Kira yardımı talebinin karşılanabilmesi için riskli yapıda ikamet etme şartının sağlanması gerekliliği (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 9146-9146 |sayi|94019529-101.07.05-E.94019529-101.07.05-E.

BAŞVURU NO : 2018/2697 2018/ 2697

KARAR TARİHİ : 29/05/2018 |tarih|

RET KARARI

BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :

BAŞVURUYA KONU İDARE : Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, kendisine kira yardımı ödenmesi talebi hakkındadır .

BAŞVURU TARİHİ : 04/03/2018 4.3.2018

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1) Başvuran, Diyarbakır İli Bağlar İlçesi Mahallesi Sokak No: adresinde

yer alan taşınmazı için 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun uyarınca yapmış olduğu kira yardımı başvurusunun reddedildiğinden bahisle, kendisine kira yardımı ödenmesi talebiyle Kurumumuza başvurmuştur .

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2) Kurumumuzun 26/ 03/ 2018 tarih ve sayılı bilgi ve belge talebi konulu yazısına cevaben,

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 20/ 04/ 2018 tarihli ve sayılı yazısı ve eklerinde özetle; 6306 sayılı Kanun, 6306 sayılı

Kanunun Uygulama Yönetmeliği ve 15/ 03/ 2017 tarihinde yürürlüğe giren 2017 yılı Kira Yardımı

Uygulamaları Kılavuzu hükümlerine ve mahkeme kararlarına yer verilmek suretiyle, başvuran tarafından kira yardımı talebiyle 24/ 01/ 2018 tarihinde Diyarbakır Çevre ve Şehircilik İl

Müdürlüğüne başvurulduğu, riskli yapı kimlik numarası alındığı tarihin 10/ 08/ 2017 olduğu, adres bilgileri raporuna göre riskli yapıya taşınma tarihinin 21/ 09/ 2017 olduğu, dolayısıyla riskli yapı için

Yapı Kimlik Numarası alındığı tarihte ikamet etme şartının sağlanmadığı, Açıklamalarına yer verilmiştir .

1 / 4III. İLGİLİ MEVZUAT

3) Anayasamızın “Dilekçe, Bilgi Edinme ve Kamu Denetçisine Başvurma Hakkı” başlıklı

74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”,

4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci

maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”,

5) 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun “Tahliye ve

yıktırma” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Riskli yapıların yıktırılmasında ve bunların bulunduğu alanlar ile riskli alanlar ve rezerv yapı alanlarındaki uygulamalarda, öncelikli olarak malikler ile anlaşma yoluna gidilmesi esastır . Anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine veya malik olmasalar bile kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olarak bu yapılarda ikamet edenlere veya bu yapılarda işyeri bulunanlara geçici konut veya işyeri tahsisi ya da kira yardımı yapılabilir .”,

6) 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 16’ncı maddesinin birinci fıkrasında;

“Anlaşma ile tahliye edilen uygulama alanındaki yapıların maliklerine tahliye tarihinden itibaren

Bakanlıkça kararlaştırılacak aylık kira yardımı yapılabilir .”, aynı maddenin dördüncü fıkrasında; “Kira yardımı başvuruları; tahliye tarihinden itibaren en geç bir yıl içinde, Bakanlıkça belirlenecek bilgi ve belgelere istinaden riskli alan veya rezerv yapı alanlarında ilgili kuruma, riskli alan dışındaki riskli yapılarda ise Müdürlüğe veya Bakanlıkça yetki devri yapılması durumunda İdareye yapılır… .”,

7) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel

Müdürlüğü’nün riskli olarak tespit edilmiş yapılar için hazırlamış olduğu 15/ 03/ 2017 tarihli

Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzunun;

7.1) “Riskli Olarak Tespit Edilen Konutta İkamet Eden Maliklerden;” başlıklı 3.1’inci

maddesinin (g) bendinde; “Malikin, riskli olarak tespit edilen yapıda Yapı Kimlik Numarasının alındığı tarihte ikamet ettiğine ve riskli olarak tespit edilen yapıyı tahliye ettiğine dair eski ve yeni adresini gösteren İl/İlçe Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğünden alınacak, imzalı ve mühürlü Adres

Bilgileri Raporu alınacağı,”

7.2) “Kira Yardımı Başvurularında Dikkat Edilecek Diğer Hususlar” başlıklı 5’inci

maddesinin birinci fıkrasında; “2017 yılı Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzu 15.03.2017 tarihinden itibaren geçerli olup, bu tarih itibarı ile yapılan yeni başvurular ve bu tarih itibariyle henüz sonuçlandırılmamış başvurular bu Kılavuz hükümlerine göre incelenir ve sonuçlandırılır .”, altıncı fıkrasında; “A .R .A .A .D.net sistemi üzerinden riskli yapı için Yapı Kimlik Numarasının alındığı tarihte riskli yapıda ikamet etme şartı aranmakta olup, malik, kiracı ve sınırlı ayni hak sahiplerinden sadece bu şartı sağlayanlara ödeme yapılacaktır .”, Hükümleri yer almaktadır .

2 / 4IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

8) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı

birlikte değerlendirildiğinde; tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur .

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

9) 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ile birlikte riskli alan

içinde veya dışında olup da ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı ilmî ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen riskli yapılar, standartlarına uygun, sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerini teşkil edecek şekilde iyileştirilmeye ve yenilenmeye çalışılmaktadır . Çevre ve Şehircilik Bakanlığı da riskli olarak tespit edilen yapılardaki hak sahiplerinin bu iyileştirme ve yenilenme sürecinde oluşabilecek mağduriyetlerin önlenmesi amacıyla kira yardımı adıyla kişilere finansal destek sağlamaktadır .

10) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından; 6306 sayılı Kanunun 5 inci maddesi ve bu Kanunun

Uygulama Yönetmeliğinin 16 ncı maddesi hükümleri uyarınca riskli yapı olarak tespit edilen yapılardaki hak sahiplerine yapılacak kira yardımlarıyla ilgili İdareler tarafından başvuruların alınması, incelenmesi ve ödeme yapılıncaya kadar olan sürecini tanımlanması amacıyla kira yardımı uygulamaları kılavuzları hazırlanmıştır .

11) Dosya kapsamından; başvuruya konu taşınmazın başvuran adına kayıtlı olduğu, başvuranın

İdareden kira yardım talep tarihinin 24/ 01/ 2018, İdarenin talebi ret tarihinin ise 14/ 02/ 2018 olduğu anlaşılmaktadır . Riskli Bina Tespit Raporu İnceleme Formundan; taşınmazın yapı kimlik numarasının ise 10/ 08/ 2017 tarihinde alındığı görülmektedir .

12) Anılan Kılavuza göre, maliklerin riskli yapıda ikamet etmeleri gerekmekte olup adres bilgileri

raporundan başvuranın yerleşim yeri adresinin; 30/ 03/ 2012–21/ 09/ 2017 tarihleri arasında 5 yılı aşkın bir süredir riskli yapı dışındaki bir adres olduğu, riskli yapı tespit sürecinin tamamlanması sonrası riskli yapıya alındığı anlaşılmaktadır . Başvuran, memur olduğu için ikametgâhını görev yaptığı ile aldırmış olduğunu beyan etmekle birlikte; bu durumun resmi kayıtlarda yer alan ikamet adresinin geçerli olduğunu tasdik edici bir unsur olduğu ve resmi ikamet adresinin esas alınması gerektiği değerlendirilmiştir .

13) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın riskli yapı tespit sürecinde

riskli yapıda ikamet ettiğine dair herhangi bir veri sunamadığı, yerleşim yeri adresini riskli yapı tespit süreci sonrası riskli yapıya taşıdığı anlaşılmakla İdarenin başvuranın kira yardımı talebini reddetmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden başvurunun reddi gerektiği sonucuna varılmıştır .

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

14) İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan

Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında

Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Söz konusu hususta yapılan değerlendirme neticesinde; İdarenin karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine

3 / 4uygun davranmadığı anlaşılmış olup, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

15) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana

tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Diyarbakır İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .

VII . KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın Başvuran ile birlikte ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi