TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/7556-S.11563
BAŞVURU NO : 2019/4935
KARAR TARİHİ : 26/08/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın engelliliğe bağlı yer değişikliği talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 26/02/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza başvuruda bulunan … …, %50 engelli olduğunu, 10/04/2013 tarihinden
itibaren … … Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde yardımcı hizmetli olarak çalışmakta olduğunu, engelliliğe bağlı tayin hakkını kullanmak için birçok kere Milli Eğitim Bakanlığına müracaat ettiğini ancak sonucun olumsuz olduğunu ifade etmekte olup Ankara İl Milli Eğitim
Müdürlüğüne atanarak tayin isteğinin karşılanmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Milli Eğitim Bakanlığı’ndan
28/03/2019 tarihli ve … sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup ilgili idarenin 19/04/2019 tarihli ve … sayılı cevabi yazısı ve eki belgelerde özetle;
2.1) Başvuranın Ankara İli Yenimahalle İlçesi … … Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde
hizmetli olarak görev yaptığı, görevli bulunduğu okula atamasının 25/03/2013 tarihli dilekçesine istinaden yapıldığı,
2.2) Başvuranın iki defa Bakanlığın Merkez Teşkilatı emrine atanma talebinde bulunduğu ve
bu talebinin 18/12/2014 tarih ve … sayılı yazı ile cevaplandırıldığı,
2.3) Başvuranın tekrar dilekçe ile Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğü emrine atanma talebinde
bulunması üzerine, Devlet Memurları Yer Değiştirme Yönetmeliğinin EK-3 maddesinde belirtildiği üzere; “bu kapsamdaki talepler bu Yönetmelikte yer alan kısıtlayıcı hükümlere tabi olmaksızın kurumların kadro imkânları ve teşkilat yapıları dikkate alınarak karşılanır ve bu haktan bir defadan fazla yararlanılamaz” hükmüne istinaden Müdürlükte münhal hizmetli kadrosu bulunmadığından atanma talebi yönünde işlem tesis edilemediği, ilde mevcut okul ve kurumlarında münhal kadro bulunmadıkça personel atamasının yapılamadığı açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma
hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrasında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” hükmü,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında; “(1) Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72
nci maddesinde; “(Değişik: 12/5/1982 – 2670/25 md.) Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiye’nin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır (….) (Ek 6. fıkra: 6/2/2014 – 6518/10 md.) İlgili mevzuatı uyarınca verilecek rapora göre kendisi, eşi veya birinci derece kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılır.”
6) 25/06/1983 tarihli ve 18088 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Devlet Memurlarının
Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin;
6.1) “Temel ilkeler” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Temel ilkeler şunlardır: a) Yer değiştirme
suretiyle atamalarda kadro imkanları göz önünde bulundurulur. b) Yer değiştirme suretiyle atamalar, ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılmak suretiyle oluşturulan bölgeler arasında yapılır. c) Bu atamalarda, memurların bölgeler arasında adil ve dengeli dağılmasını sağlamak esastır.”,
6.2) “Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarda Göz önünde Bulundurulacak Hususlar”
başlıklı 9 uncu maddesinde; “Yer değiştirme suretiyle atanmalar, Devlet Memurlarının dengeli bir şekilde dağılımını sağlamak için öğrenimi, uzmanlığı, iş tecrübesi, mesleki bilgisi gibi özellikleri ile boş kadro durumu göz önünde bulundurularak kurumlarınca hazırlanan bir plan dahilinde yapılır.”
6.3) “Engellilik Durumuna Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı Ek 3 üncü maddesinde; “(Ek:
30/6/2014- 2014/6578 K.) İlgili mevzuatına göre alınan sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen memurlar ile ağır engelli raporlu eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan memurlar engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak yer değiştirme talebinde bulunabilir. Bu kapsamdaki talepler bu Yönetmelikte yer alan kısıtlayıcı hükümlere tabi olmaksızın kurumların kadro imkanları ve teşkilat yapıları dikkate alınarak karşılanır ve bu haktan bir defadan fazla yararlanılmaz. (Danıştay 2. Dairesinin 21/03/2018 tarih ve E: 2016/9697, K:2018/1891 sayılı kararında “bir defadan fazla “ibaresinin iptaline karar verilmiştir.)” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; engellilere yönelik
düzenlemeler çerçevesinde başvuranın talebinin reddinin hakkaniyete aykırı olduğundan bahisle başvurunun kabulü yönünde hazırlanan Tavsiye Karar Önerisi Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
IV. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden
8) Başvuran, 1 numaralı paragrafta yer verildiği üzere, %50 oranında engelli olduğundan
bahisle Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğüne yer değişikliği sureti ile atamasının yapılmasını talep etmektedir.
9) İlgili İdare olan Milli Eğitim Bakanlığı kayıtlarına göre başvuranın şu anki görevli
bulunduğu okula kendi isteği üzerine dilekçe ile başvurmak suretiyle atandığı, daha sonra iki defa Bakanlığın Merkez Teşkilatı emrine atanma talebinde bulunduğu ancak idarece reddedildiği, başvuranın tekrar dilekçe ile Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğü emrine atanma talebinde bulunması üzerine, idarece Devlet Memurları Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına
İlişkin Yönetmeliğin EK-3 maddesine istinaden Müdürlükte münhal hizmetli kadrosu bulunmadığından atanma talebinin karşılanamadığı, dolayısıyla engellilik mazeretine bağlı tayin talebinin reddedildiği anlaşılmıştır.
10) Mevzuat yönünden yapılan inceleme ve araştırma kapsamında; 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununa göre kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmaların; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiye’nin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılacağı, ayrıca ilgili mevzuatı uyarınca verilecek rapora göre kendisi, eşi veya birinci derece kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılacağı hükmüne haizdir.
11) Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğe göre ise
yer değiştirme suretiyle atamalarda kadro imkanları göz önünde bulundurulacağı ilke olarak benimsenmiş olup, yer değiştirme suretiyle atanmaların, Devlet Memurlarının dengeli bir şekilde dağılımını sağlamak için öğrenimi, uzmanlığı, iş tecrübesi, mesleki bilgisi gibi özellikleri ile boş kadro durumu göz önünde bulundurularak kurumlarınca hazırlanan bir plan dahilinde yapılacağı hüküm altına alınmış bununla birlikte Yönetmeliğe eklenen Ek 3 üncü madde ile engellilik durumuna bağlı yer değişikliği hususu düzenlenmiştir. Bu kapsamda ilgili mevzuatını göre alınan sağlık kurulu raporunda en az %40 oranında engelli olduğu belirtilen memurlar yer değiştirme talebinde bulunabilmekte ve bu kapsamdaki talepler Yönetmelikte yer alan diğer kısıtlayıcı hükümlere tabi olmadan kurumların kadro imkanları ve teşkilat yapıları dikkate alınarak karşılanmaktadır.
12) Başvuranın ileri sürmüş olduğu mazeretin Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle
Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin Ek 3 üncü maddesi kapsamında değerlendirilmesine dönülecek olunursa, başvuranın engel oranının %50 olduğu ve anılan maddede aranan şartın başvuran tarafından karşılandığı anlaşılmıştır. Bununla birlikte aynı maddede, talebin kurumların kadro imkânları ve teşkilat yapıları dikkate alınarak karşılanabileceği hüküm altına alındığından, somut olayda bu konuya ilişkin de değerlendirmede bulunulması gerekmektedir.
13) İdare tarafında Kurumumuza ulaştırılan cevabi yazı ekinde yer verilen dolu ve boş kadroları
gösterir tablonun incelenmesinden Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğü bünyesinde hizmetli kadrosunda toplam 78 norma esas kadro bulunduğu ve mevcut çalışan hizmetli sayısının da 78 olduğu, yani idarenin de belirttiği gibi başvuranın atamasının yapılabileceği münhal kadro bulunmadığı anlaşılmıştır.
14) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; kadro imkanı ve idarenin ihtiyacı
doğrultusunda başvuranın anılan talebinin karşılanamadığı görüldüğünden, idarece talebin reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği, ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının
başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VI. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi