|
ÖZET: Başvuran, Kadıköy Belediye Başkanlığı tarafından kendisine yapılan yersiz kira yardımı ödemesinin iadesi talebiyle Kamu Denetçiliği Kurumuna başvurmuştur. İdare, başvuranın riskli yapı onay tarihinden önce taşındığı gerekçesiyle kira yardımı talebini reddetmiştir. Başvuran, bu kararın iptal edilmesini istemektedir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın itirazını değerlendirerek, idarenin kararında hukuka uygunluk bulmadığını belirlemiştir.
İdarenin, başvuranın kira yardımı talebini reddetme gerekçesi, ilgili mevzuatta yer alan ikamet şartına dayanmaktadır. Ancak, başvuranın riskli yapı onay tarihinden önce tahliye etmesi, kira yardımı almasına engel teşkil etmemektedir. Kamu Denetçiliği Kurumu, 6306 sayılı Kanun ve Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzu çerçevesinde yapılan incelemede, başvuranın talebinin hukuka aykırı bir şekilde reddedildiğine kanaat getirmiştir. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, Kadıköy Belediye Başkanlığı’na başvuranın kira yardımı ödemesinin iade edilmesi gerektiği yönünde tavsiyede bulunmuştur. İdarenin, bu tavsiyeye uygun olarak 30 gün içinde işlem tesis etmesi gerekmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/1696-S.20.2639
BAŞVURU NO : 2019/19156
KARAR TARİHİ : 29/01/2020
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : KADIKÖY BELEDİYE BAŞKANLIĞI
ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, İdare tarafından kendisine yersiz yapıldığı belirtilen kira yardımı ödemesinin iade edilmesi gerektiği yönündeki işlemin iptal edilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 05/11/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran adına vekili; İstanbul İli Kadıköy İlçesi … Mahallesi … Sokak No:… Daire:…
adresindeki bağımsız bölümün maliki olduğunu, söz konusu bağımsız bölüm ile ilgili olarak yapılmış olan kira yardımı hususunda, riskli yapı onay tarihinden önce riskli yapıdan ayrıldığı gerekçesiyle dosyanın iptal edildiğinin ve bu hususta hesabına yatırılan bedelin yasal faizi hesaplanmak sureti ile iade edilmesi gerektiğinin Kadıköy Belediye Başkanlığı’nın yazısı ile tarafına bildirildiğini, bu hususta itirazda bulunduğunu ancak itirazının reddedildiğini iddia ederek, İdare tarafından kendisine yersiz yapıldığı belirtilen kira yardımı ödemesinin iade edilmesi gerektiği yönündeki işlemin iptalini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 14/11/2019 tarih ve … sayılı bilgi ve belge talebi konulu yazısına istinaden
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen 15/11/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1) Kurumumuz tarafından gönderilen yazının, ilgisi nedeniyle Altyapı ve Kentsel Dönüşüm
Hizmetleri Genel Müdürlüğü’ne gönderildiği belirtilmiştir.
2.2) Bunun üzerine Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri
Genel Müdürlüğü tarafından 17/12/2019 tarihinde Kurumumuza gönderilen e-posta ekinde yer alan cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.2.1) Şikâyete konu edilen kira yardımı talebi ile ilgili olarak kayıtlarda yapılan incelemede;
riskli yapı kayıt tarihinin 21/07/2014 olduğu, 17/10/2014 tarihinde riskli yapının tahliye edildiği, yapının 05/11/2014 tarihinde riskliliğinin onaylandığı ve 10/03/2015 tarihinde söz konusu yapının yıktırıldığı; … YKN’deki söz konusu bağımsız bölüm için Temmuz 2015 ile
Aralık 2016 arasında 18 ay kira yardımı ödemesi yapıldığı ancak Kadıköy Belediye
Başkanlığı’nın 23/12/2016 tarih ve … sayılı yazısı ile 2015 Yılı Kira Yardımı Uygulama
Kılavuzunda yer alan “riskli yapı onay tarihinde ikamet etme şartını” sağlamaması gerekçesiyle yapılan yersiz kira yardımı ödemelerinin Borçlar Kanunu Hükümleri çerçevesinde yasal faizi ile birlikte iadesinin istendiğinin tespit edildiği,
2.2.2) Şikâyete konu edilen kira yardımı talebi ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirildiğinde
kira yardımı talebine konu riskli yapı 10/03/2015 tarihinde yıktırılmış olduğundan, kira yardımı talebinin Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzunda yer alan Geçici madde kapsamında değerlendirilmesinin de mümkün olmadığı belirtilmiştir.
3) Kurumumuzun 14/11/2019 tarih ve … sayılı bilgi ve belge talebi konulu yazısına istinaden
Kadıköy Belediye Başkanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen 26/11/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
3.1) Kira yardımı ödemelerinin 6306 sayılı Kanun ve bu kanuna ilişkin uygulama
yönetmeliğinde belirlenen usul ve esaslar ile 2015 Yılı Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzu çerçevesinde yapılmakta olduğu,
3.2) İlgili mevzuatta riskli yapıda ikamet etme şartının arandığının yer aldığı,
3.3) …’na ait adres bilgileri raporu belgesine göre; adı geçenin, söz konusu riskli yapıdan riskli
yapı onay tarihinden önce taşındığı, bu nedenle adı geçenin kira yardımı başvurusunun iptal edildiği ve yapılan ödemelerin faizi ile birlikte geri tahsil edileceği belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4) Anayasamızın “Dilekçe, Bilgi Edinme ve Kamu Denetçisine Başvurma Hakkı” başlıklı
74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
5) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci
maddesinin birinci fıkrasında; Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
6) 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun
“Tahliye ve yıktırma” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Riskli yapıların yıktırılmasında ve bunların bulunduğu alanlar ile riskli alanlar ve rezerv yapı alanlarındaki uygulamalarda, öncelikli olarak malikler ile anlaşma yoluna gidilmesi esastır. (mülga) Anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine veya malik olmasalar bile kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olarak bu yapılarda ikamet edenlere veya bu yapılarda işyeri bulunanlara geçici konut veya işyeri tahsisi ya da kira yardımı yapılabilir.”,
6.1) 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun
“Tahliye ve yıktırma” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Riskli yapıların yıktırılmasında ve bunların bulunduğu alanlar ile riskli alanlar ve rezerv yapı alanlarındaki uygulamalarda, öncelikli olarak malikler ile anlaşma yoluna gidilmesi esastır. (Değişik cümle:29/11/2018-7153/22 md.) Anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine, kiracılarına ve yapıda ikamet etmek şartıyla sınırlı ayni hak sahiplerine geçici konut veya işyeri tahsisi ya da kira yardımı yapılabilir.”,
7) 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 16’ncı maddesinin birinci fıkrasında;
“Anlaşma ile tahliye edilen uygulama alanındaki yapıların maliklerine tahliye tarihinden itibaren Bakanlıkça kararlaştırılacak aylık kira yardımı yapılabilir.”, aynı maddenin dördüncü fıkrasında; “Kira yardımı başvuruları; tahliye tarihinden itibaren en geç bir yıl içinde, Bakanlıkça belirlenecek bilgi ve belgelere istinaden riskli alan veya rezerv yapı alanlarında ilgili kuruma, riskli alan dışındaki riskli yapılarda ise Müdürlüğe veya Bakanlıkça yetki devri yapılması durumunda İdareye yapılır….”,
7.1) 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 16’ncı maddesinin birinci fıkrasında;
“(Değişik:RG-21/6/2019-30808) Anlaşma ile tahliye edilen uygulama alanındaki yapıların maliklerine tahliye veya yıkım tarihinden itibaren Bakanlıkça kararlaştırılacak aylık kira yardımı yapılabilir. ”, aynı maddenin dördüncü fıkrasında; “(Değişik:RG-21/6/2019-
30808) Kira yardımı başvuruları; tahliye tarihinden itibaren bir yıl içinde veya riskli yapının
yıktırıldığı tarihten itibaren üç ay içinde, Bakanlıkça belirlenecek bilgi ve belgelere istinaden riskli alan veya rezerv yapı alanlarında ilgili kuruma, riskli yapılarda ise Müdürlüğe veya
