|
ÖZET: Bu Sayıştay kararı, belediyeye ait bir anonim şirkette çalışan işçilerin emeklilikleri nedeniyle ödenen kıdem tazminatlarının, ilgili alt işverenlere rücu edilmemesi durumunun kamu zararına yol açacağına dair hukuki bir değerlendirme içermektedir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2. maddesi, asıl işverenin alt işverenin işçilerine karşı sorumluluğunu belirtirken, 112. madde, kıdem tazminatlarının ödenmesi konusunda kamu kurumlarının yükümlülüklerini düzenlemektedir.
Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı, kıdem tazminatı ödemeleri için rücu şartlarını değiştirmiştir. İlgili mevzuat, alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatlarının, işten ayrılmaları durumunda kamu kurumları tarafından ödenebileceğini belirtmektedir. Ancak, Anayasa Mahkemesi’nin iptali sonrası, rücu edilebilmesi için sözleşmede açık hüküm bulunması gerekmektedir. Sonuç olarak, belediyenin kıdem tazminatlarını ödemesi durumunda, bu ödemelerin alt işverenlere rücu edilmemesi halinde kamu zararına neden olacağına karar verilmiştir. Ancak, ilgili firmalara rücu işlemleri için dava açıldığı ve gerekli takibatın yapıldığı anlaşıldığından, herhangi bir ödeme için ilişilecek husus bulunmadığı belirtilmiştir. |
| Kamu İdaresi Türü | Belediyeler ve Bağlı İdareler |
| Yılı | 2021 |
| Dairesi | 6 |
| Karar No | 899 |
| İlam No | 35 |
| Tutanak Tarihi | 26.01.2023 |
| Kararın Konusu | Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar |
Kıdem Tazminat Bedelinin Rücu Edilmemesi
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
Belediyeye ait …. Anonim Şirketi’nde çalışmakta iken emekli olan işçilere Belediye tarafından ödenen kıdem tazminatlarının ilgili şirketlere rücu edilmemesi suretiyle kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak;
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinin altıncı fıkrasında; asıl işveren-alt işveren ilişkisinin tanımı yapılmış, söz konusu ilişkide asıl işverenin, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Anılan Kanun’un “Bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatı” başlıklı 112’nci maddesine 10.09.2014 tarihinde 6552 sayılı İş Kanunu İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması İle Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun’un 8’inci maddesiyle eklenen ikinci fıkrasında, 04.01.2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatlarının bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatlarının ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından, işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödeneceği belirtilmektedir.
Aynı Kanun’un “Bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatı” başlıklı 112’nci maddesine, 21.02.2019 tarih ve 7166 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 6’ncı maddesiyle eklenen altıncı fıkrasındaki kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemeleri için sözleşmesinde kıdem tazminatı ödemesinden ötürü alt işverene rücu edileceğine dair açık bir hükme yer verilmişse alt işverene rücu edilmez şeklindeki hüküm ise Anayasa Mahkemesinin 19.02.2019 tarihli ve E:2019/42, K:2019/73 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.
1475 sayılı mülga İş Kanunu’nun kıdem tazminatını düzenleyen 14’üncü maddesi dışındaki maddeleri, 4857 sayılı İş Kanunu ile kaldırılmış olup kıdem tazminatı ödemelerinde 14’üncü madde hükümleri uygulanmaktadır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden; alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde işten ayrılmaları durumunda tahakkuk edecek kıdem tazminatlarının kurum bütçesinden ödenebileceği ancak, bu ödemeye ilişkin ilgili firmalara veya kurumlara Anayasa Mahkemesinin iptal kararı Resmi Gazete’de yayımlandığı 15.10.2019 tarihine kadar, yapılan sözleşmelerde kıdem tazminatı ödemesinden ötürü alt işverene rücu edilebileceğine ilişkin konulan açık hükme göre iptal kararından sonra ise sözleşmesinde hüküm bulunması şartı aranmaksızın alt işverene rücu edilmesi gerekmektedir.
Sorgu konusu olayda, …. Anonim Şirketi’nde istihdam edilen ve Fen İşleri Müdürlüğünde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında çalışan işçilere emekli olmaları nedeniyle Belediye tarafından ödenen kıdem tazminatının, 4857 sayılı Kanun’un yukarıda belirtilen ilgili maddeleri ve Anayasa Mahkemesinin iptal kararına istinaden personelin daha önce hizmette bulundukları ilgili taşeron firmalara ve …. Anonim Şirketi’ne rücu edilmemesi halinde kamu zararına neden olunacaktır.
Ancak gönderilen savunmalardan ve raporun sonuç kısmından, …. 4. Asliye Hukuk Mahkemesine …. Esas sayılı ve …. Esas sayılı dosyalarla ….Limited Şirketi, ….Anonim Şirketi, …. Ltd. Şti, …. Ltd. Şti., …. Gıda A.Ş., ….Ltd. Şti, ….Ltd. Şit., ….Ltd. Şti. ve …. Ltd. Şti.’ne rücu işlemleri için dava açılarak gerekli takibatın yapıldığı anlaşıldığından …. TL ödeme için ilişilecek husus bulunmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.