|
ÖZET: Başvuru, Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından geri alınan promosyon ödemesinin iadesi talebine ilişkindir. Şikayetçi, iş sözleşmesinin feshedilmesinin ardından kendisinden kesilen promosyon tutarının kıdem tazminatından geri alındığını iddia ederek, bu durumun Anayasa’nın eşitlik ilkesine aykırı olduğunu belirtmiştir. İdare, iş akdinin sona erme nedeninin 5620 sayılı kanunun hükümleri doğrultusunda olduğunu savunmuş ve promosyon kesintisinin yasal çerçevede yapıldığını ifade etmiştir.
İdarenin açıklamalarına göre, promosyon ödemeleri ile ilgili düzenlemeler, kamu personelinin maaşlarının bankalar aracılığıyla ödenmesine yönelik protokollerle belirlenmiştir. Şikayetçinin iş akdinin sona ermesinin ardından, promosyonun geri alınmasına dair yapılan işlemlerin, ilgili protokol ve komisyon kararları çerçevesinde yasal olduğu tespit edilmiştir. Başvuru, Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından incelenmiş ve ret kararı önerilmiştir. Sonuç olarak, şikayetçinin talebi, idarenin uygulamaları ve ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirildiğinde, hukuka ve hakkaniyete uygun bulunmamıştır. Başvuru, Bursa İdare Mahkemesi’ne itiraz edilebileceği bilgisiyle birlikte reddedilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/5153-S.20.8216
BAŞVURU NO : 2019/18001
KARAR TARİHİ : 01/04/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : BURSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : İdare tarafından geri alınan promosyon ödemesi tutarının iadesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 13/10/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şikayetçi Kurumumuza verdiği 09/08/2019 tarihli dilekçesinde özetle; Bursa Büyükşehir
Belediyesi tarafından 30/04/2019 tarihinde iş sözleşmesinin fesih edildiğini, Belediye
Başkanlığı ile … arasında maaş promosyonu protokolü imzalandığını, ilişik kesme formunu imzalatırken zorunlu olarak ‘Promosyonun bir miktarını geri ödeyeceğine dair belge imzalatıldığını’, hesaplanan bu miktar kıdem tazminatının ödemesinden kesildiğini iddia ve ifade ederek, dilekçesinde ayrıntılarına yer verdiği gerekçelere istinaden kesilen promosyon ödemesi tutarın tarafına geri ödenmesi talebi hakkında yapılan ön inceleme neticesinde Kurumumuzca 29/08/2019 tarihli ve … sayılı ‘Gönderme Kararı verilmiştir.
1.1. Anılan ‘Gönderme Kararı’ sonrasında şikayetçi tarihli dilekçesiyle
Kurumumuza bir kez daha başvuruda bulunmuş olup, şikayetçi mezkur dilekçesinde özetle; 20/07/2007 tarihli ve 26588 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2007/21 sayılı
Başbakanlık Genelgesi hükümlerine tabi, aynı durumda bulunan kamu çalışanlarının herhangi bir nedenle ayrılmaları durumunda promosyon iadesi yapmazken kendisinden yapılmasının
Anayasanın 10 uncu maddesindeki eşitlik ilkesine aykırı olduğunu, 1.2. İdarenin işten ayrılma sebebi olarak emekliğe sevk edilmesini gösterdiğini, ancak çalıştığı kuruma emekli olacağına dair verilmiş dilekçesinin bulunmadığını, SGK’ya verilmiş işten ayrılış bildirgesinde de görüleceği üzere işten ayrılış nedeni olarak ‘04 kodu’nun girildiğini, ‘04 kodu’nun belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden feshini ifade ettiğini iddia ederek, 1.3. 09/08/2019 tarihli dilekçesinde yer verdiği hususlarında değerlendirilerek kıdem tazminatından kesilen promosyon ödemesi tutarının tarafına iade edilmesi talebinde bulunmaktadır.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
2. Kurumumuzun 04/11/2019 tarih ve … sayılı bilgi ve belge isteme yazısına istinaden
Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı’ndan alınan 26/11/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazıda; … (T.C…); Bursa Büyükşehir Belediyesi emrinde 23.10.1995 tarihinden itibaren
Muvakkat İnşaat Teknikeri (İşçi) olarak görev yaparken 21.04.2007 tarihinde yayımlanan 5620 sayılı kanunun “Sürekli işçi kadrosuna veya sözleşmeli personel statüsüne geçişi yapılamayan personel” başlıklı Geçici 1. maddesinin 2. fıkrasında “Sözleşmeli personel statüsüne geçmeyi kabul etmeyenler, 2006 yılındaki çalışma sürelerini aşmamak kaydıyla bu kanunun 3. üncü maddesinde belirtilen usule göre vizesi yapılacak geçici is pozisyonlarında istihdam edilmeye devam olunurlar.”, ayrıca; 3. fıkrasında ise “Ancak; bu maddenin birinci ve ikinci fıkraları kapsamına girenlerin bağlı bulunduğu sosyal güvenlik kurumundan yaşlılık veya emeklilik aylığı bağlanmasına hak kazanacakları tarihte iş sözleşmeleri tüm yasal hakları ödenmek suretiyle sona erdirilir.” hükmü gereğince (Ek:l) bilerek ve kendi iradesi ile geçici iş pozisyonlarında istihdam edilmeye devam edeceğine dair dilekçe vererek (Ek:2) ve “…yaşlılık veya emeklilik aylığı bağlanmasına hak kazanacakları tarihte iş sözleşmeleri tüm yasal hakları ödenmek suretiyle sona erdirilir. ” hükmünü kabul ederek her yıl Belirli Süreli İş
Sözleşmesi imzalayıp, emekliliğini hak ettiği tarih olan 01.05.2019 (30.04.2019 mesai bitimi)
tarihine kadar çalışmaya devam etmiştir. (Ek:2 (2018-2019 Belirli Süreli iş Sözleşmeleri)
2.1. Başkanlık Makamının 11.04.2019 tarihli ve … sayılı oluruna ait fesih tebliğini imzalamamış (Ek:3) ancak, 5620 sayılı Kanunun yukarıda belirtilen Geçici 1. maddesi kapsamında hizmetine karşılık tavan ücretten kıdem tazminatı, kullanmadığı yıllık izne ait ücreti gibi tüm yasal hakları tarafına ödenmek üzere is akdi emekliliğini hakettiği tarihte
30.04.2019 mesai bitimi (01.05.2019) sonlandırılmıştır.
2.2. …’ın iş akdinin sona ermesinin nedeni 5620 sayılı kanunun Geçici 1. maddesinin 2. ve 3.
fıkrası olup, Sosyal Güvenlik Kurumuna ait ayrılış bildirgesinin ayrılış nedenleri kodları içinde emeklilikle ilgili farklı kodlar (08, 09, 14) olmasına rağmen, 5620 sayılı kanun kapsamında iş akdinin sonlandırılması ile ilgili bir kod bulunmadığından dolayı, adı geçenin ayrılış nedeni olarak 22 (diğer nedenler) kodu seçilmiştir (Ek:4, Ek:5).
2.3. Buna istinaden …, İşten Ayrılış Bildirgesinde kod olarak girilen işyerinden ayrılış nedenine itiraz ederek, emekliliğini hak ettiği tarih olan 01.05.2019 tarihi ile emekliliğe müracaat etmesi nedeniyle emeklilik maaşı bağlanacağı tarih olan 15.05.2019 tarihleri arasındaki 14 günlük işsizlik maaşından faydalanamadığını ve isteği dışında iş akdinin sonlandırıldığını belirterek
21.05.2019 CİMER Başvurusu ve 07.06.2019 tarihli dilekçesi ile Kurumumuzdan ayrılış nedeni
kodunun değiştirilmesi talebinde bulunmuş (Ek:6), ancak adı geçene; iş akdinin sona erdirilmesi nedeninin 5620 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesinin 2. ve 3. fıkrası olduğu, Sosyal
Güvenlik Kurumuna ait ayrılış bildirgesinin ayrılış nedenleri kodları içinde 5620 sayılı Kanun kapsamında ayrılış nedeni ile ilgili bir kod bulunmadığından dolayı ayrılış nedeni olarak 22 (diğer nedenler) kodu seçildiği bildirilmiştir (Ek:7).
2.4. Adı geçen, 10.10.2019 ve 19.10.2019 tarihli dilekçeleri ekine, 14 günlük işsizlik maaşının ödenmesine dair 08.10.2019 tarihli Bursa İş-Kur ödeme makbuzunu ekleyerek (Ek:8), Kamu
Denetçiliği Kurumu ve konuyla ilgili kuramlara yazılı olarak başvuruda bulunduğunu ve ayrılış nedeni kodu hususunda haklı olduğu sonucuna varıldığını ve kendisinin mağduriyetine neden olan kamu görevlileri hakkında suç duyurusunda bulunacağını belirtmiştir. Adı geçene tekrar iş akdinin sona erdirilmesi nedeninin 5620 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesinin 2. ve 3. fıkrası
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
olduğu, Sosyal Güvenlik Kurumuna ait ayrılış bildirgesinin ayrılış nedenleri kodları içinde
5620 sayılı Kanun kapsamında ayrılış nedeni ile ilgili bir kod bulunmadığından dolayı ayrılış
nedeni olarak 22 (diğer nedenler) kodu seçildiği belirtilmiş ve ayrılış nedeni kodunun değiştirilmesi hususunda haklı olduğu sonucuna varıldığını belirttiği Kamu Denetçiliği
Kurumu ve konuyla ilgili kurumlardan Belediyemize herhangi bir yazı gelmediği kendisine bildirilmiştir. (Ek:9)
2.5. Adı geçenin dilekçelerine istinaden SGK internet adresinden sigortalı işten ayrılış bildirgesinin incelenmesi ve SGK Bursa İl Müdürlüğü ile yapılan görüşmeler neticesinde; 5620 sayılı Kanun kapsamında tüm yasal hakları ödenmek suretiyle iş akdi sonlandırılan ve SGK işten ayrılış bildirgesine ayrılış nedeni 22 (diğer nedenler) olarak girilmiş olan kodun, … ’ın
SGK Bursa İl Müdürlüğüne dilekçe ile yaptığı müracaat neticesinde, 04 (Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden feshi) kodu ile değiştirildiği tespit edilmiştir (Ek: 10) Ancak 04 kodu, işçinin iş akdinin sonlandırılmasının asıl nedeni olan ve yukarıda açıklaması bulunan 5620 sayılı kanunun Geçici 1. maddesinin 2. ve 3. fıkrası ile uyum göstermemektedir. Bu durum, adı geçen kişinin bu kodu kullanarak farklı Kurumlara şikayette bulunmasına ve Kurumumuzun ve konu ile ilgili çalışanların mağduriyetine neden olmuştur.
2.6. … ’ın SGK Bursa İl Müdürlüğüne dilekçe ile yaptığı müracaat neticesinde, işten ayrılış bildirgesinde 22 (diğer nedenler) olan kodun, Belediyemizin bilgisi dışında SGK Bursa İl
Müdürlüğünce 04 (Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden feshi) kodu ile değiştirildiği anlaşıldıktan sonra, İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi
Başkanlığınca 06.11.2019 tarih ve … sayılı yazı ile Bursa Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne yazı yazılarak işçinin iş akdinin sonlandırılmasının asıl nedeninin yukarıda açıklaması bulunan
5620 sayılı kanunun Geçici 1. maddesinin 2. ve 3. fıkrası olduğu ve 04 (Belirsiz süreli iş
sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden feshi) kodunun, asıl ayrılış nedeniyle uyum göstermediği belirtilmiştir. Bursa Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden konunun tekrar değerlendirilmesi ve başka bir kod ile değiştirilmesi talep edilmiş ve yanıt beklenmektedir (Ek: 11).
