TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/6584-S.9979
BAŞVURU NO : 2019/5218
KARAR TARİHİ : 01/08/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ANTALYA ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ
Evrak Kısım Şefliğinde şef olarak çalışan başvuranın
BAŞVURUNUN KONUSU :
Personel Kısım Şefliğine şef olarak atanma talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 01/03/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 2002 yılında 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında Antalya Çevre ve
Şehircilik İl Müdürlüğü’nde göreve başladığını, … … olan eşi … …’in … … …. çalışmakta olduğunu, 2011 yılında görevde yükselme sınavına girerek şefliğe yükselme hakkı kazandığını, ancak Antalya İl Müdürlüğü’nde şef kadrosunun yetersiz olması sebebiyle Burdur’da şef olarak görevine başladığını, … … …. eşinden ötürü naklen geçiş istediği Antalya’ya kısa bir süre sonra geçişinin yapıldığını ancak tüm haklarının korunmasını talep etmesine rağmen geçişin hakkından feragat etmiş gibi kabul edilerek yapıldığını, 2011 Mayıs ayından 2017 Mayıs ayına kadar haklarına tekrar kavuşabilme mücadelesi verdiğini ve nihayetinde yeniden şef olarak görevine başladığını, … … … … … ….’nde Şef olarak görev yaptığını, liyakat koşulunu sağlamayan personelce vekaleten yürütülen görevleri asaleten yürütülmek amacıyla idareye başvuruda bulunduğunu belirterek 6 yıl boyunca alamadığı yasal haklarının maddi olarak tarafına ödenmesini; diğer şef arkadaşları gibi aktif ve etkin bir şekilde görev yapmasını teminen Personel Kısım Şefliğine şef olarak atamasının yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Kurumumuza gönderdiği … sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. İlgilinin 25/05/2011 tarihinde Mülga Antalya Bayındırlık ve İskan Müdürlüğünde V.H.K.İ.
unvanındayken Burdur Bayındırlık ve İskan Müdürlüğüne şef olarak atamasının yapıldığını, 26/08/2011 tarihinde Burdur Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünde Şef unvanında iken Antalya
Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne V.H.K.İ olarak atamasının yapıldığını, 05/05/2017 tarihinde V.H.K.İ. unvanındayken Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne …olarak atandığını, halen … … … … … … … olarak görev yaptığını, 2.2. Başvuranın liyakat koşullarını sağlamayan personelce vekaleten yürütülen görevlerin liyakata uygun olmadığı yönündeki iddialarının mesnetsiz ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, İl Müdürlüğünde görev yapan personelin kamu hizmetine girişte liyakat esasına göre atandıklarını, bu nedenle başvuranın iddialarını kabul etmediklerini, 2.3. Başvuranın …. …. …. görevini asaleten yürütme talebinin de … … ve … …. görüşü alınarak reddedildiği, İl Müdürlüğü bünyesindeki şef kadrosu işlerinin görevlerinin yürütümü, iş barışının sağlanması, huzur ve sükun açısından uygun olan personelin görevlendirilmesi yoluyla yürütüldüğünü, İl Müdürlüğü bünyesinde 7 şef unvanında personel bulunduğunu, bazı şeflerin ihtiyaca bineaen farklı Şube Müdürlüklerinde görev yaptığını, başvuranın durumunun unvanına uygun olduğunu, şikayet konusunun çözüme kavuşturulması adına Valilik tarafından
5442 sayılı İl İdare Kanununa istinaden başka bir Kurumda … olarak görevlendirilebileceğini
belirtmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C Anayasasının; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, “Genel İlkeler” başlıklı 128 inci maddesinde, “(…)
Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.” 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Temel ilkeler” başlıklı 3 üncü maddesinde; “C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır.” “Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi” başlıklı 76 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında, “(Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Aynen kabul: 15/5/1975-1897/1 md.) Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler. Memurlar istekleri ile, kurumlarında kazanılmış hak derecelerinin en çok üç derece altında aynı veya başka yerlerdeki kadrolara atanabilirler.” 6. 11/2/2006 tarihli ve 26077 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mülga Bayındırlık ve
İskan Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin
“Görev grupları arasındaki geçişler” başlıklı 20 nci maddesinde, “Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde belirtilen unvanlar hariç olmak üzere, görev grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslara göre yapılır; a) Aynı görev grubu içinde kalmak kaydıyla ilgili personelin isteği ve atanılacak kadronun gerektirdiği özellikleri taşıyanlar, sınav yapılmaksızın alt görevlere atanabilirler. (…)” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın vekaleten yürütülen personel kısım şefliğine atanma talebinin ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yeniden değerlendirilmesi yönünde Çevre ve Şehircilik Bakanlığına tavsiyede bulunulması yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, özetle, Antalya İl Müdürlüğü’nde şef kadrosunun yetersiz olması sebebiyle tüm hakları korunarak geçiş yapılmasını talep etmesine rağmen Burdur ilinde 6 yıl boyunca VHKİ olarak çalıştığını belirterek 6 yıl boyunca alamadığı yasal haklarının maddi olarak tarafına ödenmesini; diğer şef arkadaşları gibi aktif ve etkin bir şekilde görev yapmasını teminen
Personel Kısım Şefliğine şef olarak atamasının yapılmasını talep etmektedir.
9. İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden, ilgilinin mülga Burdur Bayındırlık ve İskan
Müdürlüğünde Şef kadrosunda iken Antalya İlindeki müdürlükte Şef kadrosunun boş olmaması nedeniyle ilgilinin de talebi doğrultusunda Antalya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne VHKİ olarak atamasının yapıldığı ve daha sonra 5/5/2017 tarihinde Antalya Çevre ve Şehircilik İl
Müdürlüğünde … olarak atamasının yapıldığı, ancak ilgilinin … … … atanma talebinin reddedildiği, başvuranın … … …. … vekaleten yürütülen görevlerin liyakata uygun olmadığı yönündeki iddialarının mesnetsiz ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunun idare tarafından değerlendirildiği, başvuranın … … … görevini asaleten yürütme talebinin … … ve … ….
görüşü alınarak reddedildiği, ayrıca başvuranın yürüttüğü görevin unvanına uygun olduğunun değerlendirildiği anlaşılmaktadır.
10. Başvuran, 23/8/2011 tarihli dilekçesine istinaden “kadro yetersizliği” sebebi ile “kazanılmış haklarının saklı kalması” kaydıyla naklinin Antalya iline VHKİ kadrosuna yapılmasını talep ettiğini ifade etmekte, yıllar sonra kendi isteği ve bilgisi dışında feragat durumuna düşürüldüğünü belirtmektedir. Başvuranın 23/8/2011 tarihli dilekçesi incelendiğinde, dilekçesinde “Antalya Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne, kazanılmış tüm haklarım saklı kalmak suretiyle ve yolluksuz VHKİ olarak naklimin yapılabilmesi” ifadelerini kullandığı, idarenin de talebi uygun bularak başvuranı VHKİ kadrosuna atadığı görülmekte olup mevzuat çerçevesinde tesis edilen işlemde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Zira, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi” başlıklı 76 ıncı maddesinde, memurların istekleri ile kurumlarında kazanılmış hak derecelerinin en çok üç derece altında aynı veya başka yerlerdeki kadrolara atanabilecekleri hükmüne yer verilmiş olup, yine mülga Bayındırlık ve İskan
Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 20 nci maddesinde, aynı görev grubu içinde kalmak kaydıyla ilgili personelin isteği üzerine atama yapılacak kadronun gerektirdiği özellikleri taşıyanların sınav yapılmaksızın alt görevlere atanabilecekleri şeklinde düzenlemeye yer verilmiş olup idarenin 26/8/2011 tarihli “Personel
Hareketleri Onayı”nda bahse konu mevzuat hükümlerine dayanarak işlem tesis ettiği anlaşılmıştır.
11. Takdir yetkisi, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanmaktadır. İdari işlemler tesis edilirken, İdareler, bağlı yetki veya takdir yetkisi çerçevesinde karar alırlar. Bu doğrultuda, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetkiden, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği durumlarda ise idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir. (Halil
Kalabalık, İdare Hukukunda Takdir Yetkisi Kavramı ve Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt 1, Sayı 2, Aralık 1997)
12. Bu itibarla, İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunludur. Ancak, idarenin takdir yetkisi, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmemektedir. Bir başka deyişle, idareye yasalarla tanınan takdir yetkisinin mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğunu da belirtmek gerekmektedir.
(Danıştay 2. Dairesinin, 17/09/2015 tarihli E. 2015/2662, K. 2015/7471 sayılı kararı). Öncelikli görevi ve sorumluluğu kamu hizmetinin sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli tedbirleri almak olan idarenin, sahip olduğu takdir yetkisini kullanırken, kendi mevzuatı çerçevesinde kamu yararını gözetmesi, hizmet gereklerini dikkate alması, insan kaynaklarını verimli kullanması, teşkilat yapısının elverişliliğini ve benzeri faktörleri dikkate alması gerekmektedir.
13. Somut olay kapsamında başvuran, halihazırda …olarak görev yapmakta olup birim değişikliği talep etmekte ve idarenin başvuranın çalışacağı birimi belirleme noktasında geniş bir takdir alanı bulunmaktadır. Ayrıca, başvuranın kendisine uygun ve etkin görev verilmediği, önemsiz ve basit görevler verildiği gibi iddiaları bulunmaktaysa da başvuranın bu iddiaları üzerine idarenin 4/9/2018 tarihinde muhakkik görevlendirdiği, 28/9/2018 tarihinde ise Valilik oluru ile mevcut muhakkikin hasta olması nedeniyle …. … …’ın muhakkik olarak görevlendirildiği, 13/2/2019 tarihinde başvuranın talep ettiği birimde görevlendirilip görevlendirilemeyeceği ve önemsiz ve basit görevler verildiği iddialarının birlikte incelenmesi amacıyla hazırlanan muhakkik raporu üzerine Personel Kısım Şefliğinde çalışan servis personelleri ile Bilgi Teknolojileri, İnsan Kaynakları ve Destek Hizmetleri Şube
Müdürlüğünden görüş alınması sonucu başvuranın görevlendirilme talebinin idarece reddedildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca başvuranın görev tanımı dışında bir işte çalıştırıldığı yönünde başka bir bulguya da rastlanılmamıştır.
14. Kurumumuz tarafından yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın VHKİ kadrosunda geçirdiği sürelerin şef kadrosunda geçirilmiş gibi değerlendirilmesinin hukuken mümkün olmadığı, ilgili mevzuatın kurum içi görevlendirmelerde idareye takdir yetkisi tanıdığı, idare tarafından kullanılan takdir yetkisinin de kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olmadığı müddetçe göreve atanma koşullarını taşıyanlar arasından tercihte bulunma yönünde kullanılabileceği, somut olay kapsamında idareye tanınmış olan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri dışında başka bir amaç için kullanıldığına ilişkin herhangi bir tespit yapılamadığı değerlendirildiğinden başvuranın … … … biriminde şef olarak görevlendirilme talebinin reddedilmesi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde Kurumumuza gönderdiği, bu anlamda, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun hareket ettiği; ancak başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle de “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Antalya İdare Mahkemesi’nde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi