Kıdemli başpolis memurunun hukuka aykırı nokta memuru görevlendirilmesi ve disiplin soruşturması talebi üzerine hukuki değerlendirme (KDK)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Bu karar, Bergama Polis Merkezi Amirliğinde görevli Kıdemli Başpolis Memuru’nun, astına rapor tutması nedeniyle hukuka aykırı bir şekilde Nokta Memuru olarak görevlendirilmesi ve bu durumun ardından disiplin soruşturması talep etmesi üzerine şekillenmiştir. Başvuran, 19/05/2020 tarihinde tutmuş olduğu rapor sonrası görevinden alınarak altı ay boyunca Nokta Memuru olarak atanmış, ancak bu atamanın hukuka aykırı olduğunu iddia etmiştir. İçişleri Bakanlığı, başvuranın iddialarını araştırmış, ancak disiplin yönünden herhangi bir işlem yapılmaması kararı almıştır.

Danıştay, başvuranın görevlendirilmesinin hukuka aykırı olduğunu ve ilgili mevzuat gereği Kıdemli Başpolis Memuru’nun Nokta Memuru olarak görevlendirilemeyeceğini belirlemiştir. Ayrıca, başvuranın iddialarının etkin ve tarafsız bir soruşturma ile açıklığa kavuşturulması gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, İçişleri Bakanlığı’na, Emniyet Teşkilatında görev yapan personelin görev niteliklerine uygun şekilde görevlendirilmesi ve başvuranın taleplerinin incelenmesi yönünde tavsiyede bulunulmuştur.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/14599-S.21.23385

BAŞVURU NO : 2021/8788

KARAR TARİHİ : 11/10/2021

TAVSİYE KARARI

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : İÇİŞLERİ BAKANLIĞI

Başvuranın kıdemli başpolis memuru olarak görev yapmakta iken

BAŞVURUNUN KONUSU :

tarafına nokta görevi verilmesine ilişkin şikayeti ve ilgililer hakkında disiplin soruşturması başlatılması talebi hk.

BAŞVURU TARİHİ : 27/04/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1) Başvuran özetle, Bergama Polis Merkezi Amirliğinde Grup Amiri olarak görev yaparken Polis Merkezi

Amir Vekili Komiser Yardımcısı bilgisi ve talimatı doğrultusunda Polis Memuru hakkında izinsiz olarak göreve geç gelip görev yerini terk etmesi nedeniyle 19/05/2020 tarihinde tuttuğu rapor sonucunda 22/05/2020 tarihinde Grup Amirliğinden Suç Araştırma ve Soruşturma Büro

Amirliğine alınarak hukuka aykırı olarak Koruma Büro Amirliğinin görev alanında iki ayı aşkın süre Ak

Parti İlçe Başkanlığında Nokta Memuru olarak görevlendirildiğini, 23/07/2020 tarihinde Polis Merkezi

Amirliğinden Koruma Büro Amirliği’ne atandığını, Kıdemli Başpolis olarak astına rapor tuttuğu için görevinden alınarak altı ay boyunca noktaya sürülen personel durumuna getirildiğini, bahsi geçen personel hakkında hiçbir işlem tesis edilmediğini, personel arasında hiçbir itibarı ve saygınlığının bırakılmadığını, söz konusu hukuka aykırılığın giderilmesi amacıyla 14/10/2020 tarihli dilekçesi ile başvurduğunu, konuyla ilgili Bergama İlçe Emniyet Müdürlüğünce 29/01/2021 tarih ve sayılı

İşleme Konulmama kararı verildiğini belirterek söz konusu kararın iptalinin sağlanmasını, 19/05/2020 tarihinde yazdığı raporu işleme koymayarak kendisini mevzuat ve emirlere aykırı olarak görevlendirenler hakkında gereken yasal işlemlerin yapılmasını, 14/10/2020 tarihli dilekçesi ile ilgili olarak araştırma ve soruşturmada görevlendirilen, hukuka aykırı ve yanlı karar veren kişiler hakkında gerekli yasal işlemlerin yapılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2) Kurumumuzun bilgi-belge isteme yazısına istinaden İçişleri Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel

Müdürlüğünden alınan 16/06/2021 tarihli ve sayılı cevabi yazı ile 06/08/2021 tarihli ve : sayılı yazı ve eklerinde; 2.1.) Uygulayıcı birimden alınan yazıda; bahse konu iddialara ilişkin 03.11.2020 tarihinde idari yönden

Araştırma/Soruşturma başlatıldığı ve soruşturmaya ilişkin işlem yapılmasına gerek olmadığına dair karar verildiği, soruşturmayla ilgili olarak Bergama İlçe Emniyet Müdürlüğünde görevli sicil sayılı

Komiser görevlendirildiği, müracaatta yer alan nokta görevlendirilmesi konusunda ilgili genelgeler (EGM 2018/25 ve Bakanlık Genelge) doğrultusunda görevlendirmelerin yapıldığı, ilgili personelin görevlendirildiği kısmın Ak Parti binası ve çevresi olduğu, görevlendirilme sebebinin ise binanın ve çalışanlarının güvenliğini sağlamak olduğu, günlük görev listesinde görev yerinin belirlenmesi amacıyla görev belgesinde nokta olarak yazıldığı açıklamalarına yer verilerek gerekli bilgi ve belgeler Kurumumuza iletilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının; “ “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine

başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;“Vatandaşlar… kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.”,

4) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi”

başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5) 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanununun “Rütbeler, Meslek Dereceleri ve Görev Unvanlar”

başlıklı 13 üncü maddesinde; “…

Kıdemli Başpolis Memuru Ekip Amiri, Tim Amiri, Grup Amiri, Büro Amir Yardımcısı, Grup Amir

Yardımcısı, Büro Memuru, Ekip Memuru

Başpolis Memuru Ekip Amiri, Tim Amiri, Devriye Amiri, Grup Amiri, Grup Amir Yardımcısı, Ekip Amir Yardımcısı, Büro Amir Yardımcısı, Büro Memuru, Ekip Memuru

Polis Memuru Büro Memuru, Ekip Memuru, Tim Memuru, Karakol Memuru, Nokta Memuru, Devriye Memuru, Koruma Memuru, Trafik Memuru, Telsiz

Memuru, Memur, …olarak görevlendirilebilirler…” (Ek fıkra: 27/3/2015-6638/21 md.) İdare, her rütbe ve meslek derecesi karşısında gösterilen görev unvanları arasında personelin görev yerini değiştirmeye yetkilidir…”

/

düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

6) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın soruşturma açılması

talebinin reddi, bundan böyle yapılacak görevlendirmelerde mevzuata uygun davranılması yönünde İçişleri

Bakanlığına tavsiyede bulunulmasına dair kısmen tavsiye kısmen ret önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme

7) Başvuran özetle, Bergama Polis Merkezi Amirliğinde Grup Amiri olarak görev yaparken Polis Merkezi

Amir Vekili Komiser Yardımcısı ’nın bilgisi ve talimatı doğrultusunda Polis Memuru hakkında izinsiz olarak göreve geç gelip görev yerini terk etmesi nedeniyle 19/05/2020 tarihinde tuttuğu rapor sonucunda 22/05/2020 tarihinde Grup Amirliğinden Suç Araştırma ve Soruşturma Büro

Amirliğine alınarak hukuka aykırı olarak Koruma Büro Amirliğinin görev alanında iki ayı aşkın süre Ak

Parti İlçe Başkanlığında Nokta Memuru olarak görevlendirildiğini, 23/07/2020 tarihinde Polis Merkezi

Amirliğinden Koruma Büro Amirliği’ne atandığını, Kıdemli Başpolis olarak astına rapor tuttuğu için görevinden alınarak altı ay boyunca noktaya sürülen personel durumuna getirildiğini, bahsi geçen personel hakkında hiçbir işlem tesis edilmediğini, personel arasında hiçbir itibarı ve saygınlığının bırakılmadığını, söz konusu hukuka aykırılığın giderilmesi amacıyla 14/10/2020 tarihli dilekçesi ile başvurduğunu, konuyla ilgili Bergama İlçe Emniyet Müdürlüğünce 29/01/2021 tarih ve sayılı

İşleme Konulmama kararı verildiğini belirterek söz konusu kararın iptalinin sağlanmasını, 19/05/2020 tarihinde yazdığı raporu işleme koymayarak kendisini mevzuat ve emirlere aykırı olarak görevlendirenler hakkında gereken yasal işlemlerin yapılmasını, 14/10/2020 tarihli dilekçesi ile ilgili olarak araştırma ve soruşturmada görevlendirilen, hukuka aykırı ve yanlı karar veren kişiler hakkında gerekli yasal işlemlerin yapılmasını talep etmektedir.

8) İdare tarafından; başvuranın 14/10/2020 tarihli dilekçesi üzerine bahse konu iddialarına ilişkin

03/11/2020 tarihinde idari yönden Araştırma/Soruşturma başlatıldığı ve soruşturmaya ilişkin işlem yapılmasına gerek olmadığına dair karar verildiği, müracaatta yer alan nokta görevlendirilmesi konusunda ilgili genelgeler (EGM 2018/25 ve Bakanlık Genelge) doğrultusunda görevlendirmelerin yapıldığı, ilgili personelin görevlendirildiği kısmın Ak Parti binası ve çevresi olduğu, görevlendirilme sebebinin ise binanın ve çalışanlarının güvenliğini sağlamak olduğu, günlük görev listesinde görev yerinin belirlenmesi amacıyla görev belgesinde nokta olarak yazıldığı bildirilmiştir.

9) Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; başvuranın ilgili Genelgeler

doğrultusunda hakkında hiyerarşik düzen gözetilmeden görevlendirme yapıldığı ve kendisi tarafından tanzim edilen raporun işleme konulmadığına dair 14/10/2020 tarihli dilekçesi hakkında; 9.1.) Kıdemli başpolis memuru ‘in 14/10/2020 tarihinde vermiş olduğu dilekçede belirtmiş olduğu rapor ile ilgili olarak alınan ifadeler ve Belge Yönetimi Büro Amirliğinin yazılarından resmi bir müraacatının olmadığı, iddiaların soyut bir şekilde kaldığı, Başpolis Memuru ’in

Ak Parti Binası çevresinde görevli olduğunun bilinmesi amacıyla görev listesinde nokta görevlisi olarak belirtildiği, Ak Parti binasında herhangi bir noktanın bulunmadığı, görevli bulunan personelin binanın ve çalışanlarının güvenliğinin sağlanması konusunda görevlendirildiği; ayrıca ilgili personelin Kaymakamlık makamından 04/11/2020 tarihli olur doğrultusunda Devriye Ekipler Amirliğinde ekip amiri olarak

atamasının yapıldığı görüldüğünden, ilgili personelin iddialarının sübuta ermediği gerekçesi ile disiplin yönünden dosyanın işleme konulmaması kararı verildiği görülmüştür.

10) Dosya kapsamında başvuran tarafından Kurumumuza sunulan belgelerden, başvuranın

görevlendirildiği 22/05/2020 tarihli görev listesinde başvuranın görev yerinin Suç Araştırma ve Soruşturma

Büro Amirliği bünyesinde Ak Parti nokta görevi olarak tanımlandığı görülmüştür. Her ne kadar idare tarafından başvuranın Ak Parti Binası çevresinde görevli olduğunun bilinmesi amacıyla görev listesinde nokta görevlisi olarak belirtildiği, Ak Parti binasında herhangi bir noktanın bulunmadığı belirtilmiş ise de; Bergama İlçe Emniyet Müdürlüğünün, başvuran görevlendirilmeden önce, 18/05/2020 tarihli görev listesinde Ak Parti Binasının nokta görevi olarak belirtildiği, dolayısıyla başvuran hakkında yapılan görevlendirmenin nokta memuru olarak görevlendirme olduğunda kuşku bulunmadığı anlaşılmıştır.

11) 3201 sayılı Kanunun 13’üncü maddesinde Başpolis Memuru ve Kıdemli Başpolis Memuru rütbesindeki

personelin görev unvanları açıklanmıştır. Anılan hükümde, Kıdemli Başpolis Memurunun; Ekip Amiri, Tim Amiri, Grup Amiri, Büro Amir Yardımcısı, Grup Amir Yardımcısı, Büro Memuru, Ekip Memuru olarak, Başpolis Memurunun; Ekip Amiri, Tim Amiri, Devriye Amiri, Grup Amiri, Grup Amir Yardımcısı, Ekip Amir Yardımcısı, Büro Amir Yardımcısı, Büro Memuru, Ekip Memuru olarak, Polis Memurunun ise

Büro Memuru, Ekip Memuru, Tim Memuru, Karakol Memuru, Nokta Memuru, Devriye Memuru, Koruma

Memuru, Trafik Memuru, Telsiz Memuru, Memur, olarak görevlendirilebileceği düzenlenmiştir.

12) Öte yandan İçişleri Bakanlığının 2018/17 ve Emniyet Genel Müdürlüğünün 2018/25 sayılı

Genelgesinde Teşkilatta görev yapmakta olan “Başpolis Memuru” ve “Kıdemli Başpolis Memuru” rütbesindeki personelin görev nitelikleri ve mesleki hiyerarşi durumları da göz önünde bulundurularak, hizmet gerekleri, disiplin ve liyakat esası bakımından gerek duyulmadıkça yukarıda sayılan “Büro Memuru ve Ekip Memuru” dışındaki unvanlarda görevlendirilmesi ve konunun sıralı birim amirlerince takip edilerek aksaklığa sebebiyet verilmemesi öngörülmüştür.

13) Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları ve ilgili mevzuat hükümlerinin incelenmesi

neticesinde Kurumumuzca yapılan değerlendirmede; Bergama İlçe Emniyet Müdürlüğünün 22/05/2020 tarihli görev listesinde başvuranın görev yerinin Suç Araştırma ve Soruşturma Büro Amirliği bünyesinde

Ak Parti nokta görevi olarak tanımlandığı, her ne kadar idare tarafından başvuranın Ak Parti Binası çevresinde görevli olduğunun bilinmesi amacıyla görev listesinde nokta görevlisi olarak belirtildiği, Ak

Parti binasında herhangi bir noktanın bulunmadığı belirtilmiş ise de; Bergama İlçe Emniyet

Müdürlüğünün, başvuran görevlendirilmeden önce, 18/05/2020 tarihli görev listesinde Ak Parti Binasının nokta görevi olarak belirtildiği, dolayısıyla başvuran hakkında yapılan görevlendirmenin nokta memuru olarak görevlendirme olduğunda kuşku bulunmadığı, ilgili mevzuat gereği Kıdemli Başpolis memuru olan başvuranın nokta memuru olarak görevlendirilemeyeceği, dolayısıyla başvuran hakkında yapılan görevlendirmenin hukuka aykırı olduğu değerlendirilmiştir.

14) Öte yandan başvuranın Komiser Yardımcısı rütbesine terfii nedeniyle 18/02/2021 tarihinde Dikili İlçe

Emniyet Müdürlüğüne atandığı ve hukuka aykırı görevlendirmesinin son bulduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle; İçişleri Bakanlığınca, Emniyet Teşkilatında görev yapmakta olan

“Başpolis Memuru” ve “Kıdemli Başpolis Memuru” rütbesindeki personelin görev nitelikleri ve mesleki hiyerarşi durumları da göz önünde bulundurularak görevlendirmelerinin yapılması hususunda Bakanlık Genelgesinin uygulanması yönünde tedbirler alınması gerektiği değerlendirilmiştir.

15) Başvuranın ilgililer hakkında disiplin soruşturması başlatılması talebine ilişkin olarak; somut olayda;

idarenin en geç başvuranın 14/10/2020 tarihinde verdiği dilekçeye istinaden durumdan haberdar olduğu, Kaymakamlık Makamının 03/11/2020 tarihli Onayı ile araştırma/soruşturmaya başlandığı, 21/01/2021 tarihli Onay ile ilgili personel hakkında disiplin yönünden işleme konulmama kararı verildiği görülmüş, /

başvuran söz konusu yazının kendisine 29/01/2021 tarihinde tebliğ edildiğini belirttiği, akabinde 26/02/2021 tarihli ve no.lu başvuru ile Kurumumuza başvurduğu, söz konusu başvurusu üzerine 11/03/2021 tarihli Gönderme Kararı verildiği, Gönderme Kararı üzerine başvuranın tarihli mevcut başvuru ile Kurumumuza başvurduğu tespit edilmiştir.

16) Danıştay Onikinci Dairesinin Esas:2015/3295, Karar:2017/2060 sayılı kararında “Disiplin cezaları,

kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler.

Bu bakımdan disiplin soruşturmalarının yapılmasında izlenecek yöntem, ceza verilecek fiiller ve ceza vermeye yetkili makam ve kurullar pozitif olarak mevzuatla belirlenmekte, doktrin ve yargısal içtihatlarla da konu ile ilgili disiplin hukuku ilkeleri oluşturulmaktadır. Buna göre, disiplin cezası verilebilmesi için kusurlu halin tespitinden sonra belli süreler içinde ilgili memur hakkında tarafsız bir soruşturmacı görevlendirilerek disiplin soruşturması açılması, söz konusu soruşturmada memurun lehine ve aleyhine olan tüm delillerin toplanarak ekleriyle birlikte bir soruşturma raporunun oluşturulması ve bu şekilde memurun hangi fiili, nerede, ne zaman, nasıl, ne şekilde işlediğinin somut, hukuken kabul edilebilir ve delillerle şüpheye yer vermeyecek açıklıkta ortaya konularak yetkili disiplin amiri veya disiplin kurulu tarafından bir disiplin cezası verilmesi gerekmektedir.” denilmek suretiyle disiplin suçu teşkil eden fiillerle ilgili olarak soruşturma yapılmasının zorunlu olduğu gibi soruşturmanın belirli usuller çerçevesinde yapılmasının da isnada maruz kalanların hukuki güvencesi olduğuna vurgu yapılmıştır. Bu kapsamda kamu düzeninin sağlanması ve kamu görevinin gereği gibi yürütülmesini teminen; başvuruya konu iddiaların etkin ve tarafsız bir soruşturma yapılması suretiyle açıklığa kavuşturulması ve gerekiyorsa disiplin işlemi tesis edilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

17) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin başvurana verdiği cevaplarda idari işleme karşı başvuru yolu ve sürelerini göstermediği, dolayısıyla idarenin iyi yönetim ilkelerinden ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

18) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ

tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)

dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup İzmir İdare Mahkemesi’nde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

/

Açıklanan nedenlerle BAŞVURUNUN KABULÜNE, Emniyet Teşkilatında görev yapmakta olan “Başpolis Memuru” ve “Kıdemli Başpolis Memuru” rütbesindeki personelin görev nitelikleri ve mesleki hiyerarşi durumları da göz önünde bulundurularak görevlendirmelerinin yapılması hususunda Bakanlık Genelgesinin uygulanması yönünde tedbirler alınması, Başvuruya konu iddiaların etkin ve tarafsız bir soruşturma yapılması suretiyle açıklığa kavuşturulması, Hususlarında yeni işlem tesisi için İÇİŞLERİ BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA, Kararın, BAŞVURANA ve İÇİŞLERİ BAKANLIĞINA tebliğine,

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, idare

tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi