|
ÖZET: Danıştay kararında, başvuranın kışla dışına çıkma kısıtlamalarının Anayasa’da yer alan temel hak ve özgürlüklerini ihlal ettiğini iddia etmesine karşılık, idarenin bu kısıtlamayı, görev yapılan bölgedeki terör tehdidi ve geçmişte yaşanan olaylar gerekçesiyle savunduğu belirtilmiştir. İdare, personelinin yaşam hakkını korumak amacıyla alınan tedbirlerin, Anayasa’nın devlete yüklediği pozitif yükümlülükler çerçevesinde olduğunu ifade etmiştir.
Başvuranın görev yaptığı ilçenin, kamu çalışanlarına yönelik terör eylemlerinin sıkça gerçekleştiği bir yer olduğu ve bu nedenle ailelerin bu bölgeye götürülmesinin uygun bulunmadığı vurgulanmıştır. İdarenin, personelin can güvenliğini sağlamak amacıyla aldığı tedbirlerin, başvuranın iddia ettiği gibi hak kısıtlaması değil, önleyici bir tedbir olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın iddialarının, idarenin uygulamalarının hukuka uygun olduğu ve başvuranın temel haklarının ihlal edilmediği yönünde bir değerlendirme yapılmış, başvurunun reddine karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/3327-S.20.5269
BAŞVURU NO : 2019/18391
KARAR TARİHİ : 27/02/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : JANDARMA GENEL KOMUTANLIĞI
Başvuranın; Jandarma Genel Komutanlığının emrine aykırı
BAŞVURUNUN KONUSU :
olarak kışla dışına çıkışların kısıtlandığı, mesai saatleri dışında çalıştırıldığı, baskı kurma amacıyla hakkında disiplin soruşturmaları açıldığı iddialarına ilişkindir.
BAŞVURU TARİHİ : 20/10/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1.Başvuran, Kurumumuza yaptığı başvurusunda özetle; … Jandarma Komando Alay
Komutanlığına bağlı … Jandarma Komando Tabur Komutanlığına …/2018 tarihinde atandığını, söz konusu birliklerin amirleri tarafından, personel ve ailelerinin il/ilçe merkezlerine çıkarılmadığı ve şahsi araçları ile münferit seyahat etmelerinin yasaklandığını öğrendiğini, Jandarma Genel Komutanlığına 01/04/2019 tarihli dilekçe ile söz konusu kısıtlama ve hak mahrumiyetlerinin kaldırılması ve Jandarma Genel Komutanlığının emrine aykırı davranan ve aynı zamanda birliklerde çalışan personel ve ailelerinin Anayasal haklarını engelleyen, …
Jandarma Komando Alay Komutanlığı ve … Jandarma Komando Tabur Komutanlığı amirleri hakkında yasal işlem başlatılması talebinde bulunduğunu, Diyarbakır Jandarma Bölge
Komutanlığınca dilekçesine istinaden ön incelemeci görevlendirildiği bildirilmesine rağmen şikayetleri ile ilgili herhangi bir yazılı cevap almadığını; akabinde atamasının … Jandarma
Komando Alay Komutanlığı Harekat ve Eğitim Şube Müdürlüğüne yapıldığını, fakat kısıtlama ve hak mahrumiyetlerinin burada da devam ettiğini, baskı ve zorlamalar artarak mesai dışında çalıştırılmaya, hafta sonlarında mesai yaptırılmaya başlanıldığını; Jandarma Genel
Komutanlığına yaptığı başvuru ile şahsına karşı birlik amirlerince art niyet oluşturulması neticesinde, çeşitli bahaneler ile 7 adet disiplin soruşturmasında kendisini savunmak zorunda bırakıldığını öne sürerek; Anayasada belirtilen temel hak ve özgürlüklerini hiçe sayarak zorlama, baskı, ceza verme vb. yaptırımlar sebebi ile ilgililer hakkında araştırma ve soruşturma yapılmasını, kısıtlama ve hak mahrumiyetlerinin kaldırılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN ŞİKÂYETE İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
2. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Jandarma Genel Komutanlığından 04/11/2019 tarih ve … sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, yazımıza cevaben anılan İdarenin 06/12/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazısında ve eklerinde özetle; 2.1. …’ın Jandarma Genel Komutanlığına yapmış olduğu 01/04/2019 tarihli başvuru ile ilgili
Diyarbakır Jandarma Bölge Komutanlığı tarafından ön inceleme yapıldığı; yine adı geçen personelin 21/01/2019 tarihinde … J.Komd.A K.lığına dilekçe ile yapmış olduğu başvuru ile ilgili … J.Komd.A.K.lığınca ön inceleme yapıldığı ve ön incelemenin sonuçlarının
Kurumumuza gönderildiği, 2.2. Başvuranın, birlik dışına çıkmaması ile ilgili … Jandarma Komando Alay Komutanlığı tarafından 04/02/2019 tarihinde birliklere yayımlanan emir bulunduğu, bahse konu yazının; …
ilçesinin bulunduğu konum itibariyle Bölücü Terör Örgütü (BTÖ) mensuplarının personel ve ailelerine yönelik yapabileceği muhtemel eylemlerinin engellenmesi, can ve mal kaybının önüne geçilmesi maksadıyla hazırlandığı, personel ve ailelerinin ihtiyaçlarını karşılaması maksadıyla kontrollü ve emniyetli şekilde tüm personele izin verildiği, 2.3. Başvuranın, kendisine yönelik baskı ve zorlama yapıldığı iddiası ile ilgili bir durumun söz konusu olmadığı, adı geçen personelin … J.Komd.Tb.K.lığında yapılan idari tahkikat ve disiplin soruşturması nedeniyle … J.Komd.A.K.lığı, Hrk.Eğt.Ş.Md.lüğü emrine atandığı ve atandığı kadro görev yerinde operasyon planlaması vb. faaliyetler mesai saatine bağlı olmaksızın devam ettiğinden personel mesai çizelgesine uyulmayabildiği, 2.4. …’ın dilekçesinde belirtmiş olduğu çeşitli bahanelerle hakkında yapılmış (7) adet disiplin soruşturması açılması ile ilgili olarak; 2.4.1. 29/11/2018 tarihinde, 7068 sayılı Kanunun 8/5/(ç)-4 maddesinde tanımlanan “Amirin
Usülüne Göre Verdiği Emri Yerine Getirmemek” disiplinsizliği nedeniyle “Yirmi Dört Ay
Uzun Süreli Durdurma” cezası verildiği, söz konusu cezayla ilgili olarak Diyarbakır l’ inci
İdare Mahkemesinde açılan cezanın iptal edilmesine dair Esas Nolu … Esas Nolu davada ara karar verildiği, 2.4.2. 07/12/2018 tarihinde, 7068 sayılı Kanunun 8/4/(a)-7 maddesinde tanımlanan “Görev
Sırasında Amir ve Üstlerine Saygısız Davranmak” disiplinsizliği nedeniyle “Dört Ay Kısa
Süreli Durdurma” cezası verildiği, söz konusu cezayla ilgili olarak Diyarbakır l’ inci İdare
Mahkemesinde açılan cezanın iptal edilmesine dair … Esas Nolu davada ara karar verildiği, 2.4.3. 07/01/2019 tarihinde, 7068 sayılı Kanunun 8/3/(c)-3 maddesinde tanımlanan “Amir ve
Üstlerine İletilmesi Gereken Olay, Bilgi ve Emirleri Zamanında İletmemek” disiplinsizliği nedeniyle İdari Tahkikat Raporu düzenlendiği, fakat … J.Komd.A.K.lığı Disiplin kurulu tarafından “Disiplin Cezası Verilmesine Yer Olmadığı” kanaatine varıldığı, 2.4.4. 11/02/2019 tarihinde, … J.Komd.A.K.lığı tarafından 21/01/2019 tarihinde yayımlanan
“Kılık Kıyafet Disiplini” konulu emrine istinaden “ikaz” yazısı yazıldığı, 2.4.5. 04/01/2019 tarihinde, 7068 sayılı Kanunun 8/5/(ç)-4 maddesinde tanımlanan “Amirin
Usulüne Göre Verdiği Emri Yerine Getirmemek” disiplinsizliği nedeniyle disiplin soruşturma
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
raporu tanzim edildiği, fakat birlik komutanı tarafından bu ceza verilmeyip personelin “İkaz” edilmesi kanaatine varıldığı, 2.4.6. 14/09/2019 tarihinde, 7068 sayılı Kanunun 8/1 /(e) maddesinde tanımlanan “Nezaket
Kurallarına Aykırı Tavır ve Davranışlarda Bulunmak” disiplinsizliği nedeniyle “Kınama” cezası verildiği, 2.5. … hakkında yapılan idari tahkikat ve disiplin soruşturmalarının, disiplin mevzuatı kapsamında farklı amirler tarafından yapıldığı, personelin disiplinsizlikleri ile ilgili verilen disiplin cezalarının mevzuatın amirlere tanıdığı yetki ve sorumluluklar çerçevesinde işletildiği, personelin iddia ettiği gibi kendisinin yıpratılmasına yönelik bir işlemin söz konusu olmadığının değerlendirildiği, Şeklinde belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 1982 Anayasasının; 3.1. “I. Temel hak ve hürriyetlerin niteliği” başlıklı 12’nci maddesi: “Herkes, kişiliğine bağlı, dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahiptir.”, 3.2. “III. Kişi hürriyeti ve güvenliği” başlıklı 19’uncu maddesi: “Herkes, kişi hürriyeti ve güvenliğine sahiptir.”, 3.3. “V. Yerleşme ve seyahat hürriyeti” başlıklı 23’üncü maddesi: “Herkes, yerleşme ve seyahat hürriyetine sahiptir.”, Yerleşme hürriyeti, suç işlenmesini önlemek, sosyal ve ekonomik gelişmeyi sağlamak, sağlıklı ve düzenli kentleşmeyi gerçekleştirmek ve kamu mallarını korumak; Seyahat hürriyeti, suç soruşturma ve kovuşturması sebebiyle ve suç işlenmesini önlemek; Amaçlarıyla kanunla sınırlanabilir.”,
3.4. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesi:
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrası: “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev Ve Yetkileri Kanununun “Jandarmanın genel olarak görevleri:” başlıklı 7’nci maddesi: “ (Değişik: 25/7/2016-KHK-668/9 md.; Aynen kabul: 8/11/2016-6755/9 md.)
Jandarmanın sorumluluk alanlarında genel olarak görevleri şunlardır.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
a) Mülki görevleri; Emniyet ve asayiş ile kamu düzenini sağlamak, korumak ve kollamak, kaçakçılığı men, takip ve tahkik etmek, suç işlenmesini önlemek için gerekli tedbirleri almak ve uygulamak, ceza infaz kurumları ve tutukevlerinin dış korunmalarını yapmak, (b) ve (c) bentlerinde belirtilen görevler dışında kalan ve diğer kanun ve nizam hükümlerinin icrası ile bunlara dayalı emir ve kararlarla
Jandarmaya verilen görevleri yapmak.
b) Adli görevleri; İşlenmiş suçlarla ilgili olarak kanunlarda belirtilen işlemleri yapmak ve bunlara ilişkin adli hizmetleri yerine getirmek.
c) Askeri görevleri; Kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle verilen askeri hizmetleri yerine getirmek.(3)”, 6. 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanunun; 6.1. “Disiplin amirlerinin soruşturmaya ilişkin yetkileri” başlıklı 14’üncü maddesi: “ (1)
Maiyetinden birinin disiplinsizlik teşkil eden bir fiilini veya mesleğe aykırı tutum ve davranışını herhangi bir şekilde öğrenen disiplin amirleri, olayın araştırılmasının gerektiğine kanaat getirirse bizzat ya da yazılı olarak görevlendireceği soruşturmacılar vasıtasıyla disiplin soruşturması yapar.”, 6.2. “Disiplin amirinin disiplin cezası verme yetkisi” başlıklı 15’inci maddesi: “(1)
Disiplinsizlik yaptığı tespit edilen personele disiplin amiri tarafından bu Kanundaki esaslara uygun olarak disiplin cezası verilir.”, 7. 21/1/2017 tarihli ve 29995 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Jandarma Genel
Komutanlığı Ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Personel Yönetmeliğinin “Nöbet” başlıklı 42’nci maddesi: “ (1) Günün yirmidört saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışan personelin çalışma saat ve şekilleri ile nöbet sistemleri kurumlarınca düzenlenir.
(2) Nöbet, kurumlarda amirin münasip göreceği zamanda başlar ve yirmidört saati geçemez….”, Şeklindedir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek başvurunun reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
9. Bir numaralı paragrafta yer verildiği üzere başvuran; … Jandarma Komando Alay
Komutanlığına bağlı … Jandarma Komando Tabur Komutanlığına 15/07/2018 tarihinde atandığını, söz konusu birliklerin amirleri tarafından personel ve ailelerinin il/ilçe merkezlerine çıkarılmadığı ve şahsi araçları ile münferit seyahat etmelerinin yasaklandığını öğrendiğini, Jandarma Genel Komutanlığının emrine rağmen kısıtlamayı kaldırmayan amirleri hakkında yasal işlem başlatılması talebinde bulunduğunu, Diyarbakır Jandarma Bölge Komutanlığınca ön incelemeci görevlendirilmesine rağmen şikayetleri ile ilgili herhangi bir yazılı cevap almadığını; akabinde atamasının … Jandarma Komando Alay Komutanlığı Harekat ve Eğitim
Şube Müdürlüğüne yapıldığını, fakat kısıtlama ve hak mahrumiyetlerinin burada da devam ettiğini, baskı ve zorlamalar artarak mesai dışında çalıştırılmaya, hafta sonlarında mesai yaptırılmaya başlanıldığını; Jandarma Genel Komutanlığına yaptığı başvuru ile şahsına karşı birlik amirlerince art niyet oluşturulması neticesinde, çeşitli bahaneler ile 7 adet disiplin soruşturmasında kendisini savunmak zorunda bırakıldığını öne sürerek; Anayasada belirtilen temel hak ve özgürlüklerini hiçe sayarak zorlama, baskı, ceza verme vb. yaptırımlar sebebi ile ilgililer hakkında araştırma ve soruşturma yapılmasını, kısıtlama ve hak mahrumiyetlerinin kaldırılmasını talep etmektedir.
10. Somut olayda başvuranın, … 1’inci Jandarma Komando Alay Komutanlığı ve … 1’inci
Jandarma Komando Tabur Komutanlığı bünyesinde uygulanan dışarı çıkma yasağının, Jandarma Genel Komutanlığının aksi yönde kararları olmasına rağmen kaldırılmaması ve bu şekilde personel açısından hak mahrumiyeti ve kısıtlamalara neden olduğu iddiasıyla ilgili olarak idareye yaptığı 01/04/2019 tarihli başvuru sonrasında, Diyarbakır Jandarma Bölge
Komutanlığınca, Komutan Yardımcısı’nın incelemeci olarak 08/05/2019 tarihinde görevlendirildiği, konuyla ilgili olarak yapılan inceleme neticesinde 17/05/2019 tarihli
İnceleme Raporu düzenlendiği tespit edilmiştir.
11. Söz konusu 17/05/2019 tarihli İnceleme Raporu incelendiğinde; 11.1. … J.Komd.A.K.lığı, … J.Komd.Tb.K.lığı, … İlçe J.K.lığı, ailelerin kaldığı vardiya yatakhaneleri, ilçe merkezi, her iki birlik ve vardiya yatakhanesi ile ilçe merkezine giden yollar terör risk durumu da göz önüne alınarak tek tek yerinde gezilerek görüldüğü, ayrıca müracaatta bulunan personel ile alay ve tabur personelinin bazılarının örnekleme yazılı ve sözlü bilgilerine başvurulduğu, birlik komutanları, birim amirleri ve İlçe J.K. ile ilçedeki terör tehdit durumu, personel ve ailelerin can ve mal güvenlikleri için uygulanan idari tedbirlerin neler olduğu görüşüldüğü, 11.2. Geçmiş dönemlerde, Diyarbakır il merkezi ile bazı ilçe merkezlerinde görevli, başta kolluk kuvvetleri personeli olmak üzere kamu görevlilerine yönelik BTÖ mensuplarınca çok sayıda silahlı suikast, bombalama, araç yakma. EYP vb. tarzda terör eylemlerin gerçekleştirildiği ve netice itibarıyla birlikler tarafından alınan tedbirlere uymamaları, kendisi ve ailesinin güvenliğini hiçe saymaları sebebiyle çok sayıda personelin şehit olduğu, alınan duyumların değerlendirilmesi neticesinde önümüzdeki dönemlerde de fırsat bulundukça bu ve benzeri eylemlerin gerçekleştirilebileceği beklendiği, 11.3. Yukarıda açıklanan risk vb. nedenlerden dolayı … ilçe merkezi, burada görev yapan personel ve ailelerinin can ve mal güvenlikleri için aile götürülemez ilçe statüsüne alındığı,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
11.4. Başta Hani ve Kulp olmak üzere çevre ilçe merkezleri, … ilçesine kıyasla daha güvenli olmasından dolayı buralarda görev yapan rütbeli personel ve ailelerinin ilçe merkezine çıkışları daha iyi seviyede olduğu, … ilçesinin tehdit durumunun çevredeki diğer ilçelerle kıyaslanmayacak derecede çok öncelikli risk altında bulunduğu herkes tarafından bilindiği, 11.5. Terörist eylemlerine karşı tedbir amaçlı … J.Komd.A.K.lığı ve J.Komd.Tb.K.lığından terör tehdidinin en yoğun olarak yaşandığı ilçe merkezine geliş ve gidişlerin, sivil aracı olanlar zırhlı araçlar himayesinde ihtiyaca göre belirli aralıklarla gerekli güvenlik tedbirleri alındıktan sonra yapıldığı, bu uygulamanın; muhtemel silahlı, patlayıcı düzenekti vb. terör saldırılarına karşı, istihbarat, IKK ve personel güvenliği kapsamında alınan idari bir tedbir olduğu, hiç bir şekilde insanların Anayasada ve kanunlarda vb. belirtilen kişi hak ve hürriyetleri ile seyahat etme özgürlüğünü kısıtlamak, keyfiyet amacını gütmediği, aksine tamamen insanların can ve mal güvenliklerini korumak için yapıldığı aşikar olduğu, 11.6. Personel ve ailelerinin bulundukları ilçe merkezinden ayrılış ve dönüş (izin, hastane, görev vb.) faaliyetlerinde mutlaka zırhlı araçlar eşliğinde, emniyetli günlerde, mayın vb.
araması yapıldıktan sonra KTM ve konvoy günleri planlanmasına uyma zorunluluğunun
Anayasa ve diğer kanunlarda yer alan özgürlüklerin birlikler tarafından kısıtlandığı, personel tarafından, görev yaparken kendi çıkar menfaatlerini korumak veya farklı sebepler ile hareket edildiği, kamu yararı ve hizmet devamlılığı gözetilerek davranılmadığı iddialarının aksine, teröristlerin hedefi durumundaki personel ve ailelerinin can güvenliğini korumak için alınan idari bir tedbir olduğu, 11.7. Sonuç olarak; … ilçesinde konuşlu bulunan J.Komd.A.K.lığı ve J.Komd.Tb.KJığı personel ve ailelerine mağduriyet yaşatıldığı, özgürlüklerinin kısıtlandığı vb. iddia edilse de terör tehdidinin en üst seviyede olduğu bu ilçede, Birlik Komutanları tarafından alınan bu idari tedbirlerin bütün yazılan bu iddiaların aksine personel ve ailelerin en büyük anayasal hakkı olan
“Yaşama Hakkı” kapsamında kendi güvenlikleri için alındığı, bu uygulamalarda başka bir niyetin olmadığı, şeklinde tespit ve değerlendirmelerde bulunulduğu görülmüştür.
12. Somut olaya bakıldığında; başvuranın, kışla dışına çıkma noktasında idarenin getirdiği sınırlamaların, Anayasada yer bulan temek hak ve özgürlüğünü kısıtladığını iddia ettiği; idarenin ise başvuranın görev yaptığı yerin özellikli durumu ve geçmişteki acı tecrübeleri gerekçe göstererek personelinin yaşam hakkını sağlama adına bu şekilde bir idari tedbire başvurduğu savunmasında bulunduğu anlaşılmıştır.
13. (11) numaralı paragraf ve alt bentlerinde açıklandığı üzere, başvuranın görev yaptığı ilçenin, konum itibariyle kamu çalışanlarına ve ailelerine yönelik terör eylemlerinin aktif şekilde gerçekleştirildiği ve halen söz konusu tehlikenin devam ettiği bir yerdir. Söz konusu İnceleme
Raporunda bu husus sayısal verilerle birlikte açıkça vurgulanmıştır. Bugüne kadar bölgede görev yapan kamu personeli ve yakınlarının terör eylemleri dolayısıyla yaşamlarının tehlikeye girdiği birçok olayın gerçekleştiği, bu nedenle … ilçesinin aile götürülemeyecek ilçe sınıfında kabul edildiği idare tarafından belirtilmektedir. Böyle bir ortamda, personelin can güvenliğine yönelik ciddi tehlikeler mevcut olması nedeniyle, bunu önleyici veya durdurucu nitelikte idari tedbirlerin alınması kaçınılmazdır. Bu noktada, idarenin çeşitli önlemlerle olumsuz durumları
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
engelleme ve bu şekilde personelini korumaya yönelik aldığı makul tedbirlerin, başvuranın iddia ettiği gibi Anayasadaki temel hak ve özgürlükleri kısıtlama amacından ziyade, Anayasanın devlete yüklediği pozitif yükümlülüğün bir gereği olarak önleyici tedbirlerle yaşama hakkını gözetmeye yönelik olduğu açıktır. Aksi durumda, bu yükümlülüğü yerine getirmediği için personelinin zarar görmesi halinde idarenin sorumluluğuna gidilmesi kaçınılmaz olacaktır.
14. Kaldı ki, söz konusu kışla dışına çıkma sınırlaması mutlak değildir. Kısıtlama, personel ve ailesinin bireysel olarak kışla dışına çıkmasını engellemeye yöneliktir. Bu durumda olanlar, çevreyle ilgili gerekli güvenlik önlemleri alındıktan sonra askeri konvoy eşliğinde kışla dışına çıkması sağlanmaktadır. Yani, kışla dışına çıkışlar kontrollü bir şekilde gerçekleştirilmektedir.
Her ne kadar başvuran, Jandarma Genel Komutanlığının 19/10/2018 tarih ve 4119057 sayılı emriyle, kısıtlamanın kaldırılmasını emredildiğini öne sürmekteyse de bahse konu yazı incelendiğinde; rütbeli personel ve ailelerinin güvenli bir şekilde il/ilçe merkezlerindeki sosyal imkanlardan faydalanmasının sağlanması şeklinde talimat verildiği anlaşılmaktadır.
Dolayısıyla, somut olayda personelin güvenli şekilde kışla dışına çıkması için gerekli tedbirleri alan idarenin, bahse konu emir yazısına aykırı bir uygulamasının söz konusu olmadığı değerlendirilmektedir.
15. Diğer taraftan başvuran, mevcut görev yerinde baskı ve zorlamaların arttığını, mesai dışında ve hafta sonlarında mesai yaptırıldığını iddia etmiş, ancak buna ilişkin olarak somut herhangi bir bilgi ve belge Kurumumuza sunmamıştır. İdare de başvuranın görev yaptığı …
J.Komd.A.K.lığı Hrk.Eğt.Ş.Md.lüğündeki kadro görev yerinde operasyon planlaması vb.
faaliyetlerin mesai saatine bağlı olmaksızın devam ettiğini ifade etmiştir.
16. Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Personel Yönetmeliğinin
“Nöbet” başlıklı 42’nci maddesinde “Günün yirmidört saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışan personelin çalışma saat ve şekilleri ile nöbet sistemleri kurumlarınca düzenlenir.” düzenlemesi yer almaktadır. Buna göre, idarenin çalışma saat ve şekillerini belirleme noktasında bir takdir yetkisi bulunduğu açıktır. Ancak, idareye tanınan bu yetki mutlak ve sınırsız değildir, ayrıca keyfi olarak kullanılmamalıdır. İdare, takdir yetkisini kullanırken; yasanın koyduğu sınırlar içinde kalmalı, eşitlik ilkesine önem vermeli, bu yetkiyi kamu yararı için kullanmalı, yasanın öngördüğü amaçtan başka ya da kamu yararı dışında bir amaç için kullanamamalıdır.
17. Bu çerçevede, somut olayda başvuranın görev yaptığı yerin yürüttüğü kamu hizmetinin özelliği dikkate alınarak, mevzuatın tanıdığı takdir yetkisi uyarınca idarenin farklı mesai uygulamalarına giriştiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, idarenin buradaki uygulamasının, başvuranın iddia şekliyle baskı ve zorlama amacını taşımamaktadır. Ayrıca, ortada takdir yetkisinin keyfi ve kamu yararı dışında kullanıldığına ilişkin soyut iddialar dışında herhangi bir somut bilgi ve belgeye de rastlanılmamıştır.
18. Öte yandan, başvuran çeşitli bahanelerle hakkında yürütülen disiplin soruşturmalarıyla kendisini savunmak zorunda bırakıldığını iddia etmiştir. Bu iddiasına ilişkin olarak herhangi bir belge sunmamakla birlikte, idareyle yapılan yazışma neticesinde bahsettiği disiplin soruşturmalarına ilişkin bilgi ve belgelerin Kurumumuza gönderilmesi sağlanmıştır.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
19. Ayrıntısına (2.4) numaralı paragraf ve alt bentlerinde yer verildiği üzere; başvuranla ilgili olarak 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun ve yönetmelik hükümleri uyarınca yürütülen disiplin soruşturmaları neticesinde, mevzuatında yer alan disiplin yaptırımlarının uygulandığı anlaşılmaktadır. Bu disiplin cezalarından; 7068 sayılı Kanunun 8/5/(ç)-4 maddesinde tanımlanan “Amirin Usülüne Göre Verdiği Emri Yerine Getirmemek” disiplinsizliği nedeniyle verilen “Yirmi Dört Ay Uzun Süreli Durdurma” cezası ile yine 7068 sayılı Kanunun 8/4/(a)-7 maddesinde tanımlanan “Görev Sırasında Amir ve Üstlerine Saygısız Davranmak” disiplinsizliği nedeniyle verilen “Dört Ay Kısa Süreli Durdurma” cezalarıyla ilgili olarak
Diyarbakır l’inci İdare Mahkemesinde açılan davaların … ve … Esas numaraları ile görülmesine devam edildiği tespit edilmiştir.
20. Başvuranın, hakkında yürütülen disiplin soruşturmaları neticesinde verilen disiplin cezalarına ilişkin olarak Kurumumuzdan somut bir talebi olmamakla birlikte, yargıya intikal eden disiplin cezalarıyla ilgili olarak; 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun
“Başvuru ve usulü” başlıklı 17’nci maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde yer alan, yargı organlarında görülmekte olan veya yargı organlarınca karara bağlanmış uyuşmazlıklara ilişkin başvuruların incelenemeyeceği hükmü uyarınca Kurumumuzun bir inceleme yapması mümkün değildir. Bunun dışında, yürütülen söz konusu disiplin soruşturmalarının, başvuran üzerinde baskı kurma amacını taşıdığına ilişkin somut herhangi bir bilgi ve belge sunulamadığından, soyut iddialardan öte gitmeyen başvuranın bu yöndeki iddiasının sübuta ermediği değerlendirilmiştir.
21. Bu kapsamda, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın görev yaptığı … ilçesinde, kolluk personeline yönelik terör tehdidinin devam ettiği gerekçesiyle, personelin kışla dışına çıkışlarının kontrollü bir şekilde gerçekleştirildiği, idarenin buradaki amacının personelinin güvenliğini sağlamaya yönelik olduğu, bunun dışında farklı bir amacının olduğuna ilişkin bir bilgi veya belgeye rastlanılmadığı; başvuranın mesai dışında çalıştırılmasına ilişkin idarenin takdir yetkisinin yerinde olduğu; ayrıca başvuran hakkında yürütülen soruşturmaların baskı kurma amacıyla yapıldığına yönelik somut deliller sunulamadığından, söz konusu iddianın gerçekçi olmadığının değerlendirildiği, tüm bu açıklamalar çerçevesinde ortada hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durumun bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 22. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ancak idarenin başvuranın dilekçesine cevap vermeyerek “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket etmediği anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
23. 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili Diyarbakır İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve JANDARMA GENEL KOMUTANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.