2.7. Promosyon kesintisi ile ilgili olarak; …, 5620 sayılı kanun kapsamında bilerek ve kendi iradesi ile geçici iş pozisyonlarında istihdam edilmeye devam edeceğine dair dilekçe vererek (Ek:2) ve “…yaşlılık veya emeklilik aylığı bağlanmasına hak kazanacakları tarihte iş sözleşmeleri tüm yasal hakları ödenmek suretiyle sona erdirilir.” hükmünü kabul ederek her yıl hizmet akdinin, başlangıç ve bitiş tarihleri belirli olmak üzere Belirli Süreli İş Sözleşmesi imzalayıp çalışmaya devam ettiğinden, emekliliğini hak ettiği tarihte iş akdinin sonlandırılmasının işverenin iş akdini feshi olarak görülmemesi gerekir.
2.8. Bu nedenle ‘Maaş Ödemeleri Komisyon Kararı’nın 3.maddesinde belirtilen “Maaş promosyonu alıp 2 yıl dolmadan NAKİL, İSTİFA, EMEKLİLİK vb. nedenlerle ayrılan personelden kıstelyevm hesaplanarak kalan süre bedeli geri alınarak açılmış olan hesaba yatırılacaktır. ” maddesine istinaden (Ek: 12) kıdem tazminatından yasal olarak kesinti yapılmıştır. açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 5620 sayılı ‘Kamuda Geçici İş Pozisyonlarında Çalışanların Sürekli İşçi Kadrolarına veya Sözleşmeli Personel Statüsüne Geçirilmeleri, Geçici İşçi Çalıştırılması ile Bazı
Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’ un, “Sürekli işçi kadrosuna veya sözleşmeli personel statüsüne geçişi yapılamayan personel” başlıklı Geçici 1 nci maddesinde; “ (1) Bu Kanunun 1 inci maddesinde belirtilen şartları taşımadıkları için sürekli işçi kadrolarına veya sözleşmeli personel statüsüne geçişi yapılamayan ve bu Kanunun 3 üncü maddesi kapsamına girmeyen geçici işçiler, ilgili idare, kurum ve kuruluşlarca bir malî yılda 6 aydan az olmak üzere ve bu Kanunun 3 üncü maddesinde belirtilen usule göre vizesi yapılacak geçici iş pozisyonlarında çalıştırılmaya devam olunabilir.
(2) Sözleşmeli personel statüsüne geçmeyi kabul etmeyenler, 2006 yılındaki çalışma sürelerini aşmamak kaydıyla bu Kanunun 3 üncü maddesinde belirtilen usûle göre vizesi yapılacak geçici iş pozisyonlarında istihdam edilmeye devam olunurlar.
(3) Ancak; bu maddenin birinci ve ikinci fıkraları kapsamına girenlerin bağlı bulunduğu sosyal güvenlik kurumundan yaşlılık veya emeklilik aylığı bağlanmasına hak kazanacakları tarihte iş sözleşmeleri tüm yasal hakları ödenmek suretiyle sona erdirilir.
(4) Bu madde kapsamındaki geçici işçiler için vize edilen geçici iş pozisyonlarının herhangi bir nedenle boşalması hâlinde bu pozisyonlar iptal edilmiş sayılır.”,
6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Aylığın Ödeme Zamanı ve Esasları ” başlıklı
164 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında; “Üçüncü fıkra kapsamına giren personelin her
türlü özlük haklarının ve tahakkuk işlemlerinin belli merkezlerden yapılabilmesi ve ödemelerin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmaya ve gerekli tedbirleri almaya Maliye Bakanlığı yetkilidir ”, 7. Bankalar tarafından sunulan ek mali imkânların tasarrufuna ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşlarında uygulama birliğinin sağlanması amacıyla 20/07/2007 tarihli ve 26588 sayılı
Resmi Gazetede yayımlanan 2007/21 nolu Başbakanlık Genelgesinin 4 üncü maddesi, 10/08/2010 tarihli ve 27668 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2010/17 nolu Başbakanlık
Genelgesi ile değiştirilerek, “Banka tarafından verilecek promosyon miktarının tamamı personele dağıtılacaktır.”, 7.1. Genelgenin 5 inci maddesi de 05/08/2008 tarihli ve 26958 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2008/18 nolu Başbakanlık Genelgesi ile değiştirilerek “Dağıtılacak promosyonlar, ilgili banka tarafından personel adına açılan hesaba aktarılmak suretiyle ödenecektir.”,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
7.2. Genelgenin 7 nci maddesinde ise; “Genelge çerçevesinde yapılacak uygulamalar kurum personelinin rahatlıkla bilgi edinebileceği şekilde ilan panoları ve internet siteleri yoluyla ilan edilecek, aleniyet ilkesine titizlikle riayet edilecektir” hüküm ve açıklamalara yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ Av. HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından, şikayetçinin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin “Ret
Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Uyuşmazlık konusu, şikayetçi iş akdinin iradesi dışında feshedildiğini, İdarenin “Maaş
Ödemeleri Komisyon Kararı” 3 üncü maddesi kapsamında yer almadığını, bu nedenle kendisinden promosyon kesintisi yapılmaması gerektiğini iddia ederek, kıdem tazminatından kesilen promosyon ödemesi tutarının tarafına iadesini talep etmektedir.
10. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 164 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrası;
“ Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel
Kanunu, 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu ve
2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu hükümlerine göre almakta bulunan Devlet
memurları ve diğer kamu görevlileri (sözleşmeli statüdeki personel dahil) ile kamu ve özel kesimde iş kanunlarına göre istihdam edilen işçilere çeşitli adlar altında yapılan nakdi ve ayni nitelikteki tüm ödemelerin hesaplanma kolaylığını ve basitliğini sağlamak amacıyla, bordro düzenlemesine, tahakkuk ve ödeme işlem ve sürelerine ilişkin esas ve usulleri tesbit etmeye, aydan daha kısa ya da daha uzun sürelerde yapılan ödemelerin aylık dönemler itibariyle tahakkuk ettirilmesi ve ödenmesine karar vermeye Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir.
10.1. Üçüncü fıkra kapsamına giren personelin her türlü özlük haklarının ve tahakkuk işlemlerinin belli merkezlerden yapılabilmesi ve ödemelerin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmaya ve gerekli tedbirleri almaya Maliye
Bakanlığı yetkilidir.” hükmünü amirdir. Söz konusu düzenleme gereğince çıkarılan 17/07/2012 tarihli ve 28356 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğünün 34 Sıra
No.lu Genel Tebliği ise, kamu personelinin maaşlarının bankalar vasıtasıyla ödenmesine yönelik usul ve esasları belirlemiştir.
11. Bu doğrultuda kamu personelinin maaşlarının ödenmesi için ilgili kurumlarla anlaşan bankalar, söz konusu mali haklara ilişkin protokoller akdetmekte ve bu protokoller gereğince elde ettiği gelirler üzerinden “promosyon” adı verilen ek mali imkanları ilgili kurumlara sağlamaktadır. Bankaların sunduğu bu imkânların, kamu kurum-kuruluşları tarafından ne şekilde değerlendirileceği ve personelin bunlardan yararlanıp yararlanmayacağına ilişkin uygulamada yeknesaklığın bulunmayışı sebebiyle 20/07/2007 tarihli ve 26588 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan 2007/21 sayılı Başbakanlık Genelgesi hazırlanmıştır. Söz konusu
Genelge, bankalarla yapılacak protokollere ilişkin uyulması gereken genel çerçeveyi çizmiş olup promosyon ödemeleri bağlamındaki tereddütleri bir noktaya kadar gidermiştir. Ancak zaman içinde değişen şartlarla birlikte, Genelgenin 5 inci ve 4 üncü maddesinin yeniden ele
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
alınması gerekmiş ve bu kapsamda söz konusu maddelerde değişiklik öngörmek üzere sırasıyla 2008/18 sayılı ve 2010/17 sayılı Başbakanlık Genelgeleri çıkarılmıştır.
12. Kurumların bankalarla yaptıkları protokol tarihinden sonra göreve başlayan personelin hangi koşullarla banka promosyonlarından yararlanabileceğine ilişkin hususların niteliği itibarıyla uygulamaya ilişkin olduğu ve kurum ve kuruluşlarının teşkilatı, personel yapısı ve hareketlerine göre bankalarla yaptıkları protokoller çerçevesinde ele alınmasının uygun olacağı bu kapsamda, idarelerin kendilerine tanınan hareket alanı içerisinde öngörülebilirlik ilkesi çerçevesinde en makul çözümü bulmaları gerekmektedir.
13. İdarenin, … … Şubesi ile imzaladığı “Maaş Ödeme Protokolü” incelendiğinde; “
TARAFLAR Madde 1-Bu protokol … … Şubesi ile BURSA BÜYÜKŞEHÎR BELEDİYESİ VE
BUSKİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ arasında aşağıdaki şartlarda tam bir mutabakata varılmak suretiyle imzalanmıştır. ; AMAÇ Madde 2- Bu protokolün amacı. BURSA BUYUKŞEHİR
BELEDİYESİ VE BUSKİ personelinin maaş, ücret ve diğer ödemelerinin ATM sistemi aracılığı ile ödenmesine ilişkin uygulama kurallarını düzenlemektir. ; TANIMLAR Madde 3Protokolde yer alan; BANKA; … T.A.Ş’yi, BANKA ŞUBESİ; … … ŞUBESİ Nİ KURULUŞLAR; BURSA BUYUKŞEHİR BELEDİYESİ VE BUSKİ’yi ÖDEME; Personelin atacağı maaş ikramiye mesai, vergi iadesi ek ders, döner sermaye vb. ödemelerinin net tutarını, KESİNTİ; Kanuni kesintiler dışında kömür, spor, tabldot, yardımlaşma sandığı, kooperatif v.b. personel
hesabından tahsil edilerek ilgili alacaklılara Ödenecek olan kesintileri, VALÖR:
KURULUŞLAR tarafından, ödeme toplam tutarının, edeme gününden ne kadar önce Bankadaki vadesiz mevduat hesabına yatırılması gerektiğini ifade eden süreyi, ÖDEME GÜNÜ; Her ayın 15. gününü ve diğer ödeme günlerini ifade eder. ; KAPSAM Madde 4- Bu protokol
KURULUŞLAR’ın ödemeleri için Banka şubesi nezdinde açtıracağı vadesiz mevduat hesabı ile
KURULUŞLAR personeline açtırılacak vadesiz mevduat hesaplarının işleyişini. Bankanın
ATM hizmetlerinden yararlanma ve Bankanın bireysel urun-hizmetlerinin KURULUŞLAR personeline (Debit, Kredi Kartı, Düzenli ödeme, İnternet, Call Center vb.) pazarlanması esaslarını kapsar Protokol hükümleri KURULUŞLAR ve Banka’nın işyerlerinin tamamını kapsamaktadır.
Bu protokol kapsamında sunulacak hizmetler, işbu protokolün imza tarihindeki KURULUŞLAR bünyesinde görev yapan ve halen çalışmakta olan personele ilişkin ödemelerin gerçekleştirilmesini kapsamaktadır. Bu protokolün yürürlük süresi içinde KURULUŞLAR bünyesine katılacak yeni personel de bu protokol kapsamında sunulacak hizmetlerden yararlanacaktır Ancak bu yararlanma işbu protokol kapsamında BANKA’nın başlangıçta üstlendiği parasal veya para ile ölçülebilen yükümlülüklerinin BANKA aleyhine artmasına neden olmayacaktır. KURULUŞLAR, bünyesine katılan/katılacak yem personeli BANKA’ya bildirmekle yükümlü olup, söz konusu bildirimin zamanında ve/veya hiç yapılmaması nedeniyle gerçekleşecek her türlü zarardan KURULUŞLAR sorumlu olacaktır Personel tarafından promosyona yönelik bir hak talebinde bulunulması halinde bundan KURULUŞLAR sorumlu olacaktır. KURULUŞLAR personelinin ilk maaş ödeme işlemine 15/06/2018 tarihinde başlanacaktır. Promosyon ödemeleri ilk maaş ödemesi yapıldığı tarihte kişi sayısı üzerinden kişi başı ücret hesaplanarak ödeme yapılacaktır; Madde 17- KURULUŞLAR personelinin, (tayin, istifa, iş akdi fesh, Ölüm vb. sebeplerle) KURULUŞLAR ile ilişkisinin kesilmesi, personele yapılacak her türlü ödeme üzerine herhangi bir sınırlama konması halinde, (haciz ihtiyatı tedbir karan vb.) gerekli düzeltmeleri aynı gün içerisinde yaparak yeniden BANKA’ya gönderecektir….” hükümlerine amirdir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
14. Bununla birlikte İdarenin 20.12.2017 tarihli “Maaş Ödemeleri Komisyon Kararı” nın
3 üncü maddesinde; “Maaş Promosyonu alıp 2 yıl dolmadan nakil, istifa, emeklilik vb.
sebeplerle ayrılan personelden kıstelyevm hesaplanarak kalan süre bedeli geri alınarak açılmış olan hesaba yatırılacaktır”, 5 inci maddesinde ise “2.230,00.-TL promosyon, ilk maaş tarihi olan 15.06.2018 tarihinden sonra haziran ayı sonuna kadar personelin hesaplarına yatırılacaktır.” düzenlemesine yer verildiği tespit edilmiştir.
15. Bu bağlamda anılan “Maaş Ödeme Protokolü” kapsamında; “Banka, promosyon aldıktan sonra herhangi bir nedenle nakil, emeklilik, istifa, ücretsiz izin, ölüm vs. gibi nedenlerle görevinden ayrılan personelden ödenmiş promosyonun iadesini talep edemez.” şeklinde bir düzenlemeye yer verilmediği, 15.1. Buna karşın, Protokolün 17 nci maddesinde “ KURULUŞLAR personelinin, (tayin, istifa, iş akdi fesh, Ölüm vb. sebeplerle) KURULUŞLAR ile ilişkisinin kesilmesi, personele yapılacak her türlü ödeme üzerine herhangi bir sınırlama konması halinde, (haciz ihtiyatı tedbir karan vb.) gerekli düzeltmeleri aynı gün içerisinde yaparak yeniden BANKA’ya gönderecektir. … ” hükmüne yer verildiği tespit edilmiştir.
16. İdareden alınan cevabi yazılar ve eki belgeler incelendiğinde; şikayetçinin, 23.10.1995 tarihinde İdarenin bünyesinde teknik büro hizmetlerinde duyulan ihtiyaç nedeniyle Muvakkat
İnşaat Teknikeri (İşçi) olarak göreve başladığı, 23.10.1995 tarihinden itibaren Muvakkat İnşaat
Teknikeri (İşçi) olarak görev yaparken 21.04.2007 tarihinde yayımlanan 5620 sayılı Kanunun
“Sürekli işçi kadrosuna veya sözleşmeli personel statüsüne geçişi yapılamayan personel” başlıklı Geçici 1. maddesi hükümleri kapsamında, İdareye geçici iş pozisyonlarında istihdam edilmeye devam edeceğine dair dilekçe verdiği ve 01.05.2019 tarihine kadar çalışmaya devam ettiği, 2018 ve 2019 yıllarında İdare ile imzaladığı Belirli Süreli Hizmet Akdi
Sözleşmelerinin 3. ve 4. maddelerinde hizmet akdinin, başlangıç ve bitiş tarihlerinin belirtildiği, şikayetçi ile idare arasında imza edilen “Belirli Süreli Hizmet Akdi
Sözleşme”lerinde; 16.1. “… 3- Hizmet akdinin süresi 01/01/2018-31/12/2018’dir. Hizmet akdi sürelerinin bitiminde feshin ihbarına lüzum kalmadan kendiliğinden kalkar ve işçinin ilişiği kesilir. 4Sosyal Güvenlik Kurumundan yaşlılık veya emeklilik aylığı bağlanmasına hak kazanıldığı tarihte iş sözleşmeleri ilgili kanunun geçici madde 1’in 3. fıkrası gereğince sona erdirilir. …” 16.2. “… 3- Hizmet akdinin süresi 01/01/2019-30/04/2019’dur. Hizmet akdi sürelerinin bitiminde feshin ihbarına lüzum kalmadan kendiliğinden kalkar ve işçinin ilişiği kesilir. 4Sosyal Güvenlik Kurumundan yaşlılık veya emeklilik aylığı bağlanmasına hak kazanıldığı tarihte iş sözleşmeleri ilgili kanunun geçici madde 1 ’in 3. fıkrası gereğince sona erdirilir. …” hükümlerine yer verildiği tespit edilmiştir.
17. Bununla birlikte, İdarenin cevabi yazısında yer verdiği “Bursa Sosyal Güvenlik İl
Müdürlüğünden konunun tekrar değerlendirilmesi ve başka bir kod ile değiştirilmesi talep edilmiş ve yanıt beklenmektedir” açıklamasından sonra Kurumumuza iletilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden; şikâyetçinin 04 (Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden feshi) olarak değiştirilen işyerinden ayrılış nedeni kodunun, 08 (Emeklilik (Yaşlılık) veya toptan ödeme) kodu ile güncellendiği anlaşılmıştır.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
18. Bu kapsamda, ‘Bursa Büyükşehir Belediyesi ve BUSKİ Maaş Ödeme Protokolü’nün 01/06/2018 tarihinde başladığı ve 31/05/2021 tarihinde sona ereceği, 2.230,00.-TL tutarındaki promosyonun, ilk maaş tarihi olan 15.06.2018 tarihinden sonra haziran ayı sonuna kadar personelin hesaplarına yatırılacağı hususlarına ilişkin düzenlemeler karşısında, idarenin “Belirli
Süreli İş Sözleşmesi” imzalayan ve emekliliğini hak ettiği 30.04.2019 mesai bitimi (01.05.2019) tarihinde iş akdi sonlandırılan şikayetçiden, “Komisyon Kararı”nın 3 üncü maddesinde kapsamında şikayetçinin almış olduğu maaş promosyonunu, kıstelyevm usulü hesaplayarak kalan süre bedelinin geri alınmasına yönelik işleminin anılan Protokol ve
Komisyon Kararı hükümleri kapsamında yapıldığı tespit edilmiştir.
19. Yukarıdan bu yana tüm açıklananlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; İdare tarafından anılan Maaş Protokolü ve Komisyon Kararı hükümleri kapsamında tesis edilen uyuşmazlık konusu işlemde hakkaniyet ilkelerine aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 20. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin makul sürede karar verme ve kararların gerekçeli olması ilkelerine uygun şekilde
Kurumumuza gönderildiği tespit edilmiştir.
21. Bununla birlikte, şikayetçinin Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığına verdiği bila tarihli dilekçede, “Kurumumuzdan 02/05/2019 tarihi itibariyle emekli oldum. Kurumdan almış olduğumuz banka promosyonunun kıdem tazminatı alacağımdan kesilmesini arz ederim.” şeklinde beyanda bulunmuş ise de şikayetçinin almış olduğu maaş promosyonunun kıstelyevm usulü hesaplanarak kalan süre bedelinin geri alınmasına yönelik işlemin, şikayetçiye ödenen kıdem tazminatından kesilerek yapılması hakkında, bahse konu Maaş Ödeme Protokolü ile
Maaş Ödemeleri Komisyon Kararı’nda herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği tespit edilmiş olup, İdarenin bundan sonra “kanunlara uygunluk” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
22. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu “Ret Kararının başvurana tebliği tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Bursa İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve BURSA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.