Bakanlıkça yetki devri yapılması durumunda İdareye yapılır….”,
8) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel
Müdürlüğü’nün riskli olarak tespit edilmiş yapılar için hazırlamış olduğu 20/01/2015 tarihli Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzunun “Riskli Olarak Tespit Edilen Konutta
İkamet Eden Maliklerden;” başlıklı 3.1’inci maddesinin g bendinde; “Malikin riskli olarak tespit edilen yapıda ikamet ettiğine ve riskli olarak tespit edilen yapıyı tahliye ettiğine dair eski ve yeni adresini gösteren İl/İlçe Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğünden alınacak, imzalı ve mühürlü Adres Bilgileri Raporu” alınacağı,
9) Üst paragrafta bahsi geçen Kılavuzun “Kira Yardımı Başvurularında Dikkat Edilecek
Diğer Hususlar” başlıklı 5’inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Kira yardımı ödemelerinde riskli yapıda ikamet şartı aranmakta olup, malik, kiracı ve sınırlı ayni hak sahiplerinden sadece bu şartı sağlayanlara ödeme yapılacaktır.”,
10) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel
Müdürlüğü’nün riskli olarak tespit edilmiş yapılar için hazırlamış olduğu 15/03/2017 tarihli Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzunun “Riskli Olarak Tespit Edilen Konutta
İkamet Eden Maliklerden;” başlıklı 3.1’inci maddesinin g bendinde; “Malikin, riskli olarak tespit edilen yapıda Yapı Kimlik Numarasının alındığı tarihte ikamet ettiğine ve riskli olarak tespit edilen yapıyı tahliye ettiğine dair eski ve yeni adresini gösteren İl/İlçe Nüfus ve
Vatandaşlık Müdürlüğünden alınacak, imzalı ve mühürlü Adres Bilgileri Raporu” alınacağı,
11) Üst paragrafta bahsi geçen Kılavuzun “Kira Yardımı Başvurularında Dikkat
Edilecek Diğer Hususlar” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “2017 yılı Kira
Yardımı Uygulamaları Kılavuzu 15.03.2017 tarihinden itibaren geçerli olup, bu tarih itibarı ile yapılan yeni başvurular ve bu tarih itibariyle henüz sonuçlandırılmamış başvurular bu Kılavuz hükümlerine göre incelenir ve sonuçlandırılır.”,
12) 2019 yılı Kira Yardımı Uygulama Kılavuzu’nun “Kira yardımı başvuru ve
ödemelerinde gözetilecek diğer hususlar” başlıklı 11’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Maliklere ikamet şartı aranmaksızın, aynı türden en fazla (1) bağımsız bölüm için kira yardımı yapılacaktır”,
13) Aynı Kılavuzun “Kira yardımı başvuru ve ödemelerinde gözetilecek diğer hususlar”
başlıklı 11’ inci maddesinin 13’ üncü fıkrasında; “İşbu Kılavuz, 01/01/2019 tarihinden itibaren geçerli olduğundan, bu tarih itibarı ile yapılan yeni başvurular ve bu tarih itibariyle henüz sonuçlandırılmamış (eksik evraklı olması nedeniyle bekletilen veya inceleme aşamasındaki) başvurular bu Kılavuz hükümlerine göre incelenecek ve sonuçlandırılacaktır.”, düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
14) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın talebinin
reddedilmesine ilişkin idari işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı değerlendirildiğinden, İdareye
Tavsiye Kararı verilmesi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
15) Başvuran; 1 no’lu paragrafta açıklandığı üzere, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların
Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında İdare tarafından kendisine yersiz yapıldığı belirtilen kira yardımı ödemesinin iade edilmesi gerektiği yönündeki işlemin iptalini talep etmektedir.
15.1) Başvuranın talebinin, riskli yapı tespit raporu onay tarihinde riskli yapıda “ikamet etme
şartını” sağlamadığı gerekçesiyle reddedildiği görülmektedir.
16) Üst paragrafta bahsedilen duruma göre, başvuranın riskli yapı onay tarihinden önce evini
tahliye etmesinin kira yardımı almasına engel teşkil edip etmediğinin, başka bir ifade ile başvuranın kira yardımı talebinin kabulü için riskli yapı onay tarihinde riskli yapıda ikamet etmesinin yasal dayanağının bulunup bulunmadığının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
17) Söz konusu hususun açıklığa kavuşturulması için 6306 sayılı Kanun, 6306 sayılı Kanunun
Uygulama Yönetmeliği ile Kira Yardımı Uygulama Kılavuzu çerçevesinde bir değerlendirme yapılması gerekmektedir.
17.1) Öncelikle belirtmek gerekir ki, 6306 sayılı Kanunun 5’inci maddesinin son halinin
yürürlüğe giriş tarihi 10/12/2018 olması nedeniyle, başvuran açısından Kanunun söz konusu değişikliğe gidilmeden önceki hali geçerlidir. Buna göre;
18) 6306 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrası incelendiğinde, kira yardımına
hak kazanma koşullarına ilişkin herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı görülmektedir.
19) 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin kira yardımını düzenleyen 16’ncı
maddesinin ilk fıkrası incelendiğinde, Kanundan farklı bir düzenlemeye yer verilmeyerek, anlaşma ile tahliye edilen uygulama alanındaki yapıların maliklerine ve fıkrada sayılan diğer hak sahiplerine, tahliye tarihinden itibaren, kira yardımında bulunulabileceğinin düzenlendiği görülmektedir. Bu düzenlemeyle de belirli bir tarihte riskli yapıda ikamet etme şartı getirilmemiştir.
20) 20/01/2015 tarihli Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzu’nda, kira yardımı
ödemelerinde riskli olarak tespit edilen yapıda ikamet şartı arandığı, buna ilişkin olarak malikten sadece riskli olarak tespit edilen yapıda ikamet ettiğine ve riskli olarak tespit edilen yapıyı tahliye ettiğine dair eski ve yeni adresi gösteren adres bilgileri raporu isteneceği, bunun dışında riskli yapı onay tarihinde riskli yapıda ikamet etme gibi bir koşulun aranmadığı görülmektedir.
21) 15/03/2017 tarihli Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzu’nda, malikten riskli olarak
tespit edilen yapıda Yapı Kimlik Numarasının alındığı tarihte ikamet ettiğine ve riskli olarak tespit edilen yapıyı tahliye ettiğine dair eski ve yeni adresini gösteren adres bilgileri raporu isteneceği, buna göre yapı kimlik numarası alındığı tarihte riskli yapıda ikamet etme koşulunun arandığı görülmektedir.
22) 2019 yılı Kira Yardımı Uygulama Kılavuzu’nda, maliklere ikamet şartı aranmaksızın,
aynı türden en fazla (1) bağımsız bölüm için kira yardımı yapılacağına ilişkin düzenlemenin bulunduğu görülmektedir.
23) 6306 sayılı Kanunun gerekçesine baktığımızda; kanun sayesinde, başta deprem olmak
üzere tabii afetler sebebiyle meydana gelmesi kuvvetle muhtemel can ve mal kayıplarının önleneceği, mülkiyet haklarına saygılı, sağlıklı ve düzenli yerleşme, daha az maliyet ile en fazla sosyal faydanın temin edilmesi, kaynakların planlı, sağlıklı ve verimli kullanılması ilkelerinin hayata geçirilmesinin mümkün olacağı; Anılan gerekçede, afet riski altında olduğu kabul edilen yerlerde buralardaki meskenlerin, işyerlerinin ve sanayi tesislerinin yeni alanlara nakledilmesi sayesinde, yerleşme ve yapı emniyeti temin edileceği ve muhtemel can ve mal kayıpları ile iktisadi ve sosyal diğer zararların en aza indirilmesinin mümkün olacağı; ayrıca, halihazırda yaşanabilirlikten uzak, köhnemiş, can ve mal emniyeti bakımından riskli ve görüntü itibari ile de çirkin olan yapılaşmaların ortadan kaldırılabileceği, estetik yapılar inşa edileceği ve halkın daha sıhhatli ve emniyetli şartlar altında ikametinin temin edileceği; Yine aynı gerekçede, “yara sarma” değil de “yara almama” anlayışına dayalı olduğu böylece Anayasadaki “sosyal hukuk devleti” ilkesinin hayata geçirilmesi için önemli ve etkili bir adım atılması temin edildiği, İfadelerine yer verilmiştir.
24) Kamu Denetçiliği Kurumumuzun benzer konuda 2016/… numaralı başvuru
hakkında vermiş olduğu 04/08/2016 tarihli “Tavsiye Kararı”nda; “Riskli yapı ruhsatı onay tarihinde fiilen binada ikamet edenlere kira yardımı yapılacağına veya onay tarihinden önce binayı tahliye edenlere kira yardımı yapılmayacağına ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı dolayısıyla idarenin başvuranın başvurusunu reddetme gerekçesinin yasal dayanağının bulunmadığı, ayrıca böyle bir şart ileri sürülmesinin “idari faaliyetlerin belirliliği” ilkesine aykırı olduğu, başvuranın riskli olduğu ortaya çıkan yapıyı terk etmesinin hayatın olağan akışına uygun olduğu, bu binalarda rapor onay tarihine kadar ikamet etme zorunluluğunun aranmasının yaşam hakkını ihlal sonuçlarını doğurabileceğinden, İdarenin, başvuranın kira yardımı talebinin reddine ilişkin idari işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı (25 numaralı paragraf)” hususuna yer verilmiştir.
25) Başvuru konusu olay incelendiğinde;
25.1) Başvuranın, riskli yapının bulunduğu adreste ikamet ettiğini 20/03/2007 tarihinde beyan
ettiği ve bu adresten 17/10/2014 tarihinde taşındığını beyan ettiği Adres Bilgileri Raporu’ndan anlaşılmaktadır.
25.2) Riskli yapı onay tarihinin 05/11/2014 olduğu, dosya ekinde yer alan Riskli Bina Tespit
Raporu’ndan ve ilgili İdarelerin Kurumumuza göndermiş olduğu cevap yazılarından anlaşılmaktadır.
25.3) Başvuranın, kira yardımı talebiyle 08/06/2015 tarihinde Kadıköy Belediye Başkanlığı’na
başvuruda bulunduğu, bu talebe ilişkin başvuru neticesinde adı geçen İdare tarafından kira yardımı ödemelerinin yapıldığı, dosya ekinde yer alan evraklardan anlaşılmaktadır.
26) Mezkur olay, “ikamet” koşulunun yer aldığı 20/01/2015, 15/03/2017 tarihli ve 2019
yılı Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzu bakımından incelendiğinde; Başvuranın 2015 yılında kira yardımı talebinde bulunduğu dikkate alındığında, mezkûr olay açısından 20/01/2015 tarihli Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzu’nun geçerli olduğunu söylemek yerinde olacaktır.
26.1) Üst paragrafta değinilen husus gereği, 20/01/2015 tarihli Kira Yardımı Uygulamaları
Kılavuzu’nda, yukarıda açıklandığı üzere, kira yardımı ödemelerinde riskli olarak tespit edilen yapıda ikamet şartı arandığı, buna ilişkin olarak malikten sadece riskli olarak tespit edilen yapıda ikamet ettiğine ve riskli olarak tespit edilen yapıyı tahliye ettiğine dair eski ve yeni adresi gösteren adres bilgileri raporu isteneceği, bunun dışında riskli yapı onay tarihinde riskli yapıda ikamet etme gibi bir koşulun aranmadığı görülmektedir.
27) Ayrıca Kanun gerekçesinde yer alan ifadeler açısından bir değerlendirme
yaptığımızda, “yara sarma” değil “yara almama” anlayışından hareketle sosyal hukuk devleti ilkesinin hayata geçirilmesini amaçlayan bir düzenleme olduğu, bu nedenle söz konusu husus ile ilgili başvuranı kapsayan 2015 tarihli Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzu’nda riskli yapı onay tarihinde riskli yapıda ikamet etme şartı bulunmuyor olmasına rağmen, böyle bir zorunluluğun kira yardımı başvurularında koşul olarak ileri sürülmesinin sosyal hukuk devleti anlayışı ile bağdaşmayacağını söylemek yerinde olacaktır.
28) Kaldı ki başvuran; öngörülü davranarak, can ve mal güvenliğini öncelemiş, riskli ve
tehlikeli olduğu ortaya çıkan yapıyı tahliye etmiştir. Başvuranın bu davranışı hayatın olağan akışına uygun olduğu değerlendirilmekle birlikte, bu binalarda rapor onay tarihine kadar ikamet etme zorunluluğu aranması, yaşam hakkının ihlali sonuçlarını doğurabilecektir.
(Kurumumuzun 2016/746 başvuru numaralı ve 04/08/2016 tarihli Tavsiye Kararı)
28.1) Bununla beraber kira yardımı için ikamet şartının aranmayacağına dair Kanun değişikliği
10/12/2018 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiş olup, Kanun koyucu en son yaptığı değişiklik ile malik açısından aynı türden en fazla bir bağımsız bölüm için riskli yapıda ikâmet etme şartını da kaldırmıştır.
29) Diğer taraftan bir an için İdarenin onay tarihini esas alarak kira yardımında bulunması
hususunun doğru olduğu kabul edilse dahi, kira yardımının tamamıyla iptal edilemeyeceği, başvurana sadece tahliye tarihi ile onay tarihi arasındaki dönem için kira yardımında bulunulamayacağının doğru olacağı değerlendirilmektedir.(Kurumumuzun 2016/… başvuru numaralı ve 04/08/2016 tarihli Tavsiye Kararı)
30) Burada şu hususa değinmekte fayda bulunmaktadır. Kurumumuza daha evvel aynı
konuda yapılmış olan başvurular hakkında Kurumumuz tarafından Tavsiye Kararı verilmiş olup, söz konusu başvuruların 2017/…, 2017/…, 2017/… numaralı başvurular olduğu incelenmiştir.
31) Başvuranın iddiaları, İdarelerin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, kanun
gerekçesi, benzer konuda Kurumumuz tarafından verilmiş olan Tavsiye Kararları ve dosya birlikte değerlendirildiğinde; kira yardımına ilişkin somut olay için o tarihte geçerli olan düzenlemelerde, riskli yapı ruhsatı onay tarihinden önce binayı tahliye edenlere kira yardımı yapılamayacağına veya riskli yapı ruhsatı onay tarihinde fiilen binada ikamet edenlere kira yardımı yapılacağına ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı, sadece ikamet şartının arandığı, zaten başvuranın, riskli yapının bulunduğu adreste ikamet ettiğinin adres bilgileri raporundan anlaşıldığı, dolayısıyla idarenin başvuranın itirazını reddetme gerekçesinin yasal dayanağının bulunmadığı, netice itibariyle Kurumumuzca yapılan değerlendirmeye göre; Başvuranın, İdare tarafından kendisine yersiz yapıldığı belirtilen kira yardımı ödemesinin iade edilmesi gerektiği yönündeki işlemin iptali talebinin reddedilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
32) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Söz konusu hususta yapılan değerlendirme neticesinde; her iki İdareden de istenilen bilgi ve belgelerin makul süre içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca Kadıköy
Belediye Başkanlığı’nın başvuranla ilgili işlemlerinde makul sürede karar verme, kararların gerekçeli olması, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi, ilkelerine uygun davrandığı; ancak başvurana verdiği cevapta karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
33) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının
idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, İstanbul
İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE; Başvurana yapılan kira yardımı ödemesinin iade edilmesi gerektiği yönündeki idari işlemin iptal edilmesi hususunda makul sürede işlem tesisi için KADIKÖY BELEDİYE
BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURAN ve KADIKÖY BELEDİYE BAŞKANLIĞI ile birlikte ÇEVRE VE
ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞINA tebliğ edilmesine,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Kadıköy Belediye
Başkanlığınca bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi