|
ÖZET: Başvuran, Klinik Psikoloji Yüksek Lisans diplomasının Sağlık Bakanlığı onayı ile verilmesi talebinde bulunmuştur. Ancak, 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’un Ek Madde 13 hükmü gereği, Klinik Psikoloji mezunlarının diplomalarının geçerli olabilmesi için Sağlık Bakanlığı tarafından tescil edilmesi gerekmektedir. Başvuranın yüksek lisans mezuniyetinin, Psikoloji lisans mezuniyetinden önce olması, diploma tescil işlemlerinin yapılabilmesi için gerekli olan şartları sağlamadığından, Sağlık Bakanlığı diplomanın tescilini reddetmiştir.
Kurum incelemesi sonucunda, başvuranın Klinik Psikoloji yüksek lisans programına kayıt olabilmesi için gerekli olan psikoloji lisans eğitimine sahip olmaması ve dolayısıyla “Klinik Psikolog” unvanını kazanabilmesi için klinik psikoloji doktorası yapması gerektiği belirlenmiştir. Bu nedenle, başvuranın diplomasının tescil edilmemesi işlemi hukuka uygun bulunmuştur. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/5909-S.22.8994
BAŞVURU NO : 2021/19580
KARAR TARİHİ : 29/04/2022
RET KARARI
Adres:
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : IŞIK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
SAĞLIK BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın Klinik Psikoloji Yüksek Lisans diplomasının
Sağlık Bakanlığı onayı ile verilmesi talebi hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 15/11/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda vekili özetle; başvuranın 2016 yılında Doğuş
Üniversitesinde başladığı Klinik Psikoloji Yüksek Lisans programını 2018 yılında yatay geçiş yaptığı Feyziye
Mektepleri Vakfı (FMV) Işık Üniversitesinde tamamladığını belirterek Işık Üniversitesi Rektörlüğü’nce, “Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliği” uyarınca hak edilmiş olan Sağlık Bakanlığı onaylı Yüksek Lisans diplomasının verilmesi”ni talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun talep edilen bilgi ve belge isteme yazısına cevaben; 2.1. Sağlık Bakanlığı’nın sayılı Kurumumuzca 14.04.2022 tarihinde kayıt altına alınan cevabi yazılarında özetle;
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
2.1.1.14.04.1928 tarihli ve 863 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı
San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun ile sağlık meslek mensupları tanımlanmış olup hangi okul mezunlarının sağlık meslek mensubu olduğu mezkûr mevzuatla hüküm altına alındığı, Sağlık meslek mensuplarının diploma tescil işlemleri ise; 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 355’inci maddesinin birinci fıkrasının (o) bendinde yer alan, “Sağlık meslek mensuplarının tescil işlemlerini yapmak, kayıtlarını tutmak, personel hareketlerini takip etmek” hükmü doğrultusunda; 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun, 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun ve 6283 sayılı Hemşirelik Kanunu hükümlerine göre Bakanlığımızca yapılmakta olduğu, Klinik psikolog ise, 1219 Sayılı Kanun’un Ek 13. Maddesinin (a) bendinde “…psikoloji veya psikolojik danışma ve rehberlik lisans eğitimi üzerine klinik ortamlarda gerekli pratik uygulamaları içeren klinik psikoloji yüksek lisansı veya diğer lisans eğitimleri üzerine psikoloji veya klinik psikoloji yüksek lisansına ilaveten klinik psikoloji doktorası yapan sağlık meslek mensubu” olarak tanımlanmış olduğu ve diploma tescil işlemi de bu tanım doğrultusunda gerçekleştirilmekte olduğu, 2.1.2. Bakanlık ve YÖKSİS kayıtlarının incelenmesi neticesinde; ’ in Yıldız Teknik
Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme lisans programından 05/07/2004 tarihinde, Işık
Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Klinik Psikoloji yüksek lisans programından 13/06/2019 tarihinde, Doğuş Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Psikoloji lisans programından ise 22/07/2020 tarihinde mezun olduğu ve diplomasının tescil edilmesine yönelik Bakanlığa herhangi bir başvurusunun bulunmadığı, 2.1.3. Ancak; başvuranın YÖKSİS (Yükseköğretim Kurulu Bilgi Sistemi)’ te kayıtlı eğitim bilgileri meri mevzuat kapsamında incelendiğinde; Klinik Psikoloji yüksek lisans eğitimini Psikoloji lisans eğitiminden önce tamamladığı, Klinik Psikoloji yüksek lisans eğitimine Yıldız Teknik Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler
Fakültesi İşletme lisans eğitimine istinaden kabul edildiği ve dolayısıyla “Klinik Psikolog” unvanını kazanabilmesi için anılan hüküm doğrultusunda klinik psikoloji doktorası yapması gerekeceğinden “Klinik
Psikolog” olarak tescil edilmesinin uygun olmadığının değerlendirildiği, 2.2. Doğuş Üniversitesi Rektörlüğü’nün sayılı ve 24.12.2021 tarihli cevabi yazısında özetle; 2.2.1. Başvuran in, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Klinik Psikoloji Tezli Yüksek Lisans programına 07.09.2016 tarihinde kayıt yaptırdığı, Işık Üniversitesi Klinik Psikoloji Yüksek Lisans programına yapmış olduğu yatay geçiş başvurusu uygun görüldüğünden Enstitü Yönetim Kurulu’nun 24.10.2018 tarih ve sayılı kararı ile ilişiği kesildiği, 2.2.2. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin 10 uncu maddesi ile Doğuş Üniversitesi Lisansüstü
Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin ilgili 33, 37 ve 45 inci maddelerinden görüleceği üzere Üniversitenin yalnızca kendi önlisans, lisans ve lisansüstü düzeyindeki programlarına kayıtlı öğrencilerine mezuniyet şartlarını taşımaları durumunda diploma verebilmekte olduğu, üniversitede de Klinik Psikoloji Yüksek Lisans eğitimini alıp, mezun olmaya hak kazanan öğrencilerin diplomaları hem Yükseköğretim Kurumu tarafından
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
hem de Sağlık Bakanlığı’ndan onaylanmakta olduğu, öte yandan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin
“Yatay geçiş yoluyla öğrenci kabulü” başlıklı 32 inci maddesi yatay geçiş yoluyla kabulün ilgili üniversite senatosu tarafından kabul edilen yönetmelikle belirlendiğinin düzenlendiği, buradan anlaşılacağı üzere yatay geçişin yapılmasına ilişkin olarak ne başvuran ile ne de Fevziye Mektepleri Vakfı Işık Üniversitesi ile bir anlaşma bulunmamakta olduğu, tüm bu hususlardan görüleceği üzere başvuran kendi iradesi ile üniversiteden kaydını sildirerek Fevziye Mektepleri Vakfı Işık Üniversitesi’ne yatay geçiş yaptığı, bu durumda başkaca bir üniversite tarafından verilecek olan diplomanın onaylanmasına ilişkin bir işlem tesis edilmesinin mümkün olmadığı gibi kaydını sildirip başkaca üniversiteye geçiş yapan başvuran için almış olduğu dersleri gösterir transkript vermek dışında başkaca bir işlem yapılmasının mümkün olmadığı, tüm bu sebepler diplomaların onaylanmasına ilişkin Doğuş Üniversitesi tarafından yapılacak bir işlem bulunmamakta olduğu gibi sorumluluğu da bulunmamakta olduğu, 2.3. FMV Işık Üniversitesi Rektörlüğünün : sayılı ve 07.01.2022 tarihli cevabi yazısında özetle; 2.3.1. Başvuranın 24.10.2018 tarihinde yurt içi yatay geçiş yolu ile Işık Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü
Klinik Psikoloji Tezli Yüksek Lisans Programına kaydolduğu; 13.06.2019 tarihinde mezuniyete hak kazandığı,
1219 Sayılı Tababet Ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’un Ek Madde 13 hükmü uyarınca,
Klinik Psikoloji bölümü mezunlarının diplomalarının geçerli olabilmesi için T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından tescil edilmesi gerektiği, bu sebeple; Üniversite Rektörlüğü’nün 14.08.2020 tarih ve sayılı yazısı ile başvuran öğrencinin diplomasının da içinde bulunduğu 38 adet Işık Üniversitesi Sosyal Bilimler
Enstitüsü Klinik Psikoloji Yüksek Lisans Programı diploması Sağlık Bakanlığı’na gönderilerek tescili talep edildiği, T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün 02.09.2020 tarihli ve “Yüksek Lisans
Diploma Tescili” konulu yazısı ile “35 (otuz beş) kişiye ait diplomanın tescil edildiği, 1219 sayılı Kanun’un Ek 13. maddesinde yapılan Klinik Psikolog tanımında belirtilen lisans eğitimi bilgilerine uymayan 1(bir) kişi ile lisans eğitimi mezuniyet tarihi (2020) yüksek lisans eğitimi mezuniyet tarihinden (2019) sonra olan 2 (iki)
kişiye ait diplomanın tescil edilmediği” bildirildiği, başvurucu öğrenci; lisans mezuniyet tarihi, yüksek lisans mezuniyet tarihinden sonra olması nedeni ile diploması tescil edilemeyen öğrencilerden biri olduğu, FMV Işık
Üniversitesi’nin 02.01.2019 tarih ve 302 sayılı Senato Kararı ile yürürlüğe giren Işık Üniversitesi Diploma
Yönergesi’nin 7/8 maddesindeki ; “Sağlık bilimlerinde verilen diplomalar, tescil için Sağlık Bakanlığı’na gönderilir. Tescil sonrası mezunlara teslim edilir.” hükmü uyarınca, başvurucu öğrenciye ait Klinik Psikoloji
Yüksek Lisans Programı diplomasının Sağlık Bakanlığı’nca tescil edilmeksizin öğrenciye teslimi, gerek 1219 sayılı Kanun’a gerekse Işık Üniversitesi Diploma Yönergesi’ne aykırılık teşkil edeceği, bu sebeple öğrenciye tescilsiz diploması teslim edilmediği, başvurucu öğrencinin yazılı ve sözlü talepleri üzerine, red nedeninin izahı ve yeniden değerlendirilmesi için Sağlık Bakanlığı’nın ilgili birimleri ile Yüksek Lisans Enstitüsü Müdürlüğü tarafından görüşmeler yapıldığı, ancak, 1219 sayılı Kanun’un Ek 13. Maddesi uyarınca; yüksek lisans eğitiminin, psikoloji biliminin temel ilkelerine ilişkin eğitimi kapsayan lisans eğitiminden önce yapılmış olmasının, madde metninde tanımlanan mesleki yeterlilik eğitim sıralaması koşulunu sağlamayacağı gerekçesi ile diplomanın tescil edilmediği bildirildiği,
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
açıklamalarının Kurumumuza bildirildiği görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın:
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…” 3.2.“Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42’nci maddesinde; “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz…” 3.3. “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130’uncu maddesinde; “Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur… Üniversiteler ve bunlara bağlı birimler, Devletin gözetimi ve denetimi altında olup, güvenlik hizmetleri Devletçe sağlanır… Yükseköğretim kurumlarının kuruluş ve organları ile işleyişleri ve bunların seçimleri, görev, yetki ve sorumlulukları üniversiteler üzerinde Devletin gözetim ve denetim hakkını kullanma usulleri, öğretim elemanlarının görevleri, unvanları, atama, yükselme ve emeklilikleri, öğretim elemanı yetiştirme, üniversitelerin ve öğretim elemanlarının kamu kuruluşları ve diğer kurumlar ile ilişkileri, öğretim düzeyleri ve süreleri, yükseköğretime giriş, devam ve alınacak harçlar, Devletin yapacağı yardımlar ile ilgili ilkeler, disiplin ve ceza işleri, malî işler, özlük hakları, öğretim elemanlarının uyacakları koşullar, üniversitelerarası ihtiyaçlara göre öğretim elemanlarının görevlendirilmesi, öğrenimin ve öğretimin hürriyet ve teminat içinde ve çağdaş bilim ve teknoloji gereklerine göre yürütülmesi, Yükseköğretim Kuruluna ve üniversitelere Devletin sağladığı malî kaynakların kullanılması kanunla düzenlenir.” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”
5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun:
5. 1.“Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemektir.”
