TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/3404-S.4870
BAŞVURU NO : 2019/4171
KARAR TARİHİ : 20/05/2019
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : HATAY İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ
Görevlendirme ücreti hk.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 19/02/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; 08/10/2018-26/10/2018 tarihinde yapılan Üreme Sağlığı Eğitimine katılan
C.B.D isimli personelin yerine 15 gün boyunca hizmetin devamını sağladığını, Aile Hekimliği
Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliğinin, “Aile Hekimlerine Yapılacak Ödemeler Alt Başlıklı 20 nci maddesinin 6 ncı fıkrasında; “Bakanlıkça onaylanan veya yapılan eğitimlerde görevlendirilen aile sağlığı elemanlarına bir yılda en fazla otuz gün olmak kaydıyla ödeme tam olarak yapılır. Bu süre içerisinde pozisyona görevlendirilen geçici aile sağlığı elemanına birinci fıkrada geçici aile sağlığı elemanı için öngörülen ödemeler yapılır.” Düzenlemesine yer verildiğini, bahse konu yönetmelik hükümleri doğrultusunda tarafına ödeme yapılması için İl
Sağlık Müdürlüğüne, 17/12/2018 tarihinde dilekçe ile başvurduğunu ancak aradan 60 gün geçmesine rağmen tarafına herhangi bir ödeme yapılmadığı gibi yanıtta verilmediğini belirterek söz konusu ödemenin yapılması talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talebimize istinaden Hatay Valiliği
İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gönderilen 19/04/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazıda;
2.1 Başvuranın, Arsuz …’ de, 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu’ na tabi olarak Aile Sağlığı
Çalışanı (ASÇ) kadrosunda görev yaptığı,
2.2 C.B.D isimli personelin, 08/10/2018-26/10/2018 tarihleri arasında düzenlenen hizmet içi
eğitime Müdürlük Makamının, 27/09/2018 tarihli ve … sayılı Onayı ile katılmasının uygun görüldüğü, adı geçenin ilgili tarihlerde eğitime katılacağı ve yerine başvuranın bakacağını beyan eden dilekçesi ile birlikte İzin İsteği ve Onayı belgesini 08/10/2018 tarihinde kurumuna sunduğu, izin onay belgesinde “İzinli İken Hizmeti Yürütecek Aynı ASM’ de anlaştığı
AH&ASE (Yok ise Yok Yazınız)” kısmında başvuranın isminin ve imzasının olduğu, İzin
İsteği ve Onayı belgesinin Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliğinin 8’ inci maddesine göre Müdürlüklerince uygun görüldüğü ve İzin Onay belgesinin Onaylandığı,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
2.3 Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliğinin 8’ inci maddesinin 2’ inci fıkrasında
“Sözleşmeli olarak çalıştırılan aile hekimi veya aile sağlığı elemanı, izinli veya raporlu olduğu süre içinde, 5 inci maddede belirtilen şartları taşıyan hekim ya da sağlık personeli ile anlaşarak hizmetin görülmesini geçici olarak sağlar. Bu anlaşma, müdürlükçe uygun görülmesi hâlinde uygulanır. Bu mümkün olmadığı takdirde müdürlükçe geçici aile hekimi veya geçici aile sağlığı elemanı görevlendirilir.” denildiğinden başvuranın; bahse konu tarihlerde izin onay belgesinin ilgili kısmını imzalayarak, eğitim izninde olan aynı ASM, …’ nin hizmetini yürütmeyi kendi rızasıyla kabul ettiği, izin onay belgesinin de Müdürlükçe onaylanarak hizmetin ilgili tarafından yürütülmesinin uygun görüldüğü dolayısı ile ayrıca bir görevlendirme yapılmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından mezkur Yönetmeliğin 20’ inci maddesinin 6’ ıncı fıkrasında “…Bu süre içerisinde pozisyona görevlendirilen geçici aile sağlığı elemanına birinci fıkrada geçici aile sağlığı elemanı için öngörülen ödemeler yapılır.” hükmüne istinaden ödeme yapılmasının mümkün olmadığı,
2.4 Başvuran, ilgili tarih aralığında hizmetin görülmesini kendi rızasıyla kabul ettiğinden ve
herhangi bir görevlendirme onayı bulunmadığından geçmişe yönelik rızasından vazgeçip görevlendirme talep etse dahi görülmüş olan bir hizmetin iptali ile geçmişe yönelik bir görevlendirme onayının alınması mümkün olamayacağından ve yukarıda sayılan tüm nedenlerden ötürü mezkur yönetmeliğin 20’ inci maddesine istinaden tarafına ödeme yapılmasının mümkün olmadığı,
2.5 C.B.D’nin, 08/10/2018-26/10/2018 tarihleri arasında düzenlenen bahse konu hizmet içi
eğitime Müdürlük Onayına istinaden katılması uygun görüldüğü ve eğitim izninin onaylandığı, Müdürlükleri Mutemetlik Biriminin ilgi yazılarından, adı geçenin eğitim süresi zarfında maaşında herhangi bir kesinti yapılmadığı, ikametgahının Harcırah Kanunu’na memuriyet mahalli olarak değerlendirilmesi nedeniyle yolluk ve harcırah ödemesinin yapılamadığı,
2.6 Başvuranın, 17/12/2018 tarihinde tarafına ödeme yapılmasına ilişkin başvurusunun kurumu
aracılığıyla Müdürlük Mutemetlik Birimine gönderildiği, Mutemetlik Biriminin yazılarından da yukarıda bahsedilen nedenlerden ötürü ödeme yapılamayacağı hususunda adı geçene şifahi olarak bilgi verildiği,
2.7 Şikayet sahibi veya diğer ilgililer tarafından şikayet konusu talebe ilişkin yargı organlarına
açılmış/sonuçlanmış bir dava olup olmadığı hususunda Müdürlüklerine yapılan herhangi bir bildirim bulunmadığı belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanununun, “Yönetmelikler” başlıklı 8 inci maddesinde; “(…) Aile hekimi ve aile sağlığı çalışanlarıyla yapılacak sözleşmede yer alacak hususlar ve bu
Kanunda belirlenen esaslar çerçevesinde bunlara yapılacak ödeme tutarları ile bu ücretlerden indirim oran ve şartları, sözleşmenin feshini gerektiren nedenler, Cumhurbaşkanınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.” 6. 24/12/2010 tarihli ve 2010/1237 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliğinin “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; ğ) Geçici aile sağlığı elemanı: Aile sağlığı elemanının yıllık izin, hastalık izni ve diğer nedenlerle görev başında bulunamadığı sürede yerine bakan veya boş aile sağlığı elemanı pozisyonuna yerleştirme yapılıncaya kadar bu pozisyona görevlendirilen aile sağlığı elemanını,
6.1 “Hizmet içi eğitim ve görevlendirme” başlıklı 8 inci maddesinde; (1) Aile hekimi ve aile
sağlığı elemanlarının Bakanlık veya Türkiye Halk Sağlığı Kurumunca öngörülen hizmet içi eğitimler için görevlendirilmeleri veya acil hâller ile doğal afet gibi olağanüstü durumlarda valilikçe başka yerde görevlendirilmeleri hâlinde hizmetin devamı için müdürlükçe gerekli tedbirler alınır. Hizmet içi eğitimler için görevlendirilme süresi bir yılda en fazla otuz gündür.
(2) Sözleşmeli olarak çalıştırılan aile hekimi veya aile sağlığı elemanı, izinli veya raporlu olduğu süre içinde, 5 inci maddede belirtilen şartları taşıyan hekim ya da sağlık personeli ile anlaşarak hizmetin görülmesini geçici olarak sağlar. Bu anlaşma, müdürlükçe uygun görülmesi hâlinde uygulanır. Bu mümkün olmadığı takdirde müdürlükçe geçici aile hekimi veya geçici aile sağlığı elemanı görevlendirilir. Birden fazla birimi bulunan aile sağlığı merkezlerinde, aynı aile sağlığı merkezinde görev yapan diğer sözleşmeli aile hekimleri veya aile sağlığı elemanlarından görevlendirme yapılır. Ancak görevlendirme yapılacak sözleşmeli aile hekimi ve aile sağlığı elemanı bulunmadığı takdirde müdürlükçe sözleşmeli aile hekimliği çalışanları dışından görevlendirme yapılır.
6.2 “Geçici aile sağlığı elemanına yapılacak ödemeler” başlıklı 20 nci maddesinde; (1)
Sözleşme ile çalıştırılan aile sağlığı elemanına, 8 inci maddenin ikinci fıkrası çerçevesinde görev başında bulunmadığı süre içinde, hizmetin görülmesini sağlaması hâlinde ödeme tam olarak yapılır. Bu mümkün olmadığı takdirde müdürlük, diğer aile sağlığı elemanlarını veya
Bakanlık personelini geçici aile sağlığı elemanı olarak görevlendirir. Bu durumda; a) 19 uncu maddenin birinci fıkrasının (a) bendine göre kayıtlı kişiler için yapılacak brüt ödeme miktarının %50’si yasal kesintiler yapıldıktan sonra asıl aile sağlığı elemanına,%25’i geçici aile sağlığı elemanına ödenmek üzere kadrosunun bulunduğu kurum döner sermaye emanet hesabına, ancak tek birimli aile sağlığı merkezinde görev yapan ve yıllık izin sebebiyle görevi başında bulunamayan asıl aile sağlığı elamanına, toplam yıllık izin süresinin ilk yedi günlük kısmı için ise %100’ü, b) 19 uncu maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre ödenecek sosyoekonomik gelişmişlik düzeyi ücretinin %50’si asıl aile sağlığı elemanına,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
ödenir.
(6) Bakanlıkça onaylanan veya yapılan eğitimlerde görevlendirilen aile sağlığı elemanlarına bir yılda en fazla otuz gün olmak kaydıyla ödeme tam olarak yapılır. Bu süre içerisinde pozisyona görevlendirilen geçici aile sağlığı elemanına birinci fıkrada geçici aile sağlığı elemanı için öngörülen ödemeler yapılır.
Düzenlemeleri bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın, 08/10/2018-26/10/2018 tarihleri arasında düzenlenen hizmet içi eğitime katılan C.B.D isimli personelin yerine müdürlük makamının uygun görüşü doğrultusunda hizmetin devamını sağladığı dolayısıyla Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliğinin 20 nci maddesi hükümlerine istinaden kendisine herhangi bir ödeme yapılmaması işleminin hukuka aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılarak Hatay İl Sağlık Müdürlüğüne tavsiyede bulunulması önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, 08/10/2018-26/10/2018 tarihinde yapılan Üreme Sağlığı Eğitimine katılan C.B.D isimli personelin yerine 15 gün boyunca hizmetin devamını sağladığını belirterek Aile
Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda tarafına ödeme yapılması talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
9. Konuya ilişkin Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliğinin incelenmesinde; Sözleşmeli olarak çalıştırılan aile hekimi veya aile sağlığı elemanının, izinli veya raporlu olduğu süre içinde, 5 inci maddede belirtilen şartları taşıyan hekim ya da sağlık personeli ile anlaşarak hizmetin görülmesini geçici olarak sağlayabileceği, bu anlaşmanın, müdürlükçe uygun görülmesi hâlinde uygulanacağı, bunun mümkün olmaması durumunda müdürlükçe geçici aile hekimi veya geçici aile sağlığı elemanı görevlendirileceği, sözleşme ile çalıştırılan aile sağlığı elemanına, 8 inci maddenin ikinci fıkrası çerçevesinde görev başında bulunmadığı süre içinde, hizmetin görülmesini sağlaması hâlinde ödemenin tam olarak yapılacağı, bunun mümkün olmaması durumunda müdürlüğün, diğer aile sağlığı elemanlarını veya Bakanlık personelini geçici aile sağlığı elemanı olarak görevlendireceği, bu durumda ise görevlendirilen sözleşmeli aile hekimi veya aile sağlığı elemanına bahse konu yönetmeliğin 20 nci maddesi hükümleri doğrultusunda ödeme yapılacağı, 10. Aile hekimi ve aile sağlığı elemanlarının Bakanlık veya Türkiye Halk Sağlığı Kurumunca öngörülen hizmet içi eğitimler için görevlendirilmeleri veya acil hâller ile doğal afet gibi olağanüstü durumlarda valilikçe başka yerde görevlendirilmeleri hâlinde hizmetin devamı için müdürlükçe gerekli tedbirler alınacağı, Bakanlıkça onaylanan veya yapılan eğitimlerde görevlendirilen aile sağlığı elemanlarına bir yılda en fazla otuz gün olmak kaydıyla ödemenin tam olarak yapılacağı, bu süre içerisinde pozisyona görevlendirilen geçici aile sağlığı elemanına
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
birinci fıkrada geçici aile sağlığı elemanı için öngörülen ödemelerin yapılacağı kurala bağlanmıştır.
11. Bahse konu yönetmelik hükümlerinde açıkça görüleceği üzere izinli veya raporlu aile hekimi veya aile sağlığı elemanına, izinli veya raporlu olunan sürelerde, ödemenin tam olarak yapılabilmesi için “hizmetin devamını sağlama” koşuluna yer verildiği, ancak hizmet içi eğitimlere katılım sağlayan aile hekimi veya aile sağlığı elemanına ise bir yılda en fazla otuz gün olmak kaydıyla ödemenin tam olarak yapılacağı, bunun dışında hizmet içi eğitimlere katılım sağlayan aile hekimi veya aile sağlığı elemanına hizmetin devamını sağlama gibi bir koşula yer verilmediği, aksine bu durumda müdürlükçe gerekli tedbirlerin alınacağının açıkça düzenlendiği, dolayısıyla hizmet içi eğitimlere katılım sağlayan aile hekimi veya aile sağlığı elemanı yerine hizmetin devamını sağlayan aile hekimi veya aile sağlığı elemanına, yönetmelik hükümleri doğrultusunda ödeme yapılması gerektiği açıktır.
12. İdarece gönderilen bilgi ve belgelerde C.B.D isimli personelin, 08/10/2018-26/10/2018 tarihleri arasında düzenlenen hizmet içi eğitime Müdürlük Makamının, 27/09/2018 tarihli ve
… sayılı Onayı ile katılmasının uygun görüldüğü, adı geçenin ilgili tarihlerde eğitime katılacağı ve yerine başvuranın bakacağını beyan eden dilekçesi ile birlikte İzin İsteği ve Onayı belgesini 08/10/2018 tarihinde kurumuna sunduğu, izin onay belgesinde “İzinli İken Hizmeti Yürütecek
Aynı ASM’ de anlaştığı AH&ASE (Yok ise Yok Yazınız)” kısmında başvuranın isminin ve imzasının olduğu, İzin İsteği ve Onayı belgesinin Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme
Yönetmeliğinin 8’ inci maddesine göre Müdürlüklerince uygun görüldüğü ve İzin Onay belgesinin Onaylandığı belirtilmiş olup yukarıda yer verilen Aile Hekimliği Ödeme ve
Sözleşme Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda idarenin “izin” veya “raporlu” olunan sürelerde uygulaması gereken prosedürleri, hizmet içi eğitimlere katılan personel yerine hizmetin devamını sağlayan personellere de uygulamak suretiyle ödeme yapmaktan kaçınması işleminin hukuka uygun olmadığı değerlendirilmektedir.
13. Yine idarece her ne kadar başvuranın, ilgili tarih aralığında hizmetin görülmesini kendi rızasıyla kabul ettiği ve herhangi bir görevlendirme onayı bulunmadığı, dolayısıyla görülmüş olan bir hizmetin iptali ile geçmişe yönelik bir görevlendirme onayının alınmasının mümkün olamayacağı açıklamasına yer verilmişse de başvuranın, hizmet içi eğitime katılan personelin yerine, hizmetin devamını sağlaması yönündeki iradesinin, Müdürlük Makamınca uygun görüldüğü, dolayısıyla idarece ortada görevlendirme onayı bulunmadığına ilişkin açıklamanın yerinde olmadığı, aksine yorumun Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliğinin 8 inci maddesinin (2) numaralı bendine göre yürütülen iş ve işlemlerin görevlendirme onayı olmadan yürütüldüğü anlamına geleceği açıktır.
14. Tüm bu açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde; başvuranın, 08/10/201826/10/2018 tarihleri arasında düzenlenen hizmet içi eğitime katılan C.B.D isimli personelin yerine müdürlük makamının uygun görüşü doğrultusunda hizmetin devamını sağladığı dolayısıyla Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliğinin 20 nci maddesi hükümlerine istinaden kendisine herhangi bir ödeme yapılmaması işleminin hukuka aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Hatay İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜ ile, Başvurana, 08/10/2018-26/10/2018 tarih aralığı için Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme
Yönetmeliğinin 20 nci maddesi hükümleri doğrultusunda hesaplanacak tutarın ödenmesi hususunda HATAY VALİLİĞİ İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;
HATAY VALİLİĞİ İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın, BAŞVURANA ve HATAY VALİLİĞİ İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ’ne tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.