|
ÖZET: Başvuran, Kadıköy İlçe Emniyet Müdürlüğü’nde Mahalle ve Çarşı Bekçisi olarak görev yaparken, geç gelme ve tıraş olmama gerekçesiyle kınama disiplin cezası almıştır. Disiplin soruşturması sonucunda, başvuranın özürsüz olarak mesaiye geç geldiği ve kılık kıyafet kurallarına uymadığı tespit edilmiştir. 7068 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri uyarınca, başvuranın eylemi disiplin cezası gerektiren bir fiil olarak değerlendirilmiş ve kınama cezası verilmiştir. Başvuran, cezanın kaldırılması talebiyle Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvurmuş, ancak disiplin cezasının usulüne uygun olarak verildiği ve zamanaşımına uğramadığı gerekçesiyle talebi reddedilmiştir.
Cezanın verilmesinde, başvuranın geçmiş hizmetlerinin olumlu değerlendirilmesi dikkate alınmış, ancak kılık kıyafet ve mesai kurallarına uymamanın disiplin cezası gerektirdiği vurgulanmıştır. Danıştay içtihatları doğrultusunda, disiplin cezalarının kamu görevlilerinin sorumluluklarını yerine getirmemeleri durumunda uygulanan yaptırımlar olduğu belirtilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın kınama cezasının kaldırılması talebi, hukuka uygun bulunmamıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/1933-S.23.3218
BAŞVURU NO : 2022/13118
KARAR TARİHİ : 16/02/2023
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : İSTANBUL İL EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ
Kınama disiplin cezasının kaldırılması taleplidir
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 11/09/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; Kadıköy İlçe Emniyet Müdürlüğünde Mahalle ve Çarşı Bekçisi olarak çalıştığını,
yapılan soruşturma sonucu göreve geç gelmekten ve tıraş olmamaktan verilen cezanın gerekçe kısmında 24/03/2022 tarihinde saat 19:00’da göreve başlaması gerektiğinin belirtildiğini, haftalık 40 saati geçecek şekilde çalışma saati düzenlenmesinin verdiği yorgunluk ve pandemi şartları nedeniyle işe geç kaldığından evden tıraş malzemelerini aldığını ve daha fazla geç kalmamak üzere karakola ulaştığını, daha sonra yapılan soruşturma sonucu verilen “re’sen soruşturma ” konulu disiplin cezası yazısının gerekçe kısmında geç kaldığını her ne kadar görev arkadaşı ’a bildirse de ilgili komiser yardımcısına bildirmesi gerektiğinin ifade edildiğini, ancak bu fiilin soruşturma kapsamında şahsına sorulmaksızın disiplin cezasının gerekçesine yazıldığını, bu bakımdan hususun soruşturma konusuyla uyumsuz olduğunu, göreve yetişmek için tıraş malzemelerini alıp göreve gitmesindeki amacının daha fazla gecikmenin önüne geçmek olduğunu, tıraşı evde olarak gelseydi sadece geç kalmaktan ceza alacağını, tıraş olmamaktan ayrıca işlem yapılmayacağını, dolayısıyla göreve başlaması tıraş sonrası olarak değerlendirildiğinde geç kalma fiiline verilen uyarma cezasının yanında ayrıca 7068 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin üçüncü fıkrasının (a)
bendinin18 inci sırasında yer alan düzenleme kapsamında verilen cezanın hukuken dayanaksız kaldığını, hakkında işlem yapan sorumlu komiser yardımcısının mesleği bırakacağından tutanak-rapor sayılarında eskiye oranla artış olduğuna dair ifadesinin dikkate alınmadığını, dayanaksız olan kınama cezası kaldırıldığında geç kalma fiili için verilen uyarma cezasının da 7068 sayılı Kanunda yer alan bir derece hafif olan cezanın uygulanabileceğine dair düzenleme kapsamında kaldırılabileceğini, haftalık 40 çalışma saatini aştığından disiplin cezası verilmemesi gerektiğini ifade ve iddia etmiş olup, kendisine verilen cezanın usul yönünden incelenmesini, haftalık 40 çalışma saatini aştığından uyarma cezasının kaldırılmasını, tıraşın karakolda veya evde olmasının geç kalma fiilini değiştirmeyeceğinden ve geç kalma fiili tıraş olmamasını da kapsadığından, geçmiş hizmetlerinin iyi/çok iyi olması ve Danıştay 12. Dairesinin
20/04/2022 tarihli ve E.2021/7000, K.2022/2247 sayılı kararı ile “Her gün sakal tıraşı olunur ve sakal bırakılmaz” ibaresinin iptal edildiği hususları da dikkate alınarak kınama disiplin cezasının kaldırılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 06/10/2022 tarihli ve – sayılı bilgi ve belge talebine istinaden
İstanbul Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü tarafından gönderilen 31/10/2022 tarihli ve – – sayılı yazıda özetle;
2.1) Başvuranın savunmasının disiplin cezası vermeye yetkili amir tarafından alındığı, sicil sayılı
Çarşı ve Mahalle Bekçisi ’ın -kendisi hakkında tesis edilen kararın tebliğ tarihinden itibaren 10(on) gün içinde bir üst disiplin amirine başvurmadığı anlaşıldığından ve itiraz süresi geçmiş olduğundan- disiplin cezasının kaldırılması talebine ilişkin İl Emniyet Müdürlüğünce herhangi bir işlem yapılamadığı,
2.2) Başvuranın; Danıştay 12. Dairesinin 20/04/2022 tarihli ve E.2021/7000, K.2022/2247 sayılı kararı ile
“Her gün sakal tıraşı olunur ve sakal bırakılmaz” ibaresinin iptal edildiği hususu da dikkate alınarak kınama cezasının kaldırılmasını talep ettiği anlaşılmış, ancak 7068 sayılı Kanunun 8/3-a-18 maddesince aldığı ve halen ilgili kanun kapsamında disiplin tahkikatları yapıldığının anlaşıldığı,
2.3) Başvuranın, sayılı dosya numarası ile daha önce soruşturma geçirdiği,
Müdüriyet Makamının 14/01/2020 tarihli Olurları ile işlemden kaldırıldığı, Kamu Denetçiliği Kurumuna yapılan itiraz haricinde başvuranın İl Emniyet Müdürlüğüne herhangi bir itirazının bulunmadığı belirtilmiş ve talep edilen belgeler yazı ekinde gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın;
3.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
3.2) “Görev ve sorumlulukları, disiplin kovuşturulmasında güvence” başlıklı 129 uncu maddesinde
“Memurlar ve diğer kamu görevlileri Anayasa ve kanunlara sadık kalarak faaliyette bulunmakla yükümlüdürler.
Memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst
kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemez. (Değişik üçüncü fıkra:
7/5/2010-5982/13 md.) Disiplin kararları yargı denetimi dışında bırakılamaz.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul
Edilmesine Dair Kanunun;
5.1) “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde “Bu Kanunun amacı; Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeline ilişkin disiplinsizlik ve cezaları, disiplin amirlerini ve kurullarını, disiplin soruşturma usulü ile diğer ilgili hususları düzenlemektir.”,
5.2) “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde “(1) Bu Kanun;
a) Emniyet Genel Müdürlüğü teşkilatında çalışan her sınıftan memurları, …, kapsar…”,
5.3) “Disiplin cezaları” başlıklı 7 nci maddesinde “(1) Personele verilecek disiplin cezaları şunlardır:
a) Uyarma cezası: Personele görevinin icrasında veya hal ve hareketlerinde daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir.
b) Kınama cezası: Personele görevinin icrasında veya hal ve hareketlerinde kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir.
c) Aylıktan kesme cezası: Disiplin cezası verilen personelin, fiilin ağırlık derecesine göre zam ve tazminatlar hariç brüt aylığından onbeş günlüğe kadar kesinti yapılmasıdır. Ceza, aylığı tahakkuk ettiren birimce personelin aylığından kesilmek suretiyle yerine getirilir. Aylıktan kesme tam Türk Lirası üzerinden yapılır ve kuruşlar dikkate alınmaz…
(2) Kurumda geçmiş hizmetleri sırasında çalışmaları olumlu bulunan ve iyi veya çok iyi derecede değerlendirme puanı alan personel için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir…”,
5.4) “Disiplin cezası verilecek fiiller” başlıklı 8 inci maddesinde “(1) Uyarma cezasını gerektiren fiiller
şunlardır:…
d) Özürsüz veya izinsiz olarak mesaiye geç gelmek veya erken ayrılmak ya da günlük mesai saatlerine riayet etmemek…
(3) Aylıktan kesme cezasını gerektiren fiiller şunlardır:
а) Üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektiren fiiller;…
18) (Ek:18/10/2018-7148/36 md.) Kılık ve kıyafet ile ilgili olarak mevzuatta belirlenmiş kurallara
uymamak…”,
5.5) “Disiplin amirleri” başlıklı 13 üncü maddesinde “(1) Disiplin amirinin, disiplin cezası verilecek
personelden makam, rütbe veya kıdemce büyük olması ve amir konumunda bulunması gerekir.
(2) Emniyet Genel Müdürlüğü personeline resen disiplin cezası vermeye yetkili olanlar, disiplin cezası verilecekler ile verebilecekleri cezalar ekli (3) sayılı çizelgede, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil
Güvenlik Komutanlığı personeline resen disiplin cezası vermeye yetkili olanlar, disiplin cezası verilecekler ve verebilecekleri cezalar ekli (4) sayılı çizelgede gösterilmiştir.
(3) Kaymakamlar ilçe, valiler il teşkilatındaki diğer disiplin amirlerine göre en üst disiplin amiridir. Valiler kaymakamlara, Bakan ise Emniyet Genel Müdürü, Jandarma Genel Komutanı ve Sahil Güvenlik Komutanı ile valilere göre bir üst disiplin amiridir.
(4) Disiplin amirleri, disiplin amiri oldukları her rütbe ve derecedeki tüm personel hakkında disiplin soruşturması açabilir.
(5) Disiplin soruşturması yapma ve disiplin cezası verme görev ve yetkisi üst disiplin amirleri tarafından da kullanılabilir…”,
5.6) “Zamanaşımı” başlıklı 29 uncu maddesinde “(1) Bu Kanunda sayılan fiilleri işleyenler hakkında bu
fiillerin işlendiğinin disiplin amiri tarafından öğrenildiği tarihten itibaren; a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kısa ve uzun süreli durdurma cezalarında bir ay içinde,
b) Meslekten çıkarma cezası ve Devlet memurluğundan çıkarma cezasında altı ay içinde, disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
(2) Disiplin cezasını gerektiren fiillerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
(3) Zamanaşımı, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği, kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği, zincirleme suçlarda ise son suçun işlendiği tarihten itibaren işlemeye başlar.
(4) Fiilin hatalı olarak vasıflandırıldığı veya düzeltilebilir bir şekil noksanlığı bulunduğu gerekçeleriyle disiplin cezasının mahkeme tarafından iptal edilmesi durumunda, kararın kesinleştiği tarihteki yetkili disiplin kurulu veya disiplin amiri, kararın tebliğinden itibaren ceza verme yetki ve sorumluluğu kapsamında yeniden değerlendirme yapar.”,
5.7) “Cezalara itiraz ve cezanın kesinleşmesi” başlıklı 30 uncu maddesinde “(1) Disiplin amirleri
tarafından verilen disiplin cezalarına karşı, cezanın tebliğ edilmesinden itibaren on gün içinde itiraz edilebilir. İtiraz, bir üst disiplin amirine yazılı olarak yapılır. Ancak vali, Emniyet Genel Müdürü, Jandarma
Genel Komutanı veya Sahil Güvenlik Komutanının doğrudan verdikleri disiplin cezalarına karşı Bakanlık
Yüksek Disiplin Kuruluna itiraz edilir. İtiraz üzerine Kurulun verdiği karar kesindir. Kaymakamın doğrudan verdiği disiplin cezalarına karşı ise valiye itiraz edilir. Süresi içinde itiraz edilmeyen cezalar kesinleşir.
(2) İtiraz, yetkili merci tarafından otuz gün içinde karara bağlanır.
(3) İtiraz haklı görülürse itirazı inceleyen merci verilen cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilir.
İtiraz haklı görülmez ise ret olunur. Karar itiraz edene tebliğ edilerek kesinleşir.
(4) İtiraz üzerine önceki cezadan daha ağır ceza verilemez.
(5) Bakan ile disiplin kurullarının verdiği disiplin cezalarına karşı ancak idari yargı yoluna başvurulabilir.”,
5.8) “Savunma hakkı” başlıklı 31 inci maddesinde “(1) Disiplin amirleri veya disiplin kurulları
tarafından savunma alınmadan disiplin cezası verilemez.
(2) Disiplin amirince veya yetkili disiplin kurulu başkanı ya da görevlendireceği kurul üyelerinden biri tarafından ilgiliden savunma istenir. Savunma için verilen süre yedi günden az olamaz. Süresi içinde savunmasını yapmayan personel, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır…”,
5.9) “Uygulanacak hükümler” başlıklı 34 üncü maddesinin birinci fıkrasında “Bu Kanunda hüküm
bulunmayan hallerde 657 sayılı Kanunun disipline ilişkin hükümleri uygulanır.”,
6) 25/10/1982 tarihli ve 17849 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında
Çalışan Personelin Kılık ve Kıyafetine Dair Yönetmeliğin;
6.1) 2 nci maddesinde “Bu Yönetmelik, genel ve katma bütçeli kurumlar, mahalli idareler, döner sermayeli
kuruluşlar ve kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların iştirakleri ve müesseselerinde çalışan her sınıf ve derecedeki memurlar, sözleşmeli ve geçici görevle çalışan personel ile işçilerin kılık ve kıyafetlerinin düzenlenmesine ilişkin esasları kapsar.”,
6.2) 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde “2 nci maddede sözü edilen personelin kılık ve
kıyafette uyacakları hususlar:
b. Erkekler; Elbiseler temiz, düzgün, ütülü ve sade; ayakkabılar kapalı, temiz ve boyalı giyilir. Sandalet veya atkılı ayakkabı giyilmez. Bina içinde ve görev mahallinde baş daima açık bulundurulur. (Danıştay İkinci
Dairesinin 18/11/2020 tarihli ve E.:2017/665; K.:2020/3432 sayılı kararı ile iptal ibare: Kulak ortasından aşağıda favori bırakılmaz. Saçlar, kulağı kapatmayacak biçimde ve normal duruşta enseden gömlek
yakasını aşmayacak şekilde uzatılabilir), temiz bakımlı ve taranmış olur. (Danıştay Onikinci Dairesinin 20/4/2022 tarihli ve E.:2021/7000; K.:2022/2247 sayılı kararı ile iptal ibare; Hergün sakal tıraşı olunur ve sakal bırakılmaz.) Bıyık tabii olarak bırakılır, uzunluğu üst dudak boyunu geçemez. Üstten alınmaz, yanlar üst dudak hizasında olur, alt uçları dudak hizasından kesilir. Kravat takılır, kravatı örtecek şekilde balıkçı yaka veya benzeri süveterler giyilmez. Hizmet gereğine uygun olarak verilmişse tek tip elbise giyilir.
(Değişik: 7/8/1991 – 91/2048 K.) Bina içinde gömleksiz, kravatsız ve çorapsız dolaşılmaz.”,
6.3) “Çeşitli Hükümler” başlıklı 6 ncı maddesinde “Emniyet Hizmetleri Sınıfına mensup olanlar,
hâkimler, savcılar, Türk Silâhlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığında görev yapan subay, sözleşmeli subay, yedek subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, uzman erbaş, uzman jandarma, sözleşmeli erbaş ve er ile erbaş ve erler ilgili kurum ve kuruluşun özel yönetmeliklerinde belirtilen usul ve esaslara tabidirler.”,
7) 15/08/2007 tarihli ve 26614 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları
Kıyafet Yönetmeliğinin;
7.1) “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde “Bu Yönetmelik emniyet hizmetleri sınıfı mensuplarının kılık ve
kıyafetinde birlik ve beraberliği sağlamak, giyecek ve teçhizatın renk, cins, biçim, kullanma zamanı ve tarzını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.”,
7.2) “Dayanak başlıklı 3 üncü maddesinde “Bu Yönetmelik, 4/6/1937 tarihli ve 3201 sayılı Emniyet
Teşkilatı Kanununun 55 inci maddesi ile 16/7/1982 tarihli ve 8/5105 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Çalışan Personelin Kılık ve Kıyafetine Dair
Yönetmeliğin 6 ncı maddesi hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.”,
7.3) “Genel esaslar” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde “(1) Kılık ve kıyafete
ilişkin başlıca hususlar şunlardır;…
h) Her türlü sakal ve bıyık bırakılamaz. Saçlar, kep giyildiğinde dışarı taşmayacak uzunlukta kesilir.
Favoriler kulak deliği hizasını geçemez. Ancak görevin özelliğine göre ve en üst birim amirinin izni ile bu hususlar serbest bırakılabilir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan “Ret Karar Önerisi”
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Kadıköy İlçe Emniyet Müdürlüğünde Mahalle ve Çarşı Bekçisi olarak görev yapmakta olan başvuran,
kınama disiplin cezasının kaldırılmasını talep etmektedir (§1).
10) Dosya kapsamında yapılan incelemede;
10.1) Kadıköy İlçe Emniyet Müdürlüğüne bağlı Göztepe Polis Merkezi Amirliği kadrosunda görevli
Komiser Yardımcısı ’ın tanzim etmiş olduğu 15/04/2022 tarihli ve sayılı yazıda; 24/03/2022 tarihinde saat 17:00 ile 25/03/2022 saat 08:00 saatleri arasında görevli olduğunun, saat 19:00’da günlük görev tablosunu incelediğinde kod numaralı
Feneryolu Mahallesinde görevli sicil sayılı Çarşı ve Mahalle Bekçisi ’ın yapılan içtimada göreve gelmediğinin anlaşıldığının, akabinde 20:32’de Polis Merkezi Amirliğine geldiğinin ve sakal tıraşı olmadan görevine başladığının, beyanında ise sakal tıraşını sabah olduğunu belirttiğinin ifade edildiği,
10.2) Kadıköy kaymakamlık Makamının 22/04/2022 tarihli ve ‘Görevlendirme –
konulu olurları ile Komiser Yardımcısı . . .’nin soruşturmacı olarak görevlendirildiği,
10.3) ‘Kılık ve kıyafet ile ilgili olarak mevzuatta belirlenmiş kurallara uymamak; özürsüz veya izinsiz
olarak mesaiye geç gelmek veya erken ayrılmak ya da günlük mesai saatlerine riayet etmemek’ olaylarına ilişkin 20/05/2022 tarihli ve sayılı Disiplin Soruşturma Raporunun düzenlendiği,
10.4) Söz konusu Disiplin Soruşturma Raporunda;
10.4.1) Çarşı ve Mahalle Bekçisi ’ın alınan ifadesinde; uyuyakaldığı için göreve geç
kaldığını, göreve daha fazla geç kalmamak için evden tıraş olmadan çıktığını, polis merkezinde tıraş olarak görevine başladığını alınan ifadesinde beyan etmiş olduğu, ]
10.4.2) Alınan ifade ve dosya kapsamında yapılan incelemede ’ın öne sürdüğü mazeretin
göreve geç gelmesini gerektirecek ve sakal tıraşsız olarak görev yapmasını gerektirecek bir mazeret olmadığı, özürsüz veya izinsiz olarak mesaiye geç geldiği, kılık kıyafet ile ilgili olarak mevzuatta belirlenmiş kurallara uymadığı kanaatine varıldığı,
10.4.3) ’ın “kılık kıyafet ile ilgili olarak mevzuatta belirlenmiş kurallara uymamak” ve
“Özürsüz veya izinsiz olarak mesaiye geç gelmek veya erken ayrılmak ya da günlük mesai saatlerine riayet etmemek ” suçunu işlediği sübuta erdiğinden eylemine uyan 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanunun 8-3(a-18) maddesi gereğince
“Üç günlüğe kadar aylıktan kesme” ve 8-1-d maddesi gereğince “Uyarma” Cezası ile tecziye edilmesi görüş ve kanaatine varıldığı hususlarının belirtilmiş olduğu,
10.5) Başvuranın savunmasının talep edildiği 16/06/2022 tarihli ve ‘Son Savunma konulu yazının
başvurana 20/06/2022 tarihinde tebliğ edildiği ve başvuranın 21/06/2022 tarihinde “Söz konusu raporda bahsedilen ‘sakal tıraşını sabah olduğunu belirttiği anlaşılmış’ kısmını kabul etmiyor, sakal tıraşımı karakol içerisinde olduktan sonra mesaiye başladığımı belirtmek isterim. Ayrıca savunmamda belirttiğim
‘telefonumun şarjının bitmesi’ suretiyle bana ulaşılamamış olduğunun dikkate alınmasını ve ayrıca ‘trafiğe kalmak’ suretiyle karakola yetişemediğimi, kasti olarak veya benim tasarrufumda olmadan böyle bir raporla karşılaştığımı belirtmek ister, gereğini arz ederim.” şeklinde savunmasını sunduğu,
10.6) Başvuranın uyarma ve kınama disiplin cezaları ile tecziyesine ilişkin 05/07/2022 tarihli ve
sayılı kararın, 08/07/2022 tarihinde başvurana tebliğ edildiği, söz konusu kararda; kınama disiplin cezasına ilişkin; 7068 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin üçüncü fıkrasının üçüncü bendinin (a) alt bendinde “Kılık ve kıyafet ile ilgili olarak mevzuatta belirlenmiş kurallara uymamak.” düzenlemesi gereğince “üç gün aylıktan kesme” cezası ile re’sen tecziyesi gerekmekteyse de kurumda geçmiş hizmetleri sırasında çalışmaları olumlu bulunan, iyi veya çok iyi derecede değerlendirme puanı alan personel için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir hükmü doğrultusunda, aynı Kanunun 7 nci maddesinin ikinci fıkrası düzenlemesi uygulanarak kınama cezası ile tecziye edilmesine, adı geçene tebliğinden itibaren 10
gün içerisinde bir üst disiplin amirine, 60 gün içerisinde de idari yargıya başvuru yolu açık olmak üzere karar verildiği,
10.7) ’ın, hakkında tesis edilen disiplin cezalarına karşı cezanın tebliğ edilmesinden
itibaren on gün içinde itirazda bulunmadığı,
10.8) Disiplin cezalarının kesinleşmesi sonrası Kamu Denetçiliği Kurumuna başvuruda bulunularak kınama
disiplin cezasının kaldırılmasının talep edildiği anlaşılmıştır.
11) Danıştay 12. Dairesinin 23/03/2011 tarihli ce E.2008/857, K.2011/1319 sayılı kararında; “Disiplin
cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler.
Bu bakımdan disiplin soruşturmalarının yapılmasında izlenecek yöntem, ceza verilecek fiiller ve ceza vermeye yetkili makam ve kurallar pozitif olarak mevzuatla belirlenmekte, doktrin ve yargısal içtihatlarla da konu ile ilgili disiplin hukuku ilkeleri oluşturulmaktadır.” denilmektedir.
12) 7068 sayılı Kanun ekinde yer verilen Emniyet Personeli Disiplin Amirlerinin Ceza Yetkilerine ilişkin
(3) sayılı çizelgede; kaymakamların, her rütbe ve her sınıftan personele uyarma ve kınama cezası ile 10 güne kadar aylıktan kesme cezası verebileceği düzenlenmiştir.
13) Somut olayda; iptali istenen kınama disiplin cezasına konu fiilin 24/03/2022 tarihinde gerçekleştiği,
fiilin 15/04/2022 tarihli yazı ile idare tarafından öğrenildiği, 22/04/2022 tarihinde soruşturması yapılacak kişinin üstü konumundaki Komiser Yardımcısının soruşturmacı olarak görevlendirildiği ve 20/05/2022 tarihli Disiplin Soruşturma Raporunun düzenlendiği, disiplin amiri (İlçe Emniyet Müdürü) tarafından savunmasının talep edildiği 16/06/2022 tarihli yazının başvurana 20/06/2022 tarihinde tebliğ edildiği ve başvuranın 21/06/2022 tarihinde savunmasını yaptığı, başvuranın uyarma ve kınama disiplin cezaları ile tecziyesine ilişkin 05/07/2022 tarihli yazının 08/07/2022 tarihinde başvurana tebliğ edildiği dikkate alınarak 7068 sayılı Kanunun 29 uncu maddesi (§5.6) kapsamında husus değerlendirildiğinde; kınama disiplin cezasına konu fiilin işlendiğinin disiplin amiri tarafından öğrenildiği tarihten itibaren bir ay içinde disiplin soruşturmasına başlandığı, kınama disiplin cezasına konu fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmiş olduğu, dolayısıyla zamanaşımı süresi içinde idare tarafından işlem tesis edildiği ve usule ilişkin düzenlemelere riayet edilmiş olduğu görülmektedir.
14) Diğer taraftan; soruşturma sürecinde şikayetçinin ifadesi alınarak değerlendirilmesi sonucunda
soruşturmacı tarafından uyarma ve üç günlüğe kadar aylıktan kesme disiplin cezalarının önerilmiş olduğu, disiplin amiri (Kaymakam) tarafından 7068 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin ikinci fıkrasında (§5.3) yer alan, kurumda geçmiş hizmetleri sırasında çalışmaları olumlu bulunan ve iyi veya çok iyi derecede değerlendirme puanı alan personel için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabileceğine ilişkin, düzenleme çerçevesinde takdir yetkisi kullanılarak başvuranın kınama disiplin cezası ile tecziye edilmesi yönünde tesis edilen işlemde hukuka aykırılık tespit edilememiştir.
15) Ayrıca başvuran tarafından, Danıştay 12. Dairesinin 20/04/2022 tarihli ve E.2021/7000, K.2022/2247
sayılı kararı ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Çalışan Personelin Kılık ve Kıyafetine Dair Yönetmeliğin (§6) 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “Her gün sakal tıraşı olunur ve sakal
bırakılmaz” ibaresinin iptal edildiği hususu belirtilmişse de Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Çalışan
Personelin Kılık ve Kıyafetine Dair Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde; Emniyet Hizmetleri Sınıfına mensup olanların, ilgili kurumun özel yönetmeliklerinde belirtilen usul ve esaslara tabi olduğu düzenlenmiştir.
Emniyet hizmetleri sınıfı mensuplarının kılık ve kıyafetinde birlik ve beraberliği sağlamak, giyecek ve teçhizatın renk, cins, biçim, kullanma zamanı ve tarzını belirlemek amacıyla hazırlanmış olan Emniyet
Hizmetleri Sınıfı Mensupları Kıyafet Yönetmeliğinin 5 inci maddesinde (§7.3); her türlü sakal ve bıyığın bırakılamayacağı, saçların kep giyildiğinde dışarı taşmayacak uzunlukta kesileceği, favorilerin kulak deliği hizasını geçemeyeceği, ancak görevin özelliğine göre ve en üst birim amirinin izni ile bu hususların serbest bırakılabileceğinin düzenlenmiş olduğu ile kılık ve kıyafetle ilgili olarak mevzuatta belirlenmiş kurallara uymamak fiilinin 7068 sayılı Kanunda, disiplin cezası verilecek fiiller arasında sayıldığı hususları gözetilerek Mahalle ve Çarşı Bekçisi olarak görev yapmakta olan başvuranın, görevinin özelliğine göre ve en üst birim amirinin izni olmadıkça kılık ve kıyafetle ilgili olarak mevzuatta belirlenmiş kurallara ve dolayısıyla Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Kıyafet Yönetmeliğine uygun hareket etmesi gerekmektedir.
16) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; 05/07/2022 tarihli ve sayılı yazı ile
08/07/2022 tarihinde başvurana tebliğ edilen kınama disiplin cezasının kaldırılması talebinin reddedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde, başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemelerine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve İSTANBUL VALİLİĞİ İL EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi