Müdürlüğünün 03/ 01/ 2018 tarihli ve sayılı yazısı ve eklerinde özetle :
2.1. Kurumlarında 27/ 12/ 2017 tarihi itibariyle 1238 adet boş kadro bulunduğunu, ancak bilindiği üzere kurumların personel ihtiyaçlarını boş kadrolara göre değil her yıl Bütçe Kanunu çerçevesinde
Başbakanlıkça belirlenerek tahsis edilen kontenjanlar dahilinde kullanabildiği, 2.2. 2017 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanuna göre 2017 yılı açıktan atama ve nakil işlemleri için
Başbakanlığın 07/ 03/ 2017 tarihli onayı ile yapılan kontenjan dağılımında Genel Müdürlükleri için 25 kadro tahsis edildiği, bu sayının 2017 yılı içerisinde kullanabilecekleri ve alım yapabilecekleri kadroların tamamını ifade ettiğini, tahsis edilen kadro sayısının boş kadro sayılı ile bağlantısı bulunmadığı, 2.3. Kurumların kadro planlamalarını ciddi bir kadro kısıtı içerisinde en yüksek verimi alabilecekleri şekilde yapmaları gerekmekte olduğu, söz konusu kontenjanların yıl içerisinde merkez ve taşra teşkilatının ihtiyaçları doğrultusunda kullanıldığı, 2.4. Kuruma naklen atama yönünde çok fazla talep gelmekte olduğunu, bunların tamamının değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, 2.5. Genel Müdürlüğün yapısı ve iş yükü dağılımı dikkate alındığında Bölge Müdürlüklerinin büyük çoğunluğunda bir adet makine mühendisi görev yapmakta olduğu ve bununda ihtiyaçlarını karşıladığını, bahse konu Bölge Müdürlüğünde de belirtilen kadroda görev yapan personel olduğu, 2.6. Başvuranın, Konya Bölge Müdürlüğünde atanabileceği durumuna uygun boş mühendis kadrosu olmadığı gibi ihtiyaçlarının da bulunmadığı, Açıklamalarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”, “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlıklı 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin niteliklerinin, atanmalarının, görev ve yetkilerinin, haklarının ve yükümlülüklerinin, aylık ve ödeneklerinin ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenlenir .”, 4. 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 5. 23/ 07/ 1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun; 5.1. “Amaç” başlıklı 2 nci maddesinde, “Bu Kanun, Devlet memurlarının hizmet şartlarını, niteliklerini, atanma ve yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve sorumluluklarını, aylıklarını ve ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenler .”,
2 / 55.2. “Memurların bir kurumdan diğerine nakilleri” başlıklı 74 üncü maddesinin birinci
fıkrasında; “Memurların bu Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakati ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür .”,Düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Başvuranın, Vakıflar Konya Bölge Müdürlüğüne mühendis olarak atanma talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, Selçuk Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği mezunu iken 14/ 08/ 1997 tarihinde kadrosunda göreve başladığını, bu şekilde ataması yapılan mühendislik bölümü mezunlarının gerek Milli Eğitim Bakanlığına gerekse diğer bakanlıklara teknik hizmetler sınıfına naklen mühendis olarak atandıklarını, kendisinin birçok kez başvuru yapmasına rağmen ne kendi kurumuna ne de başka bir kuruma naklen atanamadığını, Konya Vakıflar
Bölge Müdürlüğünde boş mühendislik kadrosu olduğunu öğrendiğini ve Bölge Müdürlüğüne naklen atanması için başvuruda bulunduğunu, ilgili Kurum tarafından kendisine “Kurumumuzda durumunuza uygun münhal kadro bulunmadığından talebinize ilişkin bir işlem yapılamamıştır .” şeklinde cevap verildiğini, memurların kurumlar arası nakillerini düzenleyen 74 üncü maddesi hükmüne göre bazı koşulları taşıyan memurların unvan değişikliği de yapılmak suretiyle kurumlar arasında yer değiştirmelerinin mümkün olduğunu, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik ile bu yönetmeliğe dayalı olarak çıkarılan kurumların aynı adlı yönetmeliklerinde hükümlerin kanun hükmünü uygulamasını engellemesinin söz konusu olmadığını, bu hususta Danıştay 5. Dairesinin 11/ 03/ 2009 tarih
K.2007/ 3519 E .2009/ 1250 sayılı kararının da bu hususu destekler nitelikte olduğunu belirterek
Konya Vakıflar Bölge Müdürlüğünün talebini reddetmesinin hukuken yerinde olmadığını ve bu nedenle başvurusunun kabul edilerek atamasının yapılmasını talep etmektedir .
8. Bilindiği üzere, memurların bir kurumdan başka bir kuruma nakilleri 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 74 üncü maddesinde düzenlenmiş olup, bu maddede nakillerin kurumların muvafakatleri ile gerçekleştirileceği düzenlenmekte ve İdarelere de nakil konusunda takdir yetkisi tanınmaktadır .
9. Takdir yetkisi, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanmaktadır . İdari işlemler tesis edilirken, İdareler, bağlı yetki veya takdir yetkisi çerçevesinde karar alırlar . Bu doğrultuda, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetkiden, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği durumlarda ise
3 / 5idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir . (Halil Kalabalık, İdare Hukukunda Takdir Yetkisi
Kavramı Ve Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt 1, Sayı 2, Aralık 1997)
10. Öte yandan, İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunludur . Ancak, idareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına da gelmez . Bu doğrultuda idare takdir yetkisini kullanırken yasanın koyduğu sınırlar içinde kalmalı, eşitlik ilkesine önem vermeli, bu yetkiyi kamu yararı için kullanmalı, yasanın öngördüğü amaçtan başka ya da kamu yararı dışında bir amaç için kullanamamalı ve bu yetkiyi gerekçeli olarak kullanmalıdır .(Bkz . Prof . Dr . Şeref
GÖZÜBÜYÜK, “Yönetim Hukuku”, Eylül/ 1991 s.204) Ayrıca öğretide de, idarenin takdir yetkisini kullanırken yasaların koyduğu sınırlar içerisinde hareket etmesi, eşitlik ilkesine riayet etmesi, kamu yararı için kullanılması ve gerekçeli olması gibi ilkelere uygun şekilde işlem tesisinin Hukuk Devleti açısından zorunlu olduğu belirtilmektedir .
11. Nitekim, Danıştay 12 nci Dairesinin 13/ 10/ 1997 tarihli ve E :1995 / 9377, K:1997 / 2142 sayılı kararı; “…Bir kamu görevine açıktan atama yapmak konusunda idarelerin takdir yetkisi bulunduğu, idarenin bu konuda yargı kararıyla zorlanamayacağı, diğer bir ifadeyle idari işlem niteliğinde yargı kararı verilemeyeceği, ancak bu takdir yetkisinin de mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu ve takdire dayanan işlemlerin sebep ve maksat yönünden yargı denetimine tabi bulunduğu hususları idare hukukunun bilinen ilkelerindendir . Bir başka ifade ile takdir yetkisi, açıktan atamaya ilişkin bir işlemde kullanılmış ise, bunun kadro, ihtiyaç, hizmet gerekleri ve atama isteminde bulunan kişinin kişisel konumu gibi durumlar dikkate alınarak, kullanılıp kullanılmadığının yargı merciince incelenmesi, idari eylem ve işlem niteliğinde karar vermeyi değil, idari işlemin sebep ve maksat yönlerinden yargı denetiminin işlevini sağlamak olarak kabulü gerekir .” şeklindedir .
12. Yukarıda açıklandığı üzere, idarenin iş ve işlemlerinde kamu yararına ve hizmet gereklerine riayet etmesi, yasal ve makul gerekçeye dayanması, nesnel ve adil olması, eşitlik ve hakkaniyet ölçütlerini gözetmesi hukuk devleti olmanın gereği olup, idarenin yasalarla kendisine tanınan takdir yetkisini bu ilke ve ölçütleri göz önünde tutarak kullanması gerekir .
13. 2.2 numaralı paragrafta yer alan İdarenin cevabi yazısında; Kurumlarında, 1238 adet boş kadro bulunduğu, personel ihtiyaçlarını boş kadrolara göre değil her yıl Bütçe Kanunu çerçevesinde
Başbakanlıkça belirlenerek tahsis edilen kontenjanlar dahilinde kullanabildikleri, Başbakanlığın 07/ 03/ 2017 tarihli onayı ile yapılan kontenjan dağılımında Genel Müdürlükleri için 25 kadro tahsis edildiği, bu sayının 2017 yılı içerisinde kullanabilecekleri ve alım yapabilecekleri kadroların tamamını ifade ettiği, kurumların kadro planlamalarını ciddi bir kadro kısıtı içerisinde en yüksek verimi alabilecekleri şekilde yapmaları gerekmekte olduğu, anılan kontenjanların yıl içerisinde merkez ve taşra teşkilatının ihtiyaçları doğrultusunda kullanıldığı, Genel Müdürlüğün yapısı ve iş yükü dağılımı dikkate alındığında Bölge Müdürlüklerinin büyük çoğunluğunda bir adet makine mühendisi görev yapmakta olduğu ve bununda ihtiyaçlarını karşıladığını, bahse konu Bölge
Müdürlüğünde de belirtilen kadroda görev yapan personel olduğunu, başvuranın Konya Bölge
Müdürlüğünde atanabileceği durumuna uygun boş mühendis kadrosu olmadığı gibi ihtiyaçlarının da bulunmadığı hususlarına yer verildiği görülmüştür .
4 / 514.Yukarıda yer verilen açıklamalarından; İdarenin, Başbakanlık tarafından kendisine tahsis edilen
kadroyu ihtiyaç ve hizmet gerekleri çerçevesinde kullanmayı uygun bulduğu görüldüğünden ve başvuranın da takdir hakkının hukuka aykırı olarak kullanıldığına dair somut bir bilgi ve belge sunmadığı anlaşıldığından İdarenin bu husustaki takdir yetkisini hukuka aykırı olacak şekilde kullandığına dair bir kanaate varmanın mümkün olmadığı değerlendirilmiştir .
15.Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın naklen mühendislik kadrosuna atanma talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden Kurumumuza yapılan başvurunun reddi yönünde karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin, başvuru sahibine verdiği cevapta hangi sürede hangi merciye başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Red Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, Vakıflar Genel
Müdürlüğü Konya Vakıflar Bölge Müdürlüğü işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Konya İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın Başvurana ve VAKIFLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi