|
ÖZET: Başvuran, Kadıköy Belediyesi’nden aldığı kira yardım talebinin reddedilmesine itiraz ederek, bu kararın iptalini ve talebinin kabul edilmesini talep etmiştir. Başvurusunda, riskli yapı olarak tespit edilen binasında 1975 yılından beri ikamet ettiğini, kira yardımı almak için yaptığı başvurunun ise tapu ve adres bilgilerinin uyumsuzluğu nedeniyle reddedildiğini belirtmiştir. İlgili belgelerdeki uyuşmazlıkların idarenin hatasından kaynaklandığını, bu durumun da haksız bir mağduriyet yarattığını ifade etmiştir.
Kadıköy Belediyesi, başvuruya ilişkin açıklamalarında, kira yardımı başvurularının değerlendirilmesinde adres bilgilerinin uyumlu olmasının önemine vurgu yapmıştır. İlgili mevzuat gereği, riskli yapı tespit raporundaki adres bilgileri ile sunulan belgelerin birbirleriyle tutarlı olması gerektiği belirtilmiştir. Başvuranın sunduğu belgelerdeki uyuşmazlıkların giderilmesi için gerekli düzeltmelerin yapılması gerektiği ifade edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını ve idarenin açıklamalarını değerlendirerek, kira yardım talebinin reddinin hukuka aykırı olduğuna kanaat getirmiştir. Bu nedenle, Kadıköy Belediyesi’ne başvuranın mağduriyetinin giderilmesi için gerekli işlemlerin yapılması tavsiye edilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 16531-16531 94019529-101.07.04-E.94019529-101.07.04-E.|sayi|
BAŞVURU NO : 2018/4044 2018/ 4044
KARAR TARİHİ : 02/10/2018 |tarih|
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Kadıköy Belediye Başkanlığı (Resen)
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuran; kira yardımından yararlandırılmamasına yönelik idari işleminin iptal edilerek mağduriyetinin giderilmesini ve 24/ 11/ 2017 tarihli kira yardım talebinin kabul edilmesini talep etmektedir .
BAŞVURU TARİHİ : 02/04/2018 2.4.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza vekili aracılığıyla şikayet başvurusunda bulunan başvuru dilekçesi ve eklerinde özetle; “ Mahallesi Sokak Apartmanı No: İç kapı No. / adresinde kain ve tapunun Kadıköy Mahallesi pafta, Ada, Parsel no. da kayıtlı (bahçeli kagir apartman ve dükkanlar niteliğinde kat mülkiyetine tabi) blok Kat numaralı bağımsız bölümde / hisse maliki olduğunu, Yapı Kimlik numaralı Ada, Parsel numaralı, “ Kadıköy, İstanbul, Mahallesi
Sokak Apartmanı No: adresindeki mezkur binanın riskli yapı olarak tespit edildiğini, 14/ 06/ 2017 tarihli yanan ve yıkılan yapılar formu tanzim edildiğini, binanın riskli olması
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
.
1 / 11sebebiyle 1975’den beri oturduğu daireyi tahliye ettiğini, kira yardımından yararlanmak için
24/ 11/ 2017 tarihinde Kadıköy Belediyesine başvurduğunu, müracaatın tapu senedindeki bağımsız bölüm numarasının adres bilgileri raporu belgesinde ise olduğu numaraların birbiri ile uyuşmadığı gerekçesiyle reddedildiğini, İstanbul Çevre Ve Şehircilik İl Müdürlüğüne yaptıkları başvurunun da 26/ 02/ 2018 tarihinde reddedildiğini, söz konusu ret işlemlerinin haksız olduğunu, mezkur gayrimenkul üzerinde dükkan ve dairelerin bulunduğunu, söz konusu durumun riskli bina tespit raporu inceleme formunda da “…bina A ve B Bloktan oluşmuş 16 konut 6 işyeri olmak üzere toplam 22 bağımsız bölümden oluşmuş 1973 yapımı bir binadır…” şeklinde belirtildiği, dükkanların girişinin binaların dışında olduğu, dairelerinde binadaki konumuna göre numaralandırıldığını, Adres Kayıt Sistemi Yönetmeliğinin 26 ve 31. Maddeleri gereğince yapılan iç kapı numaralandırma sistemi ile tapuda kayıtlı olan numaranın uyuşmamasının Adres
Kayıt Sisteminin alanda oluşturulması sürecinde görevlilerin işleminden kaynaklı olduğunu, müvekkiline bu süreçte adresteki iç kapı numarasının tapu kütüğündeki bağımsız bölüm olarak yazılması gerekliliği hususunda bilgi verilmediğini, müvekkil eğer durumdan haberdar edilse idi Nüfus Müdürlüğünde, abonman sözleşmelerinde de gerekli düzeltmeleri yapacağını, söz konusu durumun Kadıköy İlçesi Eğitim Mahallesi Muhtarlığından alınan ve sorunun bina altında bulunan dükkanların numara dağılımından kaynaklandığını belirtir 24/ 11/ 2017 tarihli muhtarlık yazı örneğinin de ispatladığını , kaldı ki Kira Yardımı Kılavuzunda riskli yapıda ikamet şartının arandığı, söz konusu riskli yapıda oturulmakta olunan bağımsız bölüm numarasının tutması gibi bir düzenlemenin olmadığını, dolayısı ile Riskli Yapı Tespit Raporunda da binanın dış kapı numarasının 2 olduğunun belirtildiğini, söz konusu durumun verilen numarataj belgesi ile de sabit olduğunu, adres bilgileri raporunda da binanın dış kapı numarasının 2 olduğunu, müvekkilinin de
1975 yılından beri riskli yapıda oturduğunu, Tapu Sicil Müdürlüğü kayıtlarında numaralı
bağımsız bölüm olarak kayıtlı dairenin, tamamen idarenin hatası nedeniyle Adres Bilgileri
Raporunda numaralı olarak belirtilmiş olmasının kira yardımı talebinin reddedilmesine gerekçe olarak gösterilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek; kira yardım talebinin kabul edilerek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 10/ 05/ 2018 tarih ve sayılı yazısı ile şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Kadıköy Belediye Başkanlığından bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur . Kadıköy Belediye Başkanlığı tarafından gönderilen 24/ 05/ 2018 tarih ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. ada, parseldeki riskli yapı ile ilgili olarak; 6306 sayılı Kanunun 2017 yılı Kira Yardımı uygulamaları Kılavuzunun 5.maddesinin 6.bendinde “ Kira Yardımı Ödemelerinde A .R .A .A .D. nct sistemi üzerinden riskli yapı için Yapı Kimlik Numarasının alındığı tarihte, Riskli yapıda ikamet etme şartı aranmakta Olup, malik, kiracı ve sınırlı ayni hak sahiplerinden sadece bu şartı sağlayanlara ödeme yapılacaktır .” denildiği,
2.2 ‘a ait dilekçe ve ekleri içerisinde İlçe Nüfus Müdürlüğünden almış olduğu,
Adres Bilgileri Raporu belgesindeki Kadıköy İlçesi Mahallesi Sokak No:
Daire : ‘de bulunan riskli yapıya ait; tapu senedi belgesindeki bağımsız bölüm numarasının (iç kapı no: İlçe Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğünden almış olduğu, Adres Bilgileri Raporu belgesindeki
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
2 / 11bağımsız bölüm numarasının (iç kapı no: olduğu, numaraların uyuşmadığı nedeni ile talebinin
değerlendirilemediği,
2.3 6306 sayılı Kanun kapsamında hak sahiplerine yapılacak yardım ve muafiyetlerin riskli yapı
tespit raporu esas alınarak değerlendirildiğini, bu nedenle Riskli Yapı Tespit Raporundaki adres bilgileri ile kira yardımı başvurusu için sunulan diğer belgelerdeki bilgilerin birbirleriyle uyumlu olmasının önem arz ettiği,
2.4 Tapu Senedi Belgesindeki bağımsız bölüm numarası ile İlçe Nüfus ve Vatandaşlık
Müdürlüğünden alınmış olunan, Adres Bilgileri Raporu Belgesindeki bağımsız bölüm numarasındaki uyuşmazlığın İlçe Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğünden yaptırılması halinde Kira Yardım Başvuru dosyasının değerlendirmeye alınacağı belirtilmiştir .
3. Kurumumuzun 10/ 05/ 2018 tarih ve sayılı yazısı ile şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığından bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur . Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından gönderilen 25/ 06/ 2018 tarih ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
3.1 İstanbul İli Kadıköy İlçesi sınırlarında bulunan ada ve numaralı parselde kayıtlı yapının
yapı kayıt tarihinin 07/ 11/ 2014 olduğu, söz konusu riskli yapı için tarafından
Kadıköy Belediye Başkanlığı’na 24/ 11/ 2017 tarihinde kira yardımı başvurusunda bulunulduğu ancak ibraz edilen evraklar arasında bulunan Adres Bilgileri Raporu ile Tapu Senedinde yer alan bağımsız bölüm numaralarının birbiri ile uyumlu olmaması nedeniyle Kadıköy Belediye Başkanlığının 03/ 12/ 2017 tarihli yazısı ile kira yardımı başvurusunun reddedilerek ilgili Nüfus Müdürlüğünce yapılacak düzeltmeyle kira yardımı başvurusunun değerlendirilebileceğinin ifade edildiği,
3.2 2017 yılı Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzunun 5.maddesindeki “5.15- 6306 sayılı Kanun
kapsamında hak sahiplerime yapılacak yardım ve muafiyetler riskli yapı tespit raporu esas alınarak değerlendirilmektedir . Bu nedenle; riskli yapı tespit raporundaki adres bilgileri ile kira yardımı başvurusu için sunulan diğer belgelerdeki bilgilerin birbirleriyle uyumlu olması önem arz etmektedir . Riskli yapı tespit raporundaki adres bilgilerinin veya bağımsız bölüm sayısının hatalı olduğunun anlaşılması halinde lisanslı firma ve ilgili Belediye Başkanlıklarınca tespit raporunun düzeltilmesi ve onaylanması, Adres Bilgileri Raporundaki adres bilgilerinin, riskli yapı tespit raporundu yer alan adres bilgileri ile uyumsuz olması halinde uyumsuzluğun Belediye Başkanlığınca
Numarataj Belgesi ile düzeltilmesi, diğer belgelerdeki bilgilerde yanlışlık bulunması halinde ise talep üzerine ilgili kurum tarafından onaylı resmi yazı ile düzeltilmesi, gerekmektedir . belgelerdeki bilgilerin birbiriyle uyumlu hale getirilmesinden sonra kira yardımı başvurularının değerlendirilmesi gerekmektedir .” düzenlemesi uyarınca kira yardımı başvurularının ilgili Belediye
Başkanlığınca değerlendirileceği ifade edilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “ Cumhuriyetin Nitelikleri” başlıklı 2 inci maddesinde; “ Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk Devletidir .”,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
3 / 114.1 “ Sağlık Hizmetleri ve Çevrenin Korunması” başlıklı 56 ıncı maddesinde; “Herkes, sağlıklı
ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir . Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir… ”,
4.2 “Konut Hakkı” başlıklı 57 nci maddesinde “Devlet, şehirlerin özelliklerini ve çevre şartlarını
gözeten bir planlama çerçevesinde, konut ihtiyacını karşılayacak tedbirleri alır, ayrıca toplu konut teşebbüslerini destekler .”,
4.3 “Dilekçe, Bilgi Edinme ve Kamu Denetçisine Başvurma Hakkı” başlıklı 74 üncü
maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler . … ”, 5. 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” , 6. 25/ 04/ 2006 tarihli ve 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun “Adres bilgilerinin tutulması ve adres standardı” başlıklı 48 inci maddesinde : “Yerleşim yeri adresi ve diğer adreslere ait bilgilerin tutulmasına ilişkin politikanın oluşturulması, geliştirilmesi, yaygınlaştırılması, idarî birimlere göre genel uygulamaya geçiş tarihlerinin tespit edilmesi, ulusal adres veri tabanı ile
MERNİS veri tabanının ilişkilendirilmesi ve adres bilgilerinin paylaşılmasına ilişkin işlemler
Bakanlıkça yürütülür . Bakanlığın nüfus kütüklerindeki adres kayıtlarını tamamlamak maksadıyla işbirliği talebi kurumlarca karşılanır . Adres standardı, Mahallî İdareler Genel Müdürlüğünün takip ve sorumluluğunda; Genel Müdürlük, Türkiye İstatistik Kurumu, Türk Standartları Enstitüsü ve ilgili diğer kuruluşlarca ortaklaşa belirlenir . Mahallî İdareler Genel Müdürlüğü tespit edilen standardın yetkili idareye bildirilmesinden sorumludur . Kurumlar ile gerçek ve tüzel kişiler adres ile ilgili iş ve işlemlerinde adres standardına uymak zorundadır . Bakanlık, adrese ilişkin her türlü bilgiyi kurumlardan istemeye yetkilidir . Kurumlar söz konusu isteğe yirmi gün içinde cevap vermekle yükümlüdür . Faydalanılan kamu hizmetleriyle sınırlı olmak üzere adrese dayalı olarak yürütülen iş ve işlemlerde diğer adres, yerleşim yeri adresi ile aynı hukuki değere sahiptir . Kurumlar yürütecekleri iş ve işlemlerde yerleşim yeri adresi gibi diğer adres bilgilerini de esas alır . 11/ 2/ 1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri saklıdır .”,
6.1 “Bildirim yükümlülüğü ve süresi” başlıklı 50 inci maddesinde “Adres bildiriminde kişilerin
yazılı beyanı esas alınır . Bildirim şahsen veya güvenli elektronik imza ile yapılır . Adres bildirimi, nüfus müdürlüklerine veya dış temsilciliklere yapılır . Hizmet alımı ile ilgili başvuru sırasında, Bakanlıkça belirlenen adrese dayalı hizmet sunan kuruluşlara da adres değişikliğine ilişkin beyanda bulunulabilir . Adres bildiriminin, yirmi işgünü içinde yapılması zorunludur… Yetkili idareler adres oluşumuna dayanak teşkil eden yapı belgelerini, belgelerin oluşturulması ile eş zamanlı olarak ulusal adres veri tabanına işlemekle yükümlüdür .”, 7. 22/ 11/ 2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun “Yerleşim Yeri” başlıklı 19 uncu maddesinde ; “ Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir . Bir kimsenin aynı
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
4 / 11zamanda birden çok yerleşim yeri olamaz . Bu kural ticarî ve sınaî kuruluşlar hakkında
uygulanmaz .”,
7.1 “Yerleşim yerinin değiştirilmesi ve oturma yeri” başlıklı 20 nci maddesinde “Bir yerleşim
yerinin değiştirilmesi yenisinin edinilmesine bağlıdır . Önceki yerleşim yeri belli olmayan veya yabancı ülkedeki yerleşim yerini bıraktığı hâlde Türkiye’de henüz bir yerleşim yeri edinmemiş olan kimsenin hâlen oturduğu yer, yerleşim yeri sayılır .”, 8. 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun “Tahliye ve yıktırma” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Riskli yapıların yıktırılmasında ve bunların bulunduğu alanlar ile riskli alanlar ve rezerv yapı alanlarındaki uygulamalarda, öncelikli olarak malikler ile anlaşma yoluna gidilmesi esastır . Anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine veya malik olmasalar bile kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olarak bu yapılarda ikamet edenlere veya bu yapılarda işyeri bulunanlara geçici konut veya işyeri tahsisi ya da kira yardımı yapılabilir .”, 9. 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 16’ncı maddesinin birinci fıkrasında;
“Anlaşma ile tahliye edilen uygulama alanındaki yapıların maliklerine tahliye tarihinden itibaren
Bakanlıkça kararlaştırılacak aylık kira yardımı yapılabilir .”, aynı maddenin dördüncü fıkrasında;
“Kira yardımı başvuruları; tahliye tarihinden itibaren en geç bir yıl içinde, Bakanlıkça belirlenecek bilgi ve belgelere istinaden riskli alan veya rezerv yapı alanlarında ilgili kuruma, riskli alan dışındaki riskli yapılarda ise Müdürlüğe veya Bakanlıkça yetki devri yapılması durumunda İdareye yapılır… .”, 10. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel
Müdürlüğü’nün riskli olarak tespit edilmiş yapılar için hazırlamış olduğu 15/ 03/ 2017 tarihli
Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzunun “Riskli Olarak Tespit Edilen Konutta İkamet Eden
Maliklerden;” başlıklı 3.1’inci maddesinde; “… e) Riskli yapı tespit raporunda belirtilen adres ile uyumlu olacak şekilde malik adına kayıtlı, A.R.A.A.D.net sistemi üzerinden riskli yapı için Yapı
Kimlik Numarası alındığı tarihten önceki son üç aydan veya sonraki son üç aydan herhangi birine ait elektrik, su, doğalgaz, sabit hatlı olmak şartıyla telefon/internet hizmetleri ile ilgili herhangi bir fatura, f) Malikin, riskli olarak tespit edilen yapıda Yapı Kimlik Numarasının alındığı tarihte ikamet ettiğine ve riskli olarak tespit edilen yapıyı tahliye ettiğine dair eski ve yeni adresini gösteren İl/İlçe
Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğünden alınacak, imzalı ve mühürlü Adres Bilgileri Raporu…”, g) “Malikin, riskli olarak tespit edilen yapıda Yapı Kimlik Numarasının alındığı tarihte ikamet ettiğine ve riskli olarak tespit edilen yapıyı tahliye ettiğine dair eski ve yeni adresini gösteren İl/İlçe
Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğünden alınacak, imzalı ve mühürlü Adres Bilgileri Raporu” alınacağı, 10.1“Kira Yardımı Başvurularında Dikkat Edilecek Diğer Hususlar” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “2017 yılı Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzu 15.03.2017 tarihinden itibaren geçerli olup, bu tarih itibarı ile yapılan yeni başvurular ve bu tarih itibariyle henüz sonuçlandırılmamış başvurular bu Kılavuz hükümlerine göre incelenir ve sonuçlandırılır .” hükümleri mevcuttur . 3. fıkrasında “ Kira yardımı müracaatlarında, A.R.A.A.D.net sistemi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
.
5 / 11üzerinde riskli yapı için Yapı Kimlik Numarası alındığı tarihten itibaren ikamet etme şartı 2017
yılı için belirlenmiş olup , 2016 yılı içerisinde müracaat edip Riskli Yapı Tespit Raporu Onay
Tarihinde ikamet edilmemesi nedeniyle talebi reddedilenler, 2017 Kira Yardımı Kılavuzunda belirtilen başvuru şartlarını sağlaması ve kira yardımı müracaatı için öngörülen riskli yapıyı tahliye ettikten sonraki 1 yıllık başvuru süresinin dolmamış olması şartıyla yeniden müracaat yapmaları halinde talepleri Valiliklerce (Çevre ve Şehircilik İl Müdürlükleri) değerlendirilebilecektir . ”, 6.
Fıkrasında “ Kira yardımı ödemelerinde A.R.A.A.D.net sistemi üzerinden riskli yapı için Yapı
Kimlik Numarasının alındığı tarihte riskli yapıda ikamet etme şartı aranmakta olup, malik, kiracı ve sınırlı ayni hak sahiplerinden sadece bu şartı sağlayanlara kira yardımı yapılacaktır .”, on beşinci fıkrasında; “6306 sayılı Kanun kapsamında hak sahiplerine yapılacak yardım ve muafiyetler riskli yapı tespit raporu esas alınarak değerlendirilmektedir . Bu nedenle; Riskli yapı tespit raporundaki adres bilgileri ile kira yardımı başvurusu için sunulan diğer belgelerdeki bilgilerin birbirleriyle uyumlu olması önem arz etmektedir .
– Riskli yapı tespit raporundaki adres bilgilerinin veya bağımsız bölüm sayısının hatalı olduğunun anlaşılması halinde Valiliklerce (Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü) tespit raporunun düzeltilmesi ve onaylanması, – Adres Bilgileri Raporundaki adres bilgilerinin, riskli yapı tesit raporunda yer alan adres bilgileri ile uyumsuz olması halinde uyumsuzluğun Belediye Başkanlığınca numarataj belgesi ile düzeltilmesi, – Diğer belgelerdeki bilgilerde yanlışlık bulunması halinde ise talep üzerine ilgili kurum tarafından onaylı resmi yazı ile düzeltilmesi, gerekmektedir . Belgelerdeki bilgilerin birbiriyle uyumlu hale getirilmesinden sonra kira yardımı başvuruları değerlendirilmesi gerekmektedir .”, 19.
Fıkrasında “Kira yardımı başvuru evraklarından biri olan faturanın temin edilememesi halinde, tüketim olduğunu gösteren ve riskli yapı tespit raporunda belirtilen adres ile uyumlu olacak şekilde hak sahibi adına kayıtlı yetkili kurumca onaylı A .R .A .A .D. net sistemi üzerinden riskli yapı için Yapı
Kimlik Numarasının alındığı tarihten önceki son üç aydan veya sonraki son üç aydan birine ait elektrik, su, doğalgaz, sabit hatlı olmak şartıyla telefon/internet hizmetleri ile ilgili herhangi bir abonelik dökümü ile de fatura şartı sağlanmış olacaktır .”, düzenlemeleri mevcuttur .
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
12. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; hazırlanan “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V.DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 13. 1 numaralı paragrafta ayrıntılarına yer verilen başvurusunda , kira yardımından yararlandırılmamasına yönelik idari işleminin iptal edilerek mağduriyetinin giderilmesini ve 24/ 11/ 2017 tarihli kira yardım talebinin kabul edilmesini talep etmektedir .
14. Türkiye Cumhuriyeti sosyal bir hukuk devletidir ve herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir . Anayasanın 5 inci maddesi “Devletin temel amaç ve görevleri, …kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
6 / 11sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya , insanın maddi ve manevi varlığının
gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır ” düzenlemesi ile sosyal devletin sağlanmasında devlete bir takım yükümlülükler getirmiştir . çevreyi geliştirme, sağlığını koruma, kirlenmesini önleme, sağlıklı ve düzenli kentleşmenin sağlanması, şehirlerin özellikleri, çevre şartlarını gözeterek bir planlama çerçevesinde, konut ihtiyaçlarını karşılayacak tedbirleri almakta bu yükümlülüklerden bir kaçıdır . (Bkz : Kamu Denetçiliği Kurumu’nun 18/ 01/ 2018 tarihli ve 2017/ 11913 Başvuru Numaralı Tavsiye Kararı)
15. Söz konusu yükümlülüklerini yerine getirmek amacıyla bu kapsamda çıkarılan 6306 sayılı
Kanunun gerekçesinde de; “…kanun sayesinde, başta deprem olmak üzere tabii afetler sebebiyle meydana gelmesi kuvvetle muhtemel can ve mal kayıplarının önleneceği, mülkiyet haklarına saygılı, sağlıklı ve düzenli yerleşme, daha az maliyet ile en fazla sosyal faydanın temin edilmesi, kaynakların planlı, sağlıklı ve verimli kullanılması ilkelerinin hayata geçirilmesinin mümkün olacağı; Anılan gerekçede, afet riski altında olduğu kabul edilen yerlerde buralardaki meskenlerin, işyerlerinin ve sanayi tesislerinin yeni alanlara nakledilmesi sayesinde, yerleşme ve yapı emniyeti temin edileceği ve muhtemel can ve mal kayıpları ile iktisadi ve sosyal diğer zararların en aza indirilmesinin mümkün olacağı; ayrıca, hali hazırda yaşanabilirlikten uzak, köhnemiş, can ve mal emniyeti bakımından riskli ve görüntü itibari ile de çirkin olan yapılaşmaların ortadan kaldırılabileceği, estetik yapılar inşa edileceği ve halkın daha sıhhatli ve emniyetli şartlar altında ikametinin temin edileceği; … “yara sarma” değil de “yara almama” anlayışına dayalı olduğu böylece Anayasadaki
“sosyal hukuk devleti” ilkesinin hayata geçirilmesi için önemli ve etkili bir adım atılması temin edildiği …” hususlarına yer verilerek bu tür yükümlülüklerin sosyal devlet ilkesi gereği olduğunun altı çizilmiştir .(Bkz : Kamu Denetçiliği Kurumu’nun 20/ 11/ 2017 tarihli ve 2017/ 9418 başvuru numaralı Tavsiye Kararı)
16. 6306 sayılı Kanun ile birlikte riskli alan içinde veya dışında olup da ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı ilmî ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen riskli yapılar, standartlarına uygun, sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerini teşkil edecek şekilde iyileştirilmeye ve yenilenmeye çalışılmaktadır . Çevre ve Şehircilik Bakanlığı da riskli olarak tespit edilen yapılardaki hak sahiplerinin bu iyileştirme ve yenilenme sürecinde oluşabilecek mağduriyetlerinin önlenmesi amacıyla kira yardımı adıyla kişilere finansal destek sağlamaktadır . Bu durum Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 18/ 05/ 2016 tarih, sayılı yazısında da; ” Kira Yardımı, Bakanlığımızca mevzuatta istenilen şartların mevcudiyeti halinde hibe olarak yapılmakta olup hiçbir suretle kazanılmış hak olarak değerIendirilemeyecektir .” şeklinde belirtilmiştir . Söz konusu kira yardımı hususundaki iş ve işlemler, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların
Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında, maliklere ve kiracılara yapılan kira yardımı ödemeleri ise ilgili Kanununa İlişkin Uygulama Yönetmeliğinde belirlenen usul ve esaslar ile başvuru tarihi kapsamında değerlendirilecek 2015 Yılı Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzu veya
2017 Yılı Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzu çerçevesinde yapılmaktadır . (Bkz : Kamu
Denetçiliği Kurumu’nun 18/ 01/ 2018 tarihli ve 2017/ 11913 Başvuru Numaralı Tavsiye Kararı)
17. Yukarıda da belirtilmiş olan mevzuatta kira yardımına hak kazanma koşullarına ilişkin inceleme yapıldığında; 6306 sayılı Kanun’un 5. Maddesinde; anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
.
7 / 11veya malik olmasalar bile kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olarak bu yapılarda ikamet edenlere
veya bu yapılarda işyeri bulunanlara geçici konut veya işyeri tahsisi ya da kira yardımı yapılabileceği belirtilmiş olup kira yardımına hak kazanma koşullarına ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmamıştır .
18. 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliği’nin “ Kira Yardımı ve Diğer Yardımlar” başlıklı 16. Maddesinde ise; anlaşma ile tahliye edilen uygulama alanındaki yapıların maliklerine tahliye tarihinden itibaren Bakanlıkça kararlaştırılacak aylık kira yardımı yapılabileceği, yardım süresinin riskli alan dışındaki riskli yapılarda 18 ay, riskli ve rezerv yapı alanlarında ise kira yardımı süresinin
36 ayı geçmemek şartı ile ilgili kurumca belirleneceği, aylık kira bedelinin, Bakanlıkça belirleneceği
ve her yıl Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan Tüketici Fiyatları Endeksi yıllık değişim oranında güncelleneceği, maliklere, kiracılara ve sınırlı ayni hak sahiplerine, sahip oldukları veya kullandıkları Kanun kapsamındaki bütün yapılardan dolayı kira yardımı yapılabileceği, inşaat halinde olup içinde ikamet edilen yapılarda ise kira yardımı veya faiz desteğinden, sadece inşaat halindeki yapıda ikamet eden malik, kiracı ve sınırlı ayni hak sahibinin faydalanacağı, başvuruların; tahliye tarihinden itibaren en geç bir yıl içinde, Bakanlıkça belirlenecek bilgi ve belgelere istinaden riskli alan veya rezerv yapı alanlarında ilgili kuruma, riskli alan dışındaki riskli yapılarda ise
Müdürlüğe veya Bakanlıkça yetki devri yapılması durumunda İdareye yapılacağı, belirlenen riskli alanlarda kira yardımı süresinin yapının tahliye edildiği tarihten itibaren başlatılacağı hüküm altına alınmış olup; bu düzenlemeyle de riskli yapıda oturan ve bu nedenle yapısını tahliye etmek zorunda olan kat maliklerine kira yardımından yararlanabilmeleri için riskli yapı tespit raporu onay tarihinde riskli yapıda ikamet etmek koşulu aranmamaktadır .
19. 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun’un 5. Maddesi ve
Uygulama Yönetmeliği’nin 16. Maddesi hükümlerince riskli olarak tespit edilen yapılardaki hak sahiplerine Belediye Başkanlıklarınca yapılacak olan kira yardımları ile ilgili olarak başvurunun alınmasını, incelenmesini ve ödeme yapılıncaya kadar olan süreci tanımlamak amacıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen 15/ 03/ 2017 tarihli Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzu’nda , riskli olarak tespit edilen konutta ikamet eden maliklerden; riskli olarak tespit edilen yapıda Yapı Kimlik
Numarasının alındığı tarihte ikamet ettiğine ve riskli olarak tespit edilen yapıyı tahliye ettiğine dair eski ve yeni adresini gösteren adres bilgileri raporu isteneceği düzenlenmiş olup; söz konusu kılavuzda yapı kimlik numarası alındığı tarihte riskli yapıda ikamet etme koşulunun arandığı görülmektedir .
20. 2017 Yılı Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzu 15/ 03/ 2017 tarihinden itibaren yapılacak başvurulara uygulanmakta olup, başvuranın 24/ 11/ 2017 tarihinde kira yardımı başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından somut olayda; 15/ 03/ 2017 tarihli 2017 Yılı Kira Yardımı
Uygulamaları Kılavuzu uygulama alanı bulacaktır .
21. Riskli bina tespit raporu inceleme formunda A ve B Bloktan oluşan, 16 konut 6 işyeri olmak üzere toplam 22 bağımsız bölümden oluştuğu belirtilen ada ve numaralı parselde kayıtlı,
Kadıköy, İstanbul, Mahallesi Sokak Apartmanı Dış Kapı No:
adresinde bulunan binanın riskli yapı ilan edildiği ve riskli yapının yapı kayıt tarihinin 07/ 11/ 2014 olduğu, başvurucunun; “İstanbul/KADIKÖY Ada parsel numaralı ” taşınmazın
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
.
8 / 11maliki olduğu, bu durumun Taşınmaza Ait Tapu Kaydı ile de sabit olduğu, Adres Bilgileri
raporunda; “ Mahallesi Sokak Apartmanı No: İç kapı No.
Kadıköy/İSTANBUL” adresinde TÜİK beyanı ile 09/ 05/ 2007 tarihinden beri ikamet ettiği, binanın riskli yapı ilan edildiği ve 14/ 06/ 2017 tarihinde yanan ve yıkılan yapılar formu tanzim edildiği ve kişinin 26/ 07/ 2017 tarihinde “ Mahallesi Caddesi
Blok No İç Kapı No: /İSTANBUL” adresine aldırdığı ve kira yardımından yararlanmak için Kadıköy Belediye Başkanlığı’na 24/ 11/ 2017 tarihinde kira yardımı başvurusunda bulunulduğu , başvurusunun ibraz edilen evraklar arasında bulunan Adres
Bilgileri Raporu ile Tapu Senedinde yer alan bağımsız bölüm numaralarının birbiri ile uyumlu olmaması nedeniyle reddedildiği anlaşılmıştır .
22. 15/ 03/ 2017 tarihli Kira Yardım Uygulamaları Kılavuzu’nun “Kira Yardımı Başvurularında
Dikkat Edilecek Hususlar” başlıklı 5. maddesinde Riskli yapı tespit raporundaki adres bilgileri ile kira yardımı başvurusu için sunulan diğer belgelerdeki bilgilerin birbirleriyle uyumlu olmasının önem arz ettiği ve riskli yapı tespit raporundaki adres bilgilerinin veya bağımsız bölüm sayısının hatalı olduğunun anlaşılması halinde Valiliklerce (Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü) tespit raporunun düzeltilmesi ve onaylanması, Adres Bilgileri Raporundaki adres bilgilerinin, riskli yapı tesit raporunda yer alan adres bilgileri ile uyumsuz olması halinde uyumsuzluğun Belediye
Başkanlığınca numarataj belgesi ile düzeltilmesi, diğer belgelerdeki bilgilerde yanlışlık bulunması halinde ise talep üzerine ilgili kurum tarafından onaylı resmi yazı ile düzeltilmesi gerektiği belirtilerek; belgelerdeki bilgilerin ancak birbiriyle uyumlu hale getirilmesinden sonra kira yardımı başvurularının değerlendirileceği hüküm altına alınmıştır .
23. Somut olayda ibraz edilen evraklar arasında bulunan Adres Bilgileri Raporu ile Tapu
Senedinde yer alan bağımsız bölüm numaralarının birbiri ile uyumlu olmadığı dolayısı ile kılavuzun “Diğer belgelerdeki bilgilerde yanlışlık bulunması halinde ise talep üzerine ilgili kurum tarafından onaylı resmi yazı ile düzeltilmesi ” hükmüne göre işlem yapılması gerektiği anlaşılmaktadır .
24. Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Dairesi tarafından yayınlanan Hatalı blok veya bağımsız bölüm numaralarında düzeltme işlemi konulu, 19/ 09/ 2011 tarihli ve numaralı genelgesinde; Blok numarası dışında sadece bağımsız bölüm numaralarında hata olması halinde Uyumsuzluğun rapora bağlanması için ilgililer tarafından öncelikle kadastro müdürlüğü veya lisanslı harita kadastro mühendislik bürosuna başvuru yapılacağı ve Lisanslı Harita Kadastro Mühendislik Bürolarınca veya Kadastro Müdürlüklerince düzenlenecek teknik raporun, taşınmaz belediye veya belediye mücavir alan sınırları içinde ise belediye başkanlığı tarafından, belediye veya belediye mücavir alan sınırları dışında ise, il özel idaresi tarafından onanacağı, Düzenlenen raporun belediye/il özel idaresince onanmasından sonra; bağımsız bölüm veya blok numaraları ile fiili durum arasında uyumsuzluk olduğu hususunda, kadastro müdürlüğü veya lisanslı harita kadastro mühendislik bürosu tarafından bir üst yazı ile hatalı bağımsız bölümlerin beyanlar hanesinde belirtme yapılması için tapu müdürlüğüne bildirimde bulunulacağı, Tapu müdürlüğünce de beyanlar bölümüne belirtme yapılacağı düzenlenmiştir .
25. Binanın riskli yapı ilan edilmesi nedeniyle yıkıldığı ve uyuşmazlığa konu adresin Ulusal
Adres Veri Tabanından silindiği dikkate alındığında ne söz konusu genelge kapsamında Tapu
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
9 / 11Senedinde yapılacak bir düzeltmenin ne de Adres Bilgilerinde yapılacak bir düzeltmenin
ileriye dönük herhangi bir hüküm ifade etmeyeceği değerlendirilmektedir .
26. Başvuranın iddiaları, idarenin konuyla ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; sosyal devlet ilkesi ve sosyal devlet ilkesinin gereği olarak çıkarıldığı gerekçesinde de önemle altı çizilen 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki
Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ve bu Kanun kapsamında, maliklere ve kiracılara yapılan kira yardımı ödemeleri ile ilgili Kanununa İlişkin Uygulama Yönetmeliğinde belirlenen usul ve esaslar ile başvuru tarihi kapsamında değerlendirilecek 2017 Yılı Kira
Yardımı Uygulamaları Kılavuzu ilgili hükümleri dikkate alındığında ibraz edilen evraklar arasında bulunan Adres Bilgileri Raporu ile Tapu Senedinde yer alan bağımsız bölüm numaralarının birbiri ile uyumlu olmadığı dolayısı ile kılavuzun “Diğer belgelerdeki bilgilerde yanlışlık bulunması halinde ise talep üzerine ilgili kurum tarafından onaylı resmi yazı ile düzeltilmesi ” hükmüne göre işlem yapılması gerektiği belirtilse de binanın riskli yapı ilan edilmesi nedeniyle yıkıldığı ve uyuşmazlığa konu adresin Ulusal Adres Veri Tabanından silindiği dikkate alındığında ne söz konusu genelge kapsamında Tapu Senedinde yapılacak bir düzeltmenin ne de Adres Bilgilerinde yapılacak bir düzeltmenin ileriye dönük herhangi bir hüküm ifade etmeyeceği, 6306 sayılı Kanunda riskli yapı; riskli alan içinde veya dışında olup ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı ilmî ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen yapı olarak tanımlandığı, Riskli Yapı Tespit
Raporunda da tek tek bağımsız bölümlerin değil 2 numaralı binanın riskli yapı olarak ilan edildiği, Kira Yardım Kılavuzunun oluşturulmasındaki asıl amacın kira yardım talebinde bulunacak kişilerin yapı kimlik numarası alındığı tarihte riskli yapıda ikamet etme koşulunu sağlayıp sağlamadığına ilişkin tespitin yapılmasına yönelik olduğu dolayısı ile başvuranın idareye sunmuş olduğu, 24/ 11/ 2017 tarihli mahalle muhtarlığından alınmış belge ile de yapı kimlik numarası alındığı tarihte riskli yapıda ikamet etme koşulunu sağladığı anlaşıldığından kira yardım başvurusunun reddi işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 27. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Kadıköy Belediye Başkanlığı tarafından istenilen bilgi ve belgelerin Kurumumuza süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderildiği, ancak şikayetçinin başvurusuna verilen cevapta karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uyulmadığı anlaşılmış olup, idarenin bu ilkeye uyması beklenmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
28. 14/ 06/ 2012 tarih ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Dava açma süresinin yeniden işlemeye başlaması” başlıklı 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, ilgili idarece tavsiye kararı üzerine 30 gün içerisinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresinden arta kalan sürede İstanbul İdare Mahkemesine yargı yolu
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
.
10 / 11açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, BAŞVURUNUN KABULÜ ile;
Kadıköy Belediye Başkanlığı’nın kira yardım talebinin reddi işleminin iptali ile mükerrer ödemeye mahal vermeyecek şekilde başvuranın kira yardımından yararlandırılmasına yönelik makul sürede işlem tesisi için KADIKÖY BELEDİYE BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
Kaıdköy Belediye Başkanlığı tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Tavsiye Kararının BAŞVURANA, KADIKÖY BELEDİYE BAŞKANLIĞINA ve ÇEVRE
ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
.