ÖZET: Başvuru, Gençlik ve Spor Bakanlığı Spor Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nde uzman olarak görev yapan bir kişinin, kıdemli antrenör temel eğitim programından muaf tutulma talebine ilişkindir. Başvuran, Gazi Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu mezunu olup, voleybol alanında uzmanlık belgesine ve 2. kademe antrenörlük belgesine sahiptir. Ayrıca, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi’nde voleybol dersleri vermek üzere görevlendirilmiştir. Ancak, başvurusu, Antrenör Eğitim Yönetmeliği’nin geçici 2. maddesi gereği, öğretim elemanı kadrosunda görev almadığı gerekçesiyle reddedilmiştir.

Gençlik ve Spor Bakanlığı, başvuranın geçici olarak görevlendirildiğini ve kadrosunun halen Bakanlıkta olduğunu belirterek, öğretim elemanı tanımına girmediğini ifade etmiştir. Yükseköğretim Bilgi Sistemi kayıtları da bu durumu desteklemektedir. Başvuranın, öğretim elemanı olarak kabul edilmemesi nedeniyle, ilgili yönetmelikteki istisnadan yararlanamayacağı sonucuna varılmıştır.

Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddini önerirken, başvuranın talebinin hukuka uygun olduğunu belirtmiştir. Ancak, idarenin kararına karşı başvuru yollarının açık olduğu vurgulanmıştır. Ret kararının tebliğ tarihinden itibaren, başvuranın dava açma süresi devam etmektedir.

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ

KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2024/5621-S.24.8879

BAŞVURU NO : 2023/19861

KARAR TARİHİ : 24.05.2024

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Kıdemli antrenör temel eğitim programından muaf tutulma talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 05.12.2023

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, Gençlik ve Spor Bakanlığı Spor Hizmetleri Genel Müdürlüğünde uzman olarak görev yaptığını, Gazi Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksek Okulu Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği bölümünden 2000 yılında mezun olduğunu, ihtisas alan (voleybol) belgesine sahip olduğunu, 2005 yılında BESYO denklik başvurusunu yaparak 2. kademe antrenörlük belgesini aldığını, aynı zamanda lisanslı olarak yaklaşık 16 yıl kulüp düzeyinde voleybol oynadığını, Ankara Üniversitesi Sağlık

Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalında doktora eğitimini tamamladığını,

2. 2019-2020 Eğitim-öğretim yılından itibaren Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Spor Bilimleri

Fakültesinde voleybol temel eğitim derslerini vermek üzere 657 sayılı Kanunun 89 uncu maddesi birinci fıkrası ile 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunun 31 inci maddesi kapsamında ilgili Kanun hükümlerine göre görevlendirildiğini,

3. Antrenör Eğitim Yönetmeliğinin öğretim elemanlarının hak ve muafiyetleri başlıklı geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrasında yapılan ve 01.07.2022 tarihli resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren değişiklik kapsamında 3. kademe antrenörlük denklik için 19.07.2023 tarihinde spor bilgi sistemi

üzerinden başvuruda bulunduğunu, denklik başvurusunun hangi gerekçeyle reddedildiğini öğrenmek amacıyla 27.10.2023 tarihinde CİMER başvurusunda bulunduğunu, 09.11.2023 tarihli cevabi yazıda ilgili düzenlemede yer alan “….öğretim elemanı kadrosunda görev alarak…” ifadesinin vurgulandığı,

4. Spor Bilimleri kadrosunda (maaşlı, tam zamanlı ve sigortalı) görev almaması nedeniyle 3. kademe

Kıdemli Antrenör temel eğitim programından muaf tutularak uygulama eğitimi ve sınavına girmesinin mümkün olmadığının belirtildiği ancak Antrenör Eğitimi Yönetmeliğinin Geçici 2 maddesinin birinci fıkrası kapsamında belirtilen şartları taşıdığını ve buna dair belgeleri sunduğunu belirterek öğretim elemanı denklik başvurusunun kabul edilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

5. Gençlik ve Spor Bakanlığı Spor Hizmetleri Genel Müdürlüğünün – – sayılı cevabi yazısında, “…yazınız incelenmiştir. Öğretim elemanlarının hak ve muafiyetleri başlıklı

Geçici 2. maddesi ile üniversite öğretim elemanı kadrosunda görev yapan ve aynı zamanda branş uzmanlık derslerine giren öğretim elemanlarının mezun ettiği öğrenciden daha alt kademede bir antrenörlük belgesine sahip olmayıp aynı kademede belge sahibi olmaları amaçlanmıştır.

6. Bakanlığımız Spor Hizmetleri Genel Müdürlüğünde uzman kadrosunda görev yapan

‘ün üniversitede 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 31. Maddesinde belirtildiği şekilde kadro şartı aranmaksızın geçici olarak görevlendirilmiş olması nedeniyle öğretim elemanı olarak değerlendirilmemiş ve talebi reddedilmiştir.

7. İlgi yazınıza istinaden herhangi bir tereddüt’e yer vermemek için konu hakkında Bakanlığımız Hukuk

Hizmetleri Genel Müdürlüğünden görüş istenmiş olup alınan görüş ekte gönderilmiştir.” ifadelerine yer verilmiştir. Ekte yer verilen 14/03/2024 tarihli ve – – sayılı yazıda ise, “…görüşünün bildirilmesi istenilmiştir. Yazınız ekinde gönderilen bilgi ve belgeler incelenmiş olup, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Ders görevi” başlıklı 89. maddesinde; “…” hükmü yer almaktadır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun “Öğretim görevlileri” başlıklı 31. maddesinde ise; “…” hükmü yer almaktadır.

8. 14/12/2019 tarihli ve 30978 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Antrenör Eğitimi

Yönetmeliği’nin “Öğretim elemanlarının hak ve muafiyetleri” başlıklı Geçici 2. maddesinde; “…” hükmü yer almaktadır. 2547 sayılı Kanunun “Tanımlar” başlıklı 3. Maddesinin (l) bendinde “Öğretim

Elemanları: Yükseköğretim kurumlarında görevli öğretim üyeleri, öğretim görevlileri ve araştırma görevlileridir.” olarak tanımlanmışlardır. Bu tanım uyarınca öğretim görevlileri öğretim elemanları arasında sayılmıştır. Bu nedenle öğretim görevlisi kadrosunda yer alanların Antrenör Eğitimi

Yönetmeliği’nin yukarıda belirtilen geçici 2. Maddesinde yer alan istisnadan yararlanacağı açıktır.

Genel Müdürlüğünüzde uzman kadrosunda görev yapan ’ün yukarıda belirtilen Kanun hükümleri çerçevesinde 2019-2020 eğitim-öğretim yılından itibaren Yıldırım Beyazıt Üniversitesi’ne geçici olarak görevlendirilmesi yapılarak ders vermeye başladığı, buna göre ilgilinin kadrosunun hali hazırda Genel Müdürlüğünüzde olduğu, yapılan görevlendirmenin geçici nitelikte olduğu, 2547 sayılı yukarıda belirtilen 31. Maddesinde belirtildiği şekilde kadro şartı aranmaksızın görevlendirildiği ve söz konusu görevlendirmenin süresi sonunda yeniden görevlendirme yapılmadığı takdirde görevin kendiliğinden sona ereceği anlaşıldığından ’ün öğretim elemanı kadrosunda yer aldığının kabul edilmesi hukuken mümkün olmadığı Genel Müdürlüğümüzce değerlendirilmektedir.

9. Bu nedenlerle, Antrenör Eğitimi Yönetmeliği’nin geçici 2. Maddesinde belirtilen istisnanın öğretim elemanı kadrosunda yer alanlarla sınırlı olduğundan ve yukarıda ayrıntılı olarak açıkladığımız şekilde ilgilinin öğretim elemanı kadrosunda yer aldığının kabulü mümkün olmadığından ilgilinin Antrenör

Eğitimi Yönetmeliği’nin geçici 2. Maddesinden yararlanmasının mümkün olmadığı mütalaa olunmuştur.

Öte yandan yazınız ekinde gönderilen Kamu Denetçiliği Kurumu’nun 19/02/2024 tarihli ve – sayılı yazısında şikâyet konusuna ilişkin organlarca görülen bir dava yahut verilmiş bir karar bulunup bulunmadığına ilişkin bilgi istenildiği anlaşıldığından ilgi (b) de kayıtlı yazımızla Genel Müdürlüğümüz ilgili Daire Başkanlığından konuya ilişkin bilgi istenilmiş olup, ilgi (c)

de kayıtlı yazıyla şikâyet konusuna ilişkin herhangi bir dava yahut verilmiş bir karar bulunmadığı bildirilmiştir.” ifadelerine yer verilmiştir.

10. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Personel Dairesi Başkanlığının – – sayılı cevabi yazısında, “…Başkanlığımızdan başvuranın çalışmalarının ilgili yönetmeliğin geçici 2 nci maddesinde yer alan en az üç eğitim öğretim yılı ve öğretim elemanı kadrosunda görev alma şartını sağlayıp sağlamadığına yönelik görüş talep edilen ilgi yazı incelenmiştir. İlgi yazınızda adı geçen… hakkında üniversitelerden gelen bilgilere istinaden oluşturulan Yükseköğretim Bilgi Sistemi (YÖKSİS) kayıtlarında herhangi bir üniversitede akademisyen olarak çalışmadığı bilgisine ulaşılmıştır.

Bu nedenle adı geçenin kadrolu öğretim elemanı olarak görev yapmadığı anlaşılmaktadır.” ifadelerine yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

11. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği

Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”,

12. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,

13. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ‘Ders görevi’ başlıklı 89 uncu maddesinde, “Her derecedeki eğitim ve öğretim kurumları ile Üniversite ve Akademi (Askeri Akademiler dâhil), okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri kuruluşlarda öğretmen veya öğretim üyesi bulunmaması halinde öğretmenlere, öğretim üyelerine veya diğer memurlara veyahut açıktan atanacaklara ücret ile ek ders görevi verilebilir.”,

14. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun ‘Tanımlar’ başlıklı 3 üncü maddesinde, “Öğretim

Elemanları: Yükseköğretim kurumlarında görevli öğretim üyeleri, öğretim görevlileri ve araştırma görevlileridir.”, ‘Öğretim görevlileri’ başlıklı 31 inci maddesinde, “Öğretim görevlileri; üniversitelerde ve bağlı birimlerinde bu Kanun uyarınca atanmış öğretim üyesi bulunmayan dersler veya herhangi bir dersin özel bilgi ve uzmanlık isteyen konularının eğitim-öğretim ve uygulamaları için, kendi uzmanlık alanlarındaki çalışma ve eserleri ile tanınmış kişiler, süreli veya ders saati ücreti ile görevlendirilebilirler… Öğretim görevlileri, ilgili yönetim kurullarının görüşleri alınarak fakültelerde dekanların, rektörlüğe bağlı bölümlerde bölüm başkanlarının önerileri üzerine ve rektörün onayı ile öğretim üyesi, araştırma görevlisi ve öğretim görevlisi kadrolarına atanabilirler veya kadro şartı

aranmaksızın ders saati ücreti veya sözleşmeli olarak istihdam edilebilirler. Öğretim üyesi kadrolarına öğretim görevlileri en çok iki yıl süre ile atanabilirler; bu süre sonunda işgal ettikleri kadroya başvuran öğretim üyesi bulunmadığı ve görevlerine devamda yarar görüldüğü takdirde aynı usulle yeniden atanabilirler. Atanma süresi sonunda görevleri kendiliğinden sona erer. Bunların yeniden atanmaları mümkündür. Bu takdirde ilk atama usulü uygulanır…”,

15. 14/12/2019 tarihli ve 30978 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Antrenör Eğitimi

Yönetmeliğinin ‘Öğretim elemanlarının hak ve muafiyetleri’ başlıklı Geçici 2 nci maddesinde, “(1)

Üniversitelerin spor bilimleri alanında lisans eğitimi veren fakülte veya yüksekokullarından lisans mezunu olup bu alanda öğretim elemanı kadrosunda görev alarak uygulamalı spor dalı eğitimi dersini en az üç eğitim öğretim yılı verdiğini belgeleyenler, yalnızca bir spor dalında kıdemli antrenör temel eğitim programından muaf tutularak uygulama eğitimi ve sınavına girip başarılı olmaları halinde bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört yıl süreyle kıdemli antrenörlük belgesi almaya hak kazanır.” hükümleri bulunmaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

16. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre başvurunun reddi önerilmiştir.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 17. Başvuran antrenör (çalıştırıcı) denklik başvurusunun kabul edilmesini talep ederken ilgili idare mevzuata göre gerekli şartların sağlanmadığını belirtmektedir.

18. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre, başvuranın Gençlik ve Spor Bakanlığı Spor

Hizmetleri Genel Müdürlüğünde uzman olarak görev yaparken 2019/202, 2020-2021 ve 2021-2022 eğitim öğretim yılları bahar dönemlerinde Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesinde 2547 sayılı

Yükseköğretim Kanununun 31 inci maddesi kapsamında görevlendirildiği görülmektedir.

19. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın 2. kademe antrenörlük belgesi sahibi olduğu, 3. kademe antrenörlük belgesi alabilmek için geçici hüküm kapsamında temel eğitim programından muaf tutulmayı talep ettiği, Antrenör Eğitimi Yönetmeliğinin Geçici 2 maddesi kapsamında üniversitelerin spor bilimleri alanında lisans eğitimi veren fakülte veya yüksekokullarından lisans mezunu olup bu alanda öğretim elemanı kadrosunda görev alarak uygulamalı spor dalı eğitimi dersini en az üç eğitim öğretim yılı verdiğini belgeleyenlerin temel eğitim programından muaf tutulacağının düzenlendiği, bu düzenlemenin amacının öğretim elemanlarının mezun ettiği öğrenci ile aynı kademede belge sahibi olmaları olarak açıklandığı,

20. Başvuranın geçici olarak görevlendirildiği, kadrosunun halen Bakanlıkta olduğu, geçici görevlendirme işleminin kural olarak kendiliğinden sone ereceği, geçici görevlendirme işlemi ile başvuranın öğretim elemanı tanımı kapsamına girmediği, bu durumun Yükseköğretim Bilgi Sistemi kayıtları ile teyit edildiği, bu nedenle ilgili yönetmeliğin geçici maddesinde yer alan istisnadan yararlanamayacağının açık olduğu hususları dikkate alındığında başvuranın talebinin reddi işleminde hukuka aykırılık tespit edilememiştir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 21. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan

Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında

Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

22. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın BAŞVURANA ve GENÇLİK ve SPOR BAKANLIĞINA tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi