|
ÖZET: Başvuran, Mimar Sinan Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nde öğretmen olarak görev yaparken, ders programının avukatlık stajına uygun şekilde düzenlenmesini talep etmiştir. İdare, başvuranın isteği doğrultusunda Çarşamba günleri öğleden sonra 4 saat ders verilmesi şeklinde bir program hazırlamış, ancak başvuranın koordinatör öğretmenlik görevi nedeniyle kendi derslerini okutma imkanı bulunmadığı belirtilmiştir.
Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’ne göre, koordinatör öğretmen görevlendirilmesi belirli şartlara bağlıdır ve öğrencinin işletmede bulunduğu günlerde yapılması gerekmektedir. Başvuranın talebi, idarenin uygulamaları ve ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirildiğinde, başvuranın taleplerinin karşılanmadığı ve idarenin işlemlerinin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Bu nedenle başvurunun reddine karar verilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/4691-S.23.7602
BAŞVURU NO : 2022/14756
KARAR TARİHİ : 10/04/2023
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
MİMAR SİNAN MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın okutacağı derslerin düzenlenmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 11/10/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran ; Mimar Sinan Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nde öğretmen olarak görev yaptığını, 2022-2023 Eğitim – Öğretim yılı açılmadan önce çalıştığı okula verdiği dilekçede avukatlık stajı yapmasından dolayı “ders programının bir öğleden sonraya toplanması ve koordinatörlük görevinin adliyeye yakın bir işletmeye verilmesi” talep etmesine rağmen okul idaresi ders programını bozarak önce haftanın üç gününe ikişer saat olarak dağıttığı ve bir gün nöbet görevi verdiği, ayrıca mesleki gelişim atölyesi derslerinde de gruplar oluşturulduğu, ders programının avukatlık stajına izin verecek şekilde olması gerekirken yapılmadığını ifade ederek, okul ders programının staj imkanı verecek şekilde düzenlenmesi, okul açıldığı andan itibaren geçerli olmak üzere tarafına koordinatörlükten düşen haftalık ek ders ücretinin ödenmesini ayrıca mesleki gelişim atölyesi dersinin 2013 yılında alınan yargı kararı gereğince gruplara bölünmemesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Bilgi – belge isteme yazımıza istinaden Ankara İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nün 13.01.2023 tarihli cevabi yazısı ve ekinde yer alan belgelerde: Mimar Sinan Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nde mevcut
119 öğretmen bulunduğu ve okul yönetimi öğretmen ders programlarını öğretmenlerin sözlü isteklerine
göre Ağustos ayının 2. haftasında hazırlamakta olduğu, başvuranın talebi öncesi ders programının hazırlandığı, başvuran 02.09.2022 tarihinde okul müdürlüğüne vermiş olduğu dilekçede ‘avukatlık stajı yapacağı için’ ders programının ayarlanmasını talep ettiği ancak staj saatlerinin dilekçede belirtmemesine istinaden konunun Ankara Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığına sorulduğu
ve başvuranın 03/10/2022 tarihli ilgili dilekçesinde “vereceği derslerin Çarşamba günleri öğle sonrası 4 saat olarak toplanmasını” talep ettiği, başvuranın isteği doğrultusunda “Çarşamba günleri öğleden sonra yarım gün ve toplamda 4 saat olarak” hazırlanan ders programının 18.10.2022 tarihinde başvurana tebliğ edildiği, başvuranın maaş karşılığı olarak 20 ders saati okutması gerekirken avukatlık stajını yapacağından ve kendi istekleri doğrultusunda sadece Çarşamba öğleden sonraları 4 saat ders verilerek her türlü kolaylık sağlandığı, bu görevlerin haricinde “öğretmen nöbet görevi, sınıf rehber öğretmenliği, kulüp çalışması ve işletmelerde beceri eğitimi görevi” verilmeyerek başvurana kolaylık sağlandığı, başvuran avukatlık stajı için ders programı ayarlamasını isterken kendisine ekstra ders yükü getirecek İşletmelerde Beceri Eğitimi (koordinatörlük) görevi talep eden 20/09/2022 tarihli dilekçe verdiği, 22/09/2022 tarih ve sayılı yazı ile kendisine cevap verildiği, sadece çarşamba öğle sonrası ders programı isteyen öğretmenin aynı anda başka bir işletme ve öğrenci kontrolü yapamayacağından dolayı bu görevin kendisine verilemediği, Bakanlık Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü’nün 11/11/2020 tarih ve sayılı yazısında
Talim ve Terbiye Kurulunun 23/03/2020 tarih ve sayılı kararına istinaden mesleki gelişim derslerinin gruplara bölünmesi gerektiği açıkça belirtildiği” ifade edilmiştir.
2.1. 12.09.2022 tarihli ders programında haftanın 3 günü başvurana ders görevi verilmişken 17.10.2022 tarihli ders programında başvuranın derslerinin Çarşamba günü öğleden sonraya toplandığı,
2.2. Milli Eğitim Bakanlığı Adana İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne gönderdiği 11.11.2020 tarihli yazıda:
“Talim ve Terbiye Kurulunun 23.03.2020 tarihli ve sayılı Kararı ile Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi
Anadolu Meslek ve Anadolu Teknik ve Anadolu Teknik Programı Haftalık Ders Çizelgesi 2020-2021 eğitim ve öğretim yılından itibaren 9.sınıflardan başlamak üzere kademeli olarak uygulanmaya konulmuş bu kapsamda uygulamadaki Mesleki Gelişim dersi ve içeriğinin Mesleki Gelişim Atölyesi olarak güncellendiği,
2.3. Talim ve Terbiye Kurulu’nun 18.03.2013 tarihli mütalaasında mesleki okullarda eğitim ve öğretimi yapılan alan ve dal derslerinin uygulamalı ders olarak değerlendirildiği ve bu şekilde uygulama yapıldığı dönemde Ankara 10. İdare Mahkemesinde açılan bir davada “Mesleki Gelişim Dersi’nin uygulamalı ders olarak nitelendirilemeyeceği ve sınıfın gruplara ayrılıp ilgili dersin işlenemeyeceği” şeklinde hüküm verilmesi istinaden Talim ve Terbiye Kurulu’nun 08.08.2014 tarihli Kararının alındığı, ilgili Kararda ‘örgün mesleki ve teknik ortaöğretim okullarında alanlarında tamamında okutulan Mesleki Gelişim Dersi ve
Harita-Tapu – Kadastro alanlarında okutulan hukuk ile ilgili derslerin dışında kalan alan derslerinin uygulamalı ders olarak değerlendirilmesi ve 18.03.2013 tarihli mezkur Talim ve Terbiye Kurulu kararının uygulamadan kaldırılması’ mütalaa edildiği, Talim ve Terbiye Kurulu’nun 08.08.2014 tarihli Kurul
Mütalaasında uygulamalı ders olarak değerlendirilmemesi gerektiği belirtilen “Mesleki Gelişim Dersinin” içeriği ve adının “Mesleki Gelişim Atölyesi” olarak güncellendiği ve mezkur dersin Talim ve Terbiye
Kurulu’nun 23.03.2020 tarihli ve sayılı kararı ile uygulanmaya konulduğu, bu dersin Mesleki Gelişim
Dersinde bulunmayan kazanımlara yer veren yeni geliştirilmiş bir meslek dersi olduğu, 08.08.2014 tarihli
Kurul Mütalaasında yukarıda belirtilen derslerinin dışında kalan derslerin tamamının uygulamalı ders olarak değerlendirmesi gerektiğinin açıkça belirtildiği, bu kapsamda “Mesleki Gelişim Atölyesi Dersinin uygulamalı ders olarak değerlendirilmesi gerektiği” ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler….”
4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 07.09.2013 tarihli ve 28758 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim
Kurumları Yönetmeliği’nin “Koordinatör Öğretmen Görevlendirilmesi” başlıklı 88 inci
Maddesinde: “İşletmelerdeki mesleki eğitimle staj ve yaz uygulamalarının planlı olarak yürütülmesi, programa uygunluğunun izlenmesi, ortaya çıkabilecek sorunların belirlenmesi, öğrencilerin başarı, devamsızlık ve disiplin durumlarının izlenmesi ve rehberlikte bulunulması amacıyla okulda alanı atölye, laboratuvar ve meslek dersleri öğretmenliği olan yönetici ve öğretmenler arasından koordinatör öğretmen görevlendirilir. Diğer alanlardan olan yönetici ve öğretmenlere bu kapsamda görev verilmez. Koordinatör olarak görevlendirilen öğretmenlerin isimleri ilgili işletmeye bildirilir. (2)
Koordinatör öğretmen görevlendirilmesinde aşağıdaki esaslar dikkate alınır: a) Okuldaki teorik ve uygulamalı meslek dersleri, ders bütünlüğü dikkate alınarak öğretmenlere dengeli olarak dağıtıldıktan sonra işletmelerde meslek eğitimi adı altında ek ders görevi verilir. b) İşletmelerde mesleki eğitim ek ders görevi verilmesinde işletmelerin okula uzaklığı, ulaşım durumu, işletme sayısı, işletmeler arası uzaklık ve işletmedeki öğrenci sayısıyla bunlarla ilgili iş ve işlemlerde harcanılacak zaman gibi ölçütler esas alınır.
Hangi güzergâhtaki, kaç işletme ve öğrenci için kaç saat ek ders görevi verilebileceği, koordinatör müdür yardımcısının başkanlığında alan zümre başkanlarıyla birer alan öğretmeninden oluşan komisyonca planlanır. Okul yönetimince, bu planlama da göz önünde bulundurularak ilgili alan öğretmenlerine görev dağılımı yapılır. Bu kapsamda bir öğretmene aynı gün için 8 saatten fazla ek ders görevi verilmez.
c) İşletmelerde meslek eğitimi adı altında verilecek ek ders saati sayısı, bir alanda/dalda işletmeye öğrenci gönderilen sınıftaki/sınıflardaki işletmelerde eğitimi yapılan uygulamalı meslek dersleri toplam ders yükünü geçemez.
ç) İşletmelerde meslek eğitimi ek ders görevine esas olacak haftalık ders yükünün belirlenmesinde, işletmelere öğrenci gönderilen alandaki/dallardaki sınıfların işletmelerde eğitimi yapılan uygulamalı meslek derslerinin haftalık ders saati sayısının bu sınıflardaki grup sayısıyla çarpımı sonucu bulunacak sayı, ders yükü olarak kabul edilir. Grup sayısının belirlenmesinde, Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Okul ve
Kurumların Yönetici ve Öğretmenlerinin Norm Kadrolarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanır.
d) Alanın meslek dersleri toplam ders yükü hesaplanırken alan/bölüm, atölye ve laboratuvar şeflerine, ilgili mevzuata göre planlama, bakım ve onarım adı altında verilen ek ders görevi de eklenir.
e) Bir alanda koordinatör öğretmen olarak görevlendirilecek yeterli sayıda atölye, laboratuvar ve meslek dersleri öğretmeninin bulunmaması durumunda bu alana yakın alan öğretmenlerine öncelik vermek üzere diğer alan öğretmenlerine koordinatörlük görevi verilir.
f) Koordinatör öğretmenin görevlendirilmesi, öğrencinin işletmede bulunduğu günlerde yapılır.
Aynı işletmede aynı alanda mesleki eğitim gören 15 öğrenciye kadar bir koordinatör öğretmen görevlendirilir. Bu kapsamda aynı öğrenci gurubu için haftada bir defa ve yalnız bir öğretmene koordinatörlük görevi verilir…”
6. 10.12.2022 tarih ve 320389 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı
Yönetmeliği’nin;
6.1. “Başkanlık ve görevleri” başlıklı 5 inci Maddesinde: “ Başkanlık; Başkan, Kurul, Başkan yardımcıları ve hizmet birimlerinden oluşur. (2) Başkanlığın görevleri şunlardır: a) Eğitim ve öğretim plan ve programları, ders kitabı ve diğer eğitim araç gereçleri, öğrenci çalışma kitapları, yardımcı kitaplar,
elektronik eğitim içerikleri, program uygulama modül ve kılavuzları ile öğretmen kılavuz kitaplarının hazırlanmasında yükseköğretim kurumları, sivil toplum kuruluşları ve diğer kurum ve kuruluşlar ile iş birliği yapılmasını sağlamak.”
6.2. “Kurul ve Görevleri” başlıklı 7 inci Maddesinde: “(1) Kurul; Başkan ve on Kurul üyesinden oluşur.
(2) Kurul, evrensel değer ve standartları göz önünde bulundurarak, kalite, eşitlik ve etkililik ilkeleri ile millî ve toplumsal değerlere dayalı bir eğitim sistemi oluşturmak amacıyla aşağıdaki görevleri yerine getirir: a)
Eğitim sistemini, eğitim ve öğretim plan ve programlarını, ders kitaplarını hazırlatmak, hazırlananları incelemek veya inceletmek, araştırmak, geliştirmek ve uygulamaya ilişkin görüşlerini Bakana sunmak. b)
Bakanlık birimlerince hazırlanan eğitim ve öğretim programları, ders kitapları, yardımcı kitaplar ile öğretmen kılavuz kitaplarını incelemek, inceletmek ve sonucunu Bakana sunmak.”
Hükmünü amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran; Harita-Tapu-Kadastro Alanı öğretmeni olarak Mimar Sinan Mesleki ve Teknik Anadolu
Lisesi’nde görev yaptığını belirterek okul ders programının staj imkanı verecek şekilde düzenlenmesi, okul açıldığı andan itibaren geçerli olmak üzere tarafına koordinatörlükten düşen haftalık ek ders ücretinin ödenmesini ayrıca mesleki gelişim atölyesi dersinin 2013 yılında alınan yargı kararı gereğince gruplara bölünmemesini talep etmektedir.
9. Başvuranın talepleri arasında ders programının 1 günde toplanılması olduğu, başvuranın talebine istinaden “Çarşamba günleri öğleden sonra yarım gün ve 4 saat” olarak ders programının hazırlanarak başvurana tebliğ edildiği dolayısıyla başvuranın bu talebinin İdare tarafından karşılandığı anlaşılmıştır.
10. Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’nde “İşletmelerdeki mesleki eğitimle staj çalışmalarının planlı olarak yürütülmesi, programa uygunluğunun izlenmesi … amacıyla okulda alanı atölye, laboratuvar ve meslek dersleri öğretmenliği olan yönetici ve öğretmenler arasından koordinatör öğretmen görevlendirilebileceği”nin hüküm altına alındığı, aynı Yönetmeliğin “Koordinatör Öğretmen
Görevlendirilmesi” başlıklı 88 inci Maddesinde “Koordinatörlük görevinin en fazla günde 8 saat verilebileceği”, Koordinatör öğretmenlerin görevlendirilmesinde “işletmelerin okula uzaklığı, ulaşım durumu, işletme sayısı, işletmeler arası uzaklık ve işletmedeki öğrenci sayısıyla bunlarla ilgili iş ve işlemlerde harcanılacak zaman”ın dikkate alınması gerektiği ve Koordinatör öğretmenin görevlendirilmesi, öğrencinin işletmede bulunduğu günlerde yapılması gerektiği, hususlarının hüküm altına alındığı,
10.1. Başvuranın stajı nedeniyle kendi talebine istinaden haftalık olarak vermesi gerektiği derslerin
Çarşamba günü öğleden sonrasına toplandığı ancak yukarıda belirtildiği üzere koordinatör öğretmen görevlendirilmesinin belirli şartlara bağlı olduğu, bu şartların içinde öğrencinin işletmede bulunduğu sürede koordinatörlük görevinin verilmesi gerektiği diğer taraftan başvuranın ‘koordinatör öğretmenlik’ görevini
ifa ederken kendi vermesi gereken dersleri okutma imkanının bulunmadığı, bu bağlamda başvurana koordinatör öğretmen görevi verilme imkanının bulunmadığı anlaşılmıştır.
11. Başvuran, Ankara 10. İdare Mahkemesinde 09.06.2013 tarih ve sayısı ile açılan bir davada “harita-tapu-kadostro/ hukuk alanı mesleki gelişim dersi ile alanın hukuk ile ilgili derslerinin uygulamalı ders olmadığı ve gruplara bölünerek işlenemeyeceği” hususunun hüküm altına alındığını bu nedenle mesleki gelişim atölyesi dersinin gruplara bölünmemesi gerektiğini ifade etmiş olmakla beraber, İdare’nin cevabi yazısında ilgili mahkeme kararının “Mesleki Gelişim Dersi için verildiği, akabinde 08.08.2014 tarihli mütalaada “Mesleki Gelişim Dersi ve Harita-Tapu – Kadastro alanlarında okutulan hukuk ile ilgili derslerin dışında kalan alan derslerinin uygulamalı ders olarak değerlendirilmesi” gerektiğinin ifade edildiği ayrıca Talim ve Terbiye Kurulu’nun 23.03.2020 tarihli ve sayılı kararı ile
“Mesleki Gelişim Atölyesi” olarak mezkur dersin güncellendiği, diğer taraftan yeni dersin Mesleki Gelişim
Dersinden içerik olarak farklı olduğu ve yeni geliştirilmiş bir meslek dersi olduğu hususları göz önünde bulundurulduğunda başvuranın ilgili talebinin uygulanma imkanı bulunmadığı anlaşılmıştır.
12. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idarenin yaptığı işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde
“kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak işleme karşı başvuru yollarını belirtmemesi nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve ANKARA İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi