Koruma altındaki çocukların atanma taleplerinde kadro durumu ve hizmet gerekleri doğrultusunda idarenin takdir yetkisi kullanımı (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/66555-S.20.72405

BAŞVURU NO : 2020/6650

KARAR TARİHİ : 04/08/2020

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü

BAŞVURUNUN KONUSU : 2828 sayılı Kanun kapsamında tekniker unvanına atanma talebi hk.

BAŞVURU TARİHİ : 19/04/2020

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, 2828 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesi kapsamında 22/08/2012 tarihinde Türkiye

Radyo-Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü bünyesine memur olarak atandığını, Harran

Üniversitesi Akçakale Meslek Yüksekokulu, Pamuk Eksperliği Önlisans Programından mezun olduğunu, söz konusu Kanunun geçici 16 ncı maddesine istinaden tekniker unvanına atamasının yapılarak mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi-belge talebimize istinaden Türkiye RadyoTelevizyon Kurumu Genel Müdürlüğünün 28/5/2020 tarihli ve sayılı cevabi yazısında özetle;

2.1. Başvuranın 24/05/1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun Ek-1 ‘inci maddesi gereğince, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından bakılan ve korunan çocuklar arasında 30/04/2012 tarihinde yazılı, sözlü-mülakat şeklinde yapılan sınava başvurduğu ve söz konusu sınavda başarılı olması üzerine de TRT İzmir

Müdürlüğü Memur kadrosuna açıktan ve aday olarak atandığı ve 22/08/2012 tarihinde görevine başladığı,

2.2. Kurumda 30/04/2020 tarihi itibarıyla 179 personel Tekniker unvanlı kadroda görev yapmakta olup, 116 adet boş Tekniker kadrosunun mevcut olduğu, tekniker kadrosunda görev yapan personelin meslek yüksekokullarının ilgili bölümleri (Elektrik, Elektronik. Endüstriyel

Elektronik Haberleşme, Radyo ve Televizyon Teknolojisi vb.) mezunu olup, yıllar içerisinde açıktan (3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında), nakil atama ve kurum içi sınavlar yoluyla personel temininin yapıldığı,

2.3. 24 Eylül 2008 tarihli ve 27007 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren

Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Hizmetlerinin Tanımı ve Bu Hizmetlere Atanacak Personel

Yönetmeliğinde “Tekniker” unvanlı kadronun tanımının “Bir ekiple veya tek başına kendi branşında işletme, bakım, onarım, yapım, üretim, montaj, kontrol ve benzeri hizmetlerden birini veya birkaçını standartlara uygun olarak yapmak, bağlı bulunduğu birimin sorumluluğundaki bilişim, radyo, televizyon ve stüdyolar ile televizyon FM verici ve aktarıcılarının radyo link teçhizat ve tesisatının, atölye, anten, enerji tesislerinin, bilişim hizmetlerinin birimlerce tespit edilen esaslara ve talimatlara uygun olarak kaliteli, sürekli, teknik özelliklerine uygun çalışmasını sağlamak, bakım ve onarımını yapmak ve işletmek.” şeklinde düzenlendiği,

2.4. Kurumda halihazırda 179 personel Tekniker unvanlı kadroda görev yapmakta olup, Gene l

Müdürlüğün personel ihtiyacının, kurumsal hizmet ihtiyaçları ve gereklilikleri kapsamında değerlendirmeler yapılarak belirlendiği, 2828 sayılı Kanunun geçici 16 ncı maddesi kapsamındaki personelin Teknisyen, Tekniker gibi ihraz edilen unvanlara atamaları hususunda, bugüne kadar herhangi bir kadro ihtiyacı oluşmadığından kontenjan belirlemesine gidilmediği, kadrolar ile ilgili hizmet ihtiyacı doğması durumunda 2828 sayılı Kanun kapsamında görev yapan personelin de durumunun değerlendirilebileceği

açıklamalarına yer verilmiş olup, söz konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ek olarak

Kurumumuza gönderilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde, “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…” hükmü amirdir.

4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun

Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmüne yer verilmiştir.

5. 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun

5.1. Ek 1 inci maddesinde, “Bu Kanun veya 5395 sayılı Kanun uyarınca haklarında korunma veya bakım tedbir kararı alınmış olup fasılalı olarak geçen yararlanma süreleri dâhil iki yıldan az olmamak üzere, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının sosyal hizmet modellerinden yararlanan çocuklardan reşit olduğu tarih itibarıyla bu hizmetlerden yararlanmaya devam edenlerin işe yerleştirilmeleri aşağıdaki usul ve esaslar çerçevesinde yapılır:..

ç) Yerleştirme yapılacak kadro sayısı 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü

Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kurumların serbest memur kadroları ile sözleşmeli personel pozisyonları ve işçi kadro sayısının toplamının binde biridir. Toplam kadro ve pozisyon sayısının belirlenmesinde yerleştirme yapılacak yılın başındaki veriler esas alınır.

Devlet Personel Başkanlığınca bu madde kapsamında hak sahiplerinin istihdam edileceği toplam kadro sayıları her kurum için tespit edilerek kurumlara bildirilir. Kurumlar, bildirilen bu kadroları merkez ve taşra teşkilatları itibarıyla dağıtımını yaparak yerleştirme dönemlerinde Devlet Personel Başkanlığına bildirir. Bu madde kapsamına girenlerin yerleştirilmeleri; ortaöğretim ve daha üst öğrenim mezunları için kurumların talepleri doğrultusunda öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı Kanun

Hükmünde Kararname eki cetvellerde yer alması şartıyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunları için memur unvanlı kadro ve pozisyonlara, diğer öğrenim mezunları için ise yardımcı hizmetler sınıfında yer alan kadro ve pozisyonlara yılda üç defadan az olmamak üzere Devlet Personel

Başkanlığınca yapılır veya yaptırılır. Ek 1 inci madde kapsamında yerleştirme yapılacak kurumlarca teşkilat bazında dağıtımın bildirilmemesi hâlinde Devlet Personel Başkanlığınca belirlenecek usul ve esaslar dâhilinde resen yerleştirme yapılır.”,

5.2. Geçici 16 ncı maddesinde, “Bu Kanunun ek 1 inci maddesi kapsamında ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanlar kurumların kadroları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih ve öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara atanırlar.

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce hak sahibi olanlardan daha önce istihdam hakkından yararlanmamış olanlar, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren beş yıl içerisinde Bakanlığa başvurmaları halinde ek 1 inci maddede yer alan istihdam hakkından maddede belirtilen diğer şartları taşımaları kaydıyla yararlanabilirler.”

hükümleri düzenlenmiştir.

6. 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında

Kanunun

6.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu Kanunun amacı, mühendis ve mimarlar dışında kalan teknik personelin; eğitim seviyelerine göre unvan, yetki ve sorumluluklarını belirlemektir.”,

6.2. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde, “Bu Kanun, endüstriyel mesleki teknik öğretim veren yükseköğretim kurumları mezunları ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar, denkliği Millî Eğitim Bakanlığınca kabul edilen diğer mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ve bu okullara denk mülga okul mezunlarının unvan, yetki ve sorumlulukları ile ilgili esasları kapsar.”,

6.3. “Unvanlar” başlıklı 3 üncü maddesinde, “Gördükleri mesleki teknik öğretim alanlarına göre;…

b) Lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, “tekniker”,…unvanı verilir.

Bu unvanlar, eğitim görülen dalın ismi ile birlikte kullanılır.”

düzenlemeleri yer almaktadır.

7. Sosyal Hizmetler Kanunu Kapsamında Tanınan İstihdam Hakkının Kullanımına

İlişkin Yönetmeliğin “Görevde olan hak sahiplerinin unvanlarına atanması” başlıklı geçici 2 nci maddesinde, “(1) 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun ek 1 inci maddesi kapsamında ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanlar görev yaptıkları kurumların kadro durumları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak Kanunun geçici 16 ncı maddesinin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla öğrenimle ihraz etmiş oldukları unvanlara atanırlar. Bu maddeye ilişkin bütün iş ve işlemler ilgili kurumlarca yapılır.

(2) Bu maddeye ilişkin başvurular ilgililerce yazılı bir dilekçe ile görev yapılan kuruma yapılır.

(3) Bu kişilerin atanmasında ilgili kurumca mevcut kadro durumu, ilgililerin öğrenim durumu itibarıyla ihraz etmiş oldukları unvanlar ve kurumun hizmet ihtiyaçları dikkate alınarak yapılacak değerlendirme esastır.

(4) Kişilerin gördükleri öğrenim dolayısıyla unvan ihraz edip etmedikleri hususunda tereddüt hasıl olması halinde ortaöğretim düzeyi için Milli Eğitim Bakanlığından, ön lisans ve lisans düzeyi için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından görüş alınır.

(5) Hak sahiplerinin öğrenimle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadroların görev yaptıkları kurumlarda bulunmaması, öğrenimle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadroların görev yaptıkları kurumlarda bulunmakla birlikte bu unvanlarda boş kadro bulunmaması veya kurumca kurum ihtiyaçları dikkate alınarak yapılan değerlendirme neticesinde ilgili unvanda hizmete ihtiyaç bulunmadığı sonucuna varılması halinde bu kişilerin atamaları yapılmaz.

(6) Kanunun geçici 16 ncı maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten önce yerleştirmesi yapılmış olup da güvenlik soruşturmasının tamamlanamaması gibi idareden kaynaklanan sebeplerle göreve başlatılamayan kişiler bu madde hükümlerinden yararlandırılır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

9. Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü bünyesinde memur unvanlı kadroda görev yapan başvuran, Harran Üniversitesi Akçakale Meslek Yüksekokulu, Pamuk Eksperliği

Önlisans Bölümü mezunu olduğundan dolayı 2828 sayılı Kanunun geçici 16 ncı maddesi gereğince tekniker unvanına atanmayı talep etmektedir.

10. Başvuruya ilişkin mevzuat hükümlerinde, 2828 sayılı Kanun gereği koruma ve bakım altındaki çocukların istihdamı kapsamına girenlerin yerleştirilmelerinin öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı KHK eki cetvellerde yer alması şartıyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara yapılacağı, bu kapsamda ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanların kurumların kadroları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih ve öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara atanacağı ancak hak sahiplerinin öğrenimle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadroların görev yaptıkları kurumlarda bulunmaması, öğrenimle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadroların görev yaptıkları kurumlarda bulunmakla birlikte bu unvanlarda boş kadro bulunmaması veya kurumca kurum ihtiyaçları dikkate alınarak yapılan değerlendirme neticesinde ilgili unvanda hizmete ihtiyaç bulunmadığı sonucuna varılması halinde bu kişilerin atamalarının yapılmayabileceği düzenlenmiş olup, ilgililerin öğrenim durumları itibariyle ihraz etmiş oldukları atanabileceği unvanlara rağmen atamaya ilişkin idarelere hizmet gerekleri çerçevesinde takdir yetkisinin tanındığı görülmektedir.

11. Bilindiği üzere, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir. Bu kapsamda, idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerektiği açık bir kuraldır. İdarenin takdir yetkisinin söz konusu olması halinde dahi keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmez. İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İdare takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, orantılılık ilkesine uymalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bunlara uymalı, bu yetkiyi kamu yararı için ve gerekçeli olarak kullanmalıdır.

12. İlgili idare tarafından sunulan bilgi ve belgelerden, ilgili idare bünyesinde 116 adet boş tekniker kadrosu bulunmakla birlikte, 179 adet teknikerin bulunduğu, söz konusu personelin öğrenim alanının ağırlıklı olarak elektrik-elektronik bölümü olduğu, hizmet ihtiyaçları ve gereklilikleri kapsamında değerlendirmeler gereğince bugüne kadar herhangi bir kadro ihtiyacı oluşmadığından 2828 sayılı Kanunun geçici 16 ncı maddesi kapsamında herhangi bir atamanın yapılmadığı ancak hizmet ihtiyacı doğması durumunda 2828 sayılı Kanun kapsamında görev yapan personelin de durumunun değerlendirileceği anlaşılmaktadır.

13. Bu çerçevede, her ne kadar başvuranın 3795 sayılı Kanun gereğince tekniker unvanına haiz olduğu anlaşılsa da ilgili idare bünyesinde 2828 sayılı Kanunun geçici 16 ncı maddesi kapsamında hizmet gerekleri ve personel planlaması kapsamında herhangi bir atamanın yapılmadığı ve mevcut tekniker kadro sayısının hizmet ihtiyacı ve gereklilikleri kapsamında yeterli olarak değerlendirildiği anlaşıldığından ilgili idarenin hizmet ihtiyaçları çerçevesinde yaptığı değerlendirme sonucunda kullandığı takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğu tespit edilmiş olup, 2828 sayılı Kanun kapsamında başvuranın tekniker unvanına atamasının yapılmamasında hukuka ve hakkaniyet ilkelerine aykırılığın bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

14. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın öğrenim durumu itibariyle ihraz etmiş olduğu tekniker unvanlı kadroya atanması talebinin hizmet ihtiyaçları çerçevesinde reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyet ilkelerine aykırılık görülmediğinden başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin başvurana verdiği cevaplarda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İzmir İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE

Bu kararın BAŞVURANA ve TÜRKİYE RADYO-TELEVİZYON KURUMU GENEL

MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi