|
ÖZET: Başvuran, 2021 yılında satın aldığı konut için İGDAŞ tarafından düzenlenen kıyas faturasına itiraz etmiştir. İtirazında, sayaç arızası nedeniyle fazla tüketim kaydedildiğini ve bu durumun kendisinin kusurundan kaynaklanmadığını belirtmiştir. İGDAŞ, başvuranın sayaç ölçümlerinde hata olmadığını, kıyas fatura hesaplamalarının benzer tüketim eğilimindeki diğer müşterilerle karşılaştırılarak yapıldığını ifade etmiştir. Ayrıca, başvuranın geçmiş dönem tüketim verisi bulunmadığı için hesaplamaların bu şekilde gerçekleştirildiği vurgulanmıştır.
İGDAŞ, başvuranın sayaç değişim talebinin ardından, arızalı sayacın 07.12.2021 tarihinde değiştirildiğini ve bu süreçte yapılan faturalandırmalarda tüketim kaydedilemediğini belirtmiştir. Başvuranın, elektrik ve su kullanım belgelerini sunmaması nedeniyle itiraz süreci etkilenmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuru dosyasındaki belgeleri değerlendirerek, İGDAŞ’ın işlemlerinin hukuka uygun olduğuna karar vermiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddine yönelik karar alınmış ve bu karar, başvurana ve İGDAŞ’a tebliğ edilmiştir. İlgili mevzuat çerçevesinde, başvuranın yargı yoluna başvurma hakkı saklıdır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/10098-S.22.15589
BAŞVURU NO : 2022/2358
KARAR TARİHİ : 10/08/2022
RET KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : İGDAŞ İSTANBUL GAZ DAĞITIM SANAYİ VE TİCARET
ANONİM ŞİRKETİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Kıyas faturaya itiraz hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 14/02/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 2021 yılında satın aldığı eve sayaç takıldığını, sayaç arızasını fark ettikten sonra yaptığı bildirim neticesinde değişim yapıldığını, 01.02.2022 tarihli faturalandırma ile kıyas fatura oluşturulduğu, ekim ve kasım ayında fazla bir tüketim olmadığını, zaten evin ve sayacın sıfır olduğunu ve onaydan geçtikten sonra kullanıma başladıklarını ve kendisinin bir kusuru bulunmadığını belirterek kıyas faturaya itiraz etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. İstanbul Gaz Dağıtım San. Tic. A.Ş.’nin ‐HUK sayılı tarihli bilgi ve belge talebine yönelik cevabi yazısında, “…Sn. ‘ın numaralı sözleşme hesabına tahakkuk ettirilen 21.02.2022 son ödeme tarihli 479,00 TL tutarlı fatura ile ilgili olarak
Kurumunuza yapmış olduğu başvurusu kapsamında ilgi sayılı yazınız ile talep etmiş olduğunuz hususlara ilişkin açıklamalarımız aşağıda yer almaktadır.
3. İGDAŞ doğalgaz dağıtımı ile ilgili uygulamalarını 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu’na ve bu kanuna dayanarak Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu’nun yürürlüğe koyduğu doğal gaz piyasası ikincil mevzuata göre yürütmektedir.
4. Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin; Sayacın ölçüm yapmaması veya yanlış ölçüm yapması başlıklı 42. maddesinde; ” …” hükümleri yer almaktadır.
5. Sayaçların kontrol edilmesi başlıklı 43. maddesinde ise; “Sayaçların arızalanması veya ölçme hassasiyetinden şüphe edilmesi halinde müşteri sayacın muayenesini talep edebilir. Bu talep, dağıtım şirketi tarafından 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu hükümleri çerçevesinde karşılanır.” hükümleri yer almaktadır.
6. numaralı tesisatın kayıtlı olduğu taşınmaza 04.10.2021 tarihinde sözleşme yaparak 09.10.2021 tarihinde doğal gaz kullanımına başlamıştır.
7. Müşterimizin tesisatında takılı olan sayacın numaratörünün dönmediğine dair 153 Çözüm
Merkezimize yapmış olduğu 02.12.2022 tarihli başvuru üzerine, kayıtlarımızda yapılan incelemede;
01.11.2021 tarihinde 05.10.202 ‐01.11.2021 dönemini kapsayan 4 m³ tüketim karşılığı tüketim bedeli+
KDV ve 163,75 TL güvence bedeli taksiti toplamından oluşan 342,00 TL tutarında faturanın tahakkuk ettirildiği, müteakip ay sayaç okumasında sayaç göstergesinin aynı göstergede olduğundan faturalandırma yapılamadığı görülmüştür. 07.12.2021 tarihinde ilgili birimimizce sayaç değişim işlemi yapılmıştır.
8. Müşterimize sayacın arızalı olduğu 09.10.2021 ‐06.12.2021 dönemine ilişkin olarak kendi geçmiş dönem tüketimi bulunmadığından benzer tüketim eğilimine sahip müşterilerin tüketim ortalaması esas alınarak 139 m³ tüketim hesabı yapılmış ve bu tüketimden dönem içi tüketimi olan 4 m³ düşüldükten sonra kalan 135 m³ tüketim karşılığı 267,54 TL tüketim bedeli+48,16 TL KDV toplamı olan 315,00 TL kıyas bedeli 21.02.2022 son ödeme tarihli 479,00 TL tutarındaki faturasına yansıtılmıştır. İlgili faturada 163,75 TL güvence bedeli taksiti de bulunmaktadır. Söz konusu faturanın ödemesi 22.02.2022 tarihinde yapılmıştır.
9. ilgili adreste ilk kullanıcı olup, geçmiş yıllara ilişkin tüketimi bulunmamaktadır.
10. Ayrıca tesisattan sökülen sayaç teknik incelemeye gönderilmiş olup, sonucu beklenmektedir.
11. Müşterimizden 09.02.2022 tarih ve sayılı yazımız ile ilgili döneme ilişkin elektrik ve su kullanım dökümlerinin ibrazı istenmiş ancak, ilgili belgeler ibraz edilmemiştir. İlgi sayılı yazınız üzerine
GSM numarasından irtibata geçildiğinde ilgili belgeleri sunmayacağını ifade etmiştir. Konuya ilişkin tüm bilgi ve belgeler Ek’te sunulmaktadır. ” ifadelerine yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
12. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”,
13. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı
içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,
14. 24925 sayılı ve 03.11.2002 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve
Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin ‘Sayacın ölçüm yapmaması veya yanlış ölçüm yapması’ başlıklı
42 nci maddesinde (14.05.2022 tarihli ve 31835 sayımlı Resmi Gazetede yayımlanan
değişikliklerden önce), “Sayacın, müşterinin kusuru dışında herhangi bir nedenle ölçüm yapmadığı veya yanlış ölçüm yaptığı tespit edilirse, doğal gaz tüketim miktarı aşağıdaki şekilde belirlenir: b) Diğer müşteriler için ise; son iki yılın aynı çeyrek dönemlerine rastlayan doğal gaz kullanım miktarlarının ortalaması esas alınır. Bu ortalama, benzer tüketim eğilimine sahip diğer müşteriler emsal alınmak suretiyle hesaplanan aynı dönemdeki tüketimlerin ortalaması ile kıyaslanır. Müşterinin tüketim ortalamasının; emsal alınan müşterilerin ortalamasından fazla olması halinde, emsal alınan müşterilerin tüketim ortalaması, az olması halinde ise, müşterinin kendi tüketim ortalaması esas alınarak sayacın ölçüm yapmadığı veya yanlış ölçüm yaptığı dönem tüketimleri hesaplanır ve tahakkuk ettirilir. Müşteriye ilişkin geçmiş yıla ait veri olmaması durumunda, hesaplamalar, benzer tüketim eğilimine sahip diğer müşterilere ilişkin veriler dikkate alınarak yapılır. c) Sayacın ölçüm yapamadığı veya yanlış ölçüm yaptığı süre; kontrol, sayaç açma-kapama, mühürleme, pil değiştirme, sayaç değiştirme, sayaç sökmetakma ve abonelik sözleşmesi imzalanması işlemlerinden en son yapılan işlem tarihi ile sayacın ölçüm yapmadığı veya yanlış ölçüm yaptığının tespit edildiği tarih arasındaki süre veya bu süreler bir yıldan uzun ise son bir yıllık süredir.” ‘Sayaçların kontrol edilmesi’ başlıklı 43 üncü maddesinde, “Dağıtım şirketi, sayaçların sağlıklı işleyişini bir yılı geçmemek kaydıyla kontrol eder. Sayacın 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu hükümleri doğrultusunda dağıtım şirketi tarafından, her türlü ayar ve bakımı için periyodik olarak muayene ettirilmesi esastır. Sayaçların arızalanması veya ölçme hassasiyetinden şüphe edilmesi halinde müşteri sayacın muayenesini talep edebilir. Bu talep, dağıtım şirketi tarafından 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu hükümleri çerçevesinde karşılanır.”, ‘Tüketimlerin tespit edilmesi, tahakkuk ve faturalandırma’ başlıklı 48 nci maddesinde; “Dağıtım şirketi, mekanik sayaç kullanan abonelerin sayaç endekslerini müşteri bazında bir önceki okuma tarihine göre artı ‐eksi beş günden fazla sapma olmayacak şekilde, aylık okur…. Doğal gaz kullanım faturaları metreküp ve kWh enerji miktarı bazında müşteriye fatura edilir. Tüketim faturalarında okuma periyotlarına göre hesaplanacak gün bazında ağırlıklı ortalama perakende satış fiyatı kullanılarak tahakkuk yapılır.” hükümleri bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
15. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre başvurunun reddi önerilmiştir.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 16. Başvuran, fatura tutarına itiraz etmektedir.
17. İlgili idare, sayaç ölçümlerinde hata bulunmadığını belirtmektedir.
18. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre, başvuranın 29/09/2021 tarihinde abone olduğu, 04/10/2021 tarihinde sözleşme imzaladığı, 09/10/2021 tarihinde doğal gaz kullanımına başladığı, sayacın numaratörünün dönmediğine dair 02.12.2022 tarihli başvuru yaptığı, 07.12.2021 tarihinde sayaç değişim
işlemi yapıldığı, 21/02/2022 son ödeme tarihli 479,00 TL tutarlı 09/10/2021 ile 06/12/2021 tarihleri arası için düzenlenen kıyas faturaya itiraz ettiği anlaşılmıştır.
19. Dosyanın incelenme sürecinde ilgili mevzuatta 14/05/2022 tarihi itibari kısmi değişiklikler olmuştur.
Bununla birlikte müşteriye ilişkin geçmiş yıla ait veri olmaması durumundaki hesaplama şekli aynen korunmuştur ve benzer tüketim eğilimine sahip diğer müşterilere ilişkin verilerin dikkate alınarak yapılacağı düzenlenmiştir. Kaldı ki zaten başvuran hakkında tesis edilen iş ve işlemler mevzuat değişiklik tarihi öncesine isabet etmektedir.
20. Yine 14.05.2022 tarihli değişikliler sonrasında faturaya itiraz durumunda, tüketicinin itiraza konu dönemdeki elektrik ve su faturaları dikkate alınarak düzeltme yapılabilecektir. İlgili idare uygulamada öncesinde de bu yola başvurduğunu belirtmektedir. Bu kapsamda başvurandan diğer fatura örneklerini talep etmiş ancak talebi başvuran tarafından karşılık görmemiştir. Bununla birlikte ilgili idare tesisattan sökülen sayacın teknik inceleme aşamasında sağlıklı çalışmaya başladığını, bu sebeple arızaya yönelik bir inceleme ve rapor sonucunun bulunmadığını, bu nedenle elektrik ve su faturalarının ibrazının önemli olduğunu belirtmektedir.
21. Başvurunun dostane çözüm usulü ile çözülmesi amacıyla yapılan görüşmelerde ilgili idare, başvuranın diğer faturaları göndereceğini beyan etmesine rağmen halen göndermediğini belirtmiştir.
Bununla birlikte Kurumumuz tarafından yapılan aramalara da başvuran cevap vermemiştir.
22. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, başvuranın sayacının arızalı olduğu, yaptığı bildirim sonunda sayaç değişikliği yapıldığı, sayaç değişikliği öncesinde 01/11/2021, 30/11/2021, 07/12/2021 tarihli faturalandırmalarda son gösterge tüketiminin 4 m3 olarak ölçüldüğü ve sabit kaldığı, sayaç değişikliği sonrasında sırası ile 123, 135 ve 216 m3 tüketimin gerçekleştirildiği, bu nedenle ilk üç faturalandırma döneminde numaratörün dönmediği (arıza) ifadesine itibar edilmesi gerektiği, tüketim kaydedilemeyen dönem için kıyas fatura oluşturulduğu, kıyas fatura hesabının başvuranın geçmiş dönemlere yönelik kullanımı bulunmadığı için 246 benzer tesisat sayısının 138,83 m3 tüketim ortalaması dikkate alınarak 134,83 m3 faturalanacak tüketimin hesabı yapıldığı ve ilgili idarece mevzuata uygun işlem tesis edildiği hususları ile birlikte yukarıda yer verilen düzenlemeler ve açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde başvuranın faturalandırmaya yönelik itirazın ilgili idarece reddi işleminin hukuka uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden 23. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. İdarenin, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdare tarafından bahse konu ilkeye uygun davranılması ve sayaçların sağlıklı işleyişini sıklıkla ve mümkünse her okuma periyodunda kontrol edilmesi önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
24. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve İSTANBUL GAZ DAĞITIM SANAYİ TİCARET ANONİM
ŞİRKETİNE tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi