İş deneyim belgesinde yer alan eksikliğin, belgeyi düzenleyen idareden kaynaklandığı anlaşıldığında, ihale komisyonunun bu eksikliğin giderilmesine yönelik işlem başlatıp başlatamayacağı (KİK)

09.02.2007 tarih ve 06.00.43.0026/2007-3E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

            Kırşehir Bayındırlık ve İskan İl Müdürlüğü’nce 25.12.2006 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan “Merkez 200 Kişilik Öğrenci Pansiyonu İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak HİS İnşaat Taah. Tic. Ltd. Şti’nin 11.01.2007 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 15.01.2007 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin  26.01.2007 tarih ve 2956 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.01.2007 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;

Tekliflerin alınmasından sonra yapılan ve mevzuata aykırılığı tespit edilen ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,

Mevzuata aykırılığı tespit edilen hususların, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin (a) bendi gereğince düzeltici işlem olarak belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri ile ihale dosyası incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihaleye katılan TUR-NA İnş. Ltd. Şti., ÇOLAKOĞLU İnş. Ltd. Şti ve ÖZÇAĞRI İnş. Ltd. Şti. firmalarının üçünün de tekliflerinde Tayfur KILIÇOĞLU isimli elektrik mühendisini anahtar teknik personel olarak gösterdiği, anılan kişinin Kırşehir ilinde mühendislik bürosu bulunduğu halde ihalede söz konusu firmalarda SSK’lı olarak çalıştığının beyan edildiği, aynı ihalede birden fazla istekli tarafından aynı kişinin anahtar teknik personel olarak gösterilmesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ilgili mevzuatına aykırı olduğu, diğer taraftan part-time çalışma sağlanmış olsa dahi ilgilinin mühendislik bürosu işletmesi nedeniyle 3 firmada birden SSK’lı çalışan olunamayacağı, bu durumun Türk Ticaret Kanunu ve 506 sayılı SSK Kanununa aykırı olduğu, bu itibarla anılan isteklilerin tekliflerinin geçersiz sayılması gerektiği ve firmalarının tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olduğu hususlarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İsteklinin organizasyon yapısı ve personel durumu ile kaliteye ilişkin belgeler” başlıklı 41 inci maddesinin ikinci fıkrasında;

“Asgari yeterlik kriteri olarak anahtar teknik personel öngörülmesi halinde, ilgilinin en az beş yıl deneyimli mimar veya mühendis olması yeterlidir. Ancak, bu kişilerin ihale tarihinden önce işe alınmış ve ihale tarihi itibarıyla isteklinin bünyesinde bulunuyor olması şartlarının aranması zorunludur. Özel sektörde geçen deneyim süresi ilgili meslek odası kayıt süresini gösteren belgeyle, kamuda geçen deneyim süresi hizmet çizelgesi ve/veya meslek odası üye kayıt belgesiyle; isteklinin bünyesinde bulunuyor olduğu hususu ise, ilgili adına prim ödendiğini veya ilgilinin işe alındığını gösteren sosyal güvenlik kurumu onaylı belgeler ile tevsik edilir (Standart Form KİK039.0/Y).” ,

İşe ilişkin idari şartnamenin 7.3.2 nci maddesinde;

“Şekli ve içeriği Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde belirtilen 1 adet İnşaat Mühendisi veya Mimar, 1 adet Elektrik Mühendisi ve 1 adet Makine Mühendisi en az 5 yıl deneyimli ANAHTAR TEKNİK PERSONEL bilgi ve belgelerini vermesi” ,

            Hükümleri yer almaktadır.

            Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41 inci maddesinde düzenlenen ve anahtar teknik personelin ihale tarihinden önce işe alınmış olması ve ihale tarihi itibariyle istekli bünyesinde çalışıyor olması zorunluluğunun, anahtar teknik personelin münhasıran o istekli bünyesinde çalışıyor olması zorunluluğu şeklinde anlamamak gerektiği, bir mühendisin birden fazla firmada anahtar teknik personel olarak istihdam edilebileceği, veya bir firmada anahtar teknik personel olarak istihdam edilen bir kişinin aynı anda serbest meslek erbabı da olabileceği anlaşılmakta olup, anahtar teknik personelin ilgili firmanın bünyesinde tam gün mesaî yapma zorunluluğu bulunmamaktadır. 

İhaleye birden fazla firma teklif vermekle birlikte ihale üzerinde kalan isteklinin tek olacağı, ihale sonucunda bir tek firmayla sözleşmenin imzalanacağı hususu göz önüne alındığında bir  mühendisin birden fazla istekli tarafından anahtar teknik personel olarak gösterilmesinde Kamu İhale Mevzuatına aykırılık teşkil eden bir husus bulunmadığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

B- Şikayete konu ihalede iddia konularıyla bağlantılı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Şikayete konu ihalede, Elektrik Mühendisi Tayfur Kılıçoğlu’nun Çolakoğlu İnş. Tic. San. Ltd. Şti., ÖZÇAĞRI İnş. Tic. San. Ltd. Şti. ve TUR-NA İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. firmalarınca, Mekine Mühendisi Serkan Çalışkan’ın ise ÖZÇAĞRI İnş. Tic. San. Ltd. Şti. ve TUR-NA İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. firmalarınca Anahtar Teknik Personel olarak beyan edildiği görülmüştür. Anılan kişilerin her ikisinin de üniversiteden 2000 yılında mezun olduğu ancak ilgili meslek odalarına 2003 yılında kayıt yaptırdığı anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İsteklinin organizasyon yapısı ve personel durumu ile kaliteye ilişkin belgeler” başlıklı 41 inci maddesinin ikinci fıkrasında;

“Asgari yeterlik kriteri olarak anahtar teknik personel öngörülmesi halinde, ilgilinin en az beş yıl deneyimli mimar veya mühendis olması yeterlidir. Ancak, bu kişilerin ihale tarihinden önce işe alınmış ve ihale tarihi itibarıyla isteklinin bünyesinde bulunuyor olması şartlarının aranması zorunludur. Özel sektörde geçen deneyim süresi ilgili meslek odası kayıt süresini gösteren belgeyle, kamuda geçen deneyim süresi hizmet çizelgesi ve/veya meslek odası üye kayıt belgesiyle; isteklinin bünyesinde bulunuyor olduğu hususu ise, ilgili adına prim ödendiğini veya ilgilinin işe alındığını gösteren sosyal güvenlik kurumu onaylı belgeler ile tevsik edilir (Standart Form KİK039.0/Y).” ,

İşe ilişkin idari şartnamenin 7.3.2 nci maddesinde;

“Şekli ve içeriği Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde belirtilen 1 adet İnşaat Mühendisi veya Mimar, 1 adet Elektrik Mühendisi ve 1 adet Makine Mühendisi en az 5 yıl deneyimli ANAHTAR TEKNİK PERSONEL bilgi ve belgelerini vermesi” ,

Hükümleri yer almaktadır.

Anılan hükümler uyarınca, şikayete konu ihalede anahtar teknik personelin asgari 5 yıl mesleki deneyime sahip olmasının ve özel sektördeki mesleki deneyimin meslek odası kayıt süresini gösteren belgeyle tevsik edilmesinin istenmesine karşın, anılan kişiler ilgili meslek odalarına 2003 yılından beri kayıtlı olduğundan söz konusu kişilerin özel sektördeki mesleki deneyiminin 3 yıl olarak kabul edilmesi gerekmektedir. Bu itibarla, Çolakoğlu İnş. Tic. San. Ltd. Şti., ÖZÇAĞRI İnş. Tic. San. Ltd. Şti. ve TUR-NA İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. firmaları asgari yeterlik koşulunu sağlamadığından tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

2) INTERMAK + MAKEM İş Ortaklığı tarafından sunulan Yapı Araçları Taahhütnamesinin noter tasdiki bulunmakla birlikte yalnızca özel ortak tarafından imzalandığı görülmüştür.

Yapı Araçları Taahhütnamesi başlıklı standart formun (Standart  Form — KİK041.0/Y) 4 üncü dip notundaki “Başvuru sahibi veya başvuruda bulunmaya yetkili kişi tarafından imzalanmalıdır. İş ortaklıklarında pilot ortak tarafından imzalanması yeterlidir. Konsorsiyumlarda ise, bu belge her bir ortak tarafından ayrı ayrı düzenlenecektir.” hükmü uyarınca anılan belge pilot ortak tarafından imzalanması halinde yeterli olacaktır. Dolayısıyla, söz konusu belge geçersiz olduğundan INTERMAK + MAKEM İş Ortaklığı tarafından sunulan teklifin ihalede değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

3) İhale komisyonunca, birim fiyatlı işler için düzenlenen iş deneyim belgelerinin götürü bedel/teklif birim fiyatlı işler gibi değerlendirilerek belge tutarlarının güncellendiği, aynı zamanda TUR‑NA İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. ve HİS İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş deneyim belgelerinde ihale indirimi ve belge tutarları belli olmadığı ve iş deneyim belgesini tevsiken başkaca belge de sunulmadığı halde belgeler üzerindeki son keşif tutarları üzerinden güncelleme yapılarak belge tutarlarının hesaplandığı görülmüştür.

İş deneyim belgelerinin belge tutarlarının güncellenmesinde, keşfindeki birim fiyatlar üzerinden sözleşmeye bağlanan işlerde, keşfe esas fiyatların ait olduğu yıl dikkate alınarak; anahtar teslimi götürü bedel veya teklif  birim fiyat üzerinden sözleşmeye bağlanan işlerde ise sözleşme tarihi dikkate alınarak iş deneyim belgelerinin tutarlarının güncellenmesi gerekmektedir. Yapılan incelemede TUR‑NA İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. ve HİS İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. haricindeki isteklilerce sunulan iş deneyim belgelerinin güncellenmiş belge tutarlarının yeterli olduğu hesaplanmakla birlikte, anılan isteklilerce sunulan belgelerin belge tutarları belirlenememiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ile eksik belge ve bilgilerin tamamlatılması” başlıklı 62 nci maddesinde;

“…İhale dokümanında başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden herhangi birinin, adaylarca veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler ve ekleri idarelerce tamamlatılamaz.

Ancak,

…

b) Adaylarca veya isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurları dışında, içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

İdarelerce tamamlatılır.” hükmü yer almaktadır.

            Anılan hüküm doğrultusunda TUR‑NA İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. ve HİS İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş deneyim belgelerindeki bilgi eksikliğinin belgeyi düzenleyen kurumdan kaynaklandığı değerlendirildiğinden, söz konusu bilgi eksiklikleri ihale komisyonunca  giderilerek, sonucuna göre işlem tesis edilmesi gerekmekle birlikte, TUR‑NA İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifi ihalede değerlendirme dışı bırakıldığından yalnızca HİS İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş deneyim belgesindeki bilgi eksikliğinin ihale komisyonunca  giderilerek, sonucuna göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

4) İhale komisyonunca tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında, 4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesi uyarınca diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edilmesi ve bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak istemesi gerektiği halde, ihaledeki geçerli teklifler üzerinden hesaplanacak aşırı düşük teklif sınır değerinin belirlenmediği, dolayısıyla teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edilmediği, 29.12.2006 tarihli ihale komisyon kararı esas alındığında ihale üzerinde bırakılan TUR-NA İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Çolakoğlu İnş. Tic. San. Ltd. Şti.’nin fiyat tekliflerinin aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olduğu, ancak anılan isteklilerden aşırı düşük tekliflerine ilişkin anılan Kanun hükmü gereğince açıklama istenmediği anlaşılmıştır.

            Bu itibarla, ihale komisyonunca bu raporun sonucuna göre geçerli teklifler tekrar belirlendikten sonra aşırı düşük teklif sınır değeri hesaplanarak anılan Kanun hükmü doğrultusunda işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle,

1) Tekliflerin alınmasından sonra yapılan ve yukarıda mevzuata aykırılığı tespit edilen ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,

2) Mevzuata aykırılığı tespit edilen hususların, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin (a) bendi gereğince düzeltici işlem olarak belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41 inci maddesinde; “…Asgari yeterlik kriteri olarak anahtar teknik personel öngörülmesi halinde, ilgilinin en az beş yıl deneyimli mimar veya mühendis olması yeterlidir. Ancak, bu kişilerin ihale tarihinden önce işe alınmış ve ihale tarihi itibarıyla isteklinin bünyesinde bulunuyor olması şartlarının aranması zorunludur. Özel sektörde geçen deneyim süresi ilgili meslek odası kayıt süresini gösteren belgeyle, kamuda geçen deneyim süresi hizmet çizelgesi ve/veya meslek odası üye kayıt belgesiyle; isteklinin bünyesinde bulunuyor olduğu hususu ise, ilgili adına prim ödendiğini veya ilgilinin işe alındığını gösteren sosyal güvenlik kurumu onaylı belgeler ile tevsik edilir (Standart Form KİK039.0/Y)…

…Anahtar teknik personel olarak gösterilen personel, aynı zamanda teknik personel olarak ihale konusu işte istihdam edilemez…” hükümleri yer almaktadır.

İsteklinin “organizasyon yapısı ve personel durumuna ilişkin belgeler” kapsamında istenen anahtar teknik personelin, işin doğası gereği bünyesinde görev yaptığı isteklinin  teklif hazırlama işlemi de dahil olmak üzere, diğer idari ve teknik konulardaki karar alma süreçlerine katıldığı kabulüyle, aynı ihalede birden fazla istekli tarafından beyan ve tevsik edilmesi mümkün bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, kararın bahse konu hususu mevzuata uygun gören gerekçe kısmına katılmıyorum.

Yaşar GÖK

Kurul Üyesi

GEREKÇEDE KARŞI OY

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41 inci maddesinde; “…Asgari yeterlik kriteri olarak anahtar teknik personel öngörülmesi halinde, ilgilinin en az beş yıl deneyimli mimar veya mühendis olması yeterlidir. Ancak, bu kişilerin ihale tarihinden önce işe alınmış ve ihale tarihi itibarıyla isteklinin bünyesinde bulunuyor olması şartlarının aranması zorunludur. Özel sektörde geçen deneyim süresi ilgili meslek odası kayıt süresini gösteren belgeyle, kamuda geçen deneyim süresi hizmet çizelgesi ve/veya meslek odası üye kayıt belgesiyle; isteklinin bünyesinde bulunuyor olduğu hususu ise, ilgili adına prim ödendiğini veya ilgilinin işe alındığını gösteren sosyal güvenlik kurumu onaylı belgeler ile tevsik edilir (Standart Form KİK039.0/Y)…

…Anahtar teknik personel olarak gösterilen personel, aynı zamanda teknik personel olarak ihale konusu işte istihdam edilemez…” hükümleri yer almaktadır.

Bu hükümler gereğince, bir istekli tarafından anahtar teknik personel olarak gösterilen bir mimar veya mühendisin, o isteklinin bünyesinde tam gün olarak çalışması gerektiği ve bu haliyle anahtar teknik personel olarak gösterildiği istekliden başka bir isteklide teknik personel olarak veya anahtar teknik personel olarak çalışamayacağı görüşüyle; karar gerekçesinde yer alan “Bir mimar veya mühendisin aynı ihaleye teklif veren birden fazla istekli tarafından anahtar teknik personel olarak gösterilmesinde Kamu İhale Mevzuatına aykırılık teşkil eden bir husus bulunmadığı” yönündeki  değerlendirmeye katılmıyorum.