|
ÖZET: Başvuran, Eyüpsultan Belediyesi’nden ailesi adına kira yardımı talep etmiştir. Ancak, başvurusu, aile üyelerinin belirtilen bağımsız bölümde riskli yapı tespitinin yapıldığı tarihte ikamet etmediği gerekçesiyle reddedilmiştir. İlgili idare, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ve uygulama yönetmeliği çerçevesinde, kira yardımı ödemelerinin yalnızca riskli yapıda ikamet edenlere yapılabileceğini belirtmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebini değerlendirirken, başvurunun reddedilmesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğunu tespit etmiştir. Başvuranın aile üyeleri, riskli yapı tespit sürecinde bu yapıda ikamet ettiklerine dair herhangi bir belge sunamamışlardır. Dolayısıyla, Eyüpsultan Belediyesi’nin kira yardımı talebini reddetmesi yönündeki kararı hukuken geçerli bulunmuştur. Sonuç olarak, başvuru, gerekli koşulların sağlanmadığı gerekçesiyle reddedilmiş ve karar, ilgili taraflara tebliğ edilmiştir. Başvuran, bu karara karşı yargı yoluna başvurma hakkına sahiptir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 1216-1216 |sayi|95802452-101.07.05-E.95802452-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/9611 2017/ 9611
KARAR TARİHİ : 25/01/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Eyüpsultan Belediye Başkanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, ailesi adına kira yardımı ödenmesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 25/07/2017 25.7.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran; annesi ile babası ’ın İstanbul İli Eyüpsultan
İlçesi Mahallesi Sokak No: adresindeki bağımsız bölümün maliki olduğunu, söz konusu bağımsız bölüm ile ilgili olarak yapılmış olan kira yardımı talebinin reddedildiğini belirterek kendilerine kira yardımı ödenmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 14/ 11/ 2017 tarih ve E . sayılı bilgi ve belge talep yazısına istinaden
Eyüpsultan Belediye Başkanlığının 28/ 11/ 2017 tarihli ve E . sayılı yazısı ve eklerinde özetle; kira yardımı ödemelerinin 6306 sayılı Kanun ve bu kanuna ilişkin uygulama yönetmeliğinde belirlenen usul ve esaslar ile 2017 Yılı Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzu çerçevesinde yapılmakta olduğu, ilgili Kılavuzda yapı kimlik numarasının alındığı tarihte riskli yapıda ikamet etme şartının arandığının yer aldığı, başvuranın ailesine ait adres bilgileri raporu belgesine göre; adı geçenlerin, söz konusu riskli yapıda Yapı Kimlik Numarasının alındığı tarihte ikamet etmediği, bu nedenle kira yardımı taleplerinin reddedildiği belirtilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Anayasamızın “Dilekçe, Bilgi Edinme ve Kamu Denetçisine Başvurma Hakkı” başlıklı
1 / 474’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci
maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”,
5) 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun “Tahliye ve
yıktırma” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Riskli yapıların yıktırılmasında ve bunların bulunduğu alanlar ile riskli alanlar ve rezerv yapı alanlarındaki uygulamalarda, öncelikli olarak malikler ile anlaşma yoluna gidilmesi esastır . Anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine veya malik olmasalar bile kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olarak bu yapılarda ikamet edenlere veya bu yapılarda işyeri bulunanlara geçici konut veya işyeri tahsisi ya da kira yardımı yapılabilir .”,
6) 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 16’ncı maddesinin birinci fıkrasında;
“Anlaşma ile tahliye edilen uygulama alanındaki yapıların maliklerine tahliye tarihinden itibaren
Bakanlıkça kararlaştırılacak aylık kira yardımı yapılabilir .”, aynı maddenin dördüncü fıkrasında; “Kira yardımı başvuruları; tahliye tarihinden itibaren en geç bir yıl içinde, Bakanlıkça belirlenecek bilgi ve belgelere istinaden riskli alan veya rezerv yapı alanlarında ilgili kuruma, riskli alan dışındaki riskli yapılarda ise Müdürlüğe veya Bakanlıkça yetki devri yapılması durumunda İdareye yapılır… .”,
7) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel
Müdürlüğü’nün riskli olarak tespit edilmiş yapılar için hazırlamış olduğu 20/ 01/ 2015 tarihli
Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzunun;
7.1) “Riskli Olarak Tespit Edilen Konutta İkamet Eden Maliklerden;” başlıklı 3.1’inci
maddesinin (g) bendinde; “Malikin riskli olarak tespit edilen yapıda ikamet ettiğine ve riskli olarak tespit edilen yapıyı tahliye ettiğine dair eski ve yeni adresini gösteren İl/İlçe Nüfus ve Vatandaşlık
Müdürlüğünden alınacak, imzalı ve mühürlü Adres Bilgileri Raporu alınacağı,”,
7.2) “Kira Yardımı Başvurularında Dikkat Edilecek Diğer Hususlar” başlıklı 5’inci
maddesinin ikinci fıkrasında; “Kira yardımı ödemelerinde riskli yapıda ikamet şartı aranmakta olup, malik, kiracı ve sınırlı ayni hak sahiplerinden sadece bu şartı sağlayanlara ödeme yapılacaktır .”,
8) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel
Müdürlüğü’nün riskli olarak tespit edilmiş yapılar için hazırlamış olduğu 15/ 03/ 2017 tarihli
Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzunun;
8.1) “Riskli Olarak Tespit Edilen Konutta İkamet Eden Maliklerden;” başlıklı 3.1’inci
maddesinin (g) bendinde; “Malikin, riskli olarak tespit edilen yapıda Yapı Kimlik Numarasının alındığı tarihte ikamet ettiğine ve riskli olarak tespit edilen yapıyı tahliye ettiğine dair eski ve yeni adresini gösteren İl/İlçe Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğünden alınacak, imzalı ve mühürlü Adres
Bilgileri Raporu alınacağı,”,
8.2) “Kira Yardımı Başvurularında Dikkat Edilecek Diğer Hususlar” başlıklı 5’inci
2 / 4maddesinin birinci fıkrasında; “2017 yılı Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzu 15.03.2017
tarihinden itibaren geçerli olup, bu tarih itibarı ile yapılan yeni başvurular ve bu tarih itibariyle henüz sonuçlandırılmamış başvurular bu Kılavuz hükümlerine göre incelenir ve sonuçlandırılır .”, yirmidördüncü fıkrasında; “Hisseli tapularda (kat mülkiyetli-irtifaklı ya da arsa paylı tapu)
A .R .A .A .D.net sistemi üzerinden riskli yapı için Yapı Kimlik Numarası alındığı tarihte ikamet eden hissedarlara hissesi oranında kira yardımı yapılabilir, Bağımsız bölümün hisseli olduğu başvurularda, her hak sahibi için ayrı ayrı başvuru dilekçesi alınacaktır .” .” düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9) Kamu Denetçisi tarafından, r iskli yapı onay tarihinde fiilen binada ikamet edenlere kira yardımı
yapılacağına ilişkin bir düzenleme bulunmadığı kanaatiyle “ Başvuranın ailesi adında kira yardımı ödemelerinin yapılması hususunda makul sürede işlem tesisi için ” tavsiyede bulunulması gerektiği yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Başvuran; 1 no.lu paragrafta açıklandığı üzere, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların
Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında ailesi adına kira yardımı ödenmesini talep etmektedir .
11) 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ile birlikte riskli
alan içinde veya dışında olup da ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı ilmî ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen riskli yapılar, standartlarına uygun, sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerini teşkil edecek şekilde iyileştirilmeye ve yenilenmeye çalışılmaktadır . Çevre ve Şehircilik Bakanlığı da riskli olarak tespit edilen yapılardaki hak sahiplerinin bu iyileştirme ve yenilenme sürecinde oluşabilecek mağduriyetlerin önlenmesi amacıyla kira yardımı adıyla kişilere finansal destek sağlamaktadır .
12) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından; 6306 sayılı Kanunun 5 inci maddesi ve bu Kanunun
Uygulama Yönetmeliğinin 16 ncı maddesi hükümleri uyarınca riskli yapı olarak tespit edilen yapılardaki hak sahiplerine yapılacak kira yardımlarıyla ilgili Çevre ve Şehircilik İl Müdürlükleri tarafından başvuruların alınması, incelenmesi ve ödeme yapılıncaya kadar olan sürecini tanımlanması amacıyla 20/ 01/ 2015 ve 15/ 03/ 2017 tarihli kira yardımı uygulamaları kılavuzları hazırlanmıştır .
13) Dosya kapsamından; başvuruya konu taşınmazın 1/ 2 hisse oranında başvuranın anne ve babasına
ait olduğu, başvuranın annesinin İdareden kira yardım talep tarihinin 26/ 12/ 2016, Belediyenin ret tarihinin 03/ 07/ 2017; başvuranın babasının İdareden kira yardım talep tarihinin 13/ 01/ 2017, Belediyenin ret tarihinin ise 22/ 06/ 2017 olduğu anlaşılmaktadır . Riskli Bina Tespit Raporu İnceleme
Formundan; taşınmazın riskli yapı olduğunun 13/ 07/ 2016 tarihinde onaylandığı, yapı kimlik numarasının ise 27/ 06/ 2016 tarihinde alındığı görülmektedir .
14) Anılan Kılavuzlara göre, maliklerin riskli yapıda ikamet etmeleri gerekmekte olup adres bilgileri
raporundan başvuranın anne ve babasının yerleşim yeri adreslerinin; 27/ 09/ 2010–18/ 08/ 2016 tarihleri arasında yaklaşık 6 yıldır Amasya’da olduğu, riskli yapı tespit sürecinin tamamlanması sonrası riskli yapıya alındığı anlaşılmaktadır . Ayrıca; ilgililerce söz konusu süreçte riskli yapıda ikamet edildiğine ilişkin maliklerin elektrik, su, doğalgaz vs. tüketimini/kullanımını gösteren
3 / 4herhangi bir belge/fatura ibraz edilememiştir .
15) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; maliklerin riskli yapı tespit sürecinde
riskli yapıda ikamet ettiklerine dair herhangi bir veri sunmadığı, yerleşim yeri adreslerini riskli yapı tespit süreci sonrası riskli yapıya taşıdıkları anlaşılmakla Eyüpsultan Belediye Başkanlığının maliklerin kira yardımı taleplerini reddetmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden başvurunun reddi gerektiği sonucuna varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16) İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu hususta yapılan değerlendirme neticesinde; İdarenin karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana
tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURAN, EYÜPSULTAN BELEDİYE BAŞKANLIĞI ile birlikte ÇEVRE VE
ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞINA tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi