|
ÖZET: Başvuran, bursunun başarısızlık gerekçesiyle öğrenim kredisine çevrilmesine itiraz etmiştir. İdare, başvuranın öğretim kurumu değişikliğini zamanında bildirmediğini ve bu nedenle başarısızlık durumunun oluştuğunu savunmaktadır. Ancak dosya incelemesi, başvuranın Amasya Üniversitesi’nde eğitimini tamamladıktan sonra Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi’ne yatay geçiş yaptığını ve bu süreçte bursunun devam ettiğini göstermektedir.
Başvuranın 2015-2016 bahar döneminde ders kaydının silinmediği ve bu nedenle başarısız olarak göründüğü belirtilmiş, ancak bu durumun idare tarafından gerekçe olarak sunulmadığı anlaşılmıştır. İlgili üniversite, başvuranın başarısızlık durumunun sehven oluştuğunu ve düzeltildiğini ifade etmiştir. Bu bağlamda, başvuranın bursunun öğrenim kredisine çevrilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. İdareye, bursun öğrenim kredisine çevrilmesi işlemini ortadan kaldıracak yeni bir işlem tesis etmesi tavsiye edilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/10490-S.22.16193
BAŞVURU NO : 2022/2765
KARAR TARİHİ : 18/08/2022
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Başarısızlık gerekçesiyle bursun öğrenim kredisine çevrilmesine itiraz hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 21/02/2022
BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 2015-2016 yılında Amasya Üniversitesi Tarih bölümünü kazandığını, 2015-2016 güz dönemi eğitim öğretimini Amasya Üniversitesinde tamamladığını, merkezî yerleştirme puanı ile Nevşehir
Üniversitesine geçiş yaptığını, 2015-2016 bahar dönemi eğitim öğretimini Nevşehir Üniversitesinde tamamladığını, Amasya Üniversitesi tarafından 2015-2016 yılı bahar dönemi ders kaydının silinmediğini ve sistem üzerinden ders kaydını yaptığını, böylelikle tüm derslerden başarısız olarak göründüğünü, akabinde başarısızlık gerekçesiyle bursun öğrenim kredisine çevrildiğini, bu durumdan 2021 yılında vergi dairesinin gönderdiği ödeme emri ile haberdar olduğunu, Amasya üniversitesi tarafından sehven yanlışlık yapıldığına dair bildirim ile sorunun çözülebileceğinin söylendiğini ancak sonuç alamadığını belirterek gereğinin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün bilgi ve belge talebimize yönelik 2166849 sayılı yazısında, “… -Öğrenci ile ilgili yazışmalar yazımız ekinde sunulmuştur. -Öğrencinin Amasya Üniversitesi Fen
Edebiyat Fakültesi öğrencisi iken Nevşehir Hacıbektaş Veli Üniversitesine geçiş yaparak, bu öğretim kurumundan Haziran/2019 tarihinde mezun olduğu,
3. -Öğrencinin 2015/2016 öğretim yılında Burs/Kredi almak için 22 Ekim 2015 tarihinde başvuru yaptığı ve Ocak/2016 tarihinde tarafına burs tahsis edildiği,
4. -Öğrencinin yeni öğretim kurumuna 03 Şubat 2016 tarihinde kayıt yaptırdığı,-Öğrenciye öğrenim kredisi için toplam 9.915,00-TL öğrenim kredisi ödemesi yapıldığı, bu ödemeye Türkiye İstatistik Kurumunca tespit edilen Toptan Eşya Fiyat Endeksindeki artıştan doğan 1.965,11-TL de ilave edilmesi suretiyle toplam öğrenim kredisi borcunun 11.880,11-TL olduğu ve öğrenim kredisi borcuna ait taksitleri vadesi içerisinde ödememesi sebebiyle borcunun ivedilik kazanarak, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanun kapsamına girdiği ve tahsili için Vergi Dairesi Müdürlüğüne devredildiği,
5. – Öğrenciye Haziran 2019 tarihinde en son kredi ödemenin yapıldığı,
6. -Burs/Kredi Taahhüt Senedinin 15. Maddesi “Öğrenciler öğrenim durumlarıyla ilgili meydana gelen her türlü değişikliği (öğretim kurumundan ayrılma, çıkarılma, izin alma, kayıt dondurma, erken mezuniyet, adres değişikliği vb.) otuz (30) gün içinde Kuruma bildirirler. Kuruma bildirilmeyen değişikliklere ilişkin her türlü sorumluluk ilgili öğrenciye aittir.” hükmüne haizdir.
7. Öğrencinin öğretim kurumu değişikliğini zamanında bildirmemesi sebebi ile öğrenciye Ekim/2017 tarihine kadar burs ödemesi yapıldığı, 2016-2017 öğretim yılı sonunda eski öğretim kurumunca
Genel Müdürlüğümüze gönderilen listelerde başarısız olarak bildirilmesi sebebi ile bursunun Ekim/2017 den geçerli olmak üzere öğrenim kredine çevrildiği ve kredisinin de normal öğrenim süresinin bitiş tarihi olan Haziran/2019 tarihine kadar ödendiği,
8. -Öğrencinin öğretim kurumu değişikliğini zamanında bildirmediği ve öğrencinin Genel Müdürlüğümüze icrai işlemelerinin başlatıldığı tarih olan 28.09.2021 tarihine kadar herhangi bir itirazda bulunmadığı anlaşılmıştır. Mevzuatımız gereğince öğrenci hakkında herhangi bir düzenleme yapılması mümkün değildir.” ifadelerine yer verilmiştir.
9. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesinin Öğrenci İşleri Daire Başkanlığının bilgi ve belge talebimize yönelik sayılı yazısında, “İlgi yazınızla bilgilerini talep etmiş olduğunuz T.C. kimlik numaralı , Amasya Üniversitesi Fen
Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü öğrencisi iken; Ek Madde-1 kapsamında yatay geçiş ile Üniversitemiz
Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümüne 03/02/2016 tarihinde 1. sınıfa kaydı yapılmış, hazırlık sınıfı eğitimi almamıştır. 2015-2016 Eğitim-Öğretim yılı güz yarıyılında Amasya Üniversitesinde eğitim almış olup, toplam sekiz yarıyılda eğitimini tamamlayıp 13/06/2019 tarihinde Üniversitemizden 2,71 Genel Not
Ortalaması (GANO) ile başarılı olarak mezun olmuştur.
10. Söz konusu öğrencinin 2016-2017 Eğitim-Öğretim yılı bahar yarıyılı sonunda Genel Not Ortalaması (GANO) 2,36 olup, başarı kat sayısı Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü tarafından belirlenmektedir.
Öğrencilerin almış oldukları bursların, öğrenim kredisine çevrilip çevrilmediği Yükseköğretim
Kurumlarınca bilinememektedir. Şikâyet konusuna ilişkin herhangi bir dava veya verilmiş bir karar bulunmamaktadır. Ayrıca adı geçen öğrencimize ait başarı durum belgesi ve Amasya Üniversitesinden
/
dosyasının gönderildiğine dair 07/03/2016 tarih ve sayılı yazı ekte sunulmuştur.” ifadelerine yer verilmiştir.
11. Amasya Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Dekanlığının E- sayılı başvurana muhatap yazısında, “İlgi dilekçeniz gereği; 2015-2016 Eğitim-Öğretim Yılı Güz Dönemini
Fakültemiz Tarih Bölümünde tamamladığınız ancak Bahar Döneminde Nevşehir Hacı Bektaş-ı Veli
Üniversitesine yatay geçiş yaptığınız görülmektedir.
12. Öğrenci Bilgi Sistemimizde (OBİS) sehven Bahar Dönemi ders kaydınız yapıldığından Fakültemiz aktif öğrencisi olarak kaldığınız tespit edilmiş ve gerekli düzeltme işlemleri yapılmıştır.” ifadelerine yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
13. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
14. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,
15. 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurt Hizmetleri Kanununun ‘Amaç’ başlıklı 2 nci maddesinde “… Yükseköğrenim öğrencilerine kredi veya burs vermek, öğrencilerin yükseköğrenimlerini kolaylaştırmaktır.”,
16. Öğrenim kredisi başlıklı 14 üncü maddesinde; “Yüksek (…) öğrenim gören ve bu kanuna göre yapılacak yönetmeliklerle belirtilen esas ve şartlar içinde yeterlikleri ve ihtiyaçları tesbit edilen öğrencilere öğrenim kredisi verilir.”,
17. 5102 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrencilerine Burs, Kredi Verilmesine İlişkin Kanunun ‘Burs ve kredilerin verilmesi’ başlıklı 2 nci maddesinde; “Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu; yurt içinde yükseköğrenim gören ve bu Kanuna göre çıkarılacak yönetmeliklerle belirtilen usul ve esaslar dâhilinde yeterlikleri ve ihtiyaçları tespit edilen öğrencilere burs-kredi verebilir.”,
18. 1 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin ‘Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü’ başlıklı 188 inci maddesinde; “(1) Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri şunlardır: h) Öğrencilerin desteklenmelerine ilişkin politikaların tespiti amacıyla gerekli çalışmaları yapmak, ı) Öğrencilere verilecek öğrenim kredisi ve burslar ile kredi borcunun tespiti, takibatı ve tahsilâtı ile kredi teminatına ilişkin usul ve esasları belirlemek, kredi ve burs başvurularının alınması ve değerlendirilmesi ve ödeme işlemlerinin yapılmasını sağlamak” ,
19. 25563 sayılı ve 24.08.2004 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar
Kurumu Burs-Kredi Yönetmeliğinin ‘Tanımlar’ başlıklı 4 üncü maddesinde, “Bu Yönetmelikte geçen;
Öğretim Yılı: 1 Ekim tarihi ile müteakip yılın 30 Eylül tarihine kadar olan süreyi, ifade eder.”, “Başarı
Durumunun Bildirilmesi” başlıklı 20 nci maddesinde; “Kurumdan burs alan öğrencilerin başarı durumları her yıl Eylül ayı sonuna kadar öğretim kurumlarından istenir. Öğretim kurumları yetkili kurullarının belirleyecekleri esaslara göre başarısız olarak tespit ettikleri öğrencileri her yıl en geç Ekim ayı sonuna kadar Kuruma bildirirler.” “Başarısızlık Sebebiyle Bursun Kesilmesi” başlıklı 24 üncü maddesinde; “Öğretim kurumunca başarısız olduğu bildirilen öğrencilerin bursu kesilir. Bursu kesilen öğrencilere, burslarının kesildiği tarihten itibaren Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Öğrenim
Kredisi Yönetmeliğinde belirlenecek esaslara göre kredi verilebilir.” hükümleri bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
20. Başarısızlık gerekçesi ile bursun öğrenim kredisine çevrilmesi işlemini ve sonuçlarını ortadan kaldıracak yeni bir işlem tesis edilmesi hususunda tavsiyede bulunulması önerilmiştir.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 21. Başvuran, almakta olduğu bursun başarısızlık gerekçesiyle öğrenim kredisine çevrilmesine itiraz etmektedir. İlgili idare özetle, öğretim kurumu değişikliğinin zamanında bildirilmediğini ve başarısızlık durumunun bulunduğunu belirtmektedir.
22. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre, başvuranın 03/08/2015 tarihinde Amasya
Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesine kayıt yaptırdığı, 22 Ekim 2015 tarihinde burs/öğrenim kredisi başvurusunda bulunduğu, Ocak 2016 tarihi itibari ile tarafına burs tahsis edildiği,
23. 2015-2016 güz dönemini Amasya Üniversitesinde tamamladığı, 2015-2016 eğitim yılı bahar yarıyılı başında 03 Şubat 2016 tarihinde yatay geçiş ile Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Fen-Edebiyat
Fakültesi Tarih bölümüne geçiş yaptığı, 13/06/2019 tarihinde mezun olduğu ve mezun olduğu zamana kadar tarafına ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır.
24. Yine başvuran tarafından 2015-2016 yılı bahar dönemi ders kaydının silinmediği ve sistem üzerinden aktif ders kaydı yapıldığı, böylelikle tüm derslerden başarısız olarak göründüğü ifadesi dosya kapsamından teyit edilebilmektedir. Bununla birlikte ilgili idare tarafından bu durum işlem gerekçesi olarak belirtilmemiştir. İlgili üniversite tarafından da bu durumun düzeltildiği görülmektedir.
25. GSB KYGM, taahhütnamede yer verilen 15. Madde “Öğrenciler öğrenim durumlarıyla ilgili meydana gelen her türlü değişikliği (öğretim kurumundan ayrılma, çıkarılma, izin alma, kayıt dondurma, erken mezuniyet, adres değişikliği vb.) otuz (30) gün içinde Kuruma bildirirler. Kuruma bildirilmeyen değişikliklere ilişkin her türlü sorumluluk ilgili öğrenciye aittir.” hükmünü vurgulayarak üniversite değişikliğine yönelik bildirim yapılmadığını ve 2016-2017 öğretim yılı sonu itibariyle başarısız olarak bildirildiği gerekçesiyle bursun Ekim/2017’den geçerli olmak üzere öğrenim kredisine çevrildiğini belirtmektedir.
/
26. İlgili idare bu ve benzer başvurularında bursun öğrenim kredisine çevrilmesi işlemini hangi tarihte yaptığını açıklamamaktadır. Somut olay kapsamında geçmişe yönelik işlem tesis edilip edilmediği bilinmemektedir.
27. Başvuranın 2016-2017 güz döneminde GNO’sunun 2,07, 2016-2017 güz bütünleme döneminde
GNO’sunun 2,53, 2016-2017 bahar döneminde GNO’sunun 2,53, 2016-2017 bahar döneminde
GNO’sunun 2,36 olduğu görülmektedir. Yine öğrenci başarı durum çizelgesinde 2016-2017 güz ve bahar dönem sonu genel ortalaması 2,50 olarak belirtilmiştir. Bu hususlar ilgili üniversite tarafından da teyit edilmektedir.
28. Kamu Denetçiliği Kurumunun 2022/7518 numaralı kararında, “…burs-kredi taahhütnamesinde başvurana öğrenim kredisini almak istemediği takdirde bu durumu yazılı olarak Kuruma bildirme zorunluluğu getirilmediği görülmekle birlikte, İdarenin yazısından bu durumdaki öğrencilere burs kredi taahhütnamesi ile öğrencilere söz konusu bildirim yükümlülüğünün getirilebildiği anlaşılmaktadır. Bahsi geçen bildirim yükümlüğü ile ilgili olarak, ilgili Yönetmelikte yer verilmeyen bu yükümlülüğün burs-kredi taahhütnamesi ile getirilmesinin hukuka uygun olmayacağı değerlendirilmektedir.” hususunu vurgulamaktadır.
29. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, ilgili üniversite tarafından gönderilen başarı durum belgesine göre başvuranın başarısızlık durumunun söz konusu olmadığı, bununla birlikte başvuranın üniversite mevzuatı doğrultusunda takip eden yıl bölüm derslerine devam ettiği, dosya kapsamındaki verilere göre başvuranın sehven başarısız bildirilme durumunun bulunmadığı,
30. Üniversite değişikliğinin bildirilmemesi durumunun sadece ödemelerin öğrenci nam ve hesabına ilişik bulunduğu, öğretim kurumuna yapılmasından ötürü karışıklık yaşanmaması için önem arz ettiği, ancak günümüz bilgi işlem teknolojisi ve yöksis veri tabanına ulaşım kolaylığı göz önüne alındığında bu durumun anlık ve kolay bir şekilde teyidinin ve gereğinin yapılabileceği, bu nedenle sadece değişikliğin bildirilmemesi sebebiyle bursun öğrenim kredisine çevrilmesi işleminde ölçülü hareket edilmediği ve kamu yararından uzaklaşıldığı (Kamu Denetçiliği Kurumunun 2020/2957 sayılı kararı), böylelikle yukarıda özetlenen kararda vurgulanan hususların bu başvuru için de geçerli olduğu,
31. Bu kapsamda başvuranın burs almaya başladıktan sonra başarısızlık durumunun söz konusu olmadığı anlaşıldığından idarenin işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden
32. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
33. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
/
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başarısızlık gerekçesi ile bursun öğrenim kredisine çevrilmesi işlemini ve sonuçlarını ortadan kaldıracak yeni bir işlem tesis edilmesi hususunda GENÇLİK ve SPOR BAKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve GENÇLİK ve SPOR BAKANLIĞINA tebliğ edilmesine,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, İdarece bu karar üzerine tesis edilecek
işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi