| ÖZET: Sayıştay, KOBİ Proje Destek Programı kapsamında “Proje Yürütme Bedeli” adı altında yapılan destek ödemelerinin mevzuata uygunluğunu değerlendirmiştir. Temyiz Kurulu, bu ödemelerin tazminine ilişkin hükmü onaylamış, ancak sorumlu taraf, desteklenen giderlerin mevzuata aykırı olduğunu iddia ederek itirazda bulunmuştur. İtirazında, KOBİ Proje Desteği Uygulama Esasları’nın ilgili maddelerine atıfta bulunarak, danışmanlık hizmetlerinin desteklenmeyeceğini öne sürmüştür. Ancak Sayıştay, bu itirazı reddederek, kurulun takdir yetkisini kullanarak projenin başarılı bir şekilde yürütülmesi için gerekli gördüğü giderleri destekleme kararı alabileceğine hükmetmiştir. Sonuç olarak, tazmin hükmü, mevzuata uygun olarak verilmiş bir karar olarak tasdik edilmiştir. Bu durum, KOBİ projelerinin desteklenmesinde kurulların takdir yetkisini kullanabilme yetkisini ortaya koymaktadır. |
| Kamu İdaresi Türü | Diğer Özel Bütçeli İdareler |
| Yılı | 2012 |
| Dairesi | 7 |
| Karar No | 39820 |
| İlam No | 43316 |
| Tutanak Tarihi | 27.9.2017 |
| Kararın Konusu | Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar |
Konu: Desteklenen Projeler ilişkin olarak “Proje Yürütme Bedeli” adı altında destek ödemesi yapılması hakkında.
1) 41179 sayılı Temyiz Kurulu İlamının 1 inci maddesi ile 262 sayılı ilamın 12 nci maddesi ile … Hizmet Merkezi Müdürlüğünde, KOBİ Projelerine ilişkin olarak “Proje Yürütme Bedeli” adı altında, kurul kararıyla destek ödemesi yapılması nedeniyle … TL’nin tazminine ilişkin hükme karşı yapılan temyiz başvurusunun sorumluluk itirazı yönünden reddine, esas yönünden tasdikine karar verilmiştir.
Sorumlu (Değerlendirme ve Karar Kurulu Üyesi- Başkanlık Müşaviri) … göndermiş olduğu karar düzeltme dilekçesinde özetle;
… Hizmet Merkezi Müdürlüğünce, KOBİ Proje desteği kapsamında desteklenmiş olan “proje yürütme bedeli”nin mevzuata uygun olmadığı iddia edilerek, destek tutarının (… .- TL) tazmin edilmesine hükmedildiği,
08.12.2015 tarih ve 41179 tutanak nolu Temyiz Kurulu Kararının 10. ve 11. Sayfalarında, EK.4 – KOBİ Proje Desteği Uygulama Esasları (KPDPUE)’nin Desteklenecek Proje Konuları’ başlıklı 9 uncu maddesi ve KPDPUE’nin Desteklenecek Proje Giderleri’ başlıklı 10 uncu maddesi referans gösterilerek; aynen
“KOBİ Projelerin yürütülmesi esnasında herhangi bir danışmanlık hizmetinden yararlanılabileceğine veya bu gider kaleminin … tarafından destekleneceğine ilişkin hüküm bulunmamaktadır” denilerek tazmin hükmünün kaldırılmadığı, bu karara karşı itirazının aşağıdaki şeklide olduğu,
KPDPUE 9 uncu ve KPDPUE 10 uncu maddelerinin aynen aşağıdaki gibi olduğunu,
Desteklenecek Proje Konuları
MADDE 9 – (1) İşletmelerin; üretim, yönetim-organizasyon, pazarlama, dış ticaret, insan kaynakları, mali işler ve finans, bilgi yönetimi ve bunlarla ilişkili alanlarda sunacakları;
_ İstihdam artırıcı,
_ İhracat artırıcı,
_ Pazar payı artırıcı,
_ Verimlilik artırıcı,
_ Maliyet düşürücü,
_ Kapasite artırıcı,
_ Ürün/hizmet kalitesi yükseltici,
_ Bölgesel gelişim düzeyine katkı sağlayıcı,
_ Kaynakların etkin kullanımını sağlayıcı,
_ Kurumsallaşmaya yönelik,
_ Müşteri memnuniyetini artırmaya yönelik projeleri desteklenir.
Desteklenecek Proje Giderleri
MADDE 10 (1) Bu program kapsamında desteklenecek proje giderlerine Kurul karar verir. Ancak, arsa, bina, inşaat, tadilat, tefrişat ve benzeri, taşıt aracı, vergi, resim ve harçlar, sosyal güvenlik primleri, haberleşme giderleri, proje ile ilgili olmayan personel giderleri, enerji ve su giderleri, kira giderleri, finansman giderleri, proje ile ilişkilendirilmemiş diğer maliyetler desteklenmez.
KPDPUE 9 uncu maddesi, Destelenecek Proje Konularını ana başlıkları ile açıklamakta ve 10 uncu maddesi ise Desteklenecek Proje Giderlerini yani, proje konuları ile ilgili faaliyetlere ait gider kalemlerini ve desteklenmeyecek gider kalemlerini açıklamaya çalıştığı, ancak, KPDPUE 10 uncu maddesinin ilk cümlesinin açık ve net bir şekilde: “Bu program kapsamında desteklenecek proje giderlerine Kurul karar verir” denildiği, bu cümlenin kurula bir takdir yetkisi verdiği, kurulun, bir taraftan açık bir şekilde desteklenmez denilen kalemleri desteklemeyeceği, bir diğer taraftan da takdir yetkisini kullanarak KOBİ Projelerin başarılı bir şekilde yürümesi için gereken kararları alması gerektiği,
Sonuç olarak; Kurulun KPDPUE’ye uygun olarak toplandığı, … mevzuatlarına göre işletme yetkilisini de dinleyerek, projenin başarılı olabilmesi ve kaynakların heba olmaması için özellikle de ilk defa proje yürütecek olan bazı işletmelerin projelerinde proje yürütme hizmetinin proje ile ilişkili olduğuna kanaat getirdiği ve destek kapsamına aldığı,
Ayrıca, EK.1 de verilen “… KOBİ Proje Kurul Karar Formu” formatı incelendiğinde kurul tarafından uygun görülen desteklerin;
UYGUN GÖRÜLEN DESTEKLER :
-PERSONEL
-MAKİN E-TEÇHİZAT, HAMMADDE, MALZEME -HİZMET ALİMİ
-DİĞER
başlıkları altında tablo şeklide verildiğinin görüleceği,
Uygun görülen desteklerin proje konuları ile ilgili faaliyet giderlerinin olduğu, bu faaliyet giderlerinin içerisinde projenin konusuna, hedefine uygun olarak Reklam, Tanıtım, Eğitim ve Promosyon malzemeleri gibi giderlerinde yazılabildiği, Reklam, Tanıtım, Eğitim ve Promosyon malzemelerinin desteklendiği EK.2 de verilen ÖZMAK Ltd. Sti. işletmesine ait başvuru formu incelendiğinde de görüleceği, … İdaresi Başkanlığı, HİZMET ve DİĞER gider kalemleri altında yazılan bu giderlerin hepsini KPDPUE’de belirtmek yerine kurula takdir yetkisi verdiği, proje bazında, işletme yetkilisinin sözlü ifadeleri de alınarak, projenin konusuna uygun olan gider kalemlerini kurulun belirlediği,
Diğer taraftan EK.2 de verilen … Kahramanmaraş Hizmet Merkezine ait, ÖZMAK Ltd. Şti. KOBİ Proje başvurusu ve ön değerlendirme raporu incelendiğinde, proje başvurusunun 24. Sayfasında “PROJE YAZIM HİZMETİ” ve “PROJE UYGULAMA HİZMETİ” talep edilmiş olduğu ve bu talebin hizmet merkezi KOBİ Uzmanı ile Merkez Müdürü tarafından … Mevzuatı açısından uygun bulunarak kurula sevk edildiğinin görüleceği, başvuru ekinde “proje yazma danışmanlığı hizmeti” ile “proje yürütme danışmanlığı hizmeti” ne ait proformalarında mevcut olduğu, … Kahramanmaraş Hizmet Merkezi de mevzuata uygun olduğu için “Proje yürütme bedel”ni destek kapsamına alınabilir düşüncesi ile kurula sunduğu,
Dolayısı ile, reklam, tanıtım, eğitim ve promosyon giderleri gibi mevzuatında aksi belirtilmemiş olan “Proje yürütme bedeli” nin destek kapsamına alınmış olmasının mevzuata aykırı olmadığını,
Belirtmiş, duruşma sırasında vermiş olduğu ek savunmasında ise özetle;
12 sıra no ile belirtilen KOBİ Projelerinde “PROJE YÜRÜTME DANIŞMANLIĞI” bedelinin “Proje danışmanlığı” veya “Proje uygulama hizmeti” adları altında diğer hizmet merkezlerinde de desteklendiğini ve bunun mevzuata uygun olduğunu belirterek savunma yaptığını, ancak o zaman bu husus ile ilgili belge sunamadığı için savunmasında yeterince etkili olamadığını, Yargılama Heyeti Başkanı (Mehmet DÖNMEZ) in beraat etmeleri gerektiği ve bunun gerekçesini de açıklamış olmasına rağmen Sayıştay İlamının oy çokluğu ile aleyhine çıktığını, daha sonra, has bel kader iş yerinin taşınması esnasında arşivinde bulmuş olduğu belgeleri Karar Düzeltme talebinin ekinde sunduğunu,
13 sıra no ile belirtilen KOBİ Projelerinde “TEFRİŞAT VE BENZERİ MALZEMELER” bedelinin diğer hizmet merkezlerinde de desteklendiğini ve bunun mevzuata uygun olduğunu belirterek savunma yaptığını, ancak o zaman bu husus ile ilgili belge sunamadığı için savunmasında yeterince etkili olamadığını, Sayıştay İlamının aleyhine çıktığını, daha sonra, has bel kader iş yerinin taşınması esnasında arşivinde bulmuş olduğu belgeleri Karar Düzeltme talebi ekinde sunmuş olduğunu,
Sayıştay 262 nolu ilamı, 53. sayfa 1. paragrafında belirtilen denetçi raporunun sonuç kısmının aynen; “KOBİ Proje Destek Programı Uygulama Usul Esasları gereğince Ön değerlendirmede Projenin bilgi, belge v.b. açıdan değerlendirilip mevzuata uygunluk açısından değerlendirilmediği” şeklinde olduğu,
Denetçinin bu beyanının kesinlikle doğru olmadığı, mevzuatın bunun tam tersini söylediğini yani, mevzuata uygunluk acısından ön değerlendirme yapıldığını belirttiğini ve aynen aşağıdaki şekilde olduğunu,
KOBİ Proje Destek Programı Uygulama Usul Esasları-2010, sayfa: 3
Ön Değerlendirme
“Madde 7 – (1) Proje başvurusu, İşletmeden Sorumlu Personel tarafından işletmenin … Destek Programları Yönetmeliği kapsamında yararlandığı program sayısı, KOBİ Bilgi Beyannamesi, mevzuata uygunluk, bilgi, belge, şekli yönünden incelenerek ekte yer alan KOBİ Proje Destek Programı Proje Ön Değerlendirme Raporu hazırlanır.”
Bu hususa Temyiz dilekçesinde itiraz ettiğini ancak dikkate alınmadığını,
Gerek 7. Daire ve gerekse Temyizde bu işlemlerin üç aşamalı olduğunu belirttiğini, Kurul öncesi, Kurul ve Kurul sonrası şeklinde olduğu, Kurul üyelerinin sadece kurul aşamasından sorumlu olduğu, Kurul öncesi ve Kurul sonrasından … hizmet Merkezi sorumludur diye belirtmiş olmasına rağmen, ne yazık ki bu beyanının da dikkate alınmadığı,
Sayıştay 262 nolu ilamı, 60. sayfa 3. paragrafında belirtilen denetçi raporunun sonuç kısmı aynen;
“Gerçekleştirme görevlilerinin desteklerin kabul edilmesi ve ödemelerin yapılması aşamalarının hiçbirinde Kurul Kararlarına müdahale etme hak ve yetkileri bulunmadığından, söz konusu ödemelere ilişkin sorumluluklarının olmadığının düşünüldüğü;” seklinde bir yorum yapıldığı,
Böyle bir ifadenin hiçbir yasal dayanağı bulunmadığı, çünkü yukarıda yasal mevzuatını açıkladığı gibi; gerçekleştirme görevlileri proje başvurusunu kabul eden, mevzuata uygun bulmadıklarını başvuruyu yapan işletmeye iade eden, mevzuata uygun bulmuş olduklarını kurula sevk eden ve ödeme belgelerini düzenleyerek ödeme işlemlerini gerçekleştiren İşletmeden Sorumlu Personel oldukları,
Sayıştay Temyiz Kurulu’nun 08.12.2015 tarihli ve 41179 sayılı tutanak numara Kararı’nın, sayfa 7, 8 ve 9 da Sayıştay Genel Kurulunun 5189/1 Sayılı Kararı referans gösterildiği ve bu karara göre;
“KOBİ projeleri hakkında verilen kararlar, harcama talimatı niteliğinde olup bu karara imza atan Kurul üyelerinin sorumlu tutulması gerekmektedir. Çünkü Kurul tarafından onaylanmayan bir proje için harcama yapılması mümkün değildir.” şeklinde yorum yapıldığı,
Burada, Sayıştay’ın … KOBİ Proje Kurulunu, bir yönetim kurulu gibi düşündüğü ve alınan kararı da harcama talimatı olarak değerlendirdiği, bu Kurul’un hiyerarşik bir makam olmadığını, Kurul kararı’nın da talimat olmadığını, Kurul Karar formunda da görüleceği gibi, Kurul’un “Desteklemeye Esas Üst Limit (KDV Hariç TL” belirleyeceği ve harcama yetkilisine izin vermiş olduğu, Kurul’un, proje faaliyet raporu, fatura, dekont, tespit tutanağı vb. ödeme belgelerinin hiç birini görmeyeceği ve ödeme sürecinin hiçbir aşamasında yer almayacağı,
Sürecin kısaca şöyle olduğunu; İşletme, projeye uygun çalışarak bir dönem faaliyet raporu hazırlar ve yaptığı harcamaların faturasını … Müdürlüğüne sunar, faaliyetler ve satın almalar projeye ve mevzuata uygunsa, işletme yerinde denetlenir tespit tutanağı tutulur ve daha sonra ödeme yapılır. Uygun olmayan hususlar için ödeme yapılamaz. Firmaya uygunsuzluğun düzeltilmesi bildirilir. Düzeltilirse Ödeme yapılır, düzeltilmezse … Uygunsuzluk yönergesine göre işlem yapılır. Ödemelerin yapılıp yapılmaması ve … Uygunsuzluk yönergesine göre işlem yapılması yetkisi … Müdürlüğüne aittir. Kurulun herhangi bir yetkisi olmadığı gibi, … Uygunsuzluk yönergesine göre de kurul üyesinin herhangi bir yükümlülüğü bulunmamaktadır.
Yukarıdaki Temyiz Kurulu Kararının yerine, aşağıdaki ifadenin kullanılmasının mevzuata daha uygun olacağını;
“… Müdürlüğü tarafından başvurusu kabul edilmeyen veya başvurusu kabul edilmiş ancak Ön değerlendirme sonucu mevzuata uygun bulunmayarak kurula sevk edilmeyen hiçbir KOBİ Proje için kurulun karar alması mümkün değildir.”
Halbuki, Temyiz Kurulu Kararı’nın 9. Sayfa, ilk paragrafta açıklandığı gibi: kurulun kararı harcama yetkilisine izin verme seklindedir ve kurulun sorumluluğu kararın mevzuatlara uygun olması ile sınırlıdır.
KOBİ Proje başvuru formunun ilk sayfasındaki ifade (.. başvuru formu hazırlamış olmamın … ‘e herhangi bir yükümlülük getirmeyeceği..) ve aşağıda belirtilen taahhütnamenin 3. Maddesi incelendiğinde kurul kararının … ‘i bağlayıcı bir karar olmadığının görüleceği,
KOBİ PROJE DESTEK PROGRAMI TAAHHÜTNAME Madde-3:
“Program ve proje başvurusu ile … ‘in taahhüt altına girmediği, destek kararı alınmış olsa dahi … ‘e sorumluluk yüklemeyeceğimizi,” şeklindedir.
Temyiz Kurulu Kararındaki bir diğer YANLIŞ İFADE nin; 9. Sayfa 5. Paragrafta referans gösterilen KOBÎ Proje Uygulama Esasları Madde: 14 (7) “Kurul da görevlendirilen üyeler, değerlendirilmelerinde, proje kapsamında talep edilen gider/harcama kalemlerinin; gerekliliği, maliyetlerinin uygunluğu ve yerindeliği gibi hususları da incelemek ve değerlendirmek ile yükümlüdür” ifadesinin yasal mevzuatta bulunmadığı,
Söz konusu yasal mevzuat KOBÎ Proje Uygulama Esasları: UE-04 -Rev. 0-2010 Madde: 14 (7) “Kurul en az 3 (üç) üye ile toplanır. Kurul karar yeter sayısı 3 (üç) tür. Oyların eşitliği durumunda Kurul Başkanının oyu iki sayılır.” Şeklinde olduğu,
Burada yine denetçinin kurul karar tarihinde olmayan ve sonradan 11/09/2012 tarihinde 3. Revizyon yapılarak yayımlanmış olan KOBÎ Proje Uygulama Esaslarına baktığının anlaşıldığı, sorgu konusu kurul kararlarının tamamının 2011 yılında alınmış kurul kararları olduğu,
Kurul Karar tarihlerinden sonra yayımlanmış olan mevzuatın öne sürülerek tazmin kararın dayanak gösterilmesinin yasal olmadığı,
Sonuç olarak, Temyiz Kurulu;
12 sıra no ile belirtilen KOBİ Projelerinde “PROJE YÜRÜTME DANIŞMANLIĞI” bedeline ait tazmin hükmünün, 2. Daire Başkanı, 5. Daire Başkanı ve 4 üye olmak üzere toplamda 6 üyenin tazmin hükmünün kaldırılması yönündeki taleplerini gerekçeleri ile açıklamalarına rağmen tazmin hükmü ov çokluğu ile kaldırılmadığı,
13 sıra no ile belirtilmiş olan “TEERİŞAT VE BENZERİ MALZEMELER” bedeline ait tazmin hükmünün, 2. Daire Başkanı, 5. Daire Başkanı ve 3 üye olmak üzere toplamda 5 üyenin tazmin hükmünün kaldırılması yönündeki taleplerini gerekçeleri ile açıklamalarına rağmen tazmin hükmü oy çokluğu ile kaldırılmadığı,
Dayanaklarının:
Sorgu No: 12 de belirtilen “Proje Yürütme Danışmanlığı” Desteklenmeyecek giderler arasında yoktur.
Sorgu no: 13 de belirtilen “Tefrişat ve benzeri Malzemeler” olduğu iddia edilen malzemeler
Müşteri memnuniyetini artırıcı,
Ürün/hizmet kalitesini yükseltici.
Verimliliği artırıcı nitelikte olduğu için proje ile ilgili bulunarak destek kapsamına alındığı, Bir başka ifade ile; Kurul’un proje ile ilgili olduğuna dair takdir hakkı kullandığı,
Temyiz Kurulu’nun yasal olmayan mevzuata göre, yoruma davalı ve kendini kurulun verine koyarak karar aldığını,
Belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.
Başsavcılık mütalaasında;
“… (… ) 2012 yılı hesabının 7. Dairece yargılanması sonucu çıkarılan 262 sayılı ilamın Temyiz Kurulunun 08.12.2015 tarih ve 41179 tutanak sayılı Kararıyla tasdik edilmesine karşı itirazda bulunan Kurul Üyesi … ‘İN ilgi yazınız ekinde gönderilen karar düzeltilmesi dilekçesi ve ekleri incelenmiştir.
Sorumlunun göndermiş olduğu dilekçede; Temyiz Kurulunun 41179 tutanak sayılı Kararıyla tasdik edilen İlamın 12 ve 13 üncü maddelerindeki hususlara ilişkin olarak, itirazda bulunularak kararın düzeltilmesi talebinde bulunulmaktadır.
Anılan Temyiz Kurulu Kararında, sorumlunun itirazları karşılanmış, ileri sürülen gerekçeler, Kararın düzeltilmesini gerektirecek mahiyette bulunmamıştır.
Bu nedenlerle, konuya ilişkin Karar Düzeltilmesine Mahal Olmadığına karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.” denilmiştir.
Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden ve sorumlu … ve Sayıştay Başsavcılığının sözlü açıklamaları dinlendikten sonra, gereği görüşüldü;
41179 sayılı Temyiz Kurulu İlamının 1 inci maddesi ile 262 sayılı ilamın 12 nci maddesi ile … Hizmet Merkezi Müdürlüğünde, KOBİ Projelerine ilişkin olarak “Proje Yürütme Bedeli” adı altında, kurul kararıyla destek ödemesi yapılması nedeniyle … TL’nin tazminine ilişkin hükme karşı yapılan temyiz başvurusunun sorumluluk itirazı yönünden reddine, esas yönünden tasdikine karar verilmiştir.
KOBİ Proje Destek Programı Uygulama Esasları’ının “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde;
“Bu Uygulama Esaslarının amacı; küçük ve orta ölçekli işletmelerde proje kültürü ve bilincinin oluşturulması, işletmelerin proje yapabilme kapasitelerinin geliştirilmesi suretiyle ulusal ve uluslararası rekabet güçlerinin ve ülke ekonomisine sağladıkları katma değerin arttırılması amacı ile hazırlayacakları projelerin desteklenmesine yönelik olarak, KOBİ Proje Destek Programının uygulanmasına ilişkin iş ve işlemlerin esaslarını düzenlemektir.” hükmü yer almaktadır.
Destek programları ise … Destek Programları Yönetmeliği’nin “Destek programları” başlıklı 5 inci maddesinde:
“(1) Bu Yönetmelik kapsamında sağlanacak destekler, … tarafından destek programları çerçevesinde verilir.
(2) Destek programları; ülkenin ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarının karşılanmasında, küçük ve orta ölçekli işletmelerin payını ve etkinliğini artırmak, rekabet güçlerini ve düzeylerini yükseltmek, sanayide entegrasyonu ekonomik gelişmelere uygun biçimde gerçekleştirmek, ihracattaki paylarını artırmak, araştırma-geliştirme, yenilik ve işbirliği faaliyetlerini desteklemek ve girişimcilik kültürünü geliştirmek amacına uygun olarak; Ar-Ge ve yenilik, endüstriyel uygulama, girişimcilik, pazarlama, edönüşüm, kurumsallaşma, markalaşma, kalite geliştirme, tasarım, çevre, enerji ve işbirliği-güçbirliği ile günün şartlarına bağlı olarak oluşabilecek diğer konularda, Kalkınma Planları, Hükümet Programları ve Yıllık Programlarda belirlenen hedefler dikkate alınarak hazırlanır. Destek programlarına ilişkin olarak Kalkınma Ajansları ile kurulacak işbirliğinin çerçevesi protokoller ile belirlenir.
(3) Destek programlarının teknik, mali ve idari hususları her bir destek programında ayrı ayrı belirtilir. Destek programları; amaç, kapsam, destek türleri ve unsurları, destek miktarı, destek oranı ve her bir programa mahsus genel hükümleri içerir.
(4) Destek programları, İcra Komitesi onayı ile yürürlüğe girer. Onaylanan destek programları … ‘in www…. .gov.tr internet adresinden duyurulur, ayrıca yazılı duyuru yapılmasına gerek yoktur. Destek programlarının değiştirilmesi, kaldırılması ve/veya birleştirilmesi İcra Komitesi kararıyla yapılabilir.
(5) İcra Komitesi tarafından onaylanan destek programlarının uygulama esasları Başkanlıkça belirlenir ve … ‘in www…. .gov.tr internet adresinden duyurulur, ayrıca yazılı duyuru yapılmasına gerek yoktur.”
şeklinde ifade edilmiştir.
Esasların 6 ıncı maddesinde ise, işletmenin ihtiyaç duyması halinde proje hazırlama sürecinde danışmanlık hizmeti alabileceği belirtilmekte ve bu gider kaleminin desteklenebilmesi de kurul kararına bağlanmaktadır.
Kurul ise KOBİ projelerini değerlendiren ve karar alan Değerlendirme ve Karar Kurulunu ifade etmektedir.
Söz konusu esaslara göre; KOBİ Proje hazırlayan bir işletmenin danışmanlık hizmetinden yararlanabilmesi, proje hazırlama aşamasında kurul kararıyla mümkün olabilmektedir. Nitekim bu durum Esaslar’ın “Desteklenecek Proje Giderleri” başlıklı 10 uncu maddesinin (3) numaralı fıkrasında şu şekilde ifade edilmiştir.
“(3) İşletme, ihtiyaç duyması halinde proje hazırlama sürecinde danışmanlık hizmeti alabilir. İşletmenin projesini sunmadan önce proje hazırlama konusunda alacağı danışmanlık hizmeti için … tarafından sağlanacak destek üst limiti 1.500 (bin beş yüz) TL’yi aşamaz. Bu gider kaleminin desteklenebilmesi için projenin, Kurul tarafından kabul edilmiş olması gerekir.”
Esasların “Desteklenecek Proje Konuları” başlıklı 9 uncu maddesinde;
“(1) İşletmelerin; üretim, yönetim-organizasyon, pazarlama, dış ticaret, insan kaynakları, mali işler ve finans, bilgi yönetimi ve bunlarla ilişkili alanlarda sunacakları;
İstihdam artırıcı,
İhracat artırıcı,
Pazar payı artırıcı,
Verimlilik artırıcı,
Maliyet düşürücü,
Kapasite artırıcı,
Ürün/hizmet kalitesi yükseltici,
Bölgesel gelişim düzeyine katkı sağlayıcı,
Kaynakların etkin kullanımını sağlayıcı,
Kurumsallaşmaya yönelik,
Müşteri memnuniyetini artırmaya yönelik
projeleri desteklenir.” denilmekte,
“Desteklenecek Proje Giderleri” başlıklı 10 uncu maddesinde ise;
“(1) Bu program kapsamında desteklenecek proje giderlerine Kurul karar verir. Ancak, arsa, bina, inşaat, tadilat, tefrişat ve benzeri, taşıt aracı, vergi, resim ve harçlar, sosyal güvenlik primleri, haberleşme giderleri, proje ile ilgili olmayan personel giderleri, enerji ve su giderleri, kira giderleri, finansman giderleri, proje ile ilişkilendirilmemiş diğer maliyetler desteklenmez.
…” hükmü yer almaktadır.
Esasların “Desteklenecek Proje Konuları” başlıklı 9 uncu maddesi ve “Desteklenecek Proje Giderleri” başlıklı 10 uncu maddesinde de kurul kararıyla kabul edilen KOBİ Projelerinin yürütülmesi esnasında herhangi bir danışmanlık hizmetinden yararlanılabileceğine veya bu gider kaleminin … tarafından destekleneceğine ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır.
KOBİ Proje Uygulama Esasları’nın amacında belirtildiği üzere, KOBİ Proje; küçük ve orta ölçekli işletmelerde proje kültürü ve bilincinin oluşturulması, işletmelerin proje yapabilme kapasitelerinin geliştirilmesi amacıyla desteklenmektedir. Bu sebeple, bir işletmenin hem başvuru aşamasında danışmanlık hizmeti alarak projesini hazırlatması hem de projenin yürütülmesi aşamasında da danışmanlık hizmeti alması, işletmenin kendisinin projesini oluşturabilme ve yürütebilme kabiliyet ve kültürünü oluşturabilmesi amaçlarıyla da çelişmektedir.
Karar düzeltme dilekçesinde, Kurulun (KOBİ projelerini değerlendiren ve karar alan Değerlendirme ve Karar Kurulu) program kapsamında desteklenecek proje giderlerine karar vermede yetkili olduğu, toplanarak mevzuata uygun karar aldığı ifade edilmiş ve diğer bazı merkezlerdeki uygulamalardan örnekler verilmiştir.
Öncelikle idari makamlar tarafından tesis edilecek idari iş ve işlemlerin münhasıran bir kanuna dayanması gerekmektedir. Daha açık bir ifadeyle idare hukuku açısından konu ele alınacak olursa; idareler kural olarak yetkisizdirler, yetki sahibi olmak istisnadır. Bir idari makam veya merci kanunla veya ikincil mevzuat ile yetkilendirilmediği sürece işlem tesis edemez ve karar alamaz. Ancak kanun ya da usulüne uygun olarak yürürlüğe konulmuş ikincil mevzuat ile yetkilendirildikten sonra ve yine yetki dâhilinde işlemler tesis edilir. Buna göre Kurulun, program kapsamında desteklenecek proje giderlerine karar verme yetkisi de ancak ikincil mevzuatın öngörmüş olduğu çerçeve içerisinde bulunmaktadır. Bunun ötesine geçecek şekilde Kurulun projelere dair her türlü iş ve işlemi yapabileceği ya da her türlü harcamayı kabul edebileceğini düşünmek meri mevzuatı görmezden gelme sonucunu doğuracaktır. Yukarıda anılan Esasların 10 uncu maddesinin (3) numaralı fıkrası da projelerin yürütülmesi sırasında değil ancak proje hazırlama sürecinde danışmanlık hizmeti alınabileceğini kurala bağlamıştır.
Diğer yandan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesini (h) bendinde kamu gideri; “Kanunlarına dayanılarak yaptırılan iş, alınan mal ve hizmet bedelleri, sosyal güvenlik katkı payları, iç ve dış borç faizleri, borçlanma genel giderleri, borçlanma araçlarının iskontolu satışından doğan farklar, ekonomik, malî ve sosyal transferler, verilen bağış ve yardımlar ile diğer giderleri,… ifade eder.” şeklinde tanımlanmıştır.
Öte yandan düzeltilmesi talep olunan Temyiz Kurulu Kararında da belirtildiği üzere; “Proje Yürütme Bedeli” desteği verilen işletmelerden olan Türkay Eğitim Hiz. ve Sistem Strateji Danışmanlık isimli işletmelerin profesyonel anlamda proje hazırlama ve yürütme konusunda danışmanlık desteği veren işletmelerden olduğu; … ‘te KOBİ Proje Desteği alan çoğu işletmenin proje hazırlama ve proje uygulama süresince “Proje Yazma” ile “Proje Yürütme” danışmanlığı hizmetlerini bu iki işletmeden aldıklarının görüldüğü; bu hususun … İç Denetim Biriminin yaptığı incelemede de tespit edildiği görülmüştür.
Öte yandan Sorumlu, Değerlendirme ve Karar Kurulu Üyesi- Başkanlık Müşaviri … duruşma esnasında vermiş olduğu ek savunmasında; temel olarak 7. Daire’nin 262 sayılı İlamının Denetçi Görüşü kısımlarında yer alan iki ayrı ifade ile 41179 tutanak numaralı düzeltilmesi istenilen Temyiz Kurulu İlamında bir mevzuat hükmünün yanlış olduğunu ifade etmiştir.
Bu bakımdan yanlış olduğu ifade olunan söz konusu üç kısmın ayrı ayrı ele alınarak incelenmesi gerekmektedir.
Öncelikle sorumlu, 262 sayılı İlamın 12 nci maddesinin “Denetçi Görüşü” kısmının sadece bir cümlesine itiraz etmektedir. 262 sayılı İlamın 12 nci maddesinin “Denetçi Görüşü” nün itiraz edilen kısmı şu şekildedir:
“… KOBİ Proje Destek Programı Uygulama Usul Esasları gereğince ön değerlendirmede projenin bilgi, belge v.b. açıdan değerlendirilip mevzuata uygunluk açısından değerlendirilmediğini;…”
Dikkat edilecek olursa sorumlunun itiraz ettiği kısım İlamın Daire Kararını oluşturan kısmı değil sadece Denetçi görüşüdür. İlamın “Gereği Görüşüldü:” başlıklı Daire Kararını oluşturan kısmında sorumlunun yanlış olduğunu ifade ettiği Denetçi görüşüne yer verilmemiştir.
Sorumlunun itiraz ettiği ikinci kısım 262 sayılı İlamın 13 üncü maddesinin “Denetçi Görüşü” kısmında geçen bir paragraftır. 262 sayılı İlamın 13 üncü maddesinin “Denetçi Görüşü” nün itiraz edilen kısmı şu şekildedir:
“… Gerçekleştirme görevlilerinin desteklerin kabul edilmesi ve ödemelerin yapılması aşamalarının hiçbirinde Kurul Kararlarına müdahale etme hak ve yetkileri bulunmadığından, söz konusu ödemelere ilişin sorumluluklarının olmadığının düşünüldüğü;…”
Dikkat edilecek olursa sorumlunun itiraz ettiği kısım İlamın Daire Kararını oluşturan kısmı değil sadece Denetçi görüşüdür. İlamın “Gereği Görüşüldü:” başlıklı Daire Kararını oluşturan kısmında sorumlunun yanlış olduğunu ifade ettiği Denetçi görüşüne yer verilmemiştir.
Sorumlunun itiraz ettiği üçüncü kısım 41179 tutanak numaralı düzeltilmesi istenilen Temyiz Kurulu İlamında geçen bir mevzuat hükmüdür.
Temyiz Kurulu Kararında yer alan KOBİ Proje Destek Programı Uygulama Esasları’nın 14 üncü maddesinin (7) numaralı fıkrası şu şekildedir:
“Kurul’da görevlendirilen üyeler, değerlendirmelerinde, proje kapsamında talep edilen gider/harcama kalemlerinin; gerekliliği, maliyetlerin uygunluğu ve yerindeliği gibi hususları da incelemek ve değerlendirmek ile yükümlüdür.”
Söz konusu hüküm 11.9.2012 tarihinde bu şekli almış olup öncesinde ise ifade şu şekildedir.
“Kurul en az 3 (üç) üyenin katılımı ile toplanır. Kurul karar yeter sayısı 3 (üç)’tür. Oyların eşitliği durumunda Kurul başkanının oyu iki oy sayılır.”
Bu bakımdan sorumlunun ifade ettiği husus doğru olup buna bağlı olarak sorumlu söz konusu mevzuat hükmünün yanlış alınması ile ilgili esasında sadece sorumluluk itirazı yapmaktadır.
Sorumlunun doğru tarihli olduğunu ifade ettiği KOBİ Proje Destek Programı Uygulama Esasları’nın “Değerlendirme” başlıklı 8 inci maddesinde:
“(1) Ön değerlendirme sonucunda uygun bulunan proje, ekte yer alan KOBİ Proje Destek Programı Kurul Toplantı Gündemi Formuna işlenerek, değerlendirilmek üzere Kurul’a sunulur.
(2) İşletme Proje Yetkilisi projesini sunmak üzere Kurul’a davet edilir.
(3) Proje başvurusu, ekte yer alan KOBİ Proje Destek Programı Proje Değerlendirme Kriterleri Tablosu’nda yer alan kriterler de dikkate alınarak Kurul tarafından değerlendirilir.
(4) Kurulda yapılan değerlendirmeler sonucunda alınan kararlar için, ekte yer alan KOBİ Proje Destek Programı Kurul Karar Formu düzenlenir.
(5) Kurul, projeyi kabul edebilir, reddedebilir veya yeniden değerlendirme yapmak üzere başvuru sahibinden revizyon isteyebilir. Kurul’un kabule ve redde ilişkin verdiği kararlar nihaidir.
(6) Kurul değerlendirmesi sonucu, revizyon istenmesi halinde, işletme tarafından KOBİ Proje Destek Programı Proje Başvuru Formu revize edilerek Kurul kararında belirtilen süre içinde Hizmet Merkezine sunulur.
(7) Kurul kararı evrak kaydına alınır ve proje başvuru sahibine 15 (on beş) gün içerisinde yazılı olarak bildirilir. Ayrıca, Kurul kararının bir örneği ilgili Başkanlık birimine gönderilir.
(8) Kurul tarafından projenin desteklenmesinin uygun bulunması halinde, başvuru sahibinden ekte yer alan Taahhütname’yi vermesi istenir. Taahhütname verme süresi bildirim tarihinden itibaren 30 (otuz) gündür.
(9) Taahhütnamenin Hizmet Merkezinde kayda alındığı tarih, projenin başlangıç tarihi olarak kabul edilir. Kurul tarafından kabul edilen ilk projenin başlangıç tarihi, işletme için Programın başlangıç tarihidir.
(10) İşletme, proje sürecinde 1 (bir) kez revizyon talep edebilir. Revizyon talebi, KOBİ Proje Destek Programı Proje Başvuru Formunun revizyona konu bölümleri yeniden düzenlenerek yapılır. Bu talep Kurul’da görüşülerek karara bağlanır.”
denilmekte olup “Desteklenecek Proje Giderleri” başlıklı 10 uncu maddesinde ise:
“(1) Bu program kapsamında desteklenecek proje giderlerine Kurul karar verir. Ancak, arsa, bina, inşaat, tadilat, tefrişat ve benzeri, taşıt aracı, vergi, resim ve harçlar, sosyal güvenlik primleri, haberleşme giderleri, proje ile ilgili olmayan personel giderleri, enerji ve su giderleri, kira giderleri, finansman giderleri, proje ile ilişkilendirilmemiş diğer maliyetler desteklenmez…”
Hükmü yer almaktadır.
Dolayısıyla sorumlunun ifade ettiği şekilde Kurul üyesi olarak İlamda kendisine yüklenilen sorumluluğun 11.9.2012 tarihinden sonra geçerli olduğu, işlemlerin daha önceki bir tarihte gerçekleştiği ve bu bakımdan kendisine sorumluluk yüklenilemeyeceğine yönelik iddiaları, Esaslar’ın yukarıda yer verilen 8 inci ve 10 uncu maddeleri karşısında geçerli değildir.
Bu itibarla, sorumlu iddialarının reddedilerek, 262 sayılı İlamın 12 nci maddesi hükmünün Tasdikine ilişkin 08.12.2015 tarih ve 41179 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının 1 inci maddesinin DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA, oy çokluğuyla,
Karşı oy gerekçesi
Temyiz Kurulu ve … Başkanı … , .. Daire Başkanı … ile Üyeler; … , … , … , … ve … ‘ın karşı oy gerekçesi:
Tazmin hükmü açık bir mevzuat hükmüne dayalı olmayıp yoruma dayalı olarak verilmiştir. Proje hazırlama danışmanlığının desteklenebileceğinin … mevzuatında ayrıca belirtilmiş olmasını, proje yürütme danışmanlığının ödenemeyeceği şeklinde yorumlamak doğru değildir. Proje hazırlama danışmanlığının desteklenebileceğinin … mevzuatında ayrıca belirtilmiş olmasının amacı, henüz proje başvurusu yapılmadan alınacak bir hizmet olması ve ödemesi kurul kararından önce yapılmış olacağı içindir. Diğer bir ifade ile fatura tarihi kurul karar tarihinden önce olduğu için, geriye dönük olarak … ‘in böyle bir ödemeyi yapabilmesine imkân sağlamak için proje hazırlama danışmanlığının desteklenebileceği … mevzuatında ayrıca belirtilmiştir.
KOBİ Proje Destek Programı Uygulama Esasları’nın 10. maddesinde desteklenmeyecek giderler sıralanmış ve bunun dışında kalan giderlerin destek kararı kurula bırakılmıştır. Esasların 10. maddesindeki “desteklenmeyecek giderler” arasında da proje yürütme danışmanlığı bulunmamaktadır.
Proje ile ilişkilendirilmiş olduğuna Kurul tarafından kanaat getirilen, program amaç ve önceliklerine uygunluğu tespit edilmiş, mevzuatta da aksi bir ifadesi olmayan bir destekleme kararının Kurul tarafından alınmış olması mevzuata aykırı değildir. Bu itibarla Kararının Düzeltilmesine Mahal Olduğuna ve yapılan ödemede mevzuata aykırılık olmadığı gerekçesiyle tazmine ilişkin hükmün kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.
| İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR: |
|
1- KOBİ Proje Destek Programı Uygulama Esasları’nın ne anlamında olduğunu açıklamalısınız.
Cevap: KOBİ Projeleri Destekleme Programı Uygulama Esasları; küçük ve orta ölçekli işletmelerin desteklenmesi amacıyla hazırlanmıştır. Bu program çerçevesinde, küçük ve orta ölçekli işletmelere proje desteği sağlanması hedeflenmiştir. |