TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/7212-S.10982
BAŞVURU NO : 2019/5620
KARAR TARİHİ : 15/08/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, Erzurum ilinde 2 yıl fazla yaptığı şark hizmetinin halen görevli bulunduğu Elazığ il şark hizmeti süresine eklenmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 18/02/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 1997 yılında şark hizmeti vazifesiyle 4 yıllığına atanmış olduğu Erzurum ilinde
2003 yılına kadar kesintisiz 4 yıl yerine 6 yıl çalışmasından dolayı geçen 2 yıl fazla süren şark
hizmetinin 2016 yılından itibaren ikinci şark hizmetini sürdürdüğü Elazığ il şark hizmeti süresine eklenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kamu Denetçiliği Kurumunun 24/04/2019 tarihli ve … sayılı bilgi ve belge isteme yazısına istinaden Emniyet Genel Müdürlüğünün 16/05/2019 tarih ve … sayılı yazı ve eklerinde başvuranın başvurusunda belirtmiş olduğu iddialarla ile ilgili olarak; 2.1. Başvuranın 1997 yılı Genel Atama Döneminde 2. Bölge 1. Görev sırasının gelmesi sebebiyle 04/06/1997 tarihli onay ile Erzurum Emniyet Müdürlüğü kadrosuna atandığı ve burada 15/07/1997 – 18/07/2003 tarihleri arasında olmak üzere 6 yıl görev yaptığı, 2.2. Başvuranın 2. Bölge 1. Görevini tamamladıktan sonra 04/06/2003 tarihli onay ile hizmet süresi 6 yıl olan Kütahya Emniyet Müdürlüğü kadrosuna atandığı ve burada 13 yıl görev yaptıktan sonra 2. Bölge 2. Görev sırasının gelmesi sebebiyle 24/06/2016 tarihli onay ile Elazığ
Zülfü Ağar Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğüne atandığı.
2.3. Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğine göre idarece işlem tesis edildiği, 2.4. Başvuranın 2. Bölge 1. Görev kapsamında görev yaptığı, dönem hizmet süresi 4 yıl olan
Erzurum ilinde fazladan çalışmış olduğu 2 yıllık sürenin, halen görev yapmakta olduğu Elazığ
Zülfü Ağar POMEM Müdürlüğündeki hizmet süresine ilave edilmesine dair mevcut mevzuatta herhangi bir düzenleme bulunmadığı, 2.5. Ayrıca, 2. Bölgede görev yapılan ilde, o ilin hizmet süresinin iki katı kadar kesintisiz olarak görev yapılması durumunda 2. Bölge 2. Görevin yapılmış olacağı hususuna ilişkin olarak
Bakanlıkça uygun görülen yerler arasında Erzurum ilinin bulunmadığı, başvuranın şark görevini bitirdiği 4 üncü yılın sonunda yayımlanan 05/02/2015 tarihli atama Genelgesinin 5 inci maddesinde bu hususun açıkça belirtildiği, personelin söz konusu hususları bilerek, kendi isteği dâhilinde, Erzurum ilinde kaldığı, 2.6. Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelin atama işlemlerinin, Emniyet Hizmetleri Sınıfı
Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 1 inci maddesinde belirtilen hükümler ve 05.02.2015 tarihli ve 8 sayılı “7. Bölgeden 2. Bölgeye Atamaya Tabi Personelin Atama ve
İpka İşlemleri” başlıklı Genelge hükümlerine istinaden yapıldığı, 2.7. Başvuranın 2. Bölge 1. Görev hizmetinde çalışmış olduğu fazla sürenin hesaplanması hususunda 22/01/2019 tarihli dilekçesine 09/02/2019 tarihinde cevap verildiği, 2.8. Başvuran ile idare arasında şikayet konusu yapılan idari işleme ilişkin olarak açılmış veya sonuçlanmış bir dava kaydının mevcut olmadığı belirtilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” hükmü yer almaktadır.
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü yer almaktadır.
5. 3201 sayılı Emniyet Teşkilat kanununun 93 üncü maddesi, “Bu kanunun tatbik şekilleri hakkında yönetmelikler yapılır.” hükmünü haizdir, 6. 11/9/1992 tarih ve 21342 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Emniyet Hizmetleri Sınıfı
Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin; 6.1. “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesi; “Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;(…) (k)
(Değişik: 6/6/2016-2016/8872 K.) Zorunlu bölge: İkinci bölgeyi, l) Zorunlu hizmet süresi: İki ana bölgeden her bölge için belirtilen hizmet sürelerini, ifade eder.” şeklinde tanımlandığı, 6.2. “Bölgelerarası Yer Değiştirme” başlıklı 15 inci maddesi; “Atamalar, 18 inci ve 19 uncu maddelerdeki hükümler saklı kalmak kaydıyla her yıl genel atama döneminde ve bu
Yönetmelikte gösterilen esaslara göre yapılır. İkinci bölge görev sırası gelen personelin isimleri Genel Müdürlükçe en geç Şubat ayı sonuna kadar ilgili birimlere bildirilir. Bu personelin sayısı ikinci bölgedeki personel ihtiyacı gözönünde bulundurularak tespit edilir.” , 6.3. “Bölgeler” başlıklı 21 inci maddesi; “Emniyet Hizmetleri Sınıfına mensup olanların atama ve yer değiştirmeleri için yurdumuz birinci ve ikinci bölge olmak üzere iki bölgeye ayrılmıştır. (Mülga ikinci cümle: 19/3/2012- 2012/2962 K.) (…) (Değişik ikinci fıkra: 6/6/20162016/8872 K.) Her bölge, bölgeye dahil olan il ve ilçeler itibarıyla alt bölgelere ayrılmış ve bunlar ekli (1) sayılı cetvelde belirtilmiştir. Emniyet Teşkilatındaki il ve ilçe kuruluşları dışında kalan ve doğrudan Genel Müdürlüğe bağlı kuruluşlarda görevli personelin o bölgede hizmet süresi, birimin bağlı bulunduğu il veya ilçe merkezinin ekli (1) sayılı cetvelde gösterilen hizmet süresine bir yıl ilave edilmek suretiyle belirlenir. Diyarbakır, Van ve Tunceli illerinde, özel harekat branşlı personelin görev süresi ekli (1) sayılı cetvelde bu iller için gösterilen sürelere bir yıl ilave edilerek tespit edilir.”, 6.4. “Bölgeler ve Hizmet Süreleri” başlıklı 23 üncü maddesi, “(Değişik: 15/2/20022002/3814 K.) Personelin bölgelere göre zorunlu hizmet süreleri; a) Birinci bölgenin; A- Alt bölgesine girenler 10 yıl, B- Alt bölgesine girenler 8 yıl, C- Alt bölgesine girenler 7 yıl, D- Alt bölgesine girenler 6 yıl, E- Alt bölgesine girenler 5 yıl, F- Alt bölgesine girenler 4 yıl, G- Alt bölgesine girenler 3 yıl, b) (Değişik: 6/6/2016-2016/8872 K.) İkinci bölgenin; A- Alt bölgesine girenler7 yıl, B- Alt bölgesine girenler6 yıl, C- Alt bölgesine girenler5 yıl, D- Alt bölgesine
girenler4 yıl, E- Alt bölgesine girenler3 yıl, F- Alt bölgesine girenler2 yıldır. (Değişik fıkra:
6/6/2016-2016/8872 K.) Birinci bölgede hizmet süresini dolduranların atanma talebinde bulunmaları veya bu nedenle birimi tarafından atanmalarının talep edilmesi halinde, tercih formları alınmak suretiyle talepleri Genel Müdürlükçe değerlendirilir. Bu maddenin
uygulanmasında personelin görev yapmakta olduğu alt bölgeler de gözönüne alınır. (Ek fıkra:
14/6/2010-2010/591 K.) Personelin hizmet süresinin hesaplanmasında süre başlangıç tarihi, atandığı yerde göreve başlama tarihidir. Hizmet süresinin hesaplanmasında aynı il sınırları içinde bulunan farklı birimlerde geçirilen süreler birleştirilir. Birinci bölgede hizmet süresini dolduranların süre hesabında, yıl döngüsü olarak genel atama dönemleri esas alınır; ancak üç
aya kadar eksik hizmeti olanlar bölgedeki hizmet süresini tamamlamış sayılır. (Değişik fıkra:
6/6/2016-2016/8872 K.) Personelin, bu Yönetmelikte belirtilen süre kadar en az bir defa ikinci bölgede hizmet görmesi zorunludur. İkinci bölgede, Bakanlıkça uygun görülen yerlerde, o yer için belirlenmiş zorunlu hizmet süresi kadar daha kesintisiz olarak görev yapanlar, zorunlu bölge ikinci görevini tamamlamış sayılır. Bu Yönetmelikte öngörülen mazeretler dahil, her ne sebeple olursa olsun ikinci bölge hizmetinden sarfınazar edilemez. Ancak, sağlık veya eş durumu sebebiyle ikinci bölgeye gidemeyeceği belgelenenler hakkında Yönetmeliğin 39 uncu
maddesinin (a) ve (b) bentleri uygulanır. (Ek fıkra: 14/6/2010-2010/591 K.; Mülga fıkra:
16/2/2016-2016/8539 K.) (Ek fıkra: 14/6/2010-2010/591 K.; Değişik yedinci fıkra: 16/2/20162016/8539 K.) Talep etmeleri hâlinde, aşağıdaki personel zorunlu ikinci bölge hizmetinden muaf tutulur. a) 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu veya 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve
Aylık Bağlanması Hakkında Kanun kapsamında; hayatını kaybeden veya Sosyal Güvenlik
Kurumu Sağlık Kurulunun kararı doğrultusunda yaşamak için gereken hareketleri yapamayacak ve başkasının yardım ve desteğine muhtaç olacak derecede malûl olanların eşi, annesi, babası, çocukları, çocuklarının eşleri, kardeşleri ve kardeşlerinin eşleri. b) Vazife malûlü idari polisler ve eşleri. c) Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek
Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik kapsamında özürlü sağlık kurulu tarafından verilen rapora göre kendisi, eşi veya çocuklarından; 1) Ağır özürlü olanlar, 2) Özür oranı %80 ve üzerinde bulunanlar, 3) Özür oranı %50 ve üzeri birden fazla engelli birey bulunanlar.”, 6.5. “İkinci Bölgede Görevlendirilecek Personelin Sıralanması” başlıklı 24 üncü maddesi; “(Değişik: 15/2/2002-2002/3814 K.) İkinci bölgeye ilk defa atanacak personelin sırası, birinci bölgedeki hizmet sürelerine bakılmaksızın sicil numarası, rütbeleri ve hizmet branşları gözönüne alınarak bu bölgedeki kadro ve personel ihtiyacına göre tespit edilir. (Değişik ikinci fıkra: 19/3/2012-2012/2962 K.) İkinci bölgeye birden fazla kez atanacak olan polis memuru rütbesindeki personelin sırası; branş, bu bölgeden önceki dönüş yılı ve sicil numarası esas alınarak, diğer rütbedeki personelin sırası ise; rütbe, bu bölgeden önceki dönüş yılı ve sicil numarası esas alınarak tespit edilir.(1) Birinci bölgede çalışan branşlı amir ve memurların ikinci bölgedeki hizmetlere gönderilmeleri, kendi aralarında sicil numarası esasına göre ve
bölgelerdeki kadro ve personel ihtiyacı gözönünde bulundurularak yapılır. (Ek cümle:
14/6/2010-2010/591 K.) Birinci bölgeden ikinci bölgeye ilk kez atanacak personel için birinci bölge hizmet süresini doldurma şartı aranmaz. İkinci bölge hizmetine birden fazla kez kendi talebi ile atanmak isteyenlerin müracaatları halinde, en az üç yıl birinci bölgede hizmetini tamamlaması durumunda ihtiyaç durumu gözönünde bulundurulmak suretiyle (…)(1)
atamaları yapılabilir. Bu şekilde ikinci defa atanan personel bölgedeki hizmet sürelerini tamamlamak zorundadır”, hükmünü haizdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SAADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarelerin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idareler tarafından başvurana yönelik uygulanan idari işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı tespit edildiğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, (1) numaralı paragrafta belirtildiği üzere 1997 yılında şark hizmeti vazifesiyle 4 yıllığına atanmış olduğu Erzurum ilinde 2003 yılına kadar kesintisiz 4 yıl yerine 6 yıl çalışmasından dolayı geçen 2 yıl fazla süren şark hizmetinin, 2016 yılından itibaren ikinci şark hizmetini sürdürdüğü Elazığ il şark hizmeti süresine eklenmesi talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
9. İdarece (2) numaralı paragrafta ayrıntılı olarak belirtildiği üzere, 2. Bölgede görev yapılan ilde, o ilin hizmet süresinin iki katı kadar kesintisiz olarak görev yapılması durumunda 2. Bölge 2. Görevin yapılmış olacağı hususuna ilişkin olarak Bakanlıkça uygun görülen yerler arasında
Erzurum ilinin bulunmadığı ve bu ilde hizmet süresinin iki katı kadar kesintisiz olarak görev yapmadığı dolayısıyla mevzuat gereğince başvuranın talebinin uygun görülmediği savunulmaktadır.
10. Mevzuat yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Emniyet Hizmetleri Sınıfı
Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğine göre atama işlemlerinin gerçekleştirildiği, zorunlu hizmet süresinin iki ana bölgeden her bölge için belirtilen hizmet sürelerini ifade ettiği, Emniyet Hizmetleri Sınıfına mensup olanların atama ve yer değiştirmeleri için yurdumuzun birinci ve ikinci bölge olmak üzere iki bölgeye ayrılmış olduğu, yapılan mevzuat düzenlemesiyle; terör örgütü mensuplarının özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerimizde giriştikleri eylem ve faaliyetlerin engellenmesi bölgenin örgüt mensuplarından arındırılması, kamu düzeni ve güvenliğinin sağlanması, ikinci bölgede görev yapan ve bölgeyi tanıyan personelin tecrübesinden daha uzun süre istifade edilmesi amacıyla, Polis Memuru rütbesindeki personelden sırası gelenlere 2. Bölgede 2. Kez görev yapma yükümlülüğünün getirildiği, bu çerçevede 2. Bölge 2. Göreve gidecek Polis Memurlarının belirlenmesinin: branş, 2. Bölgeden 1. Bölgeye dönüş yılı ve sicil numarası bilgileri esas alınarak yapıldığı, personelin, bu Yönetmelikte belirtilen süre kadar en az bir defa ikinci bölgede hizmet görmesi zorunlu olduğu, İkinci bölgede Bakanlıkça uygun görülen yerlerde, o yer için belirlenmiş zorunlu hizmet süresi kadar daha kesintisiz olarak görev yapanların zorunlu bölge ikinci görevini tamamlamış sayılacağı, İkinci bölge görev sırası gelen personelin isimleri Genel Müdürlükçe en geç Şubat ayı sonuna kadar ilgili birimlere bildirileceği, bu personelin sayısı ikinci bölgedeki personel ihtiyacı göz önün de bulundurularak tespit edileceği, İkinci bölgeye birden fazla kez atanacak olan polis memuru rütbesindeki personelin sırası; branş, bu bölgeden önceki dönüş yılı ve sicil numarası esas alınarak diğer rütbedeki personelin sırası ise: rütbe bu bölgeden önceki dönüş yılı ve sicil numarası esas alınarak tespit edildiği anlaşılmıştır.
11. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın 15/07/1997 – 18/07/2003 tarihleri arasında olmak üzere Erzurum Emniyet Müdürlüğü kadrosunda 6 yıl görev yaptığı, Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğine göre personelin, bu Yönetmelikte belirtilen süre kadar en az bir defa ikinci bölgede hizmet görmesi zorunlu olduğu, 2. bölgede, Bakanlıkça uygun görülen yerlerde, o yer için belirlenmiş zorunlu hizmet süresi kadar daha kesintisiz olarak görev yapanların zorunlu bölge ikinci görevini tamamlamış sayılacağı, Erzurum ili belirtilen kapsamdaki iller arasında bulunmadığı ayrıca başvuranın Erzurum ilinde hizmet süresinin iki katı kadar çalışmadığı, iki yıl fazla şark hizmetinde bulunmuş olması dolayısıyla daha sonra görevlendirildiği yeni şark görevine sayılması hususunda herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı değerlendirilerek, başvuranın tayin talebi hakkında idarece yapılan işlem mevzuata uygun olup, başvuranın talebi ile ilgili olarak idarenin işlemleri hakkında hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında
Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği ancak idarenin başvurana karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
13. Ayrıca sebepleri ve konusu aynı olan bir başka başvuruya ilişkin olarak verilen
Kurumumuzun 30.03.2018 tarih ve … sayılı kararında iyi yönetim ilkeleri kapsamında yapılan değerlendirmede, bazı durumlarda ikinci bölgeye ilişkin görevlendirmelerdeki zorunlu hizmet süreleri hesaplanırken daha önce ikinci bölgede fazladan geçirilen sürelerin göz önünde bulundurulmasının hakkaniyetin ve insan haklarına dayalı adalet anlayışının bir gereği olacağı değerlendirilerek bundan sonra yapılacak mevzuat çalışmalarında bu durumun dikkate alınması hususunda idareye tavsiyede bulunulmuştur. Ancak aradan geçen süreçte konuyla ilgili herhangi bir mevzuat çalışması yapılmadığı görülmekte olup bu durumun yapılacak mevzuat çalışmalarında öncelikle dikkate alınması, hakkaniyet ve insan haklarına dayalı adalet anlayışı açısından büyük önem arz etmektedir.
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliği tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VI. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvurunun REDDİNE,
Kararın Başvuran ile EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye
Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi