ÖZET: Bu Sayıştay kararında, …………… Büyükşehir Belediyesi’ne ait “Eski Sigara Fabrikası ve Müştemilatlarının” işletme hakkının kiralanması sürecinde Katma Değer Vergisi (KDV) tahakkuk ettirilmemesi nedeniyle kamu zararına yol açıldığı iddia edilmiştir. Denetçi sorgusunda, işletme cirosundan alınacak payların Belediyeye ödendiği, ancak KDV’nin ödenmediği belirtilmiştir. Belediyenin savunmasında, gayrimenkullerin kendi başına bir iktisadi işletme oluşturmadığı ve bu nedenle KDV’den istisna tutulması gerektiği savunulmuştur.

Ancak, Sayıştay, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 1/3-f maddesine dayanarak, işletme hakkının kiralanmasının KDV’ye tabi olduğunu belirtmiştir. Bu çerçevede, Eski Sigara Fabrikası’nın işletme hakkının kiralanması işleminin KDV’ye tabi tutulması gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, toplam kamu zararının sorumlulara ortaklaşa ve zincirleme ödettirilmesine karar verilmiştir. Bu karar, KDV’nin uygulanabilirliğine dair önemli bir içtihat teşkil etmektedir.

Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2013
Dairesi 6
Karar No 149
İlam No 55
Tutanak Tarihi 4.11.2014
Kararın Konusu Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KATMA DEĞER VERGİSİ

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

Denetçi sorgusunda, Mülkiyeti …………… Büyükşehir Belediyesine ait olan “……….. ……. Fabrikası ve Müştemilatlarının” 30 yıl süre ile işletilmesi ve işletme cirosundan …………… Büyükşehir Belediyesi’ne pay verilmesi suretiyle işletilmesi işinde; elde edilen işletme kira gelirlerinden Katma Değer Vergisi alınmaması nedeniyle kamu zararına yol açıldığı iddia edilmekte ise de;

Sorumlu savunmalarından, işletme cirosundan alınacak 2013 yılına ait payların, Belediyeye ödendiği, ancak toplam ………… TL Katma Değer Vergisi bedelinin Belediyeye ödenmediği, ancak en kısa sürede ödenmesi için Mali Hizmetler Daire Başkanlığı’nın … tarih ve ………. sayılı yazısı ile …’ye tebliğ edildiği,

…’den alınan …tarih ve bila sayı cevabi yazıda Belediyeye ait gayrimenkullerin kendi başına bir iktisadi işletme oluşturmadığı ve Belediyeye ait bir iktisadi işletmenin aktifine kayıtlı olmaması nedeniyle, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 17/4-d maddesinin “iktisadi işletmelere dahil olmayan gayrimenkullerin kiralanması işlemlerinin KDV’den istisna tutulacağı” hükmü uyarınca taraflarına KDV tahakkuk ettirilmemesi gerektiğinin belirtildiği,

Eski Sigara Fabrikası ve Müştemilatlarının, alışveriş merkezi olarak yenilenerek taşınmazın tapu siciline, 30 yıl süre ile sınırlı ayni hak tesis edilerek işletilmesi ve işletme cirosundan …………… Büyükşehir Belediyesi‘ne pay verilmesi ve süre sonunda …………… Büyükşehir Belediyesi‘ne devredilmesi işi, işletme hakkının kiralanması kapsamında olduğundan KDV tutarının en kısa sürede Belediyeye ödenmesi gereğinin …tarih ve ……… sayılı yazıyla …’ye bildirildiği,

Ayrıca, uzlaşmazlık konusu ile ilgili olarak … tarih ve ………….. sayılı yazıyla, …………… Gelir İdaresi Başkanlığı’na görüş sorulduğu, alınan cevabi yazı gereği işlem yapılacağı,

anlaşılmıştır.

Bu itibarla sorguya konu edilen ………. TL için ilişilecek husus bulunmadığına,

(Üye …’nun, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 1/1 inci maddesinde, “ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin”; 1/3-f maddesinde, Gelir Vergisi Kanunu’nun 70’inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması işlemlerinin KDV’nin konusuna girdiği hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede, gelir vergisi açısından gayrimenkul sermaye iradı olarak tanımlansa dahi bir işletme veya müessesenin belirli bir bedel ve süre dahilinde başkasının kullanımına bırakılması şeklindeki işletme hakkının kiralanması işlemleri Kanun’un 1/3-f maddesine göre KDV’ye tabi tutulacaktır. Rapordan anlaşıldığı üzere, “Eski Tekel Sigara Fabrikası ve Müştemilatlarının” alışveriş merkezi ya da otel olarak yenilenerek tapuya 30 yıl süre ile sınırlı ayni hak tesis edilerek işletilmesi ve işletme cirosundan …………… Büyükşehir Belediyesi’ne pay verilmesi ve süre sonunda …………… Büyükşehir Belediyesi’ne devredilmesi işi, işletme hakkının kiralanması kapsamında yer aldığından 3065 sayılı Kanunun 1/3-f maddesine göre KDV’ye tabi tutulması gerekmektedir.

Bu itibarla, bahse konu, alışveriş merkezi olarak yenilenen Eski Sigara Fabrikası ve Müştemilatlarının işletme hakkının kiralanması işleminin 3065 sayılı Kanunun 1/3-f maddesi gereğince KDV’ye tabi tutulması gerekmekte olup, toplam ………. TL kamu zararının sorumlulara ortaklaşa ve zincirleme ödettirilmesine karar verilmesi gerekir, yönündeki ayrışık görüşüne karşı,) oy çokluğuyla,