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
5.2. “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu kanun; yükseköğretim üst kuruluşlarını, bütün yükseköğretim kurumlarını, bağlı birimlerini ve bunlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsar.” 5.3. “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde; “…d) Üniversite: Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur…” 5.4.“Yükseköğretim Kurulunun görevleri” başlıklı 7 inci maddesinin (e ) fıkrasında; “Yükseköğretim kurumlarında eğitim – öğretim programlarının asgari ders saatlerini ve sürelerini, öğrencilerin yatay ve dikey geçişleriyle ve yüksekokul mezunlarının bir üst düzeyde öğrenim yapmalarına ilişkin esasları
Üniversitelerarası Kurulun da görüşlerini alarak tespit etmek,” 5.5. “Lisans düzeyinde öğretim” kenar başlıklı 43’üncü maddesinde; “Yükseköğretim, harca tabi olup bu kanunda belirlenen amaç ve ana ilkelere göre aşağıdaki şekilde düzenlenir”.43.maddenin (a) bendinde; “a.
Yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim – öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esaslar her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilir.” 5.6. “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar” başlıklı 44’üncü maddesinin a bendinde yer alan; “Yükseköğretim kurumlarının önlisans, lisans ve lisansüstü düzeyindeki diploma programlarına kayıtlı öğrenciler, bu madde hükümlerine göre belirlenen ders kredileri ve diğer yükümlülükleri başarı ile tamamlamaları halinde; önlisans, lisans, yüksek lisans veya doktora diploması alır. Ders kredileri, Yükseköğretim Kurulunca ilgili programın yer aldığı diploma düzeyi ve alan için yükseköğretim yeterlilikler çerçevesine göre belirlenen kredi aralığı ve öğrencilerin çalışma saati göz önünde tutularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenir” 6. 1219 sayılı 14.04.1928 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Tababet Ve Şuabati San’atlarinin Tarzi
İcrasina Dair Kanun’un ek 13. Maddesinde; “ (Ek: 6/4/2011-6225/9 md.) a) Klinik psikolog; psikoloji veya psikolojik danışma ve rehberlik lisans eğitimi üzerine klinik ortamlarda gerekli pratik uygulamaları içeren klinik psikoloji yüksek lisansı veya diğer lisans eğitimleri üzerine psikoloji veya klinik psikoloji yüksek lisansına ilaveten klinik psikoloji doktorası yapan sağlık meslek mensubudur. Klinik psikolog, nesnel ve yansıtmalı ölçüm araçları, gözlem ve görüşme teknikleri kullanarak psikolojik değerlendirme ile uluslararası teşhis ve sınıflama sistemlerinde hastalık olarak tanımlanmayan ve Sağlık Bakanlığının da uygun bulduğu durumlarda psikoterapi işlemleri yapar. Hastalık durumlarında ise ancak ilgili uzman tabibin teşhisine ve tedavi için yönlendirmesine bağlı olarak psikoterapi uygulamalarını gerçekleştirir. Psikoloji lisans eğitimi üzerine ilgili mevzuatına göre Sağlık Bakanlığınca uygun görülen psikolojinin tıbbi uygulamalarıyla ilgili sertifikalı eğitim almış ve yeterliliğini belgelemiş psikologlar sertifika alanlarındaki tıbbi uygulamalarda görev alabilirler.
Uzman tabibin teşhis ve yönlendirmesiyle ya da bağımsız olarak yapılabilecek mesleki uygulamalar, bu bentteki prensipler çerçevesinde Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.”
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
7. Lisansüstü Eğitim Ve Öğretim Yönetmeliği’nin “Diploma” kenar başlıklı 10 uncu maddesinde; “ (1)
Tez sınavında başarılı olmak ve senato tarafından belirlenen mezuniyet için gerekli diğer koşulları da sağlamak kaydıyla, yüksek lisans tezinin ciltlenmiş en az üç kopyasını tez sınavına giriş tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili enstitüye teslim eden ve tezi şekil yönünden uygun bulunan yüksek lisans öğrencisine tezli yüksek lisans diploması verilir. Enstitü yönetim kurulu talep halinde teslim süresini en fazla bir ay daha uzatabilir.
Bu koşulları yerine getirmeyen öğrenci koşulları yerine getirinceye kadar diplomasını alamaz, öğrencilik haklarından yararlanamaz ve azami süresinin dolması halinde ilişiği kesilir.(2) Tezli yüksek lisans diploması üzerinde öğrencinin kayıtlı olduğu enstitü anabilim/anasanat dalındaki programın Yükseköğretim Kurulu tarafından onaylanmış adı bulunur. (Değişik cümle:RG-1/3/2017-29994) Mezuniyet tarihi tezin sınav jüri komisyonu tarafından imzalı nüshasının teslim edildiği tarihtir.(3) Tezin tesliminden itibaren üç ay içinde yüksek lisans tezinin bir kopyası elektronik ortamda, bilimsel araştırma ve faaliyetlerin hizmetine sunulmak üzere enstitü tarafından Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına gönderilir.” 8. Işık Üniversitesi Diploma Yönergesi’nin “Diploma ve Sertifika” kenar başlıklı 7 nci maddesinin 8 ici fıkrasında; “Sağlık bilimlerinde verilen diplomalar, tescil için Sağlık Bakanlığına gönderilir. Tescil sonrası mezunlara teslim edilir.”
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususunda hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuru, başvuranın 2016 yılında Doğuş Üniversitesinde başladığı Klinik Psikoloji Yüksek Lisans programını 2018 yılında yatay geçiş yaptığı Feyziye Mektepleri Vakfı (FMV) Işık Üniversitesinde tamamladığını belirterek Işık Üniversitesi Rektörlüğü’nce, “Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliği” uyarınca hak edilmiş olan Sağlık Bakanlığı onaylı Yüksek Lisans diplomasının verilmesi talebidir.
11. Somut olayda, başvuran, FMV Işık Üniversitesi’nde tamamladığı Klinik Psikoloji Yüksek Lisans Programı mezuniyeti ile hak kazandığı Sağlık Bakanlığı tescilli diplomasının, kendisine teslim edilmemesine ilişkin itirazlarını sunmaktadır. Başvuru incelendiğinde başvuranın 24.10.2018 tarihinde yurt içi yatay geçiş yolu ile
Doğuş Üniversitesinden FMV Işık Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Klinik Psikoloji Tezli Yüksek Lisans
Programına kaydolduğu, 14.06.2019 tarihinde mezuniyete hak kazandığı anlaşılmaktadır.
12. 1219 Sayılı Tababet Ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’un Ek Madde 13 hükmü uyarınca, Klinik Psikoloji bölümü mezunlarının diplomalarının geçerli olabilmesi için T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından tescil edilmesi gerekli olduğu, bu sebeple; Üniversite Rektörlüğü’nün 14.08.2020 tarih ve sayılı yazısı ile başvuranın diplomasının da içinde bulunduğu 38 adet Işık Üniversitesi Sosyal Bilimler
Enstitüsü Klinik Psikoloji Yüksek Lisans Programı diploması Sağlık Bakanlığı’na gönderilerek tescili talep
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
edildiği, Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün 02.09.2020 tarihli ve “Yüksek Lisans
Diploma Tescili” konulu yazısı ile “35 (otuz beş) kişiye ait diplomanın tescil edildiği, 1219 sayılı Kanun’un Ek 13. maddesinde yapılan Klinik Psikolog tanımında belirtilen lisans eğitimi bilgilerine uymayan 1(bir) kişi ile lisans eğitimi mezuniyet tarihi (2020) yüksek lisans eğitimi mezuniyet tarihinden (2019) sonra olan 2 (iki)
kişiye ait diplomanın tescil edilmediği” nin bildirildiği anlaşılmaktadır.
13. 14.04.1928 tarihli ve 863 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının
Tarzı İcrasına Dair Kanun ile sağlık meslek mensupları tanımlanmış olup hangi okul mezunlarının sağlık meslek mensubu olduğu mezkûr mevzuatla hüküm altına alınmıştır. Sağlık meslek mensuplarının diploma tescil işlemleri ise; 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesi’nin 355’inci maddesinin birinci fıkrasının (o) bendinde yer alan, “Sağlık meslek mensuplarının tescil işlemlerini yapmak, kayıtlarını tutmak, personel hareketlerini takip etmek” hükmü doğrultusunda; 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun, 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında
Kanun ve 6283 sayılı Hemşirelik Kanunu hükümlerine göre Bakanlıkça yapılmaktadır.
13.1. Klinik psikolog tanımına bakıldığında, 1219 Sayılı Kanun’un Ek 13. Maddesinin (a) bendinde
“…psikoloji veya psikolojik danışma ve rehberlik lisans eğitimi üzerine klinik ortamlarda gerekli pratik uygulamaları içeren klinik psikoloji yüksek lisansı veya diğer lisans eğitimleri üzerine psikoloji veya klinik psikoloji yüksek lisansına ilaveten klinik psikoloji doktorası yapan sağlık meslek mensubu” olarak tanımlandığı ve diploma tescil işleminin de bu tanım doğrultusunda gerçekleştirilmekte olduğu anlaşılmıştır.
14. Konu ile ilgili , YÖK’ün 18.07.2018 tarih 75850160-102.01.01-E.57438 sayılı yazısına göre uygulamalı psikoloji alanından yüksek lisans/doktora diploması almış tüm mezunların klinik psikolog olarak tescil edilmemesine; ancak mağduriyet oluşturmamak üzere bu kararın çıktığı tarihten (18.07.2018)
önce “uygulamalı psikoloji” üst alanının yanı sıra “klinik psikoloji” eğitimi alarak diplomasında alt alanı yazılmış olan diplomaların tescil edilmesine karar verildiği, öte yandan aynı tarihte adli psikoloji, deneysel psikoloji, endüstri ve örgüt psikolojisi, gelişim psikolojisi, psikoloji, sağlık psikolojisi, sosyal psikoloji, uygulamalı psikoloji, örgütsel psikoloji, psikometri, sosyoloji, bağımlılık psikolojisi, bilişsel nöropsikoloji, çalışma psikolojisi ve insan kaynakları, din psikolojisi, egzersiz ve spor psikolojisi, eğitim psikolojisi, endüstri örgüt psikolojisi, endüstri psikolojisi, endüstriyel ve örgütsel psikoloji, evlilik ve aile psikolojisi, genel psikoloji, insan psikolojisi ve iletişim, sporda psikososyal alanlar, yönetim ve çalışma psikolojisi alanlarından mezun olanların diplomalarının klinik psikoloji adı altında tescil edilmesinin uygun olmadığı yönünde karara varıldığı görülmüştür.
15. Başvuranın YÖKSİS kayıtlarının incelenmesi neticesinde;, Yıldız Teknik Üniversitesi İktisadi ve İdari
Bilimler Fakültesi İşletme lisans programından 05/07/2004 tarihinde, Işık Üniversitesi Sosyal Bilimler
Enstitüsü Klinik Psikoloji yüksek lisans programından 13/06/2019 tarihinde, Doğuş Üniversitesi Fen-Edebiyat
Fakültesi Psikoloji lisans programından ise 22/07/2020 tarihinde mezun olduğu tespit edilmiştir.Bununla birlikte Psikoloji lisans diplomasının tescili için henüz Sağlık Bakanlığına herhangi bir başvuruda bulunulmadığı tespit edilmiştir. Başvuranın YÖKSİS (Yükseköğretim Kurulu Bilgi Sistemi)’ te kayıtlı eğitim
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
bilgileri meri mevzuat kapsamında incelendiğinde; Klinik Psikoloji yüksek lisans eğitimini, Psikoloji lisans eğitiminden önce tamamladığı, Klinik Psikoloji yüksek lisans eğitimine Yıldız Teknik Üniversitesi İktisadi ve
İdari Bilimler Fakültesi İşletme lisans eğitimine istinaden kabul edildiği ve dolayısıyla mevzuat gereği klinik psikolog tanımının “veya” ibaresinden sonra düzenlenen “diğer lisans eğitimleri üzerine klinik psikoloji yüksek lisansı yapan” kapsamına dahil olduğu, (“…veya diğer lisans eğitimleri üzerine psikoloji veya klinik psikoloji yüksek lisansına ilaveten klinik psikoloji doktorası yapan sağlık meslek mensubu”), böylelikle kanun gereği
“Klinik Psikolog” unvanını kazanabilmesi için anılan hüküm doğrultusunda klinik psikoloji doktorası yapması gerekeceğinden “Klinik Psikolog” olarak tescil edilmediği anlaşılmıştır.
16. Başvuran her ne kadar FMV Işık Üniversitesi Rektörlüğü’nce, “Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliği uyarınca hak edilmiş olan Sağlık Bakanlığı onaylı Yüksek Lisans Diplomasının verilmesi”ni talep etmiş olsa da, FMV Işık Üniversitesi’nin 02.01.2019 tarih ve 302 sayılı Senato Kararı ile yürürlüğe giren Işık Üniversitesi
Diploma Yönergesi’nin 7/8 maddesindeki; “Sağlık bilimlerinde verilen diplomalar, tescil için Sağlık
Bakanlığı’na gönderilir. Tescil sonrası mezunlara teslim edilir.” düzenlemesinin yer aldığı, yukarıda değinildiği üzere tescil işleminin Sağlık Bakanlığı tarafından yapılmaksızın diplomanın tesliminin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.
17. Kurumumuzca yapılan inceleme neticesinde; somut olaya konu uyuşmazlığın başvuranın Klinik
Pisikoloji yüksek lisans mezuniyetinin, Psikoloji lisans mezuniyetinden önce olmasından yani diğer bölümlere ilişkin lisans mezuniyetinin üzerine klinik psikoloji yüksek lisans programına kayıt olmasından kaynaklanmakta olduğu, sağlık meslek mensuplarının diploma tescil işlemlerinin; 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 355’inci maddesinin birinci fıkrasının (o) bendinde yer alan, “Sağlık meslek mensuplarının tescil işlemlerini yapmak, kayıtlarını tutmak, personel hareketlerini takip etmek” hükmü doğrultusunda; 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı
San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun, 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun ve 6283 sayılı
Hemşirelik Kanunu hükümlerine göre Sağlık Bakanlığınca yapılmakta olduğu, klinik psikolog tanımına bakıldığında ise, 1219 Sayılı Kanun’un Ek 13. Maddesinin (a) bendinde “…psikoloji veya psikolojik danışma ve rehberlik lisans eğitimi üzerine klinik ortamlarda gerekli pratik uygulamaları içeren klinik psikoloji yüksek lisansı veya diğer lisans eğitimleri üzerine psikoloji veya klinik psikoloji yüksek lisansına ilaveten klinik psikoloji doktorası yapan sağlık meslek mensubu” olarak tanımlandığı ve diploma tescil işleminin de bu tanım doğrultusunda gerçekleştirilmekte olduğu, başvuranın klinik psikoloji yüksek lisans eğitimine başladığı tarihte psikoloji veya psikolojik danışma ve rehberlik lisans eğitimi bulunmadığı, klinik psikoloji yüksek lisans eğitimine Yıldız Teknik Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme lisans eğitimine istinaden kabul edildiği ve dolayısıyla mevzuat gereği klinik psikolog tanımının “veya” ibaresinden sonra düzenlenen kısmı kapsamına dahil olduğu, böylelikle kanun gereği “Klinik Psikolog” unvanını kazanabilmesi için anılan hüküm doğrultusunda klinik psikoloji doktora eğitimini tamamlaması gerekeceğinden “Klinik Psikolog” olarak tescil edilmemesi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
18. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece “kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 17’ncimaddesinin sekizinci fıkrasına göre, Kamu Denetçiliği Kurumu’na dava açma süresi içinde yapılan başvuru işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup; 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu
Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın Başvuran vekiline, SAĞLIK BAKANLIĞINA ve FMV IŞIK ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr