|
ÖZET: Başvuran, Gaziantep İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından kendisine verilen kınama cezasının iptalini talep etmiştir. İddiasına göre, öğrencilerin sınıfta gizlice video çekmesi sonucu ceza almış, ancak videonun kesilmiş bir versiyonuna dayanarak ceza verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirtmiştir. Başvuran, disiplin kuruluna yaptığı itirazın reddedilmesi üzerine Kamu Denetçiliği Kurumuna başvurmuştur.
İdare, başvuranın sınıf yönetimindeki yetersizliği ve öğrencilerin uygunsuz davranışlarına kayıtsız kalması nedeniyle kınama cezası verildiğini açıklamıştır. Soruşturma sürecinde, öğrencilerin davranışları ve başvuranın tepkisizliği, disiplin cezasının gerekçesi olarak değerlendirilmiştir. İlgili mevzuat çerçevesinde, disiplin cezalarının kamu hizmetinin düzenli yürütülmesi için gerekli olduğu vurgulanmıştır. Kamu Denetçisi, başvuranın talebinin reddedilmesini önererek, disiplin cezasının hukuka uygun olduğunu belirtmiştir. Ayrıca, idarenin işlemlerinin iyi yönetim ilkelerine uygun hareket etmediği, başvuru yollarının açıkça belirtilmediği tespit edilmiştir. Başvuranın, bu ret kararına karşı yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/5831-S.24.9166
BAŞVURU NO : 2024/4374
KARAR TARİHİ : 29.05.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : GAZİANTEP İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ
Başvuranın, hakkında tesis edilen kınama cezasının geri alınması talebi
BAŞVURUNUN KONUSU :
hk.
BAŞVURU TARİHİ : 28.03.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, öğrencilerin sınıfa getirdikleri telefon ile gizlice video çekerek sosyal medyada yayınladıklarını, bu video sebebiyle tarafına kınama cezası verildiğini, ancak, videonun sonunun kesilmiş olduğunu, kendisinin, tatlı ve nazik bir şekilde gerekli müdahalede bulunarak yaramazlık yapan öğrenciyi yerine oturttuğunu ve dersine devam ettiğini, sadece videonun kesilmiş haline dayanılarak ceza verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, İl Disiplin Kuruluna yapmış olduğu itirazın reddedildiğini iddia ederek, hakkında tesis edilen kınama cezasının kaldırılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddia hakkında istenen bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Gaziantep İl Milli
Eğitim Müdürlüğü tarafından gönderilen 10/05/2024 tarih ve sayılı cevabi yazı ekinde yer alan muhakkik bilgi notunda,
2.1. Videonun kesilmiş olduğu iddiası ile ilgili olarak, söz konusu videonun, soruşturma esnasında mevcut bulunan tek görüntü olduğu, bu görüntülerin tarafına okul idaresi tarafından verildiği, öğretmen tarafından da kendisine herhangi farklı bir görüntünün iletilmediği,
2.2. Öğretmen ’a görüntülerde de görüldüğü üzere, öğrenciler dersi bozacak davranışlarda bulunurken, kendisinin kahkaha ile gülmesi, yerinden hiç kalkmaması gibi davranışlarından dolayı daha dikkatli olması gerektiği için disiplin cezası teklif edildiği,
2.3. Öğretmen, r’ın görüntüsünü çeken öğrenciler hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunduğu, bahsi geçen öğrenciler, aileleri ve öğretmen arasında ileride oluşabilecek daha kötü olayların önüne geçebilmek için görev yeri değişikliği teklif edildiği,
ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun,
5.1. Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller” başlıklı 125 inci maddesinde, “Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:…
…
B – Kınama : Memura, görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir.
Kınama cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
a) Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçlerin korunması, kullanılması ve bakımında kusurlu davranmak, …”
5.2. “Disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullar” başlıklı 126 ncı maddesinde; “Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler, il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verilir.
…
Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur, cezayı kabul veya reddeder. Ret halinde atamaya yetkili amirler 15 gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbesttirler.”
5.3. “Zamanaşımı” başlıklı 127 nci maddesinde; “Bu Kanunun 125 inci maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında, bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren; a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına, … başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
…
Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.”
5.4. “Karar süresi” başlıklı 128 inci maddesinde; “Disiplin amirleri uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarını soruşturmanın tamamlandığı günden itibaren 15 gün içinde vermek zorundadırlar.”
5.5. “Savunma hakkı” başlıklı 130 uncu maddesinde; “Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmayan memur, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.
5.6. “Disiplin kurulları ve disiplin amirleri” başlıklı 134 üncü maddesinde; Disiplin ve soruşturma işlerinde kanunlarla verilen görevleri yapmak üzere Kurum merkezinde bir Yüksek Disiplin Kurulu ile her ilde, bölge esasına göre çalışan kuruluşlarda bölge merkezinde ve kurum merkezinde ayrıca Milli Eğitim
Müdürlüklerinde birer Disiplin Kurulu bulunur.
5.7. “İtiraz” başlıklı 135 inci maddesinde; “Disiplin amirleri tarafından verilen uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı disiplin kuruluna, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı yüksek disiplin kuruluna itiraz edilebilir.
İtirazda süre, kararın ilgiliye tebliği tarihinden itibaren yedi gündür. Süresi içinde itiraz edilmeyen disiplin cezaları kesinleşir. İtiraz mercileri, itiraz dilekçesi ile karar ve eklerinin kendilerine intikalinden itibaren otuz gün içinde kararlarını vermek zorundadır
İtirazın kabulü hâlinde, disiplin amirleri kararı gözden geçirerek verilen cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilirler. …”
hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuran, hakkında tesis edilen kınama cezasının kaldırılmasını talep etmektedir.
8. İdarece gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, başvuranın, ders esnasında uygunsuz hareketler yapan öğrencilerin hareketlerine güldüğü ve kayıtsız kaldığı gerekçesi ile kınama cezası ile tecziye edildiği anlaşılmaktadır.
9. Bilindiği üzere, disiplin cezaları, gerek yargı kararlarında gerekse doktrinde belirtildiği gibi kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla; kanunların, tüzüklerin ve yönetmeliklerin emrettiği ödevleri yerine getirmeyen, uyulmasını zorunlu kıldığı hususlara uymayan ve yasakladığı işleri yapan devlet memurlarına durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre verilen cezalardır. Kamu hizmetinin belli bir düzen içerisinde yürütülmesi için gerekli önlemlerden olan disiplin cezaları, niteliği gereği öteki idari işlemlerden farklıdır. Disiplin cezası vermeye yetkili organlar, bu organların oluşumu, çalışma usulü, karar oluşturması, bu kararlara itiraz ve bütün bu sürecin her aşaması için öngörülen süre koşulları ile disiplin cezası işlemi sıkı şekil şartına bağlı olarak uygulanmalıdır.
10. Dosya kapsamında sunulan 12.12.2023 tarih ve sayılı Soruşturma Raporu incelendiğinde, soruşturma öncesinde, başvuranın, sınıf yönetimi ve mesleki yeterliliği bakımından eksik olduğu iddiası ile öğrenci velilerinin okul yönetimine şikayette bulunduğu, okul müdürünün, bu konuda, başvuranı sözlü olarak uyardığı, ders esnasında, başvuran sınıfta iken, öğrencilerin uygunsuz hareketler yaptığı ve görüntüyü sosyal medyadan paylaştığı ihbarı doğrultusunda, Şahinbey Kaymakamlığının 28.11.2023 tarih ve sayılı Soruşturma Onay Oluru ile başvuran hakkında, soruşturma başlatıldığı, başka bir okul müdürünün muhakkik olarak görevlendirildiği, muhakkik tarafından yürütülen soruşturmanın
05.12.2023 tarihinde başlatıldığı, yürütülen soruşturma neticesinde öğretmenlerin ve öğrencilerin
ifadelerine başvurulduğu, soruşturma sonucunda, “Öğretmen hakkında makam olurunda ileri sürülen; “İlçemiz Gaziantep Lisesinde 27/11/2023 tarihi
Sınıfı Türk Dili ve Edebiyatı dersi öğretmeni sınıftayken öğrencilerin uygunsuz hareketler yaptığı ve görüntüyü sosyal medyadan paylaştığı ” iddiasının, “İlçemiz Gaziantep
Lisesinde Türk Dili ve Edebiyatı dersi öğretmeni
Sınıfındayken ders esnasında öğrencilerin uygunsuz hareketler yaptığı, öğretmenin bu hareketlere güldüğü, kayıtsız kaldığı” şeklinde sübuta erdiği sonucuna ulaşıldığından 657 sayılı Kanunun 125/B-(a)
maddesi gereğince KINAMA cezası verilmesi” yönünde görüş ve kanaat bildirildiği, 7 gün süre verilerek
10.01.2024 tarihli ve sayılı yazı ile başvuranın savunmasının istendiği, başvuranın
11.01.2024 tarihli dilekçesi ile son savunmasını verdiği, soruşturma neticesinde, Okul Müdürlüğünün
11.01.2024 tarih ve sayılı yazısı ile başvuranın 657 sayılı Kanunun 125/B-(a) maddesi
gereğince KINAMA cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, başvuranın itirazı üzerine, İl Milli
Eğitim Disiplin Kurulunun 15.02.2024 tarihli ve sayılı kararı ile itirazın reddine karar verildiği görülmektedir.
11. Bir önceki paragrafta yer verilen, soruşturma dosyası kapsamında elde edilen bilgiler doğrultusunda, söz konusu disiplin soruşturma süreçlerinde yürütülen iş ve işlemlerin, zamanaşımı süreleri, usulüne uygun savunma alınması, itiraz süreci, ceza vermeye yetkili makam gibi usulü işlemler açısından ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğu değerlendirilmektedir.
12. Başvuruya konu disiplin cezasının esasına ilişkin olarak ise, soruşturma öncesinde, öğrenci velilerince başvuranın sınıf yönetimi hususunda yetersiz kaldığına ilişkin olarak okul idaresine başvurularda bulunulduğu, bu kapsamda, başvuranın okul müdürü tarafından sözlü olarak uyarıldığı, gerek öğretmenlerden ve gerekse de öğrencilerden alınan ifadelerde, başvuranın sınıf yönetimi hususunda yetersiz kaldığının dile getirildiği ve bu ifadelerin birbirleriyle örtüştüğü, ayrıca, olay günü, okula gelen şube müdürü tarafından, başvurana, “bu olaya neden sessiz kaldınız?” sorusunun yöneltildiği, başvuran tarafından ise, “öğrenci beni dışarda bıçaklayabilir, bu yüzden sessiz kaldım” şeklinde cevap verildiği, yani, isnat edilen fiilin başvuran tarafından işlendiğinin kendi açık ikrarı ile sabit olduğu hususları göz önünde bulundurulduğunda, başvuran hakkında, 657 sayılı Kanunun 125/B-(a) maddesi gereğince kınama cezası tesis edilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu değerlendirilmektedir.
13. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, başvuran hakkında disiplin cezası tesis edilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Gaziantep İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın, BAŞVURANA ve GAZİANTEP İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi