|
ÖZET: Başvuru, İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İSKİ) tarafından uygulanan işyeri tarifesi üzerinden faturalandırmaya itiraz eden bir şikâyetçi tarafından yapılmıştır. Şikâyetçi, İSKİ’nin konut tarifesini haksız yere değiştirdiğini, apartmanının konut olarak kullanıldığını ve kiracılara yıllık kontratla kiralandığını iddia etmektedir. Ayrıca, apartmanın bodrum katlarının da kiraya verildiğini ve bu durumun 44 bağımsız bölüm oluşturduğunu belirtmektedir. Ancak İSKİ, yapılan incelemeler sonucunda apartmanın butik otel olarak kullanıldığını ve bu nedenle konut tarifesine dönüşün mümkün olmadığını ifade etmiştir.
İlgili idare, taşınmazın başlangıçta 16 ev olarak aboneliğinin yapıldığını, ancak daha sonra ruhsata aykırı bir şekilde 44 bağımsız birime dönüştürüldüğünü tespit etmiştir. Bu durum, şikâyetçinin ticari faaliyet yürüttüğünü gösterdiğinden, konut tarifesi uygulanamayacağı sonucuna varılmıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddedilmesini önererek, İSKİ’nin işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilmediğini belirtmiştir. Sonuç olarak, şikâyetçinin talebi, İSKİ’nin tarifesinin değiştirilmesi yönünde olmasına rağmen, yapılan incelemeler ve mevcut mevzuat çerçevesinde başvuru reddedilmiştir. İlgili karar, başvurana ve İSKİ’ye tebliğ edilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 20909-20909 |sayi|36311982-101.07.05.99-E.36311982-101.07.05.99-E.
BAŞVURU NO : 2018/9037 2018/ 9037
KARAR TARİHİ : 13/12/2018 |tarih|
RET KARARI ,
Adres :
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel
Müdürlüğü (İSKİ)
BAŞVURUNUN KONUSU : Konut tarifesine dönülerek faturaların bu tarifeye göre düzenlemesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 11/07/2018 11.7.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEBİ
1. Şikâyetçi, İSKİ tarafından sayaç tarifesinin haksız yere değiştirildiğini, tamamı kendisine ait ve konut olarak kullanılmakta olan yıllık kontratla kiracılara kiraladığı ve yine tamamı konut olarak kullanılan apartmanına konut tarifesine yönelik sözleşme yapıldığını, 2. Binada bulunan 3 kat bodrumun da kiraya verildiğini, böylece sahip olduğu taşınmazın her biri bağımsız bölüm olarak 44 daireli bir apartmana dönüştüğünü, bodrum katlara yönelik imar barışından faydalanarak yapı kayıt belgesi talep edeceğini, 3. Yapılan inceleme sonrasında, İSKİ’nin apartmanın ‘apart otel’ olarak çalıştırıldığı kanaatine vardığını ve sözleşmeyi tek taraflı feshederek işyeri tarifesi üzerinden sözleşme yaptığını, bununla birlikte geriye dönük kullanımlar için 43.064 TL ceza kestiğini, 4. 24/ 04/ 2014 tarihinde yaptığı başvuru ve Kamu Denetçiliği Kurumunun Gönderme Kararı sonrasında Ataşehir Belediyesi tarafından gerçekleştirilen yoklamalar sonucunda apartmanın yıllık kontrat ile kiralandığının tespit edildiğini, sonrasında Ataşehir Belediye Başkanlığı tarafından apartmana yönelik işyeri uygulaması yapılarak tahakkuk ettirilen çeşitli vergilerin tahsilinden vazgeçtiğini,
1 / 55. Ataşehir Belediyesinin bu uygulamasını emsal göstererek tekrar konut tarifesi uygulaması
yapılması talebi ile İSKİ’ye başvurduğunu, başvurusunun ‘apartmanın butik otel olarak kullanıldığı’ gerekçesi ile reddedildiğini, 6. Kiracıların ‘İstanbul’a yeni gelen, bir işte çalışmakta olan ve hayata tutunmak için çabalayan genç ve orta yaşlı kişiler ’ olduğunu, su faturalarında gerçekleşen artışın ortak gider kapsamında kendisi tarafından ödendiğini iddia ederek İSKİ tarafından tekrar konut tarifesine dönülmesini ve faturaların buna göre düzenlemesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
7. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel
Müdürlüğü Asya Abonelik İşleri Daire Başkanlığının şikâyetçiye muhatap 09/ 07/ 2018 tarih sayılı yazısında, “Yapılan incelemede yapı kullanım izin belgesinde ilgili binanın 16 ev olarak yapıldığı tespit edildiğinden dolayı – – numaralı sözleşme 16 ev üzerinden yapılmıştır . 07/ 03/ 2016 tarihinde numaralı tutanakla yerinde yapılan tespitte 16 birimin 44 bağımsız birime dönüştürüldüğü ve butik otel olarak kullanıldığı tespit edilmiştir . Yapı kullanım izin belgesine aykırı olarak birim adetleri artırıldığından ve butik otel olarak kullanıldığından tarifenizde herhangi bir değişiklik yapılmamıştır .” ifadelerine yer verilmiştir .
8. Kurumumuz bilgi ve belge talibine muhatap olarak gönderilen İstanbul Büyükşehir Belediye
Başkanlığı Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Hukuk Müşavirliğinin 02/ 10/ 2018 tarih ve sayılı yazısında özetle; “Taşınmazın konut olarak kullanıldığı ve yıllık kontratlarla kiraya verildiği iddia edilmiş ise de, yapılan incelemede, 9. Mahallesi Yol Sokak No: adresindeki taşınmazda adına – no’lu makavele ile 16 ev olarak aboneliği yapıldığı, 10. 07/ 03/ 2017 tarihinde sayılı tutanak ile ilgili yerin 16 birimden ruhsata aykırı bir şekilde
44 bağımsız birime dönüştürüldüğü ve ilgili binanın Butik Otel olarak kullanıldığının tesbit edilmesi
üzerine 34.949.85-TL usulsüzlük cezası ile 1.353.53 TL kanal iştirak bedelinin abonenin cari hesabına borç olarak yansıtıldığı, 11. 12.10.2004 tarihinden sonra inşaat ruhsatı olmadan abonelik yapılamaması, yönetmelik ve yönerge hükümlerine göre inşaat ruhsatındaki birim sayılarına göre abonelik yapılması gerektiğinden dolayı no’lu sözleşme 30.03.2017 tarihinde nolu 20 işemri ile 16 işyerine dönüştürüldüğü, 12. Ekte yer alan Resim- 1 ‘de apartman girişinde dahi “EV GİBİ BUTİK SUİT” tabelası olduğu, Resim- 2’de “google” arama motoruna taşınmazın adresi yazıldığında “Ev Gibi Suite Hotel” adı altında şikâyete konu taşınmazın çıktığı, Resim- 3’de “Yeditepe Üniversitesine yakın 1+ 1 kısmi mobilyalı daire” adı altında taşınmazın hürriyet emlak sitesinde reklamının yer aldığı, 4- 5- 6- 7 ve 8 nolu resimlerde taşınmazın otel olarak çeşitli internet sitelerinde reklamının yapıldığı, 13. 29/ 08/ 2018 tarihinde yerinde yapılan tesbitte bina isminin olarak değiştirildiği, bina girişinde lobi olduğu ve 44 bağımsız oda olarak otel şeklinde kullanıldığı,
2 / 514. Tesbit edilmiş olup şikâyetçinin haksız kazanç elde etme amacıyla gerçeğe aykırı beyanlarda
bulunduğu anlaşılmıştır .” ifadelerine yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
15. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .” hükmü yer almaktadır .
16. Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir” hükmü yer almaktadır .
17. İski Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliğinin ‘Tanımlar ve kısaltmalar’ başlıklı 3 üncü maddesinde;
“(aaa)Tarife grubu: Su birim fiyatının hangi tarifeden tahakkuk edeceğini belirleyen gruptur .
(y) işyeri : Ticari ve mesleki bir faaliyetin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan yerdir . ” tanımlamaları bulunmaktadır .
18. İski Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliğinin ‘Su ve kullanılmış suların tarife çeşitleri’ başlıklı 6 ncı maddesinde; “(l) Uygulanacak tarifeler itibariyle abone grupları; (a) Konut Tarifesi, (b) Ortak Sayaç Konut Tarifesi, (c) Konut İnşaatı Şantiyesi Tarifesi, (ç) Köy Konut Tarifesi, (d) İşyeri Tarifesi, (e) Ortak Sayaç İşyeri Tarifesi, aboneleri olmak üzere on dört tarife çeşidi belirlenmiştir . “ hükmü yer almaktadır .
19. İski Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliğinin ‘Konut tarifesi uygulanacak aboneler’ başlıklı 7 nci maddesinde; “(l) Konut tarifesi uygulanacak aboneler aşağıda belirtilmiştir .
(a) İkamet amacıyla kullanılan konutlar, (b) Ferdi şantiye konutlar, (c) Villa, apartman ve toplu konut sitelerinin ticari gayesi olmayan ortak kullanım alanları ” hükmü yer almaktadır .
3 / 520. İski Abone Hizmetleri Tarife ve Uygulama Yönetmeliğinin ‘İşyeri tarifesi uygulanacak
aboneler’ başlıklı 11 inci maddesinde; “(l) İşyeri tarifesi uygulanacak aboneler aşağıda belirtilmiştir .
(a) İşyerleri, (b) Ferdi şantiye işyerleri ” hükmü bulunmaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
21. İSKİ’nin başvuruya konu işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden başvurunun reddedilmesi önerilmiştir .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 22. Şikâyetçi, ilgili idare tarafından işyeri tarifesi üzerinden ücretlendirme gerçekleştirilen faturalandırmaya itiraz etmektedir .
23. İlgili idare, konut olarak yapı kullanma izni alınan taşınmazın ticari faaliyet kapsamında kullanıldığından bahisle konut tarifesine dönüşün mümkün olmadığını belirtmektedir .
24. Dosya kapsamına göre, taşınmazın konut olarak kullanıldığı, yıllık kontratla kiralandığı, bodrum katların da kiraya verilmesi ile 44 bağımsız bölüm oluştuğu, bodrum katlara yönelik imar barışından faydalanarak yapı kayıt belgesi talep edileceği hususlarının şikâyetçi tarafından iddia edildiği, 25. Bahse konu taşınmazda başlangıçta adına – no’lu makavele ile 16 ev aboneliğinin bulunduğu, 07/ 03/ 2017 tarihinde sayılı tutanak ile ilgili yerin 16 birimden ruhsata aykırı bir şekilde 44 bağımsız birime dönüştürüldüğü, ilgili binanın butik otel/apart otel olarak kullanıldığının tesbit edildiği, tespit üzerine işyeri tarifesi üzerinden faturalandırma yapıldığı hususlarının ilgili idare tarafından belirtildiği, 26. Bunun yanında ilgili idare tarafından gönderilen ve yapılan araştırma ve sorgulamalar ile tarafımızca da içeriği teyit edilen belgelere göre, apartman girişin “Ev Gibi Butik Süit” tabelası olduğu, arama motorlarında taşınmaz adresinin Suit Otel adı altında ticari faaliyet kapsamında hizmet vermek üzere pazarlanmaya çalışıldığı, emlak sitelerinde kiralamaya yönelik icapları barındıran ilanların bulunduğu, 27. Yine ilgili idare tarafından 29/ 08/ 2018 tarihinde yerinde yapılan incelemede bina isminin Dorm
Palas olarak değiştirildiği, bina girişinde lobi olduğu ve 44 bağımsız oda olarak otel şeklinde kullanıldığının tespit edildiği, konu ile ilgili fotoğrafların dosyada yer aldığı, 28. Bu kapsamda şikâyetçinin ticari faaliyet yürüttüğünün açık olduğu, İSKİ Abone Hizmetleri
Tarife ve Uygulama Yönetmeliğinde işyerinin ‘Ticari ve mesleki bir faaliyetin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan yer .’ olarak tanımlandığı, şikâyetçinin ticari gaye ile hareket etmesi sebebi ile konut tarifesinden faturalandırılamayacağı,
4 / 529. Şikâyetçi tarafından yapı kayıt belgesi alındığında dahi, yapı kayıt belgesinin imar mevzuatı
gereğince bir imara uygunluk durumu oluşturacağı, ticari faaliyet gayesi devam ettikçe yapı kayıt belgesinin su sayaç tarifelerine yönelik bir etkisinin bulunmayacağı hususları tespit edilmiştir .
30. Yukarıdan beri anlatılan hususlar, şikâyetçinin iddiaları, idarelerin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; İSKİ’nin başvuruya konu işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden 31. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
32. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul Tüketici Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın, BAŞVURANA ve İSTANBUL SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL
MÜDÜRLÜGÜNE tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi