ÖZET: Bu Yargıtay kararında, kısa vadeli sigorta kolları prim oranının idari şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak hesaplanmaması nedeniyle kamu zararının oluştuğu belirtilmektedir. 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun ilgili maddeleri uyarınca, kısa vadeli sigorta kolları prim oranının %2 olarak belirlenmiş olmasına rağmen, sözleşmeye dayalı olarak %1,5 oranında tespit edilmiştir. Ancak, uygulamada bu oran %1,3 olarak bildirilmiş ve bu durum kamu zararına yol açmıştır.

Kararda, yüklenici firmanın beyan ettiği prim tutarının, ilgili mevzuat hükümlerine aykırı olarak düşük bildirilmesi nedeniyle oluşan zarar, ödeme emri belgesi ile tahsil edilmiştir. Üyeler arasında yapılan tartışmalarda, bazı üyeler kamu zararının oluşmadığını savunurken, diğerleri durumun incelenmesi gerektiğini belirtmiştir. Nihayetinde, oy çokluğuyla alınan karar, idari şartnameye aykırı bildirim nedeniyle oluşan kamu zararının tahsil edilmesi yönünde olmuştur. Bu durum, kamu idarelerinin ihale süreçlerinde dikkatli olmaları ve mevzuata uygun hareket etmeleri gerektiğini ortaya koymaktadır.

Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2013
Dairesi 5
Karar No 88
İlam No 44
Tutanak Tarihi 13.11.2014
Kararın Konusu İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Kısa vadeli sigorta kolları prim oranının idari şartname ve sözleşme hükümlerine uygun hesaplanmaması

………. Şti. yükleniminde bulunan ……………TL sözleşme bedelli “………” işinde, kısa vadeli sigorta kolları prim oranının idari şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak hesaplanmaması sonucunda ………..TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususu ile ilgili olarak,

16.06.2006 tarih ve 26200 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “Kısa vadeli sigorta kolları prim tarifesi ve işkollarının ve işlerin tehlike sınıf ve derecelerinin belirlenmesi” başlıklı 83 üncü maddesinde;

“Kısa vadeli sigorta kolları primi, yapılan işin iş kazası ve meslek hastalığı bakımından gösterdiği tehlikenin ağırlığına göre tespit edilir. İş kolları tehlikenin ağırlığına göre sınıflara, bu sınıflar da özel iş şartlarına ve tehlikeyi önlemek için alınmış olan tedbirlere göre derecelere ayrılır. Hangi iş kollarının hangi tehlike sınıfına girdiği, tehlike sınıf ve derecesine ait prim oranlarının ve tehlike derecelerinin belirlenmesinde uygulanacak esaslar, ilgili bakanlıkların görüşleri de alınarak Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulacak bir tarife ile tespit edilir. Prim tarifesi gerekli görülürse aynı usûlle değiştirilebilir.

Yapılan işin birinci fıkrada belirtilen tarifeye göre hangi tehlike sınıf ve derecesine girdiği ve ödenecek kısa vadeli sigorta kolları primi oranı Kurumca belirlenerek işverene ve 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre sigortalı sayılanlara tebliğ edilir. İş kazasını ve meslek hastalığını önleyecek tedbirler hakkındaki mevzuat hükümlerine uygun bulunmadığı tespit edilen işler, Kurumca daha yüksek primli derecelere konulabilir.

Kurum, işyerinin tespit edilmiş bulunan tehlike sınıf ve derecesini yaptıracağı incelemelere dayanarak kendiliğinden veya işverenin ya da 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre sigortalı sayılanların isteği üzerine değiştirebilir. Kurumca yapılacak değişikliklere ilişkin kararın takvim yılından en az bir ay önce işverene, işveren tarafından değişiklik isteğinin de takvim yılından en az iki ay önce Kuruma bildirilmesi şarttır.” denilmektedir.

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun Prim Oranları ve Devlet Katkısı başlıklı 81-c maddesinde ise “Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının %2’sidir. Bu primin tamamını işveren öder. Bu oranı %1,5 oranına düşürmeye ya da %2,5 oranına artırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir” denilmektedir.

Söz konusu işe ait idari şartnamenin 25.5 inci maddesine kısa vadeli sigorta kolları prim oranı %1,5 olarak tespit edilmiştir. Bununla birlikte hakedişe ekli ……Kurumu tahakkuk fişinde söz konusu prim oranı %1,3 olarak tahakkuk ettirilmiştir.

Bu itibarla kısa vadeli sigorta kolları prim oranının idari şartnameye aykırı olarak %1,5 yerine %1,3 oranında bildirime konu olması sebebiyle oluşan ……..TL’lik kamu zararı tutarı, ……tarih ve ……no.lu ödeme emri belgesi ile, ….. tarih ve …no.lu hakedişten kesinti yapılmak suretiyle tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına, Üye ………….’in “Söz konusu işte, kısa vadeli sigorta kolları prim oranı %1,5 olarak öngörülmesine rağmen, ilgili düzenlemelere aykırı şekilde %1,3 oranında bildirimde bulunulması ……’yı ilgilendiren bir konu olup, Belediye açısından bir kamu zararı oluşmadığından yapılacak işlem olmadığı”

Üye ……….’ın “Söz konusu işte, kısa vadeli sigorta kolları prim oranı %1,5 olarak öngörülmesine rağmen, ilgili düzenlemelere aykırı şekilde %1,3 oranında bildirimde bulunulması …..’yı ilgilendiren bir konu olup, Belediye açısından bir kamu zararı oluşmadığından yapılacak işlem olmamakla birlikte; yüklenici firma tarafından …….Kurumuna beyan edilip ödenen kısa vadeli sigorta kolları primi tutarı ile ilgili olarak, Kurumun herhangi bir gelir kaybına uğrayıp uğramadığının incelenebilmesi için konunun ……..Kurumuna yazılması gerekir” yönündeki ayrışık görüşlerine karşı,

Oyçokluğuyla karar verildi