|
ÖZET: Süleyman Demirel Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nde Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programı için yapılan başvuruda, başvuranın kesin kayıt tarihlerini geçtikten sonra ücret iadesi talep etmesi üzerine, üniversite yönetimi talebi reddetmiştir. Başvuran, şehir dışında çalıştığı ve bayram dönemine denk geldiği için süresinde başvuru yapamadığını belirtse de, üniversitenin 2015 tarihli yönetim kurulu kararı gereği, kayıt sildirenlerin ücret iadesinin yalnızca belirli bir süre içinde mümkün olduğunu vurgulamıştır.
Danıştay, başvuranın talebinin reddine yönelik idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit etmemiştir. Başvuranın kendi beyanına dayalı olarak kayıtta not ortalamasını yanlış girmesi ve kesin kayıt tarihlerinde başvurusunu yapmaması, talebinin reddi için yeterli gerekçe olarak değerlendirilmiştir. Bu durum, Türk Medeni Kanunu’ndaki dürüstlük kuralına da aykırılık teşkil etmektedir. Sonuç olarak, başvuranın ücret iadesi talebinin reddi hukuka uygun bulunmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 15839-15839 |sayi|86171061-101.07.05-E.86171061-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/12863 2017/ 12863
KARAR TARİHİ : 15/12/2017 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Süleyman Demirel Üniversitesi Rektörlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Süleyman Demirel Üniversitesi Eğitim
Fakültesi’nin 2017 2018 yılı eğitim öğretim dönemi ‘Pedagojik Formasyon Eğitimi
Sertifika Programı’na ön kayıt yaptıran başvuranın, kesin kayıt yaptıramaması nedeniyle daha önce ödemiş olduğu eğitim ücretinin iadesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 25/10/2017 25.10.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran , Kurumumuza 25/ 10/ 2017 tarihinde yaptığı başvuruda; Süleyman
Demirel Üniversitesine Pedagojik Formasyon Eğitimi başvurusunda bulunduğunu ve kayıt hakkı kazandığını, kesin kayıt yaptıramadığını fakat şehir dışında çalıştığı ve bayram öncesisonrası döneme denk geldiği için kesin kayıt tarihlerinde ücret iadesi talebinde de bulunamadığını, bu nedenle ödemiş olduğu Pedagojik Formasyon Eğitimi ücreti iadesi için ilgili Üniversiteye daha sonraki bir tarihte başvuruda bulunduğunu, Yönetim Kurulunca alınan karar gereği ücret iade talebi için öngörülen sürenin geçirilmiş olması sebebiyle başvurusunun kabul edilmediğini, kendisinin yerine yedek listeden birinin alındığını belirterek, yeni kayıt alan ve herhangi bir mağduriyete uğramayan Üniversitenin, ödemiş olduğu 1.025 TL ücreti iade etmesi talebiyle Kurumumuza başvurmuştur .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2.Başvuruya konu iddialar hakkında bilgibelge talebimize istinaden, Süleyman Demirel
Üniversitesi’nden gelen 30/ 11/ 2017 tarihli ve E. sayılı cevabi yazılar ve eklerinde özetle;
1 / 82.1.Formasyon eğitimi almak amacıyla Üniversiteye başvuracaklar için kontenjan bilgilerinin ve
kayıt tarihlerinin Fakülte Yönetim Kurulu’nun 270 sayılı toplantısında belirtildiği, ön kayıt başvurularının, 17 Ağustos 2017 Perşembe günü saat 08.00 de başladığı, 21 Ağustos 2017 pazartesi günü saat 23.59’da sona erdiği, kesin kayıt tarihlerinin ise 23 24 25 Ağustos 2017 olarak belirlendiği ve bu tarihlerde kesin kayıtların yapıldığı, 4. Sınıf öğrencileri için 800 kontenjanla açılan bu programa 448 öğrencinin müracaat ettiği, 2.2.Başvuran ’in; online ön kayıt başvurusunu 19/ 08/ 2017 tarihinde yaptığı, ücret iadesi talebini ise 25/ 09/ 2017 tarihinde yaptığı, 2.3.Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 24/ 03/ 2015 tarihli yazısı ile “ pedagojik formasyon eğitimi için kayıt yaptıran ancak imkansızlıklar sebebiyle öğrenimine devam etmeyen, eğitimöğretim hizmetlerinden yararlanmayan ve kaydını sildirenlerin ödedikleri ücretlerin kendilerine iade edilip edilemeyeceği ” hususunda Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Mevzuat Komisyonu toplantısında alınan karar gereği; konunun üniversitelerin yetkili organlarınca değerlendirilmesi gerektiği yönünde görüş belirtildiği, 2.4.Üniversite Yönetim Kurulunun 25/ 06/ 2015 tarihli ve 636/ sayılı kararı ile “ Pedagojik
Formasyon Eğitimi için imkansızlıklar sebebiyle kayıt sildirmek isteyenlerden ek yerleştirme ilan aşamasına kadar müracaat edenlerin ücretlerinin iadesinin uygunluğuna, bu aşamadan sonra kayıt sildirme talebinde bulunan veya herhangi bir sebepten dolayı öğrenimini devam ettiremeyenlere ücret iadesinin yapılmamasına oy birliği ile karar verildiği” , 2.5.Akademik takvimde boş kalan kontenjanlar için ilan tarihinin 05/ 09/ 2017 olarak belirtildiği ve
Üniversite 4. Sınıf öğrencileri için ayrılan 800 kişilik kontenjan doldurulamadığı için online olarak ön başvuru yapan öğrencilerin yerine başka öğrenci alınmadığı ve Fakülte Yönetim Kurulunun 22/ 08/ 2017 tarihli ve 272/ sayılı kararı ile boş kalan 352 kontenjandan 186 kontenjanının diğer üniversiteler mezunu öğrenciler için kullanılmasına karar verildiği, 2.6.Formasyon eğitimi için ön başvuruları yapanların sayısının ilandaki kontenjanı aşmadığı anlaşıldığı için yedek öğrenci belirlenmediği, genel not ortalaması 2.00 ve üzeri olup ön başvuruda bulunan Üniversite 4. Sınıf öğrencilerin tamamının asil olarak ilana çıktığı, 2.7.Geçmiş yıllarda da benzer durumda olup ücret iadesi başvurusunda bulunan öğrencilere ücret iadesi yapılmadığı, 2.8.Başvuranın genel not ortalaması 1.93 olmasına rağmen online kayıtta 2.00 olarak girdiği, bu sebeple asil aday olarak ilandaki listede isminin belirtildiği, başvuranın listede isminin açıklandığı 23/ 08/ 2017 tarihinde Ziraat Bankasına 1.025,00 tl ücret yatırdığı, fakat kesin kayıt yaptırmaya gelmediği, kesin kayıt işlemleri tamamlandıktan sonra ve eğitim öğretimin başladığı tarihte Fakülte tarafından yapılan duyuru gereği yapılan iade talebinin kabul edilmediği açıklamalarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3.Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının; 3.1.“Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi;
“ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri
2 / 8inceler .”,
3.2.“Temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması” başlıklı 13 üncü maddesi; “ Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir . Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz .”, 3.3.“Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42 nci maddesi; “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz . …Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir .” , 4.İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinin; 4.1. 26’ncı maddesi; “ Herkes eğitim hakkına sahiptir .”, 4.2. 30’uncu maddesi; “ Bu bildirgenin hiçbir kuralı, herhangi bir devlet, topluluk veya kişiye, burada açıklanan hak ve özgürlüklerden herhangi birinin yok edilmesini amaçlayan bir girişimde veya eylemde bulunma hakkını verir biçimde yorumlanamaz .”, 5. Türk Medeni Kanununun “Dürüst davranma” Başlıklı 2. Maddesinde; “ Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır .Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz .” 6. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi ” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “ Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye yönerilerde bulunmakla görevlidir ” hükmü yer almaktadır .
7. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne Ek 1 No’lu Protokol’ün 2 nci maddesi; “Hiç kimse eğitim hakkından yoksun bırakılamaz .
8. 04/ 11/ 1981 tarihli 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun; 8.1. 18 inci maddesinde ; Fakülte Yönetim Kurulu, idari faaliyetlerde dekana yardımcı bir organ olup, görevleri; Fakülte Kurulunun Kararları ile tespit ettiği esasların uygulanmasında dekana yardım etmek, Fakültenin eğitim öğretim, plan ve programları ile takvimin uygulanmasını sağlamak, Fakültenin yatırım, program ve bütçe tasarısını hazırlamak, Dekanın fakülte yönetimi ile ilgili getireceği bütün işlerde karar almak, öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek, bu kanunla verilen diğer görevleri yapmak şeklinde sıralanmıştır .
8.2.46 ıncı maddesinde “Birinci öğretim, ikinci öğretim, açık ve uzaktan öğretim için
Yükseköğretim Kurulu tarafından hesaplanan cari hizmet maliyetlerinin Devlet tarafından karşılanacak kısmı, öğrenciler tarafından karşılanacak katkı payları ve öğrenim ücretleri ile uygulamaya ilişkin usul ve esaslar , her yıl haziran ayı sonuna kadar Maliye Bakanlığı ile
Yükseköğretim Kurulunun görüşü ve Milli Eğitim Bakanlığının önerisi üzerine Bakanlar
Kurulunca belirlenir .” denilmektedir .
9.2017 2018 EğitimÖğretim Yılında Yükseköğretim Kurumlarında Cari Hizmet Maliyetlerine
Öğrenci Katkısı Olarak Alınacak Katkı Payları ve Öğrenim Ücretlerinin Tespitine Dair
3 / 8Bakanlar Kurulu kararının; “Kayıt sildirme halinde yapılacak işlemler” başlıklı 15 inci
maddesine göre ; “Kayıt yaptırıp kendi isteği ile kaydını sildiren öğrencilerin katkı payı ve öğrenim ücretleri geri ödenmez” şeklindedir .
10.Yükseköğretim Kurulunun 27.01.2014 tarihli Genel Kurul toplantısında kabul edilen
“Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programına İlişkin Usul ve Esaslar” ın; 10.1. 1 inci maddesinde; “ Bu Usul ve Esasların amacı; Talim ve Terbiye Kurulu’nun 20 Şubat 2014 tarihli ve 9 sayılı kararının ekinde yer alan yükseköğretim programlarına devam eden ve bunlardan mezun olanlarla yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olup da adı geçen karar ekindeki programlara denkliği Kurul tarafından onaylanan ve belirlenen şartları taşıyan adaylar için yükseköğretim kurumlarında açılan Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programına ilişkin Usul ve Esasları düzenlemektir .”; 10.2. 8 inci maddesind e; “ Fakülte Yönetim Kurulu; programın açılması ve uygulanmasıyla ilgili kararları vermek programda yer alan dersleri verecek öğretim üyelerinin görevlendirilmesini sağlamak, program kapsamında eğitimöğretim ve sınavlarla ilgili diğer konularda rektörlük, alan fakülteleri ve yüksekokullarla işbirliği ve koordinasyonu sağlamak” , 10.3. 11 inci maddesinde ; “ programa kaydolanlardan alınabilecek ücret hakkında 2547 sayılı
Kanunun 46 ncı maddesi ile 19/ 11/ 1992 tarihli ve 3843 sayılı Kanunun 7 nci maddesine göre her yıl
Resmi Gazete’de yayımlanan ve ilgili eğitimöğretim yılında Yükseköğretim Kurumlarında Cari
Hizmet Maliyetlerine Öğrenci Katkısı Olarak Alınacak Katkı Payları ve İkinci Öğretim Ücretlerinin
Tespitine Dair Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit edilen Yükseköğretim Kurumlarında Yapılacak
İkinci Öğretimden Alınacak Öğretim Ücretleri (II) Sayılı Cetvel (A)’da Eğitim Fakülteleri için tespit edilen İkinci Öğretim Öğrenim Ücretinin en fazla iki katına kadar olabileceği, Öğrenim ücretinin kurumca belirlenecek taksitler halinde ödeneceği, ilk taksitin kayıt sırasında, diğer taksitlerin ise kurumun belirleyeceği tarihlerde ödeneceğ i”, 10.4.’Hüküm Bulunmayan Haller ve Yetkilendirme’ başlıklı 13 üncü maddesinde ise; “Bu usul ve esasların uygulanmasında doğabilecek sorunları gidermede fakülte yönetim kurulunca karar verilir .” düzenlemelerine yer verilmiştir .
11.Süleyman Demirel Üniversitesi Eğitim Fakültesi Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika
Programı Yönergesinin; 11.1.Bu yönergenin amacı başlıklı 1 inci maddesi ; “ Talim ve Terbiye Kurulu’nun 20 Şubat 2014 tarih ve 9 sayılı karar ekinde yer alan ve yükseköğretim programlarına devam edenler ile belirtilen lisans programlarından mezun olanlardan veya yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olup da adı geçen karar ekindeki programlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından onaylanan ve belirlenen şartları taşıyan adaylardan Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programına katılmak isteyenlere, öğretmenlik mesleğinin gerektirdiği bilgi, beceri ve davranışları kazandırmak üzere düzenlenecek sertifika programının uygulama usul ve esaslarını düzenlemektir . ” 11.2.Kapsam başlıklı 2 inci maddesi ; “Bu Yönerge, pedagojik formasyon eğitimi sertifika programının açılması, ders programlarının ve içeriklerinin düzenlenmesi ile eğitimöğretim faaliyetlerine ilişkin akademik, idari ve mali konuları kapsar .” 11.3.Dayanak başlıklı 3 üncü maddesi; “ Bu Yönerge; Yükseköğretim Kurulunun 27.01.2014 tarihli
4 / 8Genel Kurul toplantısında kabul edilen “Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programına İlişkin
Usul ve Esaslar” ile “Öğretmen Adaylarının Milli Eğitim Bakanlığı’na Bağlı EğitimÖğretim
Kurumlarında Yapacakları Öğretmenlik Uygulamasına İlişkin Yönerge” ve bu yönergeye dayanılarak
Milli Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu arasında 28.07.1998 tarihinde imzalanan
“Öğretmenlik Uygulamasına İlişkin Koordinasyon ve İşbirliği Protokolü”ne dayanılarak hazırlanmıştır .” 11.4.Hüküm Bulunmayan Hâller ve Yetkilendirme başlıklı 13 üncü maddesi; “ Bu yönergenin uygulanması sırasında doğabilecek sorunları gidermede fakülte yönetim kurulunca karar verilir .” hükümleri yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
12. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın talebinin reddine yönelik idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilmediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar
Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 13.Başvuru dosyasındaki bilgi ve belgelerden, başvuranın ilgili idareden, şehir dışında çalıştığı ve başvuruların bayram öncesi ve sonrası döneme denk gelmesi sebebiyle süresinde ücret iadesi talebinde bulunamadığı gerekçesi ile ödemiş olduğu ücretin iadesini kesin kayıt tarihleri geçtikten sonra talep ettiği; ancak idarenin, Üniversite Yönetim Kurulunun 25/ 06/ 2015 tarihli ve 636/ sayılı
“ Pedagojik Formasyon Eğitimi için imkansızlıklar sebebiyle kayıt sildirmek isteyenlerden ek yerleştirme ilan aşamasına kadar müracaat edenlerin ücretlerinin iadesinin uygunluğuna, bu aşamadan sonra kayıt sildirme talebinde bulunan veya herhangi bir sebepten dolayı öğrenimini devam ettiremeyenlere ücret iadesinin yapılmayacağı “kararı gereği başvuranın talebini reddettiği anlaşılmaktadır .
14.Yüksek Öğretim Kurulu tarafından hazırlanan Pedagojik Formasyon Eğitimi Programlarına İlişkin
Usul ve Esaslara göre Yükseköğretim Kurumlarına (somut olayda bu Kurum Süleyman Demirel
Üniversitesidir), Yönetim Kurulu kararları ile ve oluşturdukları Yönergeler ile mezkûr Usul ve esaslar çerçevesinde, idari ve mali düzenlemelerde bu usul ve esaslara aykırılık teşkil etmemek üzere düzenleme alanı bırakıldığı görülmektedir . Yine Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 24/ 03/ 2015 tarihli yazısı ile pedagojik formasyon eğitimi için kayıt yaptıran ancak imkansızlıklar sebebiyle öğrenimine devam etmeyen, eğitimöğretim hizmetlerinden yararlanmayan ve kaydını sildirenlerin ödedikleri ücretlerin kendilerine iade edilip edilemeyeceği hususunda Yükseköğretim Kurulu
Başkanlığı Mevzuat Komisyonu toplantısında alınan karar gereği; konunun üniversitelerin yetkili organlarınca değerlendirilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığı görülmektedir . Diğer taraftan
Süleyman Demirel Üniversitesi Eğitim Fakültesi Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programı
Yönergesinin Hüküm Bulunmayan Hâller ve Yetkilendirme başlıklı 13 üncü maddesinde ; “ Bu yönergenin uygulanması sırasında doğabilecek sorunları gidermede fakülte yönetim kurulunca karar verilir .” hükmünün yer aldığı anlaşılmaktadır .
15.Süleyman Demirel Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nin web sitesinde yayımlanan 16/ 08/ 2017 tarihli Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programı Başvuru duyurusunda ; anılan programa ilişkin kontenjanlar, başvuru takvimi, kesin kayıt tarihleri ve bu tarihlerde kesin kayıt
5 / 8yaptırmayanların kayıt hakkını kaybedeceği, başvuru için gerekli evrakların neler olduğu ve Yönetim
Kurulunca alınan karar gereği ücret iadesi konusunda kesin kayıt işlemleri tamamlandıktan sonra kesinlikle ücret iadesi yapılamayacağı hususunun açıkça duyurulduğu anlaşılmaktadır .
16.Bu kapsamda, başvuruya konu Üniversite Yönetim Kurulunun 25/ 06/ 2015 tarihli ve 636 sayılı kararı ile; “ Pedagojik Formasyon Eğitimi için imkansızlıklar sebebiyle kayıt sildirmek isteyenlerden ek yerleştirme ilan aşamasına kadar müracaat edenlerin ücretlerinin iadesinin uygunluğuna, bu aşamadan sonra kayıt sildirme talebinde bulunan veya herhangi bir sebepten dolayı öğrenimini devam ettiremeyenlere ücret iadesinin yapılmaması” yönünde karar aldığı anlaşılmaktadır . Yine
Ünverisitenin, 2017 2018 EğitimÖğretim Yılı Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programı
Başvuru Duyurusunda 10. madde altında “ Üniversitemiz Yönetim Kurulunun almış olduğu karar gereği, kayıt sildirmek isteyen öğretmen adaylarına kesin kayıt işlemleri tamamlanıncaya kadar ücret iadesi yapılabilecektir . Kesin kayıt işlemleri tamamlandıktan sonra kesinlikle ücret iadesi yapılmayacaktır . ” bilgisinin yer aldığı görülmektedir . Kayıt süresi dolduktan sonra kaydını sildiren öğrencinin yerine başka bir öğrencinin alınamaması nedeniyle Yükseköğretim Kurulu tarafından sınırlı sayıda dağıtılan kontenjanın boş kalmasının önüne geçmek ve başvuru yapan başka bir öğrencinin hakkını korumak amacıyla böyle bir düzenleme yoluna gidildiği görülmektedir .
17. Bu açıklamaların yanında; “İdarenin Başvuruya İlişkin Açıklamaları” başlığı altında 2.8 numaralı paragrafta da belirtildiği gibi, başvuranın genel not ortalaması 1.93 olmasına rağmen beyana dayalı olarak alınan online kayıtta; not ortalamasını 2.00 olarak girdiği, bu sebeple asil aday olarak ilandaki listede isminin belirtildiği, başvuranın listede isminin açıklandığı 23/ 08/ 2017 tarihinde Ziraat
Bankasına 1.025,00 tl ücret yatırdığı, fakat kesin kayıt yaptıramadığı anlaşılmaktadır . Yine idarece
Kurumumuza gönderilmiş olan başvurana ait online başvuru formu incelendiğinde “verdiğim bilgilerin doğruluğunu beyan ederim” ibaresinin yer aldığı görülmüştür . Dolayısıyla başvuranın kendi kusuru ile sebebiyet verdiği fiili durumdan kendi lehine olacak şekilde bir hak kazanımı elde etmesi mümkün değildir . Bu durum Türk Medeni Kanunun 2. maddesinde düzenlenmiş temel hukuk ilkesi olan “Dürüstlük Kuralına ” aykırılık teşkil etmektedir .
18. Şikâyet konusuna ilişkin Pedagojik Formasyon Eğitimi vermeye yetkili diğer üniversitelerin kayıt ve ücret iadesi ile ilgili uygulamaları incelendiğinde; 18.1. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesinin 2017 2018 Eğitim Öğretim Yılı
Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programı Başvuruları Duyurusunda; “Üniversitemiz
Yönetim Kurulu’nun 18.08.2015 tarih ve 1135/ 25422 sayılı kararı doğrultusunda Pedagojik
Formasyon Eğitimi Programına başvuran ve kesin kaydını yaptıran katılımcı, beş iş günü içerisinde kaydını sildirmek istediği takdirde, kaydını sildirebilir, bu durumda olanlara ücret iadesi yapılabilir .
Bu durum dışında herhangi bir şekilde ödemelerin iadesi yapılmayacak, ikinci taksitinde tahsilatı yoluna gidilecektir . Bu nedenle koşullarınızın uygunluğunu kontrol ettikten sonra program ücretini yatırınız .” bilgisinin yer aldığı görülmektedir .
18.2. Yine benzer şekilde Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesinin 2017 2018 Eğitim Öğretim
Yılı Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programı Başvuruları Duyurusunda ; “…Yapılan ödemelerin hiçbir koşulda iade edilemeyeceği”, bilgisine yer verildiği görülmektedir .
19. Pedagojik formasyon ücret iadesi talebi ile Kurumumuza daha önceden yapılmış 2014/ 3475 ve 2014/ 4212 sayılı benzer başvurularda da Üniversitelerin bu hususta belirlediği kurallar çerçevesinde yapılan uygulamalar olması sebebiyle; hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediği ve Ret
6 / 8Kararı verildiği görülmüştür .
20. 2547 sayılı Kanun’un 46 ncı maddesine göre, katkı payları ve öğrenim ücretleri ile uygulamaya ilişkin usul ve esasların Bakanlar Kurulunca belirlendiği, buna istinaden düzenlenen Bakanlar Kurulu
Kararında ise; kayıt yaptırıp kendi isteği ile kaydını sildiren öğrencilerin katkı payı ve öğrenim ücretlerinin geri ödenmeyeceğinin düzenlendiği görülmektedir . Yükseköğretim Kurumlarının
Yönergelerinde ya da bu konuda almış oldukları Yönetim Kurulu Kararlarında Bakanlar Kurulu
Kararına uygun olarak benzer uygulamaların bulunduğu anlaşılmaktadır . Ancak, üniversiteler olayımızda da olduğu gibi; pedagojik formasyon eğitim duyurularında ücret iadesinin yapılıp yapılamayacağını, yapılabilecek ise koşullarını, internet sitelerinde herkesin dikkatini çekecek şekilde duyurabilmektedir . Diğer taraftan, Süleyman Demirel Üniversitesinde ve diğer bazı üniversitelerde daha önceden ücret iadesi için belirlenen tarihlerde ( olayımızda kesin kayıt tarihleri geçmeden)
yapılan iade taleplerinin kabul edilebildiği anlaşılmaktadır . Ancak, başvuruya konu somut olayda kesin kayıt tarihlerinin 25/ 08/ 2017 tarihinde sona erdiği, eğitimöğretim döneminin ve derslerin 25/ 09/ 2017 tarihinde başladığı, başvuranın ücret iadesi talepli dilekçesini ise derslerin başladığı 25/ 09/ 2017 tarihinde idareye ilettiği anlaşılmaktadır . Bu durumda, başvuruya konu Süleyman
Demirel Üniversitesi’nin ilgili mevzuat gereği almış olduğu Yönetim Kurulu Kararı ve bu hususta yapmış olduğu duyuru göz önüne alındığında; başvuranın ödemiş olduğu ücretin iadesi talebini reddetmesi idari işleminde herhangi bir hukuka aykırılık tespit edilmemiştir .
21. Başvuruya konu mevzuat, uygulama örnekleri ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde idarenin, başvuranın ödemiş olduğu pedagojik eğitim programı ücretinin iade edilmesi talebini reddetmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 22. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmelik’in “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurulara ilişkin İdareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde ve gerekçeli bir şekilde Kurumumuza gönderildiği görülmüş; idarenin
“kanunlara uygunluk”, “kararların gerekçeli olması”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı ; ancak idarenin, başvuruna verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
23. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 17’nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre, Kamu Denetçiliği Kurumuna dava açma süresi içinde yapılan başvuru işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup, anılan Kanunun 21’inci maddesinin birincisi fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ edildiği tarihten itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Isparta İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
7 / 8Kararın BAŞVURANA ve SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE
tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi