ÖZET: Bu Sayıştay kararı, bir üniversitenin kiraya verdiği gayrimenkullerin kira artışlarının yapılmaması nedeniyle oluşan kamu zararını konu almaktadır. Sözleşmeye göre, kira bedellerinin Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen oranlarda artırılması gerektiği belirtilmiştir. Ancak, yapılan inceleme sonucunda, üniversitenin kiraya verdiği gayrimenkullerin kiralarının sözleşme yılından sonra artırılmadığı tespit edilmiştir. Sorumlular, Maliye Bakanlığı’nın kira artış oranı belirlemediğini savunsa da, ilgili tebliğde kira artış oranının Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE) oranında artırılması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Sonuç olarak, kira artışlarının yapılmaması nedeniyle oluşan kamu zararının, ilgili daire başkanlarından müştereken ve müteselsilen tazminine karar verilmiştir. Ancak, azınlık görüş olarak, kira alacaklarının vadesinde ödenmediği gerekçesiyle tazmin hükmü verilmemesi gerektiği belirtilmiştir. Bu durum, 5018 sayılı Kanun’un gelirlerin tarh, tahakkuk ve tahsil edilmemesi durumunu kamu zararı olarak tanımlamasıyla ilişkilidir ve zamanaşımı süresi içinde tahsil edilebilecek alacaklar için tazmin hükmü verilmemesi gerektiği ifade edilmiştir.

Kamu İdaresi Türü Yüksek Öğretim Kurumları
Yılı 2010
Dairesi 2
Karar No 35078
İlam No 118
Tutanak Tarihi 12.2.2013
Kararın Konusu Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

Kiraya verilen gayrimenkuller için Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen kira artışının yapılmaması.

………. Üniversitesi Rektörlüğü ile ……….. arasında 01.09.2008 tarihinde düzenlenen “Güzel Sanatlar Fakültesi karşısında bulunan dükkanın pastane olarak kullanılmak üzere kiralanması”na ilişkin sözleşmenin 6 ncı maddesinde; “Gelecek yıllara ait kira bedeli Maliye Bakanlığı tarafından ilgili yıl için belirlenen kira artış oranı dahilinde artırılarak yeniden belirlenecektir.” denilmektedir.

Maliye Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan 20.10.2005 tarih ve 300 seri nolu Milli Emlak Genel Tebliği’nin; “Kira Artış Oranları” başlıklı 8 inci maddesinde;

“İkinci ve müteakip yıllar kira bedelleri, cari yıl kira bedelinin Devlet İstatistik Enstitüsünce artışın yapılacağı ayda yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi (bir önceki yılın aynı ayına göre % değişim oranı) oranında artırılması suretiyle hesaplanacaktır.”

Hükmü yer almaktadır.

Yukarıdaki yer alan hükümler uyarınca; üniversitenin özel mülkiyetindeki gayrimenkuller için sözleşmenin yapıldığı yıldan sonraki yıllar için TÜİK tarafından açıklanan ÜFE oranında kira artışı yapılması gerekmektedir.

Yapılan inceleme sonucunda; kira sözleşmesinde Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen oranda kira artışı yapılması öngörülmesine rağmen, üniversite tarafından kiraya verilen gayrimenkullerin kiralarının sözleşme yılından sonra arttırılmadığı tespit edilmiştir.

Her ne kadar sorumlular savunmalarında, 2005 yılından itibaren Maliye Bakanlığı tarafından kira artış oranı tespit edilmediğinden kira artışının yapılamadığını belirtmişlerse de, 20.10.2005 tarih ve 300 seri nolu Milli Emlak Genel Tebliği’nde, kira artış oranının Devlet İstatistik Enstitüsünce yayımlanan ÜFE oranında arttırılacağı hüküm altına alındığından, üniversite tarafından kiraya verilen gayrimenkullerin kiralarının her yıl ÜFE oranında arttırılması gerekmektedir.

Bu itibarla; üniversite tarafından kiraya verilen gayrimenkuller için sözleşme yılından sonraki yıllarda kira artışı yapılmaması sonucu oluşan ve raporda …… TL olduğu belirtilse de yeniden yapılan hesaplama sonucu ………. TL olduğu anlaşılan kamu zararının, (Strateji Dai.Bşk.) ……… ile (İd.ve Mali İşl. Dai.Bşk.) ……….’dan müştereken ve müteselsilen,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizi ile birlikte tazminine Üye ……….’ın karşı oyu ile oyçokluğuyla,

Azınlık Görüşü: Kira artışına ilişkin alacakların vadesinde ödenmediğinden bahisle tazmin hükmü verilemez. 5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesinde gelirlerin mevzuatında öngörüldüğü şekilde tarh, tahakkuk ve tahsil edilmemesi kamu zararı olarak tanımlanmış olup, kira alacaklarının takibinin bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiğinden, zamanaşımı süresi içinde tahsil edilebilecek alacaklar için tazmin hükmü verilmemesi gerekir.