ÖZET: Başvuran, “Kontrol Hizmetleri İlave Ödeme” tahakkuklarının ödenmesi talebiyle Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvurmuştur. İdare, başvuranın talebini, Şubat 2021 tarihli “Kontrol Hizmetlerinde İlave Ödeme Puantaj Tablosu”nun incelenmesi sonucunda, ilgili yönerge gereği gerekli denetim ve analizlerin yapılmadığı gerekçesiyle reddetmiştir. Yönerge, ilave ödeme alabilmek için personelin belirli unvanlara sahip olması ve yürüttüğü işlerin 5996 sayılı Kanun kapsamındaki resmi kontrollerden birine girmesi gerektiğini belirtmektedir.

Başvuran, yaptığı işlerin bu kapsamda olduğunu savunsa da, idare tarafından yapılan değerlendirmede, başvuranın sunduğu belgelerde eksiklikler tespit edilmiştir. Özellikle, açıklama bölümünün yetersizliği ve ilgili müdür yardımcısının imzasının bulunmaması gibi unsurlar, talebin reddedilmesine neden olmuştur. Sonuç olarak, yapılan inceleme neticesinde, idarenin ödeme yapılmama kararında hukuka aykırılık bulunmadığına hükmedilmiştir.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/13075-S.21.20988

BAŞVURU NO : 2021/6529

KARAR TARİHİ : 13/09/2021

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : ULUSAL GIDA REFERANS LABORATUVAR MÜDÜRLÜĞÜ

BAŞVURUNUN KONUSU : Kontrol Hizmetleri İlave Ö deme tahakkuklarının tarafına ödenmesi talebi hk.

BAŞVURU TARİHİ : 23/03/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu hükümleri uyarınca

“Tarım ve Ormancılık Hizmet Koluna İlişkin Mali ve Sosyal Haklar” başlıklı 9. Bölümünün 14.

Maddesinde, “Tarım ve Orman Bakanlığı taşra teşkilatında veteriner, veteriner hekim, biyolog ve kimyager unvanlı kadro ve pozisyonlarda olanlar ile mühendis unvanlı kadro ve pozisyonlarda bulunanlardan gıda, ziraat, su ü rünleri, balıkç ılık teknolojileri ve kimya mühendislerine, en az 5 saat süreyle 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Kanun kapsamında kontrol görevi yürüttükleri her gün iç in 200 gö sterge rakamının memur

̈ aylık katsayısı ile ç arpımı sonucu bulunacak tutarda ilave odeme yapılır.” ş eklinde alınan karar gereği

Kontrol Hizmetleri ilave ödemesinin tarafınca hazırlanan “Kontrol Hizmetleri İlave Ödeme Puantaj

Cetveli” kapsamında ödenmesini talep ettiğini ancak talebinin “Kontrol Hizmetlerinde İlave Ö deme

Kapsamının Belirlenmesi ve Uygulama Birlikteliğinin Sağ lanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında

̈

Yönerge”nin ilgili maddeleri öne sürülerek reddedildiğini belirterek, “Kontrol Hizmetleri İlave Odeme” tahakkuklarının tarafına ödenmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddia hakkında bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Ulusal Gıda Referans Laboratuvar

Müdürlüğü tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. Başvuranın Teknik Hizmetler sınıfında yer aldığı Su Ürünleri Mühendisi olarak Pestisit Bölüm

Sorumlusu olarak çalıştığı,

2.2.Kurumun Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı bir kurum olduğu, iş ve işlemlerini yasal mevzuatlar doğrultusunda yürüttüğü, burada yapılan iş ve işlemlerin tamamının denetim hizmetleri kapsamında yer aldığı, 5.08.2017 tarih ve 30165 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Tarım ve Ormancılık Hizmet Koluna

İlişkin Toplu Sözleşme”ye istinaden, 01/01/2018 tarihi itibari ile yürürlüğe giren ve 5. Dönem Toplu

Sözleşme Görüşmeleri sonucunda kontrol hizmetlerine ait ödemelerin yönergedeki görev tanımına göre tüm personele ödeme yapıldığı, ancak, ödemeler Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünün 16.03.2020 tarih ve – – sayılı yazısı ekinde yer alan “Kontrol Hizmetlerinde İlave Ödeme

Kapsamının Belirlenmesi Ve Uygulama Birlikteliğinin Sağlanmasına İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında

Yönerge”si yürürlüğe girince bu yönerge hükümlerine göre yapılmaya başlandığı ve bundan sonraki süreteç de mevzuata uygun ve yasal otoritenin bildirdiği şekilde ödemelere devam edileceği,

ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet

Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”,

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. Kontrol Hizmetlerinde İlave Ödeme Kapsamının Belirlenmesi Ve Uygulama Birlikteliğinin

Sağlanmasına İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönergenin;

5.1. “Tanımlar” başlıklı 4. Maddesinin ç fıkrası; “Kontrol hizmetlerinde ilave ödeme: 01/09/2019 tarih ve 30875 sayılı Resmî Gazete’de Yayımlanan Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı’nda yer alan

“Tarım ve Ormancılık Hizmet Koluna İlişkin Mali ve Sosyal Haklar” başlıklı 9. Bölümünün 14.

Maddesinde geçen “Tarım ve Orman Bakanlığı taşra teşkilatında veteriner, veteriner hekim, biyolog ve kimyager unvanlı kadro ve pozisyonlarda olanlar ile mühendis unvanlı kadro ve pozisyonlarda bulunanlardan gıda, ziraat, su ürünleri, balıkçılık teknolojileri ve kimya mühendislerine, en az 5 saat süreyle 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Kanun kapsamında kontrol görevi yürüttükleri her gün için 200 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda ilave ödeme yapılır.” hükmünü,

5.2. “Kontrol hizmetlerinde ilave ödeme kapsamının belirlenmesi” başlıklı 6. Maddesinin 1. Fıkrası;

“(1) Personelin kontrol hizmetlerinde ilave ödeme ücretinden faydalanabilmesi için; a) Personelin Bakanlık taşra teşkilatı kadrolarında görevli olması,

b) Personelin veteriner, veteriner hekim, biyolog, kimyager, gıda mühendisi, ziraat mühendisi, su ürünleri mühendisi, balıkçılık teknolojileri mühendisi ve kimya mühendisi unvanlarından birine sahip kadrolu veya sözleşmeli personel statüsünde olması,

c) Personelin yürüttüğü iş ve/veya işlemlerin, 5996 sayılı Kanun’un “Kapsam” başlığı altındaki “Madde 2- (1) Bu Kanun, gıda, gıda ile temas eden madde ve malzeme ile yemlerin üretim, işleme ve dağıtımının tüm aşamalarını, bitki koruma ürünü ve veteriner tıbbî ürün kalıntıları ile diğer kalıntılar ve bulaşanların kontrollerini, salgın veya bulaşıcı hayvan hastalıkları, bitki ve bitkisel ürünlerdeki zararlı organizmalar ile mücadeleyi, çiftlik ve deney hayvanları ile ev ve süs hayvanlarının refahını, zootekni konularını, veteriner sağlık ve bitki koruma ürünlerini, veteriner ve bitki sağlığı hizmetlerini, canlı hayvan ve ürünlerin ülkeye giriş ve çıkış işlemlerini ve bu konulara ilişkin resmî kontrolleri ve yaptırımları kapsar.” hükmü kapsamında olması,

ç) Personelin yürüttüğü iş ve/veya işlemlerin, 5996 Kanun ve bu Kanuna dayalı olarak hazırlanan mevzuatta geçen, resmi kontrol, izleme, gözetim, denetim, muayene, karantina, numune alma, analiz, doğrulama, tetkik, belge kontrolü, fiziksel kontrol, kimlik kontrolü, kordon, gözetim bölgesi işlemleri, sahada yapılan test veya testler, kimliklendirme, aşılama ve benzeri kontroller tanımlarından herhangi birinin kapsamında olması,

d) Personelin, kontrol hizmetlerinde ilave ödeme kapsamındaki iş ve/veya işlemleri ödemeye esas her gün için en az 5 saat süre ile yürütmesi, gerekmektedir.

düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili aıklç amaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendir ilerek hazırlanan Ret

Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

̈ 7. Başvuran özetle, “Kontrol Hizmetleri İlave Odeme” tahakkuklarının tarafına ödenmesi talebiyle

Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.

8. İdare ise başvuranın talebini başvuran tarafından düzenlenmiş olan Şubat 2021 ayına ait “Kontrol

Hizmetlerinde İlave Ödeme Puanta j Tablosu”nın incelendiği “Kontrol Hizmetlerinde İlave Ödeme

Kapsamının Belirlenmesi ve Uygulama Birlikteliğinin Sağlanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında

Yönerge”ye göre Şubat ayında analiz için “Pestisit Bölümü”ne herhangi bir yurtiçi, ithalat, ihracat denetim ve denetim adli numunesinin gelmediği, yeterlilik test eç vrimi hazırlanmadığı, laboratuvar denetimi yapılmadığı, dosya incelemesinin yapılmadığı ve yönerge kapsamındaki iş ve işlemlerin gerçekleştirilmediği gerekçeleriyle reddetmiştir.

9. Anılan Yönergede personelin kontrol hizmetlerinde ilave ödeme ücretinden faydalanabilmesi için

Bakanlık taşra teşkilatı kadrolarında görevli veteriner, veteriner hekim, biyolog, kimyager, gıda mühendisi, ziraat mühendisi, su ürünleri mühendisi, balıkçılık teknolojileri mühendisi ve kimya mühendisi unvanlarından birine sahip kadrolu veya sözleşmeli personel statüsünde olması gerektiği, personelin yürüttüğü iş ve/veya işlemlerin, 5996 Kanun ve bu Kanuna dayalı olarak hazırlanan mevzuatta geçen, resmi kontrol, izleme, gözetim, denetim, muayene, karantina, numune alma, analiz, doğrulama, tetkik, belge kontrolü, fiziksel kontrol, kimlik kontrolü, kordon, gözetim bölgesi işlemleri, sahada yapılan test veya testler, kimliklendirme, aşılama ve benzeri kontroller tanımlarından herhangi birinin kapsamında olması ve kontrol hizmetlerinde ilave ödeme kapsamındaki iş ve/veya işlemleri ödemeye esas her gün iin ç en az 5 saat süre ile yürütmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

10. Somut olayda başvuran 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 4.

Maddesinin e bendinde “Analiz: Bir numunenin içerisindeki bileşenlerin ve veya istenmeyen maddelerin organizmaların, mikroorganizmaların vb.’nin varlığını, miktarını, bileşenlerini veya maddenin kendisinin ne olduğunu ortaya koymak için yapılan iş, tahlil.” olarak, f bendinde ise “Denetim: Yem, gıda, hayvan refahı ve ıslahı, bitki ve hayvan sağlığı ile ilgili faaliyetlerin bu Kanun hükümlerine uygunluğunun tespiti amacıyla Bakanlık tarafından yapılan veya yaptırılan tüm işlemleri” şeklinde tanımlandığını ifade ederek aç lıştığı Pestisit Bölümünde yapılan tüm iş ve işlemlerin ilgili analiz ve denetim kapsamına girdiğini belirtmektedir.

11. Bu kapsamda, başvuranın Şubat ayı için hazırladığı Kontrol Hizmetlerinde İlave Ödeme Puantaj

Tablosunda yer alan aıklç ama bölümüne sadece “5996 Kanun ve bu Kanuna dayalı olarak hazırlanan mevzuatta geçen resmi kontroller kapsamında yapılan laboratuvar aç lışmaları” yazdığı ancak tablonun altında dikkat edilecek hususlar bölümünde aıklç ama sütunu doldurulurken özellikle ayrıntı verilmesi gerektiği ve de ayrıntının nasıl olacağının “Yapılan iş veya işlemle ilgili kısa bilgi (Kayıt Belgesi, Onay

Belgesi. İhracat, İthalat vb. başvurusuna ait Belge Kontrolü yapıldı. Lezzet İşletmesi Denetimi yapıldı.

Denelim Sonrası veri girişi. cezai işlem vb. yazışmalar tamamlandı. Hayvancılık işletmesi hayvan aşılaması yapıldı vb.)” şeklinde örneklendiği görülmektedir.

12. Bununla birlikte, başvuranın sunduğu tabloda yer alan ve hazırlanan tabloyu kontrol edecek olan ilgili müdür yardımcısına ait imza bölümünün de boş olduğu görüldüğünden, gerekli kontrol ve onaydan gemeç yen belgenin somut bir delil olarak sunulamayacağı da değerlendirilmektedir.

13. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, başvuranın tabloyu doldururken aıç klama bölümünü detaylandıramaması, kontrol etmesi gereken amirin imzasının belgede yer almaması ve de

İdarenin Şubat ayında analiz için “Pestisit Bölümü”ne herhangi bir yurtiçi, ithalat, ihracat denetim ve denetim adli numunesinin gelmediği, yeterlilik test eç vrimi hazırlanmadığı, laboratuvar denetimi yapılmadığı, dosya incelemesinin yapılmadığı ve yönerge kapsamındaki iş ve işlemlerin gerçekleştirilmediği beyanı birlikte değerlendirildiğinde ödeme yapılmama işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonu veç kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Es aslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı tespit edilmiştir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

15. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesin in birinci fıkrası uyarınca, bu Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava ama ç süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu aıktç ır.

VII. KARAR

Açık lanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Bu kararın BAŞVURANA ve ULUSAL GIDA REFERANS LABORATUVAR MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine;

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi