ÖZET: Bu Sayıştay kararı, mülkiyeti ….. Belediyesine ait olan ve yap işlet devret yöntemiyle işletme hakkı devredilen ….. Otogarı ve Alış Veriş Merkezi ile reklam panoları kiralama işlemlerinde Katma Değer Vergisi (KDV) alınmaması nedeniyle kamu zararına yol açıldığını ortaya koymaktadır. İlgili sözleşmelerde işletme hakkının devri ifadesi yer almakta olup, bu durumun gayrimenkul kiralaması değil, işletme hakkının devri olarak değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. KDV Kanunu’nun ilgili maddeleri gereğince, bu tür işlemlerin KDV’ye tabi olduğu vurgulanmıştır.

Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından KDV tahakkuk ve tahsilatının yapılmaması sonucu oluşan kamu zararı, Muhasebe Yetkilisi’ne ödettirilmesine karar verilmiştir. Belediye Başkanı’nın KDV tahakkuk ve tahsilatında gözetim yükümlülüğünü yerine getirdiği ve bu nedenle kamu zararından sorumlu tutulamayacağı ifade edilmiştir. Karar, Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolunun açık olduğu belirtilerek, farklı görüşlerin de yer aldığı bir oylama ile alınmıştır. Bu bağlamda, kamu zararının sorumluluğu konusunda Mali Hizmetler Müdürü ile birlikte Belediye Başkanı’nın da sorumlu tutulması gerektiği yönünde ayrışık görüşler bulunmaktadır.

Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2014
Dairesi 6
Karar No 318
İlam No 226
Tutanak Tarihi 10.3.2016
Kararın Konusu Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

İşletme hakkı devredilen yerlerden KDV alınmaması.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; mülkiyeti ….. Belediyesine ait olan ve yap işlet devret yöntemi ile yaptırılıp işletme hakkının kiralanması suretiyle kiraya verilen ….. Otogarı ve Alış Veriş Merkezi ile reklam panoları kiralama işi için Katma Değer Vergisi alınmaması suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüştür.

….. Belediye Başkanlığı Alışveriş Merkezi ile ilgili olarak gerek ilanda gerek ihale kararında gerekse de işin sözleşmesinde “AVM’nin yapılması ve işletilmesi hakkının verilmesi” ifadesine yer verildiği, Sözleşmenin 3.4 maddesinde de inşaat bittikten sonra işletme hakkının devrine ilişkin sözleşme düzenleneceğinin belirtildiği, yine ….. Belediyesi Şehirlerarası Otobüs Terminali ile ilgili olarak gerek ilanda gerek ihale kararında gerekse de işin sözleşmesinde ” Şehirlerarası Yeni Otobüs Terminali ve Minibüs Aktarma Kompleksi İntifa (İşletme) Hakkı Karşılığı yapılması ve işletilmesi” ifadesine yer verildiği, Sözleşmenin 3.4 maddesinde de inşaat bittikten sonra işletme hakkının devrine ilişkin sözleşme düzenleneceğinin belirtildiği, dolayısı ile söz konusu kiralamaların gayrimenkul kiralaması değil işletme hakkının devri olduğu, reklam panolarının kiralanması işinin de gayrimenkul kiralaması değil işletme hakkının devri olduğu, ihaleyi alan firmanın söz konusu panoları üçüncü şahısların reklamlarına yer vermek suretiyle pazarladığı, Belediyenin söz konusu reklam panolarını kendisi işletecek iken işletme hakkını ihale ile ilgili firmaya verdiği görülmüştür.

3065 sayılı KDV Kanunu’nun 1/3-f maddesinde de, Gelir Vergisi Kanununun 70’inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması işlemlerinin KDV’ye tabi tutulacağı belirtilmiştir.

Dolayısı ile mülkiyeti ….. Belediyesine ait olan ve yap işlet devret yöntemi ile yaptırılıp işletme hakkının kiralanması suretiyle kiraya verilen ….. Otogarı ve Alış Veriş Merkezi ile reklam panoları kiralama işleri ile ilgili olarak Mali Hizmetler Müdürlüğünce KDV tahakkuk ve tahsilatı yapılmaması sonucu oluşan ve ayrıntılı hesabı aşağıdaki tabloda gösterilen …..-TL tutarındaki kamu zararının Muhasebe Yetkilisi …..’e münferiden,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,

Her ne kadar Denetçi sorgusunda kamu zararından Üst Yönetici (Belediye Başkanı) ile Mali Hizmetler Müdürü …..’i sorumlu tutmuş ise de;

Söz konusu KDV tahakkuk ve tahsilatının Mali Hizmetler Müdürlüğünün görevleri arasında yer alması, Belediye Başkanının KDV tahakkuk ve tahsilatı görevini Mali Hizmetler Müdürlüğü aracılığı ile yerine getiriyor olması ve bu konuda Belediye Başkanının gözetim yükümlülüğünü yerine getirmiş olması nedenleri ile Üst Yönetici …..’ın kamu zararından sorumlu olmadığına,

işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,

(Üye ….. ve Üye …..’in “Mülkiyeti ….. Belediyesine ait olan Alış Veriş Merkezi, ….. Otogarı ve reklam panolarının işletme haklarının kiralanması işleri ile ilgili olarak Katma Değer Vergisi açısından gerekli incelemenin yapılması için konunun Maliye Bakanlığı’na yazılması uygun olur.”

Üye …..’nun “5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinde, belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek görev ve yetkisi Belediye Başkanına verildiğinden, işletme hakkı devredilen yerler için KDV tahakkuku ve tahsilatı yapılmaması nedeniyle oluşan kamu zararından Mali Hizmetler Müdürü ile birlikte Belediye Başkanının da sorumlu tutulması gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı)

Oy çokluğuyla,