|
ÖZET: Bu karar, başvuranın yurtdışında aldığı lise diplomasına dayanan Denklik Belgesi’nin iptaline ilişkin itirazını incelemektedir. Başvuran, Bursa Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından düzenlenen Denklik Belgesi ile Ankara Medipol Üniversitesi’ne kayıt yaptırmış, ancak daha sonra yapılan incelemelerde Türkiye’de bir liseden mezun olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, denklik belgesinin iptaline ve başvuranın üniversitedeki kaydının silinmesine yol açmıştır.
Yükseköğretim Kurulu’nun belirlediği yasal çerçeveye göre, yurtdışında eğitim gören öğrencilerin Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarına kabulü için belirli şartlar aranmaktadır. Başvuranın, belgelerinde eksiklik ve tahrifat bulunduğu gerekçesiyle, yurt dışı öğrenci kontenjanından yararlanma hakkı bulunmamaktadır. Bu nedenle, başvuranın itirazı reddedilmiş ve ilgili işlemlerin hukuka uygun olduğu değerlendirilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/7836-S.22.12034
BAŞVURU NO : 2022/260
KARAR TARİHİ : 16/06/2022
RET KARARI
Adres:K
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Başvuranın yurtdışında lise öğrenimine ilişkin düzenlenen
BAŞVURUNUN KONUSU :
denklik belgesinin iptali işlemine itirazları hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 06/01/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda Muhammed vekili özetle; başvuran hakkında Bursa Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünce gerekli tüm yasal incelemeler yapılarak yurtdışında okumuş olduğu liseye ilişkin Denklik Belgesi düzenlendiğini, söz konusu denklik belgesine istinaden Ankara Medipol Üniversitesinde eğitim-öğretim hayatına başladığını, başvuranın denklik belgesinin, kendisine hiçbir şekilde tebligat yahut bildirim yapılmadan davalı idare tarafından e devlet sistemi kayıtlarından kaldırıldığını, sistemde yer alan denklik belgesinin idare tarafından sistem kayıtlarından çıkartılması sonrası, başvuran tarafından Bursa Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğüne başvuru yapılarak; denklik belgesinin akıbeti hakkında bilgi verilmesi ve sistemden denklik belgesinin çıkarılmasına ilişkin idari işlemin gerekçesinin sorulduğunu, Bursa Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından; Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı’nın ilgi sayılı yazısı uyarınca başvuranın Türkiye’de mezun olduğu lisenin bulunması nedeniyle Denklik Belgesinin iptal edildiğinin ifade edildiğini, bunun üzerine
Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı’na başvuruda bulunularak, Denklik İptal Onayı şeklindeki idari işlemin kaldırılması talep edilmişse de idare tarafından bu itirazın da reddedildiğini belirterek mevzuatta olmayan bir sebebe dayanılarak tesis edilen işlemin kaldırılması talebine olumsuz
cevap veren Milli Eğitim Bakanlığının başvuran hakkındaki “Denklik İptal Onayı” işleminin kaldırılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 19.01.2022 tarihli ve sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben Milli
Eğitim Bakanlığı’nın 15.02.2022 tarihli ve sayılı cevap yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. “İlgi (b) yazımızla Bursa İl Milli Eğitim Müdürlüğünden adı geçen kişiye yönelik yazınız ekinde talep edilen bilgi ve belgelerin birer örneğinin gönderilmesi talep edilmiştir. Bursa İl Milli Eğitim Müdürlüğü ilgi (c) yazısı ile bahse konu kişinin denklik başvuru kayıtlarını, denklik belgesinin iptaline dayanak teşkil eden işlemin gerekçesini ve Müdürlüğün görüş yazısını Başkanlığımıza bildirmiştir. Bu bağlamda
Bakanlığımız Teftiş Kurulu Başkanlığınca yürütülen inceleme ve soruşturmanın bir gereği olarak denklik belgelerinin iptali Teftiş Kurulu Başkanlığının kararı ve direktifleriyle gerçekleşmiştir. Başkanlığın denklik belgelerinin iptaline yönelik herhangi bir talimatı bulunmamakta olup adı geçen kişinin denklik belgesine yönelik iptal işlemi Bursa İl Milli Eğitim Müdürlüğünce tesis edilmiştir.” 2.2. İl Milli Eğitim Müdürlüğü Yükseköğretim Ve Yurt Dışı Eğitim/Denklik Birimine Ait Görüş
Yazısında; “İl Milli Eğitim Müdürlüğü Yükseköğretim ve Yurt Dışı Eğitim/Denklik Birimimiz tarafından 30/05/2019 tarih ve 30789 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Denklik Yönetmeliği doğrultusunda denklik iş ve işlemleri yürütülmektedir.
Bakanlığımız Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı’nın projesi kapsamında denklik işlemleri elektronik ortamda oluşturulan E-Denklik Modülü hayata geçirilmiştir. Denklik Belgesini almak için müracaat eden vatandaşlar E-Denklik Modülü üzerinden öğrenim durumlarını, iletişim-kişisel bilgilerini ve vb. bilgilerini beyan ederek elektronik ortamda denklik belgesi müracaatını başlatırlar. Sistem üzerinden belgelerini sisteme yükleyerek denklik merkezlerinden randevu tarihi alarak belgelerini ve kişisel bilgilerini kişinin beyanı esas alınarak tamamlarlar. Kişinin sistem üzerinden beyan ettiği bilgiler (örn. Türkiye de Öğrenim
Gördüğü Bilgisi) elektronik ortamda denklik belgesine otomatik olarak sistem tarafından yansımaktadır.
Sistem üzerinden alınan denklik müracaatı ilgili diploma dilinin Komisyon Öğretmenleri veya vatandaşın sisteme yüklediği noter onaylı tercümeye göre değerlendirilerek sınıf ve mezuniyet tespiti yapılır. İlimiz
Milli Eğitim Müdürlüğü Denklik Birimi sekretaryası tarafından da komisyon kararı veya noter onaylı tercümesi doğrultusunda resmi yazıya dökülerek denklik belgesini kişi hem E-Denklik sistemi üzerinden hem de denklik birimimiz tarafından teslimi yapılabilmektedir.
NOT: Müdürlüğümüz Yüksek Öğretim ve Yurt Dışı Eğitim/ Denklik Birimimizde Denklik Belgesinin düzenlendiği tarihlerde Milli Eğitim Bakanlığınca düzenlenen E-Denklik Modülü üzerinde (E-Okul kaydı – Türkiye de öğrenim gördüğü okul kaydı) Sorgulama ekranı açılmadığından dolayı sorgulama yapılamamıştır.
Kişinin müracaatına ek belgeleri incelendiğinde; Yönetmelik doğrultusunda kişinin belgeleri idarece eksiksiz teslim alınmıştır. Ancak kişi bilgilerini beyan ederken doğru ve açıklayıcı bir şekilde yansıtması gerekmektedir.
Sonuç olarak; ait düzenlenen 06/07/2020 tarih ve sayılı Denklik
Belgesi 29/09/2020 tarih ve sayılı Bakanlığımız Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı’nın yazısı
/
uyarınca; İlimiz Milli Eğitim Müdürlüğü Denklik Merkezince E-Denklik Modülü üzerinde yapılan araştırma sonucu e-okul sorgulamasında Şanlıurfa İlinde 2018-2019 tarihlerinde Özel Anadolu Lisesinden mezun olduğu iş bu gerekçe ile denklik belgesinin itiraz ekranına çekildiği ve 05/05/2021 tarih ve sayılı elektronik ortamda (E-Denklik Modülünde) bulunan Denklik Belgesi de sistemde reddedilmiştir.”
Açıklamalarının yapıldığı, 2.3. Kurumumuzun 19.01.2022 tarihli ve sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben Ankara
Medipol Üniversitesi Rektörlüğünün 30.03.2022 tarihli ve sayılı cevap yazısı ve eklerinde özetle; “Ankara Medipol Üniversitesi Yönetim Kurulunun 31.05.2021 tarihli kararıyla yurt dışı öğrenci kontenjanından yararlanılabilmesi için gereken koşulları taşıdıklarını, kendilerine tanınan süre içinde belgeleyemeyen 25 öğrencinin kaydı silinmiştir. (Ek-I) Bu öğrencilerden biri de İsimli öğrenci olup başvuruda aksi yönde ileri sürülen iddia tamamen ve kesinlikle gerçek dışı olup adı gecen öğrencinin üniversitemizde öğrenimine devam etmesi mümkün değildir. ayrıca başvuruda gecen .isimli bir şahıs
Ankara Medipol Üniversitesinin öğrencisi hiç olmamıştır…
Ankara Medipol Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’nin 9. maddesinin 2. fıkrasına göre “belgelerinde tahrifat bulunduğu tespit edilenler İle belgelerindeki eksikliği süresi İçinde gideremeyenlerin kayıtları yapılmaz, yapılmış ise iptal edilir.” başvuran hakkında 3 1.05.2021 tarihli Üniversite Yönetim Kurulu tarafından tesis edilen kayıt silme İşlemi de başvuranın belgelerindeki eksikliği çok uzun bir süre geçmiş olmasına rağmen tamamlamamış olması sonucunda ve yurt dışından öğrenci kontenjanlarına kabul koşullarını taşımayıp bu statüye hiç dahil olamayacağının anlaşılmış olması nedeniyle tesis edilmiş bir işlemdir.
Nitekim Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının Ankara 8. İdare Mahkemesine sunmuş olduğu 28.07.2021 tarih ve sayılı yazıda da ifade edildiği üzere başvuran daha önce
Türkiye’de bir liseden mezun olmuş olup hakkında e-denklik modülüne kayıtlı bir denklik belgesi bulunmamaktadır.
Öte yandan başvuru dilekçesinde İleri sürüldüğünün aksine gerek başvuranın e-denklik modülünde yer almayan sözde denklik belgesinde gerekse kayıt evrakında lise eğitimini uzaktan tamamladığına ilişkin bir bilgi de bulunmamaktadır.
30 Mayıs 2019 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Denklik Yönetmeliğinin ekinde
yer alan “Ek-I Denklik Belgesi Alacaklar İçin Başvuru Formu”nun İkinci sayfasında denklik belgesi alınabilmesi için gerekli belgeler arasında pasaportların asılları ve resimli sayfalarının fotokopilerinin yanı sıra “GİRİŞ-ÇIKIŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN MÜHÜRLÜ SAYFALARIN FOTOKOPİLERİ” de sayılmıştır. Ne var ki yurt dışı öğrenci kontenjanından yararlanma şartlarını taşıdığı iddiasında olan pasaportunun giriş-çıkış tarihlerini gösteren mühürlü sayfalarının fotokopilerini de Üniversitemize sunamamıştır. Dolayısıyla geçerli bir denklik belgesi bulunmadığı gibi yurda giriş çıkış belgesi de bulunmamasına rağmen başvuranın yurt dışı öğrenci kontenjanından yararlanabilmeyi hayal etmesi mümkünse de bu hayalin hukuk düzeni tarafından korunması kabul edilemez.
/
Son olarak belirtmek gerekir ki başvuranın eylemleri sonucunda “Resmi Belgenin Düzenlenmesinde Yalan
Beyan” suçunun oluştuğu gerekçesiyle başvuran hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde
Üniversitemizce suç duyurusunda bulunulmuştur.
Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda başvuran hakkında tesis edilen kayıt silme işleminin geri alınması, gözden geçirilmesi yahut konuya ilişkin yeni bir işlem tesis edilmesi mümkün değildir.
Yükseköğretim kurumlarının yabancı öğrenci İle ortaöğretimlerini yurt dışında tamamlayan T.C. uyruklu öğrencileri kabulünün yasal dayanağı 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 45/14 maddesidir. Buna göre: ” Yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir. ” bu yasal dayanak uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından “Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar” kabul edilerek konuya İlişkin genel İlkeler ve yükseköğretim kurumlarına başvuru koşulları düzenlenmiştir.
Ankara Medipol Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’nin 9. maddesinin 2. fıkrasında ise “belgelerinde tahrifat bulunduğu tespit edilenler ile belgelerindeki eksikliği süresi içinde gideremeyenlerin kayıtları yapılmaz, yapılmış ise iptal edilir.” düzenlemesi yer almaktadır.
30 Mayıs 2019 tarihli Resmi Gazete’ de yayımlanan 30 Mayıs 2019 tarihli Resmi Gazete ‘ de yayımlanan
Milli Eğitim Bakanlığı Denklik Yönetmeliğinin ekinde yer alan “Ek-I Denklik Belgesi Alacaklar İçin
Başvuru Formu”nda da denklik belgesi düzenlenebilmesi İçin gerekli bilgilere yer verilmiştir.
Yükseköğretim Kurulunun konuya İlişkin farklı tarihlerde almış olduğu kararlar da ekte sunulmuştur.
Ankara Medipol Üniversitesi Yönetim Kurulunun 31.05.2021 tarihli kararıyla Üniversiteyle ilişiğinin kesilmesi işlemine karşı başvuran, Ankara 8. İdare Mahkemesinde no’lu bir iptal davası açmıştır. Bu dava, Mahkemenin 10/12/2021 tarih ve sayılı kararıyla reddedilmiştir.”
Açıklamalarının yapıldığı görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 8/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın 74’üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler… ”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir. Ancak; … c) Yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin kararlar… Kurumun görev alanı dışındadır.”, 5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun; “Yükseköğretime giriş ve yerleştirme” kenar başlıklı 45 inci maddesinin f bendinde; “Yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir. Uluslararası andlaşmalar gereği Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarında burslu olarak öğrenim görecek yabancı uyruklu öğrencilerin yerleştirme işlemleri Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılır.”
/
6. 30/05/2019 tarih ve 30789 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Denklik
Yönetmeliği’nin; 6.1. “Amaç ve kapsam” kenar başlıklı 1 inci maddesinde; “(1) Bu Yönetmeliğin amacı, yurt içinde milletlerarası ilköğretim ve ortaöğretim düzeyindeki özel öğretim kurumları ve büyükelçilikler tarafından açılmış okullar ile yurt içi ve yurt dışındaki ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarından alınan öğrenim belgesi ve diplomaların denklik işlemlerinde uyulacak usul ve esasları belirlemektir.” 6.2. “Denklik işlemini yapacak denklik merkezleri ve denklik için başvuru” kenar başlıklı 4 üncü maddesinde; “(1) Denklik işlemi, denklik talebinde bulunan kişinin belgelerinin asılları ile denklik merkezlerinde e-Denklik modülü üzerinden gerçekleştirilir. (2) Denklik işlemi, yurt içinde milletlerarası ilköğretim ve ortaöğretim düzeyindeki özel öğretim kurumları ve büyükelçilikler tarafından açılmış okullar ile yurt içindeki ve yurt dışındaki ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarından alınan karne, transkript, öğrenim belgesi, sertifika, ayrılma belgesi, süresi içinde sunulmuş geçici mezuniyet belgesi ve diploma gibi belgelerin asılları ile yapılır. Söz konusu belgelerin asıllarının zayi olması veya bulunmaması hâlinde öğrencinin öğrenim gördüğü okul müdürlüğünden aldığı, aslına uygunluğu okul müdürlüğü tarafından onaylanmış, suret ve fotokopiler ile de yapılabilir. (3) Ders yılı içinde öğrenim belgesi olmadan gelen öğrencinin, eğitim-öğretimden uzak kalmaması için hangi ülke, okul ve sınıfta okuduğuna dair velisinin yazılı beyanı doğrultusunda geçici olarak okula devamı sağlanır. Ancak veliden öğrencinin öğrenim belgelerini üç ay içinde getirmesi istenir. Savaş, afet ve/veya sığınma nedeniyle denklik talebinde bulunanlardan belgelerini ibraz edemeyenlere seviye tespit sınavı uygulanır. Sınav neticesinde tespit edilen sınıf seviyesine denklik işlemi yapılır ve öğrencinin öğrenimine devamı sağlanır. İlgili öğrencinin kesin denklik işleminin sonuçlandırılması, öğrencinin velisi tarafından takip edilir. (4) Denklik başvurusunda bulunan öğrencinin, farklı okul türlerine ait ibraz ettiği belgelere göre başarılı olduğu ders sayısı ve içeriği birlikte değerlendirilerek uygun ilköğretim ve/veya ortaöğretim okullarından birine veya bir sınıf, alan, bölüm veya dala denklik işlemi yapılır.” 6.3.“Denklik işlemi için istenecek belgeler” kenar başlıklı 5 inci maddesinde; “ (1) Denklik işlemi için başvuruda bulunanlarca, e-Denklik modülü üzerinden Denklik Belgesi Alacaklar İçin Başvuru Formu (EK-
1) doldurulur, aşağıdaki belgelerin aslı ve birer fotokopisi forma eklenir: a) İlköğretim okullarına denkliği
yapılacak olanlar için yurt dışındaki okullardan, yabancı uyruklu olup Türkiye’deki büyükelçilikler tarafından açılmış okullardan ve milletlerarası ilköğretim ve bünyesinde ilköğretim bulunan ortaöğretim düzeyindeki özel okullardan aldıkları son yıla ait onaylı karne, ayrılma belgesi veya varsa diploma. b)
Ortaöğretim kurumlarından 9 uncu sınıfa denkliği yapılacak olanlar için ilköğretim diploması ya da ilköğretimi bitirdiğine dair belge; ara sınıflara denkliği yapılacaklar için yurt dışındaki okullardan veya
Türkiye’deki büyükelçiliklerce açılmış okul ve milletlerarası ilköğretim ve ortaöğretim düzeyindeki okullardan aldıkları geçmiş yıllara ait karne, transkript veya ayrılma belgesi. c) Öğreniminin tamamını veya bir kısmını uzaktan öğretim yolu ile yapmış ve ara sınıfa kayıt yaptıracak olanlar için transkript veya öğrenim belgesi. ç) Mezun durumda olanlar için Apostil, Apostil olmadığı durumlarda eğitim bakanlığı, dışişleri bakanlığı ya da büyükelçilik onaylı diploma/diploma almaya hak kazandığına dair belge. d)
Denklik talebinde bulunan kişinin belgelerinin noter veya Türkiye Cumhuriyeti Dış Temsilcilikleri tarafından onaylanmış Türkçe tercümeleri. e) Kimlik belgesi, ikamet izin belgesi, geçici koruma belgesi, uluslararası koruma başvuru sahibi kimlik belgesi, uluslararası koruma statü sahibi kimlik belgesi, vatansız kişi kimlik belgesi ve pasaport belgelerinden biri. (2) Denklik Belgesi Alacaklar İçin Başvuru
Formuna eklenen belgeler başvuruda bulunanlarca sisteme yüklenir ve belgelerin asılları denklik merkezine ibraz edilir. (3) Belgelerin sahte olması veya üzerinde tahrifat yapıldığının tespit edilmesi
/
hâlinde denklik verilmez, verilmişse iptal edilir ve ilgili hakkında Cumhuriyet Başsavcılıklarına suç duyurusunda bulunulur.” 6.4. “Denklik belgesinin düzenlenmesi, itiraz ve zayi” kenar başlıklı 6 ncı maddesinde; “(1) Denklik belgesi düzenlenirken aşağıdaki hususlara uyulur: a) Başvuru sahibinin, e-denklik sistemine yüklenen belgelerinin aslına uygunluğu yetkili kişi tarafından kontrol edilerek onaylanır. Denklik Belgesi Alacaklar
İçin Başvuru Formundaki bilgiler ve ekindeki belgeler, ilgili ülkeye ait ölçütler dikkate alınarak değerlendirilir. Denkliklerde ilköğretim ve ortaöğretim bir bütün hâlinde dikkate alınır. Türkiye’deki zorunlu öğrenime başlama yaşı, ilgilinin öğrenime başlama yaşı kabul edilerek sınıfı sınıfına denklik yapılır. Ancak ilköğretimle ortaöğretimin toplam öğrenim süresi 12 yıldan az veya fazla olan ülkelerde öğrenim görenlerden lise son sınıfa geçenler, liselerin son sınıfına geçenler gibi; lise son sınıfta öğrenim görenler ise liselerin son sınıfında öğrenim görenler gibi değerlendirilir. b) Başlıklı kâğıda konu, hitap bölümüne dilekçeyi veren ilgilinin veya kurumun adı ile adresi yazılır. İlgi bölümünde başvuru dilekçesinin tarihi; başka yazışmalar yapılmış ise bu yazışmaların da tarihi ve sayıları belirtilir. c) Belgenin metin bölümünde ilgilinin adı, soyadı, baba adı, ana adı, doğum yeri ve doğum tarihi bilgilerine yer verilir.
Başvuran kişinin Türk vatandaşı olması hâlinde Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası da yazılır. ç) Metin bölümünde ilgilinin okuduğu okullar ve sınıflar gösterilir, ayrıca ayrıldığı son okul ve sınıfı gösteren öğrenim belgesi tarihi ile birlikte belirtilir. Buna göre öğrencinin yurt dışında yapmış olduğu öğrenimin, Türkiye’de hangi okulun hangi sınıfında görülen öğrenime denk sayıldığı yazılır. d) Denklik belgesinin alt kısmında ekler bölümüne, incelenen belgelerin tür ve sayıları maddeler hâlinde alt alta yazılır. (2) Denklik belgeleri iki nüsha hâlinde düzenlenir. Bir nüshası, öğrenim belgeleri ile birlikte ilgiliye imza karşılığında elden teslim edilir veya adresine posta ile gönderilir. Denkliğe esas olan bütün öğrenim belgelerinin arka yüzüne “DEĞERLENDİRİLMİŞTİR” kaşesi basılarak denklik belgesindeki tarih ve sayı, kaşe üzerindeki ilgili bölümlere yazılır. Denklik belgesinin diğer nüshasına, denkliğe esas belgelerin birer çıktısı eklenerek denkliğin yapıldığı denklik merkezinde dosyalanır. Ayrıca denklik merkezi, denkliği yapılan ilgiliye ait belgeleri ve verilen kararı e-Denklik Modülünde arşivler.(3) Denklik belgesine itirazda bulunulması hâlinde yeniden değerlendirme yapılır. İtiraz, denklik belgesini düzenleyen denklik merkezine yapılır.
Ancak ikinci defa itirazda bulunulması hâlinde itiraz başvurusu, denklik belgesini düzenleyen denklik merkezince Başkanlığa gönderilir. Başkanlık tarafından verilen kararlar kesindir.(4) Denklik belgesinin zayi olması hâlinde, denklik merkezine başvuru üzerine belgenin onaylı bir örneği ilgiliye elden verilir veya posta ile gönderilir.(5) Bu Yönetmelikte ve denklik kılavuzunda yer almayan hususlarda; sağlık alanı ile kalfalık ve ustalık belgelerinin denkliklerinde Meslekî ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğünün, meslek kurslarıyla ilgili denkliklerde Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğünün, diğer denkliklerde ise
Başkanlığın görüşü alınır. Gerekli görülmesi hâlinde Talim ve Terbiye Kurulu mütalaasına göre işlem yapılır.(6) Yurt dışındaki denklik merkezlerince sağlık alanı ile ilgili diploma veya belgelere denklik işlemi yapılmaz. Bu denklikler, yurt içindeki sağlık alanlarının bulunduğu denklik merkezlerinde ilgili derslerin öğretmenlerinden oluşturulacak komisyon tarafından yapılır.(7) Yurt içinde resmî/özel öğretim kurumları arasında yapılacak nakillerde haftalık ders çizelgeleri veya ders isimlerinde ortaya çıkabilecek kurumlararası farklılıkların çözümünde Başkanlık görüşü ile denkleştirme/denklik işlemi yapılır.” 7. Ankara Medipol Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’nin 9.
maddesinin 2. fıkrasında ; “..belgelerinde tahrifat bulunduğu tespit edilenler ile belgelerindeki eksikliği süresi içinde gideremeyenlerin kayıtları yapılmaz, yapılmış ise iptal edilir.”
8.Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar; https://www.yok.gov.tr/Documents/Ogrenci/yurtdisi-yatay-gecis-kayit kontenjanlari/2018_Yurtdisindan_Ogrenci_Kabulune_Iliskin_Esaslar.pdf (E.T.01.06.2022); “B- Başvuracak Adaylar: a) Lise son sınıfta olmaları ya da mezun durumda bulunmaları koşuluyla; 1)
Yabancı uyruklu olanların, 2) Doğumla Türk vatandaşı olup da İçişleri Bakanlığı’ndan Türk vatandaşlığından çıkma izni alanlar ve bunların Türk vatandaşlığından çıkma belgesinde kayıtlı reşit olmayan çocuklarının Türk Vatandaşlığı Kanunu uyarınca aldığı Tanınan Hakların Kullanılmasına İlişkin
Belge sahibi olduklarını belgeleyenlerin, (5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 7. Maddesinde “(1)
Türkiye içinde veya dışında Türk vatandaşı ana veya babadan evlilik birliği içinde doğan çocuk Türk vatandaşıdır.” Hükmü bulunmakta olup, yurt dışından kabul kontenjanlarına başvuracak adayların Türk
Vatandaşlığı Kanunu’nu incelemelerinde yarar bulunmaktadır.) 3) Yabancı uyruklu iken sonradan kazanılan vatandaşlık ile TC vatandaşlığına geçenlerin / bu durumdaki çift uyrukluların 4) a) 01/02/2013 tarihinden önce yurtdışında ortaöğretime devam eden TC uyruklu öğrencilerden ise ortaöğretiminin (lise)
son üç yılını KKTC hariç yabancı bir ülkede tamamlayanların (ortaöğretiminin (lise) tamamını KKTC dışında yabancı bir ülkedeki MEB nezdinde açılmış olan Türk okullarında tamamlayanlar dahil) yurt dışından öğrenci kabul kontenjanlarına başvuru yapabileceğine” b) 01/02/2013 tarihinden sonra yurt dışında ortaöğretime başlayan adayların yurt dışından kabul kontenjanlarına ortaöğretiminin (lise)
tamamını KKTC hariç yabancı bir ülkede tamamlayanların (ortaöğretiminin (lise) tamamını KKTC dışında yabancı bir ülkedeki MEB nezdinde açılmış olan Türk okullarında tamamlayanlar dahil)
başvuru yapabilmelerine, 5) KKTC uyruklu olup; KKTC’de ikamet eden ve KKTC’de ortaöğrenimini (lise)
tamamlayan GCEAL sınav sonuçlarına sahip olanlar ile 2005-2010 tarihleri arasında diğer ülkelerdeki kolej ve liselere kayıt yaptırıp eğitim alarak GCE AL sınav sonuçlarına sahip olan veya sahip olacakların, başvurularının kabul edilmesi, b) Adaylardan 1) T.C. uyruklu olup ortaöğreniminin (lise) tamamını Türkiye’de veya KKTC’de tamamlayanların, 2) K.K.T.C. uyruklu olanların (ortaöğreniminin tamamını (lise) K.K.T.C liselerinde bitirip GCEAL sonucuna sahip olanlar ile 2005-2010 tarihleri arasında diğer ülkelerdeki kolej ve liselere kayıt yaptırıp eğitim alarak GCE AL sınav sonuçlarına sahip olan veya sahip olacaklar hariç), 3) a maddesinin 2 numaralı bendinde tanımlanan doğumla ilk uyruğu T.C. olan çiftuyrukluların, (a maddesinin
4 numaralı bendindeki şartları sağlayanlar hariç) 4) Uyruğundan birisi K.K.T.C. olan çift uyrukluların
(ortaöğreniminin (lise) tamamını KKTC liselerinde bitirip GCE AL sonucuna sahip olanlar ile 2005-2010 tarihleri arasında diğer ülkelerdeki kolej ve liselere kayıt yaptırıp eğitim alarak GCE AL sınav sonuçlarına sahip olan veya sahip olacaklar hariç),5) Türkiye’deki büyükelçilikler bünyesinde bulunan okullar ile
Türkiye’de bulunan yabancı liselerde öğrenimlerini gören T.C uyruklu olan veya a maddesinin 2 numaralı bendinde tanımlanan doğumla ilk uyruğu T.C olan çift uyrukluların başvurularının kabul edilmemesi,”
Düzenlemelerine yer verildiği görülmüştür.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususundaki öneri Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
/
10. Başvuru, başvuran hakkında Bursa Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünce yurtdışında okumuş olduğu liseye ilişkin düzenlenen Denklik Belgesinin Bursa Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından; Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı’nın ilgi sayılı yazısı uyarınca başvuranın Türkiye’de mezun olduğu lisenin bulunması nedeniyle iptali işlemine itiraz ve Milli Eğitim Bakanlığının başvuran hakkındaki “Denklik İptal
Onayı” işleminin kaldırılması talebi hakkındadır.
11. Başvuru dosyasının incelenmesinden, başvuranın yurtdışında okumuş olduğu liseye ilişkin E-denklik müracaatında bulunduğu, ve başvurusu neticesinde Bursa İl Milli Eğitim Müdürlüğünce 06/07/2020 tarihli ve sayılı Denklik Belgesinin düzenlendiği ve anılan bu belge ile Medipol Üniversitesine kayıt yaptırdığı, Milli Eğitim Bakanlığınca yapılan inceleme ve soruşturma sonucu başvuran adına düzenlenen 06/07/2020 tarih ve sayılı Denklik Belgesinin 29/09/2020 tarih ve sayılı Talim ve
Terbiye Kurulu Başkanlığı’nın yazısı uyarınca; e-okul sorgulamasında başvuranın Şanlıurfa İlinde 2018-
2019 tarihlerinde Özel Anadolu Lisesinden mezun olduğu tespiti ile denklik belgesinin itiraz ekranına
çekildiği ve 05/05/2021 tarih ve sayılı elektronik ortamda (E-Denklik Modülünde) bulunan
Denklik Belgesinin sistemde reddedildiği, 11.5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kurumları Kanunu’nun 474 maddesi ile Yükseköğretim Kurulu tarafından yayımlanan Yurt Dışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar çerçevesinde Yurt Dışı Öğrenci
Kontenjanından, Ankara Medipol Üniversitesi Eczacılık Fakültesine tam burslu veya ücretli öğrenci statüsünde kayıt yaptırma hakkı bulunmadığının değerlendirildiği ve Medipol Üniversitesi tarafından başvuranın öğrenci kaydının silindiği ayrıca başvuranın eylemlerinin “Resmi Belgenin Düzenlenmesinde
Yalan Beyan” suçunun oluştuğu gerekçesiyle başvuran hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde suç duyurusunda bulunulduğu, Ankara Medipol Üniversitesi Yönetim Kurulunun 31.05.2021 tarihli kararıyla Üniversiteyle ilişiğinin kesilmesi işlemine karşı başvuranın, Ankara 8. İdare
Mahkemesinde no’lu bir iptal davası açtığı, bu davanın, 10/12/2021 tarih ve sayılı karar ile reddedildiği, anlaşılmaktadır.
12. Başvuranın Ankara 8. İdare Mahkemesinde ( – ), 24/09/2020 tarihinde
Eczacılık Fakültesine Uluslararası Öğrenci Statüsünde kaydı yapıldığı, kayıt için gerekli olan belgelerin tamamlanmadığından bahisle Ankara Medipol Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim – Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin 92’nci maddesi uyarınca İlişiğinin kesilmesine İlişkin 04/06/2021 tarih ve sayılı yazı ile tebliğ edilen 31/05/2021 tarihli Yönetim Kurulu kararının İptali
İstemiyle açmış olduğu davada 10/12/2021 tarihi verilen karar ile; “2547 sayılı Yükseköğretim
Kanununun 45.maddesi ve bu çerçevede çıkartılan Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esasların amacı, çeşitli nedenlerle Türkiye’de yaşamayan ve yurt dışında kaldığı dönemde eğitim öğretimini yurtdışında tamamlayan kişilerin yükseköğrenimlerini Türkiye’de yapabilmelerinin sağlanmasıdır. Bu çerçevede yaşamını Türkiye’de devam ettiren ve Türkiye’de eğitim öğretim görme imkânına sahip olan kişilerce
Türkiye’de yapılan sınav sistemi bertaraf edilerek, emsalleriyle aynı sınava tabi olmadan Türkiye’de bulunan üniversitelere kaydolmak için yapılan teşebbüslerin ise iyi niyetli olarak değerlendirilemeyeceği ve kanun koyucu tarafından korunmayacağı açıktır. Dava dosyasında bulunan Talim ve Terbiye Kurulu
Başkanlığının 28/07/2021 tarih ve sayılı yazısında, davacının 2018-2019 eğitim öğretim döneminde Türkiye’de bulunan orta öğretim kurumunda mezun olduğu belirtilmektedir. Olayda yurtdışında eğitim öğretim görmeyen ve geçerli bir diploması olmayan, Türkiye’de eğitim öğretimini tamamlayarak lise diploması almış bulunan davacının sayılı Yükseköğretim Kanununun 45.maddesi kapsamında
/
olmadığı açık olduğundan, davalı idarenin Covid- 19 Pandemi süreci nedeniyle alınan Yükseköğretim
Kurulu kararlan uyarınca öğrencilerin mağdur olmaması için eksik belgeler ile yaptığı okula kayıt işlemini geri alarak, davacının okuldan ilişiğinin kesilmesine yönelik dava konusu işleminde hukuka aykırılık görülmemiştir.” gerekçeleri ile davanın reddedildiği görülmüştür.
13. Denklik iş ve işlemlerinin, İl Milli Eğitim Müdürlüğü Yükseköğretim ve Yurt Dışı Eğitim/Denklik
Birimi tarafından 30/05/2019 tarih ve sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı
Denklik Yönetmeliği doğrultusunda yürütülmekte olduğu, 13.1. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı’nın projesi kapsamında denklik işlemleri elektronik ortamda oluşturulan E-Denklik Modülü uygulamasının kullanılmakta olduğu, Denklik Belgesini almak için müracaat eden vatandaşların E-Denklik Modülü üzerinden öğrenim durumlarını, iletişim-kişisel bilgilerini ve vb. bilgilerini beyan ederek elektronik ortamda denklik belgesi müracaatını başlattıkları, sistem üzerinden belgelerini sisteme yükleyerek denklik merkezlerinden randevu tarihi alarak belgelerini ve kişisel bilgilerini girerek tamamladıkları, başvurularda kişinin beyanının esas alındığı, kişinin sistem üzerinden beyan ettiği bilgiler (örn Türkiye de Öğrenim Gördüğü Bilgisi) elektronik ortamda denklik belgesine otomatik olarak sistem tarafından yansımakta olduğu, sistem üzerinden alınan denklik müracaatı ilgili diploma dilinin Komisyon Öğretmenleri veya vatandaşın sisteme yüklediği noter onaylı tercümeye göre değerlendirilerek sınıf ve mezuniyet tespiti yapıldığı, İl Milli Eğitim Müdürlüğü Denklik Birimi sekretaryası tarafından komisyon kararı veya noter onaylı tercümesi doğrultusunda resmi yazıya dökülerek denklik belgesini kişinin hem E-Denklik sistemi üzerinden alabildiği, hem de denklik birimi tarafından teslimi yapılabilmekte olduğu, 13.2. Ayrıca Yükseköğretim Kurulu “Yurt dışında Öğrenci Kabulüne İlişkin Esasların” belirtildiği mevzuatında YÖK bu hususla ilgili esasları belirlemiş olup 2013 yılına kadar lise eğitiminin son üç yılını,
2013 yılından sonra ise lise eğitiminin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yurt dışı
öğrenci statüsünde üniversitelere kabul edilebileceğini hükme bağlandığı; bununla ilgili kriter, kontenjan ve üniversitelerin kabul koşullarına ilişkin ilkelerini de yine YÖK tarafından yayımlanan “Yurt dışında Öğrenci Kabulüne İlişkin Esasların” içerisinde belirlendiği, Anlaşılmaktadır.
14. Dosya üzerinde yapılan incelemede; başvuranın 2018-2019 eğitim öğretim yılında Ukrayna
İlinde bulunan Hukuk Eğimli Lisesinden mezun olduğuna yönelik evrak bağlamında, Bursa İl
Milli Eğitim Müdürlüğünce adına 06/07/2020 tarih ve sayılı Denklik Belgesinin düzenlendiği görülmüş ise de; Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı’nın 28.07.2021 tarihli yazısında, başvuran adına düzenlenmiş bir denklik belgesi bulunmadığının belirtildiği yine başvuranın MEB Okul Yönetimi Bilgi
Sistemi (e-okul) kayıtlarına göre, yurt dışında Ortaöğretim okuduğu belirtilen yıllarda Türkiye’de lise eğitimi gördüğü ve e-okul sorgulamasında başvuranın Şanlıurfa İlinde 2018-2019 tarihlerinde Özel
Anadolu Lisesinden mezun olduğu, başvuranın müracaatında Yönetmelik doğrultusunda bilgilerini beyan ederken doğru ve açıklayıcı bir şekilde yansıtması gerekirken buna aykırı hareket ettiği anlaşılmakla Milli
Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Bakanlık Maarif Müfettişleri tarafından yürütülen inceleme/soruşturma kapsamında düzenlenen rapora istinaden başvuranın 05/05/2021 tarih ve sayılı elektronik ortamda (E-Denklik Modülünde) bulunan Denklik Belgesinin reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
/
15. Tüm bu değerlendirmeler ışığında; idarece, başvuranın 05/05/2021 tarih ve sayılı elektronik ortamda (E-Denklik Modülünde) bulunan Denklik Belgesinin reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece
“kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
16. 6328 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Bursa İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın Başvuran vekiline ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi