|
ÖZET: Koruyucu aile olarak görev yapan devlet memurlarına çocuk yardımı yapılmayacağına dair resmi bir görüş bildirilmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 202. maddesi, evli memurlara aile yardımı ödeneği verilmesini öngörmektedir; ancak bu düzenleme koruyucu aile olan memurları kapsamamaktadır. Aynı zamanda, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu’nda koruyucu ailelerin, korunmaya muhtaç çocukların bakımı ve yetiştirilmesi için belirli ödemeler alabileceği belirtilmiştir. Ancak bu ödemeler, koruyucu aile statüsündeki memurlar için geçerli değildir.
Koruyucu aileler, çeşitli sebeplerle öz ailesiyle birlikte olamayan çocukların bakımını üstlenerek, onlara aile ortamında eğitim ve destek sağlamaktadır. Bu hizmetin amacı, çocukların sağlıklı bir gelişim süreci geçirmelerini ve normal yaşamlarına devam etmelerini desteklemektir. Koruyucu aileler, devlet denetiminde bu sorumluluğu yerine getirirken, çocukların öz aileleriyle olan ilişkilerini de sürdürmelerine yardımcı olmaktadır. Sonuç olarak, koruyucu aile olan devlet memurlarına çocuk yardımı yapılması mümkün değildir. Bu durum, mevcut yasal düzenlemeler ve koruyucu aile hizmetlerinin işleyişi çerçevesinde değerlendirilmiştir. |
NOT: Koruyucu aile olan memurlara çocuk yardımı verilemeyeceği hakkında
T.C.
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı: E-53773008-622.02-8282933 20/12/2023
Konu: Görüş (Koruyucu Aile Olan Memurlara Çocuk Yardımı Verilemeyeceği)
BELEDİYE BAŞKANLIĞINA
İlgi: tarihli ve sayılı yazı.
Başkanlığınızda görev yapan Devlet memurlarından koruyucu aile olanlara çocuk yardımı ödenip ödenmeyeceğine ilişkin ilgi yazı incelenmiştir.
Bilindiği üzere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 202 nci maddesinde, “Evli bulunan Devlet memurlarına aile yardımı ödeneği verilir.
Bu yardım, memurun her ne şekilde olursa olsun menfaat karşılığı çalışmayan veya herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan aylık almayan eşi için 1500, çocuklarından herbiri için de 250 gösterge rakamının (72 nci ay dahil olmak üzere 0-6 yaş grubunda yer alan çocuklar için bir kat artırımlı) aylık katsayısı ile çarpılması sonucu elde edilecek miktar üzerinden ödenir. Eşlerden birine iş akdi veya toplu sözleşme gereği çocukları için yapılan aile yardımı ödeneği daha düşük ise, yalnız aradaki fark ödenir. Bu fıkrada yer alan gösterge rakamlarını 3 katına kadar artırmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.
Dul memurların çocukları için yukarıki fıkralar hükmü uygulanır.
Boşanma veya ayrılık vukuunda mahkeme bu yardımın hangi tarafa ve ne oranda verileceğini de kararında belirtir.
Devlet memurunun, geçimini sağladığı üvey çocukları için de bu ödenek verilir.” hükmü yer almaktadır.
Öte yandan, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun 23 üncü maddesinde, “Mahkemece korunma kararı alınan korunmaya ihtiyacı olan çocuğun bakımı ve yetiştirilmesi bu Kanuna göre kurulmuş kuruluşlarda olduğu kadar Kurumun denetim ve gözetiminde bir “Koruyucu Aile” tarafından da yerine getirilebilir. Koruyucu aileye, korunmaya ihtiyacı olan çocuğun bakımı ve yetiştirilmesine karşılık olarak ikinci fıkra kapsamında ödeme yapılabileceği gibi koruyucu aile bu işi gönüllü olarak da üstlenebilir.
Koruyucu aile hizmeti kapsamında aile yanına yerleştirilen çocukların bakım, eğitim, kurs, okul, yemek ve taşıma servisi, harçlık ve benzeri ihtiyaçları esas alınarak koruyucu ailelere, bu giderlerin tamamına karşılık toplu bir ödeme yapılmasına veya her bir gider türü için ayrı ayrı yapılacak ödemelerin kapsamına, ödeme tutarlarına, yapılacak ödemelerin usul ve esası ile koruyucu ailelerin seçimine, çocukla ilgili sorumluluklarına ve hizmetin işleyişine ilişkin usul ve esaslar, Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir ve bu kapsamda verilecek ödemelerden hiçbir kesinti yapılmaz.” hükmü bulunmaktadır.
Diğer taraftan, koruyucu aile; çeşitli nedenlerle öz ailesi yanında bakımları bir süre için sağlanamayan çocuklarımızın kendi aile ortamlarında eğitim, bakım ve yetiştirilme sorumluluğunu kısa veya uzun süreli olarak, ücretli veya gönüllü statüde Devlet denetiminde paylaşan, hissettikleri toplumsal sorumluluğu gösterebilen uygun aile ya da kişilerdir.
Koruyucu aile hizmetinde amaç; korunma ve bakım altında bulunan çocuğun, karmaşık ve sorunlu olan dönemini örselenmeden geçirmesini ve normal hayatını devam ettirmesini sağlamaktır. Koruyucu aile, kurumla işbirliği içinde; çocuğa, öz ailesi, okulu ve çevresiyle ilişkilerini devam ettirmelerini sağlayarak yardımcı olmaktadır.
Ayrıca, Koruyucu Aile Yönetmeliği kapsamında koruyucu ailelere ödenen ücret (10270) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucunda elde edilen rakamın sırasıyla %50’si, %75’i, %80’i, %85’i ve %90’ı alınarak belirlenmektedir. Harçlıklar ise kuruluş bakımındaki çocuklar için yapılan hesaplama ile belirlenmektedir. Memur maaş katsayısı sırasıyla okul öncesi 0-3 yaş 600, ilköğretim 1-4 ve 5-8. sınıfı 900, lise ve dengi okul 1200 ve yükseköğrenime devam edenler için 2000 gösterge rakamı ile çarpılarak bulunan miktar kadar ödeme yapılmaktadır.
Yine koruyucu aile yanında bakılıp okula giden çocuklara her yıl bir defaya mahsus olmak üzere Eylül ayında okul masraflarının karşılanması amacıyla yaş grubuna göre yapılan ödemeler üç kat olarak uygulanmaktadır. Koruyucu aile yanındaki bütün çocuklara yıllık giyim masraflarının karşılanması için de Nisan ve Ekim ayları ödemeleri iki kat tutarında yapılmaktadır.
Bu itibarla, Başkanlığınızda görev yapan Devlet memurlarından koruyucu aile olanlara çocuk yardımı ödenmesinin mümkün bulunmadığı değerlendirilmektedir.
Bilgilerini rica ederim.
Bakan a.
Yerel Yönetimler Genel Müdürü