TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/5542-S.8313
BAŞVURU NO : 2019/4760
KARAR TARİHİ : 12/07/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TOKAT VALİLİĞİ
BAŞVURUNUN KONUSU : Manevi tazminat talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 25/02/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza … … tarafından yapılan başvuruda başvuran, Tokat İl Tarım ve Orman
Müdürlüğünde … … olarak görev yaptığını, başvuru tarihi itibarıyla görevini fiziksel ve psikolojik açıdan rahat bir şekilde yürütebileceği bir çalışma ortamının tarafına sağlanmadığını, bu nedenle 07/02/2019 tarihinde 1 yıl 4 ay 8 gündür görev yerinin gösterilmemesi nedeniyle duyduğu üzüntü ve sıkıntının karşılığı olarak 10.000,00 TL manevi tazminat talebinde bulunduğunu, bunun üzerine 18/02/2019 tarihinde fotokopi odasında görevli …
teknisyenlerinin isimlerinin altına kendi isminin de konulduğunu, ancak söz konusu odaya 5 …
personel yerleştirilmesine karşın odada sadece 4 masanın bulunduğunu ve tarafına masa, bilgisayar, telefon gibi araç gereç vb. imkânların sağlanmadığını, kanser hastası olması nedeniyle yeni görev yerinin sağlığını olumsuz etkileyeceğini belirterek, başvuruya konu idarenin iyi yönetim ilkelerine aykırı davrandığının tespit edilmesini ve sağlıklı ve kalıcı bir görev yeri ortamının tarafına sağlanamaması nedeniyle duyduğu üzüntü ve sıkıntının karşılığı olarak 10.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun bilgi/belge isteme yazısına istinaden, Tokat Valiliğinin 24/04/2019 tarih
ve … sayılı yazısında,
2.1) Başvuranın odasının değiştirilme nedeninin; görev yapmış olduğu ek binanın tamir ve
bakım nedeniyle boşaltılması olduğu, tamir ve bakım yapılan binada hizmet veren diğer personellerin de hizmet binalarındaki farklı odalara nakledildiği, başvuranın çalışma odasının değiştirilmesinde herhangi bir kusur ve kast bulunmadığı,
2.2) Başvuranın görev yapmış olduğu ek binanın tamir ve bakım nedeniyle boşaltılması
nedeniyle yeni çalışma ortamına geçici olarak taşındığı, bulunduğu çalışma ortamında çalışma masası, internet ve telefon bağlantısı bulunduğu, nakledilmiş olduğu odada 1 Bilgisayar
Mühendisi, 1 Tekniker, 2 Teknisyen personelin görev yaptığı, çalışma ortamında 2 adet
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
fotokopi makinası bulunduğu, çalışma odasında bulunan fotokopi makinalarının da personellere uzak bir konumda yer aldığı,
2.3) Başvuranın kanser hastası olması nedeniyle sağlık mazeretine bağlı olarak atamasının
yapıldığı, bu nedenle İl Müdürlüğünce başvuranın tedavisinin devam edip etmediğinin araştırıldığı, Gaziosmanpaşa Üniversitesi Hastanesinin 11.02.2019 tarihli ve … sayılı yazısından başvuranın en son 10.03.2009 tarihinde İç Hastalıkları polikliniğine başvurduğunun, bu tarihten sonra da polikliniğe başvurusunun olmadığının ve başvurana raporunda belirtilen (kanser) hastalığı ile ilgili bir tedavi uygulanmadığının öğrenildiği,
2.4) Başvuranın çalışma ortamının bir defa değiştirildiği, bu değişiminde çalışma odasının
bulunduğu binanın tamir ve onarımı nedeniyle yapıldığı,
2.5) Başvuranın İl Müdürlüğünde göreve başladığı 07.07.2006 tarihinden itibaren 7 adet idari
dava (2019 yılında 2 dava daha açmıştır) ve ayrıca üst mahkeme ve Danıştay’a davalar açtığı, yine 3 adet davada ise tazminat talebinde bulunduğu ve davaların kurum lehine sonuçlandığı, kurumu ve yöneticileri gereksiz yere meşgul etmesi sebebiyle 27.02.2019 tarih ve … sayılı
Valilik Oluru ile ilgili hakkında inceleme ve soruşturma yapıldığı, idari açıdan yer değişikliğinin uygun görülmesiyle Bakanlık Personel Genel Müdürlüğünün 17.04.2019 tarihli ve … sayılı Atama Onayı ile Ağrı İl Tarım ve Orman Müdürlüğüne atanmasının yapıldığı, İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının;
3.1) “Temel hak ve hürriyetlerin niteliği” başlıklı 12 inci maddesinde, “Herkes, kişiliğine
bağlı, dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahiptir.”,
3.2) “Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı” başlıklı 17 inci maddesinde,
“Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir.”,
3.3) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü
maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
3.2) “Yargı yolu” başlıklı 125 inci maddesinin son fıkrasında, “İdare, kendi eylem ve
işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci
maddesinde, “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
5) Kamu Denetçisi tarafından, İdarenin başvuranın talebine ilişkin işlemlerinde hukuka ve
hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
6) 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere başvuran; Tokat İl Tarım ve Orman Müdürlüğünde
makine teknikeri olarak görev yaptığını, başvuru tarihi itibarıyla görevini fiziksel ve psikolojik açıdan rahat bir şekilde yürütebileceği bir çalışma ortamının tarafına sağlanmadığını, bu nedenle 07/02/2019 tarihinde 1 yıl 4 ay 8 gündür görev yerinin gösterilmemesi nedeniyle duyduğu üzüntü ve sıkıntının karşılığı olarak 10.000,00 TL manevi tazminat talebinde bulunduğunu, bunun üzerine 18/02/2019 tarihinde fotokopi odasında görevli … … isimlerinin altına kendi isminin de konulduğunu, ancak söz konusu odaya 5 … personel yerleştirilmesine karşın odada sadece 4 masanın bulunduğunu ve tarafına masa, bilgisayar, telefon gibi araç gereç vb. imkânların sağlanmadığını, kanser hastası olması nedeniyle yeni görev yerinin sağlığını olumsuz etkileyeceğini belirterek, başvuruya konu idarenin iyi yönetim ilkelerine aykırı davrandığının tespit edilmesini ve sağlıklı ve kalıcı bir görev yeri ortamının tarafına sağlanamaması nedeniyle duyduğu üzüntü ve sıkıntının karşılığı olarak 10.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesini talep etmektedir.
7) Danıştay 5 inci Dairesinin17/10/2012 tarihli ve E:…, K:… sayılı kararında; “İdare
hukuku ilkelerine göre manevi tazminata hükmedilebilmesi için idarenin hukuka aykırı bir işlemi veya eylemi sonucu ağır bir elem ve üzüntünün duyulmuş olması ya da ilgilinin şeref ve onurunun zedelenmiş bulunması veya kişinin fiziki yapısını zedeleyen, yaşama ve kazanma gücünün azalması sonucunu doğuran olayların meydana gelmesi gerekmektedir.” Denilmiştir.
8) Bursa Bölge İdare Mahkemesinin 07/11/2014 tarihli ve E:…, K:… sayılı kararında;
“Manevi zarar, kişinin fizik yapısını zedeleyen, yaşama gücünü azaltan olaylar nedeniyle duyulan acıyı, ıstırabı veya kişilik haklarının zedelenmesi nedeniyle şeref ve haysiyetin rencide edilmesini ifade ettiği gibi; günlük yaşamı zorlaştıran belli ağırlıktaki her türlü üzüntü ve sıkıntıyı da kapsamaktadır. Ancak kişinin kendi-tutum ve davranışları nedeniyle duyduğu üzüntü ve acı nedeniyle idarece tazmini gereken manevi zararın doğduğundan söz edilemeyeceği de açıktır.” Denilmiştir.
9) İdare hukuku ilkelerine göre manevi tazminata hükmedilebilmesi için öncelikle ortada
idarenin hukuka aykırı işlemi veya eylemi olması ayrıca söz konusu işlem veya eylem nedeniyle ağır elem ve ızdırap duyulmuş olması ya da ilgilinin şeref ve onurunun zedelenmiş olması veya kişinin fiziksel yapısını zedeleyen yaşama ve kazanma gücünün azalması sonucunu doğuran olayların meydana gelmiş olmasının gerektiği 6 ınci paragrafta belirtilmiştir.
10) İdarenin hukuki sorumluluğundan bahsedebilmek için zararın mevcut olması ve zararı
doğuran işlem ya da eylemin idareye yüklenebilmesi zararla eylem arasında illiyet rabıtasının mevcut olması ve zarara yol açan idari eylem ve işlemin hizmet kusurunu oluşturması gerektiği genel kabul görmüş yargısal içtihatlardandır.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
11) Somut olay incelendiğinde, 27/02/2019 tarih ve … sayılı Valilik Olur’u ile başvuran
hakkında disiplin soruşturması açıldığı, söz konusu disiplin soruşturmasında başvuru konusuna ilişkin iddiaların da araştırıldığı, soruşturma kapsamında başvuranın iddialarıyla ilgili tanık ifadelerine başvurulduğu görülmüş olup, söz konusu tanık ifadelerinde personellerin çalışma ortamı ve donanımları ile ilgili sıkıntıda olmadığı, başvurana uygun çalışma ortamı sağlandığı, çalıştıkları iş yerinin 2018 yılında TSE’den (Türk Standartları Enstitüsü) Kalite Yönetim
Hizmet Belgesi aldığı, iş yerinin sunduğu hizmetle TSE kalite şartlarını sağladığı, başvurana karşı bir ayrımcılık yapılmadığı, yöneticilerin başvurana karşı kasıtlı ve art niyetli bir tutumu olmadığı, aynı binada bulunan diğer personellerin de başka odalara taşındığı ifade edilmiştir.
12) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; dosyadaki bilgi ve belgeler, anılan
mevzuat hükümleri, yüksek yargı kararları incelendiğinde, İdarenin elindeki imkânlar dâhilinde çalışanların çalışma ortamında iyileştirmeler yaptığı, bu kapsamda bina içinde bakım ve onarım çalışmaları yürüttüğü, binanın bakım ve onarımı sırasında yer konusunda ve çalışma şartlarında bazı olumsuzluklar yaşanabileceği, söz konusu olumsuzlukların geçici süreli olması ve başvuranı cezalandırma amacı taşımadığı müddetçe İdarenin hizmet kusurundan bahsedilemeyeceği, somut dosya kapsamından başvurana manevi tazminat ödenmesini gerektirecek bulguya rastlanılmadığından başvuranın manevi tazminat ödenmesi talebinin reddi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin
birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Tokat İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve TOKAT VALİLİĞİNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.