|
ÖZET: Başvuran, aracına köprü ve otoyollardan ödemesiz geçiş yaptığı gerekçesiyle kesilen idari para cezalarının iptalini talep etmiştir. Karayolları Genel Müdürlüğü, başvuranın aracının belirtilen tarihler arasında toplam 21 kez geçiş ihlali yaptığını ve bu ihlallerin tebligatlarının zamanında yapıldığını bildirmiştir. Ayrıca, aracın geçişlerinde HGS etiketinin bulunmadığı ve bu nedenle geçiş ücretinin tahsil edilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
İlgili mevzuat gereğince, geçiş ücretini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, geçiş ücretinin dört katı tutarında idari para cezası uygulanmaktadır. Başvuranın durumu değerlendirildiğinde, cezaların hukuka uygun olduğu ve tebligatların mevzuatta belirtilen süreler içinde gerçekleştirildiği belirlenmiştir. Ayrıca, 6001 sayılı Kanun’un geçici maddeleri nedeniyle başvuranın cezalarının affına ilişkin düzenlemenin uygulanamayacağı ifade edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın cezaların iptali talebi reddedilmiş, ancak idari yaptırım kararlarının daha hızlı bir şekilde tebliğ edilmesi için Karayolları Genel Müdürlüğü’ne önerilerde bulunulmuştur. Bu öneriler, iyi yönetim ilkeleri doğrultusunda, idarenin karar verme süreçlerini hızlandırmasını hedeflemektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/4909-S.7348
BAŞVURU NO : 2018/16197
KARAR TARİHİ : 28/06/2019
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
Köprü ve otoyollardan geçiş ihlali yapılması üzerine yazılan
BAŞVURUNUN KONUSU :
idari para cezalarının iptali talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 05/12/2018
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, … plakalı aracına köprü ve otoyollardan ödemesiz geçiş yaptığı gerekçesiyle yazılan cezaların iptalini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2.28/01/2019 tarih ve E… sayılı bilgi ve belge isteme yazımız üzerine Karayolları Genel
Müdürlüğü’nden alınan 10/05/2019 tarih ve E… cevabi yazıda ve eklerinde özetle;
2.1. … plakalı aracın 30/06/2017 ile 25/04/2018 tarihleri arasında 21 adet otoyol ve köprü istasyonu OGS sisteminden geçiş ihlali yaptığının tespit edildiği,
2.2.Geçiş ihlali yapan aracın adres ve plaka bilgileri dijital ortamda Emniyet Genel
Müdürlüğü’nden istendiği, gelen adres bilgileri doğrultusunda 03/10/2018 tarih ve …/… sayı, 23/10/2018 tarih …/… sayı, 24/01/2019 tarih …/… sayılı yazılar ile ilgilisine tebligat yapıldığı, cezai işlemin 08/11/2018-28/11/2018-18/04/2019 tarihlerinde başvurana tebliğ edildiğinin internet posta takip belgesinden tespit edildiği,
2.3. … plakalı aracın 30/06/2017 ile 25/04/2017 tarihleri arasındaki ihlali geçişinde ilgili plakaya bağlı … numaralı HGS etiketi bulunduğu anlaşıldığından Kuruma bağlı (TR … )
numaralı hesaba normal geçiş ücreti olan 27,50 TL, 58,25 TL ve 8,25 TL olmak üzere toplam 94,00 TL tutarın alıcı kısmına mutlaka “Karayolları Genel Müdürlüğü” ibaresi yazılması suretiyle ayrı ayrı yatırılıp dekontların Karayolları Birinci Bölge Müdürlüğü Ana Kontrol
Merkezi Baş Mühendisliği gönderilmesi durumunda …, …, … numaralı tebligatlara konu cezalı işlem kaldırılarak sistemde gerekli düzeltmelerin yapılacağı,
2.4. … plakalı aracın otoyol ve köprülerden normal geçişlerinin ücretsiz hale gelmemesi ve dolayısı ile Kamunun zarara uğratılmaması için, söz konusu aracın normal geçiş ücretinin tahsil edilmesi gerektiği, bu durumun geçiş ücretlerini ödeyen vatandaşlar açısından da hakkaniyete aykırı bir sonuç doğurmamış olduğu,
2.5.28/12/2018 tarih ve 30639 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 7159 sayılı
Karayolları Trafik Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında
Kanuna geçiş yasağı olan araçlarla ilgili bir geçici madde eklendiği, …plakalı aracın …, …, …
numaralı tebligatlarına konu ihlali geçişlerinin ise OGS sistemindeki ihlali geçişlerle ilgili olduğu açıklamalarına yer verilmiştir.
3. Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü’nün 06.02.2019 tarih ve E… sayılı yazısında özetle;
3.1. … plakalı araç 28/04/2017 ile 05/04/2018 tarihleri arasında HGS sisteminden geçiş ihlali yaptığının tespit edildiği, geçiş ihlali ile ilgili 15/11/2018 tarih ve …-… sayılı yazı ile … …
adına tebligat yapıldığı,
3.2.16/05/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunla 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel
Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 30 uncu maddesinde değişiklikler yapıldığı ve 6001 sayılı Kanuna geçici madde eklendiği, başvuru konusu geçiş ihlalinin 2918 sayılı Kanunun 116 ıncı maddesine ilişkin olmayıp 6001 sayılı Kanunun 30. maddesine ilişkin olduğu,
3.3.6111 Sayılı Kanun’un 22 nci maddesinde “6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunda belirtilen ve idari para cezasını gerektiren fiilin işlendiği tarihi takip eden takvim yılının son günü bitimine kadar idari para cezası verilerek tebliğ edilmediği takdirde idari yaptırım kararı verilmez, verilmiş olanlarda düşer ”denildiği için tebligatların 7 gün içinde yapılması zorunluluğu bulunmadığı,
3.4. … plakalı aracın cezalı geçişleri banka geçici hareketlerinden de anlaşılacağı üzere, geçiş sırasında hesabında yeterli bakiye bulunmadığından ve 15 gün içerisinde yeterli bakiye yüklemesi yapılmadığından kaynaklandığı, ,ilgili plakaya kayıtlı etiketten ücret tahsili esnasında geçiş ücretini karşılamayan bakiye tutarında “Kara Listeye Ekle” ibaresi olarak, bakiye yüklemesi yapıldığı tarih itibariyle de “Kara Listeden Sil” ibaresi olarak kayda geçtiği,
3.5.6001 sayılı Kanuna uygun hazırlanarak araç sahiplerine 7144 sayılı kanuna göre gönderilen
15/11/2018 tarih ve …-… sayılı tebligatta yer alan tutarın geçiş ücreti 132,00 TL ve ceza tutarı (4 katı) 528,00 TL olmak üzere toplam 660,00 TL olduğu ve cezalı geçişlerin olduğu tarihlerde, ruhsat sahibi olan kişinin ilgili borcu ödemesi gerektiği belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4.Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “Vatandaşlar… kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.”,
5.6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci
maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,
6. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun “Tescil plakasına göre tutanak düzenlenmesi” başlıklı 116’ncı maddesinde; “Trafiği tehlikeye düşürecek, engel olacak şekilde veya yasaklanmış yerlerde park etmiş araçlara veya trafik kural ve yasaklarına aykırı davranışları belirlenmiş bulunan, karayolları ağırlık kontrol mahallerinde işaret, ışık, ses veya görevlilerin ikazına rağmen tartı sistemine girmeden seyrine devam eden ve sürücüsü tespit edilemeyen araçlara tescil plakalarına göre ceza veya suç tutanağı düzenlenir.
Para cezasının ödenmesi gerektiği hallerde trafik kaydında araç sahibi olarak görülen kişiye cezayı ödemesi için posta yoluyla tebligat yapılır, bu şekilde tebliğ edilemeyen tutanaklar ilgili tahsil dairesinin ilân asmaya mahsus yerinde liste halinde ilân edilir, ilân tarihini takip eden otuzuncu gün tebligat yapılmış sayılır ve bu cezalar 114 ve 115 inci maddelerde belirtilen şekilde takip ve tahsil olunur.”,
7.6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun;
7.1. “Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali” başlıklı 30’uncu maddesinde; “(1)
Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel
Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin dört katı tutarında idarî para cezası verilir.
…
(3) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idarî para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idarî para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idarî para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir. Vergi daireleri tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilâtın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır.
(4) Birinci fıkra uyarınca ödenmesi gereken idarî para cezaları ile geçiş ücretleri ödenmeden, kabahatin işlendiği araçların fennî muayeneleri ile satış ve devirleri yapılmaz.
(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.)
(6) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir.
(7) Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. (Ek cümle: 16/5/2018-7144/18 md.)
Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez
…
(9) (Ek: 16/5/2018-7144/18 md.) Bu maddenin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, yedinci ve sekizinci fıkraları Bakanlık tarafından işletilen otoyolları ve erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için; beşinci, altıncı ve yedinci fıkraları ise Bakanlık tarafından 3996 sayılı Kanun ve diğer ilgili kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için de uygulanır.”
7.2. Geçici 4’üncü maddesinde;
“(Ek:27/12/2018-7159/5 md.) (1) 2/11/2016 tarihinden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar, araç sınıfları itibarıyla kullanılması yasak olan 15 Temmuz Şehitler Köprüsü ile Fatih
Sultan Mehmet Köprüsünden geçilmesi nedeniyle 30 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca idari para cezası verilmez, verilmiş olanlar tebliğ edilmez, tebliğ edilmişlerin tahsilatından vazgeçilir, varsa yapılmış itirazlar veya açılmış davalar hakkında resen karar verilmesine yer olmadığına karar verilir, yargılama ve takip giderleri taraflar üzerinde bırakılır ve vekâlet ücretine hükmedilmez. Söz konusu cezalar kapsamında bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılan tahsilatlar 28/2/2019 tarihine kadar başvurulması hâlinde 29/3/2019 tarihine kadar red ve iade edilir.”
7.3. Geçici 5’inci maddesinde;
“(Ek:30/5/2019-7176/15 md.) 1/1/2019 tarihinden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar, araç sınıfları itibarıyla kullanılması yasak olan 15 Temmuz Şehitler Köprüsünden geçilmesi nedeniyle 30 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca idari para cezası verilmez, verilmiş olanlar tebliğ edilmez, tebliğ edilmişlerin tahsilatından vazgeçilir, varsa yapılmış itirazlar veya açılmış davalar hakkında resen karar verilmesine yer olmadığına karar verilir, yargılama ve takip giderleri taraflar üzerinde bırakılır ve vekâlet ücretine hükmedilmez. Söz konusu cezalar kapsamında bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılan tahsilatlar maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ikinci ayın sonuna kadar başvurulması halinde maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden üçüncü ayın sonuna kadar red ve iade edilir.” 8. 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun “Soruşturma Zamanaşımı” başlıklı 20’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan ek cümlede; “(Ek cümle: 13/2/20116111/22 md.) Ancak 1111 sayılı Askerlik Kanunu, 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve
İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun, 3376 sayılı Anayasa Değişikliklerinin Halkoyuna
Sunulması Hakkında Kanun, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu, 5490 sayılı Nüfus
Hizmetleri Kanunu ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanunda belirtilen ve idari para cezasını gerektiren fiilin işlendiği tarihi takip eden takvim yılının son günü bitimine kadar idari para cezası verilerek tebliğ edilmediği takdirde idari yaptırım kararı verilemez, verilmiş olanlar düşer.”
9. 14/05/2012 tarih ve 28292 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Karayolları Genel
Müdürlüğünün Sorumluluğu Altında Bulunan Otoyollar ile Erişme Kontrolünün
Uygulandığı Karayollarında Geçiş Ücretlerinin Belirlenmesi ve Uygulanmasına İlişkin
Yönetmeliğin; “Ücret ödemeden yapılan geçişlere dair işlemler” başlıklı 9’uncu maddesinde;
“(1) Bu Yönetmelik kapsamında geçişi ücretli olduğu halde ücret ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine (Değişik ibare:RG-15/1/2019-30656 Mükerrer) 6001 sayılı
Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30 uncu maddesine göre o güzergahın en uzun mesafesine ait geçiş ücretinin on katı tutarında idari para cezası verilir.
En uzun mesafe, ücret ödemeden çıkış yapılan gişelere en uzak mesafede olan gişe dikkate alınarak belirlenir.
(2) Ücret ödemeden geçişin yapıldığı tarihten itibaren yedi gün içerisinde ödemesiz geçiş yapan aracın plakasına ait hesabın, ilgili tarafından Ana Kontrol Merkezine bildirilmesi durumunda cezasız geçiş ücreti bu hesaptan tahsil edilir. Ödemesiz geçiş ücreti bedelinin ödenmesinden araç sahibi sorumludur. Cezalı geçiş yapan gerçek kişi hüviyetindeki araç sahibinin ölmesi durumunda varislerinden sadece cezasız geçiş ücreti tahsil edilir. Bu uygulamada araç sahibinin ölüm raporu evraka eklenir.
(3) İdari para cezaları ile geçiş ücretleri, tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde ödenir. Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idari para cezaları, 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir.
(4) İdarenin ücret toplama sistemlerine yönelik tesis ettiği kameralarla tespit edilen görüntülerin saklanması, ücret toplama sisteminin çalıştırılmasına yöneliktir. Kamera görüntülerinin incelenmesini gerektiren itirazlar geçiş ücreti ve idari para cezasının ödemesini durdurmaz.
(5) Geçiş ücretleri ve idari para cezaları ödenmeden kabahatin işlendiği araçların fenni muayeneleri ile satış ve devirleri yapılmaz.” hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V.DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11. Başvuran, … plakalı aracına köprü ve otoyollardan ödemesiz geçiş yaptığı gerekçesiyle yazılan cezaların iptali talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
12. Kurumumuzun yazısı üzerine Karayolları Genel Müdürlüğü’nden alınan cevabi yazı ve ekleri tetkik edildiğinde, … plakalı aracın 30/06/2017 ile 25/04/2018 tarihleri arasında otoyol ve köprü istasyonu OGS sisteminden 21 defa geçiş ihlali yaptığı, bu amaçla kurulan sistem tarafından aracın fotoğrafı çekilmek sureti ile geçiş ihlal yaptığının tespit edildiği, geçiş ihlali yapan aracın adres ve plaka bilgilerinin (dijital ortamda) Emniyet Genel Müdürlüğü’nden istendiği, gelen adres bilgisi doğrultusunda 03/10/2018 tarih ve …/… sayı, 23/10/2018 tarih ve …/… sayı ile 24/01/2019 tarih ve …/… sayılı yazılar ile ilgilisine tebligat yapıldığı, başvurana, cezai işlemin 08/11/2018-28/11/2018-18/04/2019 tarihinde tebliğ edildiğinin internet posta takip belgesinden tespit edildiği anlaşılmıştır.
13. 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30’uncu maddesinde, Karayolları Genel Müdürlüğü işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin dört katı tutarında idarî para cezası verileceği hükme bağlamıştır. 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 20’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan düzenlemeye göre 6001 sayılı Kanunda belirtilen ve idari para cezasını gerektiren fiilin işlendiği tarihi takip eden takvim yılının son günü bitimine kadar idari para cezalarının tebliğ edilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.
14. Karayolları Genel Müdürlüğünün Sorumluluğu Altında Bulunan Otoyollar ile Erişme
Kontrolünün Uygulandığı Karayollarında Geçiş Ücretlerinin Belirlenmesi ve Uygulanmasına
İlişkin Yönetmeliğinin 3’üncü maddesinde geçiş ücreti, ücretli karayolunu kullanmanın karşılığı olarak kullanıcı tarafından ödenmesi gereken ücret olarak tarif etmiştir. Yine aynı
Yönetmeliğinin 9’uncu maddesinde, geçişi ücretli olduğu halde ücret ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine 6001 sayılı Kanunun 30’uncu maddesine göre idari para cezası verileceği, ücret ödemeden geçişin yapıldığı tarihten itibaren yedi gün içerisinde ödemesiz geçiş yapan aracın plakasına ait hesabın, ilgili tarafından Ana Kontrol Merkezine bildirilmesi durumunda cezasız geçiş ücreti bu hesaptan tahsil edileceği, ödemesiz geçiş ücreti bedelinin ödenmesinden araç sahibi sorumlu olacağı, idari para cezaları ile geçiş ücretleri, tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde ödeneceği, bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idari para cezaları, 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edeceği, idarenin ücret toplama sistemlerine yönelik tesis ettiği kameralarla tespit edilen görüntülerin saklanması, ücret toplama sisteminin çalıştırılmasına yönelik olacağı, kamera görüntülerinin incelenmesini gerektiren itirazlar geçiş ücreti ve idari para cezasının ödemesini durdurmayacağı, geçiş ücretleri ve idari para cezaları ödenmeden kabahatin işlendiği araçların fenni muayeneleri ile satış ve devirlerinin yapılmayacağı hüküm altına alınmıştır.
15. Bu düzenlemeler ile dosya muhteviyatındaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde; idari yaptırımların, başvuruya konu geçiş tarihlerinde geçiş etiketi olmaksızın geçiş yapılmış olması, 15 günlük yasal süre içerisinde HGS etiket hesabı açtırılmaması ve geçiş ücretinin ödenmemesinden kaynaklandığı, dolayısıyla idari yaptırım kararlarının görüntü ve tutanaklardaki tespitlere uygun olduğu, kabahatin tespit ve nitelendirilmesi ile cezanın tayin ve takdirinde herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı, mevzuat hükümlerinin usul ve esas yönünden doğru ve yerinde uygulandığı, tebligatların kanunda öngörülen süre içerisinde ilgilisine tebliğ edildiği, ayrıca 6001 sayılı Kanunun Geçici 4 ve 5’inci maddelerindeki idari para cezalarının affını öngören düzenlemenin başvuru konusu cezalara uygulanamayacağı değerlendirilmiş ve bu hali ile idari yaptırım kararlarının hukuka uygun olduğu kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir.
17.1. 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 20’nci maddesinin ikinci fıkrasında 6001 sayılı
Kanunda belirtilen ve idari para cezasını gerektiren fiilin işlendiği tarihi takip eden takvim yılının son günü bitimine kadar idari para cezası verilerek tebliğ edilmediği takdirde idari yaptırım kararı verilemeyeceği, eğer verilmiş ise düşeceği düzenlemesine yer verilmiştir. Bu düzenleme ile idareye, idari yaptırım kararlarının tebliğ edilmesi için bir yılın üzerinde bir süre tanınmaktadır. Karar gerekçesinde de yer verildiği üzere başvuru konusu yaptırımlara ilişkin tebligatlarda bu süre şartına riayet edilmiş, ancak tebligatların ortalama 1 yılı aşan sürelerde ilgilisine ancak tebliğ edilebildiği tespit edilmiştir.
17.2. İdari yaptırım kararlarının tebliğ edilmesi süresinin 1 yılı aşmasının her ne kadar mezkûr düzenleme kapsamında bir mahzuru bulunmasa da, kanunun tanıdığı yetkinin geniş zaman aralıklarında ve bazı durumlarda süre sonuna kadar kullanılmasının iyi yönetim ilkelerinden
“makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmesinin bildirilmesi” ilkelerine uygun düşmeyeceği değerlendirilmektedir. Dolayısıyla idarenin, idari yaptırım kararlarını mümkün olan en kısa sürede tebliğ edilmesine yönelik tedbirler alması iyi yönetim ilkelerine uygun bir yaklaşım olacaktır.
18. Diğer taraftan 25/05/2018 tarih ve 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması
Hakkında Kanun ile 25/6/2010 tarih ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün
Hizmetleri Hakkında Kanunun başta 30’uncu maddesinin birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibarelerinin “dört” şeklinde değiştirilmesi olmak üzere birtakım değişiklikler yapılmakla birlikte Karayolları Genel Müdürlüğünün Sorumluluğu Altında Bulunan Otoyollar ile Erişme Kontrolünün Uygulandığı Karayollarında Geçiş Ücretlerinin Belirlenmesi ve
Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin idari para cezaları ile ilgili değişiklik öncesi hükümleri ihtiva ettiği görüldüğünden, mezkûr yönetmeliğin 6110 sayılı Kanun ile uyumlu hale getirilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
36.6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarelerin işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 27 inci maddesinin “İdari para cezası… Sulh Ceza Mahkemesine başvurulabilir.” hükmüne göre cezai işlemin tesis edildiği yer Sulh Ceza Hakimliği’ne yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
İdari para cezalarının iptal edilmesi talebinin REDDİNE;
İdari para cezalarının, iyi yönetim ilkelerinden “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmesinin bildirilmesi” ilkelerine uygun olarak mümkün olan en kısa sürede tebliğ edilmesine yönelik tedbirler alınması,
Karayolları Genel Müdürlüğünün Sorumluluğu Altında Bulunan Otoyollar ile Erişme
Kontrolünün Uygulandığı Karayollarında Geçiş Ücretlerinin Belirlenmesi ve Uygulanmasına
İlişkin Yönetmeliğin, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında
Kanunun 30’uncu maddesinde 7144 sayılı Kanunla yapılan değişiklikler ile uyumlu hale getirilmesi hususlarında KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Kararın, BAŞVURANA ve KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
idare tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi