|
ÖZET: Başvuran, Ankara Büyükşehir Belediyesi ile yaptığı sözleşme çerçevesinde kira yardımı talep etmektedir. Başvuru, 2 Ağustos 2017 tarihinde yapılmış olup, başvuranın, sözleşmede belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmediği gerekçesiyle, dava tarihine kadar olan kira bedelinin ödenmesini istemektedir. İdare, başvuranın taşınmazını teslim etmediğini ve bu nedenle kira yardımının yıkım işlemleri sonrasında ödenmesi gerektiğini savunmaktadır.
Ankara Büyükşehir Belediyesi, başvuran ile 28 Mayıs 2009 tarihinde imzalanan sözleşme gereği, taşınmazın boş olarak teslim edilmesi durumunda kira yardımı ödemesi yapacağını belirtmiştir. Ancak, başvuranın taşınmazını teslim ettiği tarih Yargıtay tarafından 19 Temmuz 2010 olarak tespit edilmiştir. Bu durumda, başvuranın, dava tarihi olan 30 Nisan 2012 ile yıkım tarihi olan Temmuz 2017 arasındaki kira yardımı bedelinin ödenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, İdarenin kira yardımını ödememesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğuna kanaat getirmiştir. İdareye, tavsiye kararı ile başvuranın kira yardımının ödenmesi hususunda gerekli işlemlerin yapılması önerilmiştir. İdarenin bu karara uygun davranması beklenmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 1093-1093 |sayi|94019529-101.07.04-E.94019529-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2017/10297 2017/ 10297
KARAR TARİHİ : 23/01/2018 |tarih|
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Ankara Büyükşehir Belediye
Başkanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, kira yardımı ödenmesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 02/08/2017 2.8.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran ; Ankara Büyükşehir Belediyesi ile arsa ve tesis karşılığında
konut sözleşmesi imzaladığı, İdarenin sözleşmede yer alan taahhütlerini yerine getirmediği, açtığı dava sonucunda enkaz bedeli ile dava tarihine kadar olan kira bedelini İdareden tahsil ettiği, ancak dava tarihi sonrasındaki kira bedelinin kendisine ödenmediğinden bahisle alacağının ödenmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Özel Projeler ve Dönüşüm Daire Başkanlığının
30/ 11/ 2017 tarihli ve E . sayılı yazısı ve ekleri ile Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığının 06/ 12/ 2017 tarihli ve E . sayılı yazısı ve eklerinde özetle; başvuran ile Başkanlıkları arasında 28/ 05/ 2009 tarihli sözleşmenin imzalandığı, başvuranın 29/ 04/ 2010 tarihli tapu senedi ile hissesini
Başkanlıklarına devrettiği, 19/ 07/ 2010 tarihinde 17.527,10 TL kamulaştırma bedelinin başvurana ödendiği, Ankara 14. Asliye Hukuk Mahkemesinin E .2014/ , K.2014/ sayılı kararına konu 9.713,36 TL ödemenin de 20/ 04/ 2015 tarihinde başvurana yapıldığı, başvurana ait gecekondunun
Başkanlıklarına teslim edilmediği, yıkım işlemlerinin Temmuz 2017 tarihinde başladığı, bu doğrultuda kira yardımı ödemelerinin de tüm hak sahipleri için bu tarihte başladığı, başvurana önceki dönem için kira yardımı ödenmesi durumunda diğer hak sahipleri açısından eşitsizlik yaratılacağı,
1 / 4Belirtilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”
başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”,
5) Başvuran ile İdare arasında imzalanan 28/ 05/ 2009 tarihli “Yeni Mamak Kentsel Dönüşüm
ve Gelişim Projesi Arsa ve Tesis Karşılığı Konut Sözleşmesinin”;
5.1) “1. Haksahibi ’nun Taahhütleri” başlığı altında; “A . …adresinde
bulunan tesisisin elektrik, su, vergi, doğalgaz vb . ilişikleri kesildikten sonra 7 gün içerisinde boş olarak teslim edecektir .”,
5.2) “2. Haksahibi ’nun Alacakları” başlığı altında; “…17.527,10 TL
bedel adına tapusunu Ankara Büyükşehir Belediyesine devrettikten ve
2250 analiz nolu tesisinin elektrik, su, vergi, doğalgaz vb . ilişikleri kesildikten ve boş olarak teslim
ettikten sonra peşin ödenecektir .”,
5.3) “Ankara Büyükşehir Belediyesinin Taahhütleri” başlığı altında; “B . …Kira yardımı, tesisin
tüm ilişikleri kesilerek boş olarak teslim edildiği takip eden ay içerisinde başlayacak, yapılan sözleşme gereği hak edilen konut hak sahibine teslim edilinceye kadar devam edecektir .”
6) Ankara 14. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/ 45 Esas, 2014/ 460 Karar numaralı
kararında; “…Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 2013/ 30576- 32015 sayılı Kararında “Taraflar arasında 28/ 5/ 2009 tarihli arsa ve tesis karşılığı konut sözleşmesi imzalandığı sözleşme ile tesisin tüm ilişikleri kesilerek boş olarak teslim edildiği tarihi takip eden aydan itibaren hak sahibine kira yardımının yapılacağının kararlaştırıldığı dosya kapsamından anlaşılmakta olup, bu hususlar çekişmesizdir . Uyuşmazlık kira yardımının başlayacağı taşınmazın boş olarak teslim edildiği tarihin hangisi olacağı noktasındadır . Sözleşmenin hak sahibinin alacakları bölümünde analiz raporu ile belirlenen ve gerekli düşümler yapıldıktan sonra kalan su, vergi, doğalgaz vb . ilişikleri kestirdikten ve boş olarak kararlaştırılmış, sözleşme ile kararlaştırılan miktarın 19/ 07/ 2010 tarihinde davacıya ödendiği tarafların kabulündedir . Bu durumda tesisin davalıya (Ankara Büyükşehir Belediye edilmiş olduğunun kabulü gerekir …”
Başkanlığı) 19/ 07/ 2010 tarihinde teslim
Hükümleri yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7) İdarenin, dava tarihi ( 30/ 04/ 2012) ile yıkım tarihi (Temmuz 2017) arasındaki kira yardımını
ödememesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu tespitiyle tavsiye karar önerisinde
2 / 4bulunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Başvuran, İdare ile yapmış olduğu sözleşme kaynaklı kira yardımının tarafına ödenmesi talebiyle
Kurumumuza başvurmuştur . Başvuran Mahkemece tescil edilen teslim tarihinden ( 19/ 07/ 2010)
açmış olduğu dava tarihine kadar ( 30/ 04/ 2012) ve Temmuz 2017 dönemi sonrasında kira yardımı bedelini tahsil etmiş olup, dava tarihi sonrası Temmuz 2017 tarihine kadar ödenmemiş olan kira yardımının kendisine ödenmesini talep etmektedir .
9) Başvuran ile İdare arasında imzalanan 28/ 05/ 2009 tarihli sözleşme tarafların hak ve
yükümlülüklerini düzenlemektedir (Bkz . 5) . Sözleşme uyarınca başvuran taşınmazını elektrik, su, vergi, doğalgaz vb. ilişikleri kesildikten sonra boş olarak teslim etmekle, İdare ise teslim sonrasında kamulaştırma bedeli ve kira yardımı ödemekle mükelleftir . Dava sonucunda hükmedilen bedelin ödenmesi, enkaz bedelinin ödenmesi ve diğer sözleşme unsurları hakkında başvuran ve İdare arasında bir uyuşmazlık bulunmamakla birlikte, uyuşmazlık konusunun teslim tarihinin tespiti olduğu görülmektedir .
10) İdare taşınmazın kendisine teslim edilmediği ve kira yardımının yıkım işlemi başlandıktan sonra
ödenmesi gerektiğini belirtmekte, başvuran ise taşınmazın İdareye teslim edilmiş olduğu ve dava tarihinden itibaren kira yardımının ödenmesi gerektiğini iddia etmektedir .
11) Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde; 29/ 04/ 2010 tarihli tapu senedi
ile başvuranın hissesinin İdare adına tescil edildiği, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin konuya ilişkin kararında ise teslim tarihinin 19/ 07/ 2010 tarihi olarak esas alınması gerektiği belirtilmektedir .
Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin anılan kararında; başvuran ile İdare arasında imzalanan sözleşme gereğince kamulaştırma bedelinin taşınmazın boş olarak teslim edilmesinden sonra peşin olarak ödeneceği, söz konusu ödemenin ise 19/ 07/ 2010 tarihinde yapıldığı göz önüne alındığında teslim tarihi olarak bu tarihin esas alınması gerektiği yönünde karar verilmiştir (Bkz . 5, 6) .
12) Hisse devri tescilinin 29/ 04/ 2010, taşınmazın boş olarak teslimi karşılığı yapılan ödemenin ise
19/ 07/ 2010 tarihli olduğu göz önüne alındığında, sözleşme kapsamında başvuranın kendi üstüne düşen yükümlülüğü yerine getirdiği ve İdarenin bunun karşılığında yükümlülüklerinden kamulaştırma bedelini ödediği ancak kamulaştırma bedeli ile aynı koşula (taşınmazın boş olarak teslimi) bağlı kira yardımı ödemesini tam olarak gerçekleştirmediği görülmektedir .
13) Somut olayın değerlendirilmesi neticesinde; İdarece, mahkeme kararı doğrultusunda, başvurana
teslim tarihi olan 19/ 07/ 2010 ile dava tarihi olan 30/ 04/ 2012 arasındaki sözleşme kaynaklı kira yardımı bedelinin ödendiği, ancak dava tarihi ile yıkım tarihi olan Temmuz 2017 arasındaki kira yardımı bedelinin başvurana ödenmediği tespit edilmiştir .
14) Teslim tarihinin 19/ 07/ 2010 olarak Mahkeme tarafından tescil edildiği, İdarenin teslim
karşılığında kamulaştırma bedelini de ödediği göz önüne alındığında, İdarenin taşınmazın teslim edilmediği yönündeki beyanı uygun görülmemektedir . Kamulaştırma bedeli ve kira yardımının ödenmesinin aynı koşula bağlı olduğu tespiti doğrultusunda, kamulaştırma bedeline hak kazanan başvuranın kira yardımına da hak kazanacağı ortadadır . Dolayısıyla, mahkeme kararı doğrultusunda dava tarihine kadar ödenilen kira yardımı bedelinin dava tarihi sonrası yıkım tarihine kadar da ödenmesi gerekmektedir .
3 / 415) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde ; İdarenin, dava tarihi ( 30/ 04/ 2012) ile
yıkım tarihi (Temmuz 2017) arasındaki kira yardımını ödememesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16) İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin haklı beklentiye uygunluk ve karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkelerine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye
tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara Asliye
Hukuk Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvuranın dava tarihi ile yıkım tarihi arasındaki kira yardımının ödenmesi hususunda ANKARA
BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığınca bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURAN ve ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi