|
ÖZET: Başvuran, Gelibolu Vergi Dairesi Müdürlüğü aracılığıyla, Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) ile imzaladığı bir proje kapsamında ödediği KDV’nin iadesini talep etmiştir. Ancak, Gelibolu Vergi Dairesi, projenin bitiş tarihi olan 14.11.2016’dan sonra düzenlenen faturalar nedeniyle KDV iade talebini reddetmiştir. Başvuran, bu işlemin hukuka aykırı olduğunu belirterek Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvuruda bulunmuştur.
Kamu Denetçiliği Kurumu, Gelibolu Vergi Dairesi’nin başvuranın KDV iade talebini reddetmesinin yasal bir dayanağı olduğunu tespit etmiştir. Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan alınan bilgi doğrultusunda, projenin kapsamındaki alımların, sözleşme bitiş tarihinden sonra gerçekleştirilen faturalarla ilgili olarak KDV istisnasına tabi olamayacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla, başvuranın talebi hukuka uygun bulunmamıştır. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddedilmesi yönünde öneride bulunmuş ve bu karar, Gelibolu Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne tebliğ edilmiştir. Başvuran, bu karara karşı yargı yoluna başvurabilecektir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 14889-14889 |sayi|36311982-101.07.05-E.36311982-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/7419 2017/ 7419
KARAR TARİHİ : 28/11/2017 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Gelibolu Vergi Dairesi Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : KDV iadesi talebinin hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 07/06/2017 7.6.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle, Çanakkale Vergi Dairesi Müdürlüğünün vergi kimlik numaralı mükellefi olduğunu, ( 2016/Aralık ayına kadar Gelibolu Vergi Dairesi mükellefiyeti bulunmakta .)
5824 sayılı Türkiye – Avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA) Çerçeve Anlaşması
kapsamında gerçekleştirdiği proje için, Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) ile
18.01.2016 tarihli ve sayılı “ Tatlıları” adlı sözleşme imzaladığını, sözleşmede
projenin başlangıcını 18.01.2016 tarihi, sözleşmenin süresinin ise 7 ay 27 gün olarak belirtildiğini, ancak daha sonra süre uzatımına ilişkin olarak TKDK Çanakkale İl Koordinatörü ile muhtelif tarihlerde 9 adet Zeyilname imzalandığını, son olarak 28.11.2016 tarihinde imzalanan 9.
Zeyilnamede birinci faaliyet dönemi bitiş tarihinin 14.11.2016 olarak tespit edildiğini, IPA Projesiyle ilgili olarak yüklendiği KDV’nin iadesini talep etmek üzere Yeminli Mali Müşavir tarafından 01.03.2017 tarihli ve – – / sayılı YMM Katma Değer Vergisi İadesi Tasdik
Raporu düzenlenerek 01.03.2017 tarihinde Gelibolu Vergi Dairesi Müdürlüğüne teslim edildiğini, 1.1. Gelibolu Vergi Dairesi Müdürlüğünün Ekim/ 2016 dönemine ait KDV iadesini yaptığını ancak, Kasım/ 2016 dönemine ait KDV iade talebini, IPA kapsamındaki projenin bitiş tarihinin 14.11.2016 olması ve proje kapsamındaki makine-ekipman alımlarına ilişkin fatura tarihlerinin, projenin bitiş tarihinden sonrasındaki bir tarih olan 24.11.2016 tarihli olmasını gerekçe göstererek Kasım/ 2016 dönemindeki 43.782,55 TL KDV iade talebini yerine getirmediğini ve söz konusu işlemin ilgili genel tebliğ hükümlerine aykırı olduğu iddiasında bulunarak, Gelibolu Vergi Dairesi Müdürlüğünce tesis edilen başvuru konusu işleminin düzeltilmesi ve YMM tarafından düzenlenen
01.03.2017 tarihli YMM KDV İadesi Tasdik Raporuna istinaden Kasım/ 2016 dönemine ilişkin
olarak tarafına 43.782,55 TL KDV iadesinin yapılması talebiyle Kurumumuza başvuruda
1 / 5bulunmuştur
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 20/ 09/ 2017 tarih ve sayılı bilgi-belge isteme yazısına istinaden Gelir
İdaresi Başkanlığı’ndan alınan 06.10.2017 tarih ve yazısında özetle ; Türkiye ile
Avrupa Birliği arasında imzalanan IPA Çerçeve Anlaşması’nın 5824 sayılı Kanun ile onaylanmasının uygun bulunduğu, Anlaşmanın vergi istisnalarına ilişkin 26/ 2-b maddesi yer verilen hükümler ile birlikte, söz konusu Anlaşmaya ilişkin usul ve esasların belirlendiği 08.05.2009 tarih ve 27222 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Sıra No’lu Türkiye-AB IPA Çerçeve Anlaşması Genel Tebliği’nin
“4.3.4. Katma Değer Vergisi İadesi” başlıklı bölümünde yer verilen hükümler ve “4.3.4.4. KDV
İadesinde Özellik Arz Eden Durumlar” ( 06.06.2015 tarihli ve 29378 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 3 Sıra No.lu Türkiye-AB IPA Çerçeve Anlaşması Genel Tebliği ile eklenen bölüm )” başlıklı bölümünde yer verilen hükümler çerçevesinde, AT Yüklenicisi ‘in, söz konusu faturasının AT sözleşmesinin bitiş süresi olan 14.11.2016 tarihinden sonraki bir tarih olan
24.11.2016 tarihinde düzenlendiği ve faturanın muhtevasının bahsi geçen sözleşme kapsamında
zorunlu hizmet olmadığı anlaşıldığından bu faturanın mezkur Anlaşmanın 26/ 2-b maddesinde yer alan KDV İstisnası kapsamında değerlendirilmesi mümkün bulunmadığı, bu nedenle de Gelibolu
Vergi Dairesi Müdürlüğü’nün başvuranın 43.782,55 TL’lik KDV iade talebinin reddine ilişkin idari işleminde yasal isabetsizlik bulunmadığı, yönünde açıklamalara yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler .” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “ Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” 5. 5824 sayılı Kanun ile kabul edilen ‘Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Avrupa Toplulukları
Komisyonu Arasında Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA) ile Temin Edilen Yardımın
Uygulanması Çerçevesinde Türkiye Cumhuriyetine Sağlanan Avrupa Topluluğu Mali
Yardımlarıyla İlgili İşbirliği Kuralları Hakkında Çerçeve Anlaşma’ nın 26/ 2-b maddesinde :
” AT yüklenicileri, AT sözleşmesi kapsamında sunulan herhangi hizmet ve/veya tedarik edilen mal ve/veya yapılan iş için KDV’den muaf tutulacaklardır . Bir tedarikçi tarafından AT yüklenicisine temin edilen mallar veya sunulan hizmetler veya yapılan işler de KDV’den muaf tutulacaktır . Bu muafiyet sadece AT sözleşmesi kapsamında AT yüklenicisi tarafından teslim edilen mallar veya sunulan hizmetler veya yapılan işler ile bağlantılı olarak temin edilen mallara veya sunulan hizmetlere veya yapılan işlere uygulanacaktır .
Bir AT yüklenicisi veya bu Anlaşmada öngörüldüğü şekilde muafiyete hak kazanan AT yüklenicisine mal teslim eden ve/veya hizmet sunan veya iş yapan herhangi bir tedarikçi, bu Anlaşmada öngörüldüğü şekilde KDV’den muaf olarak teslim ettiği mallar veya sunduğu hizmetler veya yürüttüğü işlerle ilgili olarak ödediği KDV’yi, diğer işlemleri için tahsil ettiği KDV’den indirme hakkına sahiptir . Eğer AT yüklenicisi veya tedarikçi bu imkânı kullanamazsa, KDV’nin iadesine
2 / 5ilişkin Türk mevzuatı kapsamında istenen gerekli belgelerle birlikte vergi idaresine yazılı talepte
bulunması halinde vergi idaresinden doğrudan KDV iadesi alabilecektir .” 6. 08.05.2009 tarih ve 27222 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Sıra No’lu Türkiye-AB IPA
Çerçeve Anlaşması Genel Tebliğin “4.3.4. Katma Değer Vergisi İadesi” başlıklı bölümünde;
“IPA Çerçeve Anlaşması kapsamında bir AT Yüklenicisi veya bu Tebliğde öngörüldüğü şekilde istisnaya hak kazanan bir AT Yüklenicisine mal teslim eden ve/veya hizmet sunan ve/veya iş yapan herhangi bir tedarikçi, bu Tebliğde öngörüldüğü şekilde KDV’den istisna olarak teslim ettiği mallar veya sunduğu hizmetler veya yürüttüğü işlerle ilgili olarak yüklendiği KDV’yi diğer işlemleri için tahsil ettiği KDV’den indirme hakkına sahiptir . Bu düzenleme tam istisna mahiyetinde olduğundan istisna kapsamına giren teslim ve hizmetler dolayısıyla yüklenilen vergiler, indirim yoluyla telafi edilememeleri halinde, AT Yüklenicisi ve/veya tedarikçiye nakden veya mahsuben iade edilebilecektir . Nakden veya mahsuben iade işlemleri istisna kapsamındaki işlemlerin beyan edildiği dönem beyannameleri ile birlikte verilecek iade talep dilekçesine dayanılarak yapılacaktır .” 7. Aynı Tebliğin “4.3.4.4. KDV İadesinde Özellik Arz Eden Durumlar ( 06.06.2015 tarihli ve
29378 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 3 Sıra No.lu Türkiye-AB IPA Çerçeve Anlaşması Genel
Tebliği ile eklenen bölüm) ” başlıklı bölümünde; “AT Sözleşmesi ve eklerinde yazılı olan başlangıç süresinden önce veya bitiş süresinden sonra AT Yüklenicileri tarafından yapılması zorunlu olan hizmet alımlarına ilişkin KDV’lerin iadesi , bu hizmet alımlarının AT Sözleşmesi kapsamında ve uygun harcama kalemleri içerisinde olduğunun, AT Sözleşmesi ve eklerinden açıkça tespit edilebilmesi halinde bu belgelere göre, AT Sözleşmesi ve eklerinden açıkça tespit edilemediği durumlarda ise Vergi İnceleme Raporu veya Yeminli Mali Müşavir Raporuyla tespiti ve Tebliğdeki diğer koşullara uyulması şartıyla mümkündür . Bu tespit, Yeminli Mali Müşavir KDV İadesi Tasdik
Raporu ibraz edilen durumlarda bu rapor ile de yapılabilir .” hüküm ve açıklamaları yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ Av. HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından; şikayet konusu hakkında ilgili idare tarafından tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete ilkelerine aykırı bir yön bulunmaması nedeniyle başvurunun reddi yönündeki önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 9. Uyuşmazlık konusu özetle, başvuranın Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK)
ile AT Projesi kapsamında imzalamış olduğu sözleşme kapsamında yaptığı makine ekipman alımlarına ilişkin ödediği KDV’nin iadesi talebinin, ilgili vergi dairesi müdürlüğünce reddedilmesi hakkındadır .
10. Uyuşmazlık konusu, başvuranın iddiaları, idarenin cevabı yazısı ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirildiğinde; AT Yüklenicisi başvuranın TKDK ile AT Projesi kapsamında imzalamış olduğu sözleşmenin bitiş tarihinin 14.11.2016 olduğu hususu ile KDV iadesi talebinde bulunduğu makine-ekipman alımlarına ilişkin faturaların 24.11.2016 tarihli olduğu konusunda başvuran ile idare arasında ihtilaf bulunmadığı,
3 / 511. Bununla birlikte, söz konusu faturaların her ne kadar sözleşme bitiş tarihinden sonra düzenlenmiş
olsa da konuyla ilgili 1 Sıra No’lu Türkiye-AB IPA Çerçeve Anlaşması Genel Tebliğin “4.3.4.4.
KDV İadesinde Özellik Arz Eden Durumlar” başlıklı bölümünde yer verilen açıklama çerçevesinde projenin bitiş tarihinden sonrasına rastlayan alımlara ilişkin KDV’nin iadesinin, AT Sözleşmesi kapsamındaki projeye ait alımlar olduğuna dair Yeminli Mali Müşavir KDV İadesi Tasdik Raporu düzenlenmesi halinde KDV iadesinin yapılabileceği hususunun açıklandığı, dolayısıyla makine-ekipman alımıma ilişkin olan 24.11.2016 tarihli üç adet faturanın muhtevasında bulunan bütün malzemelerin IPA projesi kapsamında olduğu hususunun YMM tarafından düzenlenen 01.03.2017 tarih . – – / sayılı YMM KDV İadesi Tasdik Raporuyla da tespit edilmesine rağmen, Gelibolu Vergi Dairesi’nin KDV iade talebinin yerine getirilmediği iddiası hakkında Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan alınan cevabi yazıda belirtilen hususlar da dikkate alındığında; 12. AT sözleşmesinin bitiş süresinden sonraki bir tarihte düzenlenen faturaların muhtevasının, bahsi geçen sözleşme kapsamında zorunlu hizmet alımına ilişkin olmadığı buna mukabil makine-ekipman alımına ilişkin olarak düzenlenmiş olmasından dolayı söz konusu faturaların mezkur Anlaşmanın 26/ 2-b maddesinde yer alan KDV İstisnası kapsamında değerlendirilmesinin mümkün bulunmadığı tespit edilmiştir .
13. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Gelibolu Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından şikayet konusu hakkında tesis edilen idari işlemde , hukuka aykırılık bulunmamaktadır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan istenilen bilgi ve belgelerin Kurumumuza süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderildiği, Gelibolu
Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından başvuranla ilgili işlemlerde kanunlara uygunluk, hesap verilebilirlik, makul sürede ve gerekçeli karar verme, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvurana hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini gösterilmediği anlaşıldığından, iyi yönetim ilkelerinden karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uyulmadığı anlaşılmış olup Gelibolu Vergi Dairesi Müdürlüğü’nün bu ilkeye de uyması beklenmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
15. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu “Ret
Kararı”nın başvurana tebliği tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Balıkesir Vergi Mahkemesine yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve GELİBOLU VERGİ DAİRESİ MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
4 / 5Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi