuna gidilebilmektedir.

15. Tıbbi girişimler esnasında komplikasyon adı verilen istenmeyen durumlar da oluşabilmektedir. Tıp dilinde komplikasyon ifadesi; öngörülebilir nitelikte olmayan, yeterli düzeydeki dikkat ve özene rağmen gelişimi engellenemeyen olumsuz sonuçlar için kullanılır.

Sağlık hizmeti içeriği itibariyle yüksek riskli bir hizmettir. Her türlü özen, dikkat, bilgi ve beceriye rağmen kusurlu davranış olmasa bile bir zarar ortaya çıkabilir. Komplikasyonlar kabul edilebilir bir risk olarak değerlendirilmektedir. Dolayısıyla hekim ve sağlık çalışanlarının sorumlu tutulması söz konusu değildir.

16. Bu kapsamda, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, mevcut bilgi, belge ve kayıtlar ile ilgili mevzuat ve tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın,

112 Acil Servisini arayıp annesinin sağlık durumu nedeniyle ambulans talebi sonrasında, 112

personelinin vakaya kısa sürede ulaşıp 112 KKM’nin talimatları doğrultusunda en uygun hastane olarak Şişli Floranse Nightingale Hastanesi acil servisine hastanın götürüldüğü, bu anlamda acil servis personelinin vakaya ulaşma ve naklinde herhangi bir gecikmesinin bulunmadığı; anılan hastane acil servisine gelen hastanın ilk olarak pratisyen hekim tarafından muayenesinin gerçekleştirildiği, tahlil ve tetkiklerinin yapıldığı, ayrıca Anesteziyoloji ve

Reanimasyon Uzmanından konsültasyon istenildiği, yapılan değerlendirme neticesinde de hastanın yoğun bakım ünitesinde tedavi edilmesinin uygun olacağı kanaatine varıldığı, ancak

İdarenin paylaştığı listeye göre Dahili Yoğun Bakım Ünitesinin dolu olması nedeniyle hastanın durumuna uygun bir hastanenin araştırıldığı ve Zeytinburnu Özel Sante Plus Hastanesinde boş yoğun bakım ünitesi bulunduğu, gerekli koordinasyon sağlandıktan sonra donanımlı bir ambulansla ve sağlık personeli eşliğinde hastanın naklinin gerçekleştiği, hastanın acil servise gelmesiyle nakli arasında geçen sürede hastanın takip ve tedavisinin devam ettiği; hasta

Zeytinburnu Özel Sante Plus Hastanesine ulaştığında da gerekli takip ve tedavisinin yapıldığı, ancak yoğun bakım ünitesinde yattığı 6. günde durumunun kötüleşmesi üzerine yapılan tüm müdahalelere rağmen hastanın ex olduğu, kısacası hastanın ilk acil vaka olarak bildirimi yapıldığı andan ölümüne kadar ki süreçte takip, tedavi ve sevk işleminin geciktirilmeden yapıldığı, hasta yakınları bilgilendirilerek onamları alındığı, dolayısıyla ortada kötü hekim uygulaması (malpraktis) olarak nitelendirilebilecek bir durumun bulunmadığının anlaşıldığı, bazı vakalarda her türlü özenin gösterilmesine rağmen istenilmese de tıp literatüründe kabul edilen komplikasyonların meydana gelebildiği; ayrıca başvuranın, konuyla ilgili yaptığı şikayetlerinin İdare tarafından yeterince araştırılmadığı iddiasıyla ilgili olarak, (2.4.) numaralı paragrafta da yer verildiği üzere İdarenin konuyla ilgili “İNC 2020/619” dosya numaralı bir inceleme/soruşturma başlattığının anlaşıldığı, dolayısıyla başvuranın iddia ettiğinin aksine konunun İdare tarafından da incelemeye alındığı, ayrıca ücretlendirme konusundaki şikayetin

SGK tarafından incelendiği hususunun (2.3.) numaralı paragrafta İdare tarafından belirtildiği anlaşılmakla; başvuru konusuyla ilgili idarenin işlemlerinde ve başvuranın annesinin takip, tedavi ve sevk sürecinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği; ancak idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ve “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uyması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

18. 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili İstanbul İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi